Verhoor verdachte. Pres. Hoe ben je er toch toe geltomen, je in deze branche te begeven? Verd. deelt mee, dat hij aan de zuivelfabriek een betrekking bekleedde tegen f 15 ■veesk. Hij schreef begin 1928 op eene advertentie, • waarbij agenten werden gevraagd voor eene Holl. commissieibank. Hij greep de gelegenheid aan cm er op die manier iets bij te verdienen. Inderdaad werd hij aangesteld tot agent, doch alszoodp.nig deed verd. er aanvankelijk weinig of Die Is voor. In Oct. kreeg hij een brief van de Hypotheek-Centrale te Amsterdam, dat zij hem wel ale agent kon gebruiken voor het afsluiten van hypotheken, tegen 4'A procent. Voor elke zaak zou hij genieten f 7.50, plus afsluiiprovisie. Pres. Had u eenige kennis van het hypo- Iheekbedrijf? (i. Nee, als ik geweten had dat het zoo zou loopen, dan was ik er nooit mee begonnen. Pres. Ne, u wist ook niets van die Hypotheek-Centrale af, wel? Sloot u zich maar aan in goed vertrouwen? Verd. Ja, 't lachte mij wel toe, om er op deze gemakkelijke manier iets bij te verdienen. Ik hoefde slechts een formuliertje in te vullen en was agent. Omdat 't eerst niet veel werd, vroeg verd. wel om nadere inlichtingen en omschrijving, maar dat bleek te veel gevergd. Ze konden niet een volledige omschrijving geven hoe zoon hypotheekacte tot stand kwam. Dat moest toch aan de Bank gebeuren. Maar die AVi % gold tooh enkel voor groote bedragen, nietwaar'? Dat vva.s mij niet bekend. Zij plaatste een advertentie met mijn naam er onder. Dat keurde ik af. Daarover is gecorrespondeerd en getelefoneerd, maar als reden werd opgegeven: de aanvragen moesten tooh eerst bij mij inkomen. Als zij de stukken hadden, wikkelde de Bank zelf de zaken verder af. Verd. heeft in Dec. 1929 zijne betrekkirg aan de zuivelfabriek opgegeven, om zich geheel aan het hypotheekbedrijf te wijden. De Pres. weet echter mee te deelen, dat in het geval Sfielstra verd. wel f 20 voorschol heeft gevraagd en verkregen, echter zonder dat er desbetreffende stukken ooit naar Amsterdam zijn ingezonden, zender dat ooit eenige taxatie heeft plaats gehad. Toch heeft hij aan St. doen weten, pertinent houdt deze getuige vol, dat de zaak in orde kwam. Verd. zelf verzekert dat de toezegging minder pertinent heeft plaats gehad. Verd. is thans werkloos. Toen de justitie ingreep en hem weer in vrijheid stelde, had hij geen brood en geen verdienste. Daarom heelt hij er geen kwaad in gezien opnieuw te beginnen. Hij verzekert, dat er meerdere goede posten afgesloten en hypotheken door zijne bemiddeling tot stand gekomen zijn. Pres. We begrijpen nu echter zeer goed, waarom u het aanvraag-formulier van St. achterhield. Daarbij moest f 12.50 ingezonden worden en diie kon u zelf best gebruiken. Uit het verhoor van de vrouw van Stielstra blijkt dat verd. wel zeer geruststellend verzekeïd heeft: als u dit formulier teekent en f 20 stort, dan komt de zaak in orde. Hij heeft mondeling en schriftelijk die verzekering gegeven. Man en vrouw beide hadden het volste vertrouwen daarin. Wel begrepen zij, dat het geld van de Bank moest komen, maar hij zeide: de informaties zijn goed. Het kemt in orde. Teen het echter niet zoo heel gauw in orde kwam, hebben zij zelf naar de Bank geschreven. Daar was nooit een aanvraagformulier ontvangen. --- Bergum. Hier is de smid J. Dijkstra er in geloopen. Hij kon voor aankoop smederij en uitbreiding wel geld gebruiiken. Zijn vader had in de „Dckkuimer Courant" eene advertentie gelezen en zich daartoe reeds met S. te Ooster-Nijkerk in verbinding gesteld- Deze kwam. Er werd in diens tegenwoordigheid familieraad gehouden en men kwam overeen, dat de vader en de schoonvader als borg zouden optreden. Er zou n,l. verstrekt worden f 4500 als eerste, f 750 als tweede hypotheek en een crediet van f 2750, alles tegen 424 %. De noodige formulieren werden ingevuld en onderteekend en als voorschot gestort f 30, f 30, f 25 + f 10 voor taxatiekosten, samen alzoo f 95. Schriftelijk en mondeling g?.f S. de toezegging, dat de storting binnen een dag of wat in orde kwam. De voorschotten zijn gestort 16 Maart. Half April was er echter nog geen vordering. Men ging naar Ooster-Nijkerk, werd met 'n praatje afgescheept. Dan volgde er een briefkaart: maak je maar niet ongerust. Tot de smid naar Amsterdam schreef en als antwoord ontving: niets ontvangen. Verd. heeft toen, allicht uit vrees, opgezonden tweemaal f 10 voor de hypotheken en f 3.50 voor de crediet-aan/vraag. Maar de smid kwam tot de overtuiging, dat hij was beet genomen en zijn geld kwijt was. De vader van Dijkstra, evenals diens schoonvader, vullen het verhaal van den z>cn aan. Men had de vaste overtuiging: het komt in erde! Van eenig voorbehoud dat de Bank te beslissen had, werd althans geen melding gemaakt. Verd. beroept er zich op, dat hij toch de kosten van taxatie en andere uitschotten te betalen had en niet zelf alles kon voorschieten. Pres. Je had niets voor te schieten. Je moest de aanivraag-formulieren opzenden naar Amsterdam en hadt dan je provisie af te wachten. --- Betterwird. Hier is het de arbeider Klaas Woudstra, die er in geloopen is, ook al onder vooTspiegeling, dat hem hypotheek zou worden verstrekt. Deze eenwoudige man vertelt dat S. eenige keeren bij hem is geweest en dat hij wel driemaal f 25 gestort heeft voor voorschot, taxatie enz. Alleen de laatste storting wordt ten laste gelegd. De taxatie heeft nooit plaats gehad en get. heeft nooit een cent teruggezien. Wel heeft hij zich tot de Hypotheek Centrale gewend, maar daar was men van de zaak niet gediend. Pres. tot verd. Waarom heb je hem toen die f 25 voor taxatie niet teruggegeven. Verd. haalt hier wat omheen. Om te voorkomen, dat het huis van Woudstra verkocht werd, wilde verd. het nog eens bij een andere hypotheekbank probeeren. --- Dokkum. Johs. Veliema, zuivelarbeider aldaar, heeft onder vrijwel gelijke omstandigheden f 25 gestort, in de hoop, dat hean daarvoor hypotheek zou worden verleend. Later heeft hij nog een kwitantie betaald van f 12.50, z.g.n. voor taxatie, welke nimmer heeft plaats gehad. Wel sprak get. met iemand, die wel eens voor S. taxaties heeft verricht, maar deze aei: ik doe niks meer voor S., wanl die betaalt mij niet. Toen get. den verd. hierover aansprak, deed hij de belofte het geld terug te betalen maar Veliema wacht nog daarop. Pres. Ne, je had het geld voor andere doeleinden gebruikt. Verd. Ik had het geld niet. --- AFLOOP VERKOOPINGEN. OUDEHASKE, 28 Febr. Door nots Kamp huizinge met landerijen, groot 3,59,70 H.A. Kooper: porcc:; 1 t 850 H. R. Telgenhol: to Oudehaske; 2 £ 1427 F. Rollenia te Ruigalïuizen; 3 f 2080 D. Schipper te Nijehaske; 4 f 1558 P. A. Plek te Oudehaske en 5 f' 550 A. en S. W. de Vries te Heerenveen. Voor den heer F. Drijfhout: een huis ca. met land, groot 46,70 are. Kooper: IJ. S. Bosma te Oudehaske, voor f 875. WAPISE, 1 Maart. Door notaris Bolk voor A. Kramer alhier: een boerderijtje, groot 10 H.A. Kooper van huis en erf H. Daalman Wzn. alhier, voor f 5380. APPELSCHA. 28 F.ehr. Door notaris Cammenga voor den heer A. Th. Graafstra: Huizing,- met schuurtje, bergplaats, erf en tuingrond, groot 2,68 are. Koopers: Gebr. G. en P- Popkema alhier, voor f 2840. HAiSKERHORXE, 3 Maart. Door notaris Kamp voor mej. de wed. en erven K. S. Schaap: een saté en landen aan den grinttramvveg en langs de Séwet te Haskerhorne, groot 13,10,05 H.A. „Koopers: perceel I—s H. IJ. de Haan te Joure, voor f 31.027; perceel 6 A. Knol te Lemmer en D. Schipper te Nljehaske, voor £ 601. BUITENPOST. 3 Maart. Een burgerhuizinge, waarin rijwielhandel, aan do Voorstraat alhier, van Tj. G. Kamstra, is onderhands verkocht aan J. Evenhuis te Aduard, voor f 5700. HAULERWIJK, 3 Maart. De uitslag van den verkoop der vastigheden van den heer E. Vecnland. door deurw. Rinsema te Lemmer, is als volgt: Perc. 1, ruim 1 H.A. met flinke behuizing; koopor O. Bosma. voor £-3536; perc. 2 groot 1.06 H.A., kooper R. Friso te Haule. voor f 1910; perc. 3 groot 72 are, aan O. Engberts alhier, voor f 1405. TWIJZEL, 3 Maart. Finale door notaris Peereboom voor Sjoerd G. Visser, van: 1. Het huis met hok, erf en weiland, slaande en liggende aan het Wildpad onder Twijzel, groot 45.30 are. 2. Het huis met erf, bouw- en weiland aldaar, groot 40.50 are. Kooper: W. J. Sijtsma onder Twijzel, bij samenvoeging voor f 2680. DUURSWOUDE, 3 Maart. Door notaris Zijlstra te Beetsterzwaag: a. voor de wed. en erven G. Mulder: een boerenplaatsje met wei-bouwland en heide in de Opperburen onder Duurswoude en Wijnjeterp, in 9 perc. Perc. 1 tot en met 6, huis, wei-bouwland, groot 6.22.39 H.A., aan Tjeerd G. Mulder, alhier, voor f 9108; perc, 7, heide, groot 0.90.90 11.A., voor f 317 aan K. Hartenhof te Beets-terzwaag; perc. 8 en 9, bouwland en heide, groot 3 67.20 11.A., aan mr. M. J. P. D. baron van Harinxma thoe Slootcn te Oudeschoot en mr. P. A. V. baron van Harinxma thoe Sïooten te Leeuwarden, voor f 2417. b. Voor Jan G. Mulder: een perceel marschen te Wijnjeterp, 1.09.80 H.A.. aan R. Heida te Wijnjeterp, voor f 1157. Het huis en bouwterrein voor J. de Vries c.s. is ingehouden. ROTTEVALLE, 28 Febr. Door notaris J. de Jong voor mej. P. H. Kats: Een huis met erf en grond te Rottevalle, voor f 1132, aan den heer Age de Vries te Harkema-Opelnde. KOLLUM. 3 Maart Finale door nota. F. Wassenbergh, voor: I. den heer R. Mebius te Kollum: 3 perc. weiland, geleden op 't Ooster Nieuw Kruisland onder Burum, resp. «root 42.40 are, 1.78.90 HA., en 37.80 are; 11. de heeren E. W. Wiersma onder Kollum en A. J. Dijkstra te Oudwoude: een perceel weiland, gelegen aldaar, gr. 50.80 are; koopster: mevr. Bieruma-Oostingh te Beetsterzwaag, bij samenvoeging v. f 8421. 111. den heer R. J. Broersma te Kollum: een winkelhuls met groot ateenen hok, tuin. erf en steeg, staande en gelegen aan de Voorstraat te Kollum. grroot 2.25 are. Kooper: Joh. Pijnacker te Kollum. voor nader te noemen lastgever. voor f 3029. IV. den heer B. Hamersma: een huis. waarin 2 woningen met erf en tuingrond, ■taande en gelegen nabij Warfstermolen onder Tïi'rum. groot 31.97 are. Ingehouden np f 1250. STEENWIJK. 3 Maart Door notaris Van Dalen voor Alb. van der Berg: een woonhuis' met schuur en open plaatsje, groot 1.48 are, aan heit Steenwiikerdiep. Ge-kocht door A. Kuiper Azn. en H. Wagter te Steenwijk, voor f 3253. --- Leeuwarder Rechtbank. Oplichting en verduistering. In de buitengewone zitling van Zaterdag 1 Maait stond terecht Heilco S., 23 j., hypo- Iheekbezorger te Ooster-Nijkerk. Hem wordt ten laste gelegd oplichting en verduistering door met het oogmerk zich wederrechtelijk te bevoordeelen verschillende personen te bewegen tot afgifte van dibedragen, door dezen bedriegelijk en lisiiglijk mondeling en schriftelijk mede te :, dat zij kapitaal onder hypotheek kenden krijgen, waartoe hij listiglijk en bedriegelijk een aanvraag-fcrmulier liet teeke:ien voor de hypotheken en assurantiecentrale en daarbij mee te deelen, dat het gestorte voorschot zou worden opgezonden naar; genoemde Bank, daar hij dat bedrag niet zelf kon voorschieten en dat die Bank niet werken wilde, vóór zij eenig bedrag in f hot had ontvangen, voor taxatie en dergelijke. Ten laste worden gelegd vier dergelijke zaken, waarin die taxatie nimmer heeft plaats gehad, nl. bij G'osse Stielstra, smid te Reitsum, die als heeft gestort f 20.— ; Jurjen Dijkstra, smid te Bergum, die gestort heeft f 85.— ; Klaas Woudstra. arbeider te Betterwird, alsvqren, f 25.— ; Johannes Vellema, zuivelarbeider te Dokkum', alsvoren, f 12.50. leze zaak zijn gedagvaard 11 getuigen. De verd. heeft eenigen tijd in voorloopige hechtenis doorgebracht, doch is later weer ir. vrijheid gesteld. Toen hij na die invrijheidstelling echter weer begon te adverteeren, is tot vervolging overgegaan. Als zijn raadsman treedt op mr. dr. J. P. hd. --- Reitsum. Eerste getuige is G. Stielstra, smid te Reitsum. Deze had in December 1928 geld noodig. Verlckt door eene advertentie van H. S. te Ooster-Nijkerk, schreef hij daarop, Tiant als rente werd genoemd 4Î4 procent. 't Duurde maar luttele dagen, toen kwam S. al bij den aanvrager. De zaak werd besproken, het huis bezien. Stielstra wou graag f 3500 hebben als hypotheek, met ■welk bedrag dan een andere hypotheek zou .•worden afgelost. Over de voorwaarden was men het gauw eens. Hét zcv. wel gaan, zei S., Er weTd vaak zooveel gegeven op oude huizen, dit zou wel in orde komen. St. had 'volle vertrouwen in verd. Deze gaf voor een beste betrekking voor zijne tegenlige positie te hebben prijsgegeven. Pres. Maar dat geld had hij tooh zelf niet? Hij moest het van een Bank hebben. Heeft hij niet gezegd van welke Bank? Neen, die Bank werd niet genoemd, maar natuurlijk — hij moest er eerst wel over correspondeereti met de Bank. Na een paar dagen kwam S. terug, met de verblijdende mededeeling: 't Komt in orde! St beschouwde den heer S. als een afgezant van de Bank en vertrouwde op diens toezegging. De koopacte, polis en enandere stukken werden voor den dag gehaald en het geld zou velgen. Pres. Wanneer? Get. O, al binnen een dag of drie, vier. Verd. -kwam bij deze toezegging aanbieden aanvraag-formulier, dat door den geteekend werd. Toen moest hij f 20 storten voor voorloopige kosten. Over taxatie ia eerst veed later gesproken. Die f 20 werden aan verd. betaald in vol vertrouwen op zijne toezegging: 't komt in orde! Die betaling heeft plaats gehad in Januari 1929, want verd. beweerde: 't paste hem niet al die voorschotten uit eigen kas te betalen. Het duurde dagen, zelfs weken, — men vernam in het smidsgezin niefe meer van de zaak. Dat wekte argwaan. De vrouw trok op een goeden dag naar Ooster-Nijkerk en had nderhoiud met S. £ij wilden maar geen spul meer met die Bank bobben. Men meende zich n.l. te herinneren, dat in het geteekend aanvraag-formulier genoemd was de Hypotheek Centrale Bank te Amsterdam. Ja, S. verzekerde dat hij er reeds over geschreven had. Toch kwam er niets van, de vrouw gaf haar wantrouwen te kennen. Nu, moet S. toen hebben gewaarschuwd: Je mag wel oppassen wat je zegt. Later is verd. nog bij St. teruggekomen en bood een rekening van f 29.20 aan voor voorloopige kosten. De smid wilde niet betalen of eerst de stukken terug. --- De assuradeur. De heer W. Schaar, assurantie-bezorger te Amsterdam, deelt mee op welke wijze de connecties met verd. tot stand gekomen zijn. Get. is bemiddelaar bij een hypotheekbank, kon alszoodanig wel een agent in het Noorden gebruiken. Deze had echter niets anders te doen, dan de namen van aanvragers op te geven, waarna de Bank zelf alle zaken in behandeling nam. Behalve f 7.50 voor het aanbrengen, werd een kwart procent aan den agent uitbetaald, indien de zaak tot stand kwam. Verdere inmenging ven den agent was niet noodig. Soms werd zijne bemiddeling gevraagd voor het aanwijzen van een taxateur. Omdat er verschillende brieven inkwamen, waar verd. blijkbaar geld of voorschot vroeg, zender dat de Bank daarmee in kennis was gesteld, heeft verd. zijn ontslag gekregen. Deze get. erkent, wel eens aan verd. gegeven te hebben copy voor een advertentie, waarin geld tegen 4'A % op hypotheek aangeboden wordt. Rechter mr. v. Harinxima: Daat staat dus in het algemeen van geld tegen iH %. Get. Ja, maar dat gold enkel voor landerijen als eerste hypotheek. Vcor huizen enz. werd gevraagd 5 H %, zooals duidelijk stond vermeld in het aanvraag-formulier. Rechter. Ja, maar niet in de advertentie. Mr. Hoogland. Er waren u reeds een aantal gevallen bekend, waarbij verd. door geld te vorderen zijne bevoegdheid te buiten ging. Waarom wacht u eerst een aantal gevallen af, zender den man tijdig te waarschuwen? Get. Toen er tien, twaalf gevallen waren, liep het de spuigaten uit. O. v. J. U zelf met uw familie vormde de bewuste Bank. Tracht dat nu maar niet te ontkennen. Mr. Hoogland meent zich te herinneren, dat er ook al eens tegen die Bank gewaarschuwd is. --- OP EEN VRACHTBOOT NAAR INDIE REISVERHAAL VAN EEN PASSAGIER AAN BOORD VAN HET S.S. „MOENA". IX. A/b. s.s. „Moena". 22 Dec. SINGAPORE EN VERDER. We waven in 6traat Banka; aan bakboord heel duidelijk de weelderige plantengroei en de rook uit de kampongs aan de kusten van dit eiland ; aan den anderen kant niet zoo duidelijk, de in dit gedeelte lage kust umafra — nog eenige uren en 't doel der Priok — zal zijn bereikt en zullen de zeemijlen tusschen Amsterdam en de van Batavia in zeven weken door boot zijn afgelegd. Een lange reis zal men zeggen, doch wanneer men weet dat het schip een volle week te Antn lag te laden ; dat we daarna door storm in tiet Engelsen Kanaal niet erg opi ; toen drie dagen te Genua lagen ; vervolgens den omweg hadden te maken Bombay en losdagen hadden te Bela- Poeloe Penang, Port Smettenham en pore, dan komt het. er op neer dat de zeereis niet zoo héél veel langer lic van een passagiersboot. Een tboot als de „Moena", die geregeld de zeemijlen per uur aflegde, kan met de i-hepen van alle naties ter wereld, die voor vracht- en kustvaart zijn aangewezen, voor den dag komen ; wie geen haast heeft en van verschillende plaatsen méér wil zien <'in met hét varen op een mailboot moge , kan ik de reis op een schip als di' 'ieid zal het hem 'breken, tenminste wanneer hij zich aan het leven met de officieren van een dergelijk schip weet aan te passen. Alvorens den voet aan wal te zetten op * va, wil ik toch nog een en ander over mededeelen ; over de Engel&ehe hoofd- en grooto handelsstad van de Strait Settlements, die een bezoek wel waard is. We kwamen er in den ochtend en hadden dus volop gelegenheid om van ons dek het binnenkomen der haven gade te slaan —- een mooi stukje reis op zich zelf. Want, aangezien het schip dicht aan den wal der tallooze eilandjes vaart, die zich in dit deel der wereld bevinden, heeft men steeds he fraaie uitzicht op de dicht met tropischen plantengroei begroeide eilanden en telkens heeft men weder een verrassend uitzicht, doordat herhaaldelijk bochten moeten worden genomen. Van Singapore ziet men niets vóór men door de Keppelstraat direct het eiland is genaderd, waarop de stad gelegen is. Nau welijks is men aan de rechterhand het op palen gebouwde Maleische visschersdorp gepasseerd of men bevindt zich op de reede van Singapore en voor den nauwen ingang, die toegang geeft tot het Empiredok met zijn aanlegsteigers en pakhuizen. De mees te schepen liggen op de reede aangezien het ook feitelijk heel klein is en slechts voor een vijf- of zestal groote stoomers ruimte biedt. Het was aardig te zien hoe de loods, bijgestaan door een paar sleepbooten ons reusachtig schip door die nauwe ..deur" naar binnen wist te manoeuvreeren en ons veilig doen vastmeeren aan de kade voor de opslagloodsen. En nauwelijks lagen wij vast of langs de valreep begon de groote invasie van Hindoesche en Chineesche koelies, die de groote hoeveelheid lading, velke onze ruimen voor Singapore bevatten zouden helpen lossen, waarmede een paar dagen gemoeid zouden zijn — men moet het hebben bijgewoond om te kunnen beseffen de geweldige hoeveelheden lading van allerlei aard een schip als dit van een tonnenmaat van 9600 ongeveer, kan bevatten ; 't geeft den indruk alsof die reusachtige ruimen, die doordringen tot bijna den bodem van het vaartuig, onverzadelijk zijn. De koelies werden op den voet gevolgd door de Chineezen met hun manden vol snuisterijen, prentbriefkaarten, sigaretten, doch bovenal hier manden vol blikken met geconfijte ananas, de vrucht bij uitnemendheid in deze streken — vijf groote blikken oieden zij aan voor een daalder, de waarde van f 1.40, maar een bod van een Hollandschen gulden maakte er ook een eigenaar van en dan hadt ge ze misschien nog te duur — afdingen moet men bij de venters in het Oosten tot op 't bespottelijke af, dal is nu eenmaal zoo — 's lands wijs, 's lands eer. Verder waren talrijk de Chineezen, die met duur ondergoed kwamen venten, bovenal veel sokken. Wie zich goedkoop in de sokken wil zetten, en van werkelijk uitnemende kwaliteit ook, moet „even" naar Singapore reizen — de meest verwende fat op het gebied van voet-bedekking kau zich hier voor weinig geld in de plunje steken. Op het gebied van venten, zou ik Bombay willen noemen het eldorado met betrekking tot helmhoeden tegen de tropische zon, Singapore dat ten aanzien van onderkleeding en bovenal sokken. Handelaars zijn allemaal Chineezen, trouwens wanneer ge voet aan wal hebt gezet en met Singapore de eerste kennis hebt gemaakt, komt ge al spoedig tot de Vetenschap dat het in hoofdzaak is een Chineesche stad, waar ook Europeesche kolonisten wonen. De Europeesche wijken vindt ge in het buitengeduelte der stad op de heuvelen maar de eigenlijke stad is Chineesch en nog eens Chineesch. Wanneer ge u laat rondrijden in een der geriefelijke huurauto's, schijnt het dat er aan de Chineesche winkelstraten geen einde komt ; overal handel, overal vertier, overal de bewijzen van een rustig, hardwerkend volk, voor wie niets teveel is. Midden in de s'ad een kleine haven, waarin de honderden eigenaardige Chineesche jonken boord aan boord liggen. En ge komt in de „city" waar de groote Europeesche scheepvaart- en handelmaatschappijen waaronder ook vele Hollandsche, hun kantoren hebben, dan vindt ge ook daar wel Chineesch personeel ; vooral schijnen Chineesche kassiers door hun handigheid om met geld om te gaan, uitermate in trek te zijn. Singapore zelve vond ik bij lange na niet zulk een belangwekkende en mooie stad als Bombay doch er is toch nog genoeg te zien dat de moeite waard is. De fraaie breede boulevards langs de baai ; ruime pleinen en de botanische tuin, die zooals die te Buitenzorg in bet Oosten vermaardheid heeft, mag er gezien worden en verder trekt voor den vreemdeling het geweldige drukke en eigenaardige straatverkeer de aandacht. Naast de honderen auto's, neemt ook hier, evenals op Poeloe Penang, de „rickshaw", het lichte wagentje, zitplaats biedende voor twee personen en door een Chinees, die steeds in een drafje gaat, getrokken, een voorname plaats in; de „riekshaw "-houders parkeeren op pleinen of in het midden van drukke breede straten even goed als auto-bestuurders. Op mij heeft dit öostersche vervoermiddel elk oogenblik een bedroevcnden indnik cremaakt, het komt mij voor afbeulen van menschen te zijn, doch in het Oosten schijn men de zaak anders te beschouwen, wanl niet alleen Chineezen en inboorlingen, doch ook tal van Europeanen zag ik met blijkbare voorliefde van de diensten van het „mensclipaard" en dat in een tropische hitte onder den evenaar, gebruik maken. Andere openbare middelen van vervoer zijn de motorbussen zonder rails bewogen vjlge..s het trolley-stelsel ; in de breede Singapore-straten doen zij goede diensten, maar in zindelijkheid en fraaiheid staan zij bij de tramwagens in onze Hollandsche steden verre ten achter en aan reglementen omtrent het aantal te vervoeren passagiers — indien deze bestaan —stoort blijkbaar zich niemand, want ik zag de wagens vaak volgepropt op een wijze, die ontstellend kon genoemd worden. Daarnevens rijden nog tal van kleine motorbussen naar verschillende deelen der stad, volgens mededeeling van Hollanders hier mij gedaan, gevaarlijke voertuigen, aangezien de bestuurders, die deze voertuigen van den een of anderen Chineeschen exploitant tegen een zeker bedrag per dag huren er belang bij hebben zooveel mogelijk ritten te maken, willen zij een dagloon verdienen, weshalve zij er maar op los rijden en vele ongelukken veroorzaken — er hapert blijkbaar een en ander aan het verkeerswezen in Singapore, wat mij bevestigd werd door een artikel, dat ik toevallig in de „Straits Times" aan dit vraagstuk gewijd vond. Verkeersagenten zijn er ook. Velen verrichten op groote pleinen waar straten elkander kruisen hun diensten bij op een verhevenheid geplaatste borden, die met de woorden „stop" of „go" de vereischte signalen geven, doch in smallere straten dragen de agenten op hun rtlg een lange gevlochten en wit geschilderde mat, die hun daarmede het aanschijn geeft van een vliegtuig ; op bun post staande keeren zij hun rug 'toe naar den kant, waar het verkeer te stoppen heeft en de witte vleugel valt op verren afstand duidelijk in het oog. Mij is verklaard dat dit eigenaardige stopsignaal noodig is omdat de Maleische politieagent, over het algemeen klein van postuur en met korte armen, zonder zijvleugel geen voldoende aandacht zou trekken. Gisterochtend vroeg zijn wij weder den uitgang van Singapore-dok uitgeloodst en hebben koers gezet naar Java. Ken groot rodeelte van den dag voeren wij langs ce eilanden van den Riouw-archipel. Die vaar! door straat Riouw is ook een der mooiste gedeelten van de reis naar Indië, waarmee de route door straat Malakka genomen verd. Hier langs gaat het op betrekkelijk korten afstand van de oevers, tol aan den voet der heuvels ,en bergen dicht met allerlei geboomte, niet het minst klapperboomen, begroeid en wanneer men de Riouw- en later de Linga-eilanden voorbij is, heef! men slechts enkele uren Weder open zee, want dan wordt al spoedig straal Banka bereikt, waarin de zeereis een uur of .en neemt en dan volgt nog een korte afstand van alleen lucht en water : tol de kus! van Java in gezk'ht zal komen en wij al heel gauw daarna de steigers van Tandjong Priok en daarmede de „Koningin van het Oosten", Batavia, bereikt zullen hebben en de zeereis voorspoedig zal zijn volbracht. Over Batavia en verder in mijn volgenden brief. JANG MOEDA. --- Inmenging politie. De opperwachtmeester der K.N.M, te Dokkum heeft tegen verd. gewaarschuwd, toen diens practijken hem verdacht voorkwamen, zulks bij onderzoek na het inkomen van tal van klachten. --- Requisitoir. De O. v. J. wijst er op, dat de verd. zijn eenvoudige, eervolle betrekking verlaten heeft, om bankiertje te gaan spelen. Hij wist zich in verbinding te stellen met 'n Bankje te Amsterdam en begint advertenties te plaatsen. Veel zaken doet hij echter niet. Er komen klachten, de opper te Dokkum heeft enkele ondterzocht en vindt reden cm te waarschuwen. Van de meerdere zaken, door den Rechter-Commissaris onderzocht, zijn een viertal aangebracht. Er blijkt uit, dat de verd. toezegging deed, hij liet zich pertinent uit. Het komt terecht en de slachtoffers die voorschot stortten vertrouwden daarop. Van de van zijn cliënten ontvangen gelden, heeft verd. het grootste deel ten eigen bate aangewend. De verhalen diie verd. deed aan de aanvragers, dragen het karakter van oplichting en verduistering. In de meeste gevallen heeft zelfs de taxatie nimmer plaats gehad. In alle de vier hier behandelde gevallen, acht spr. het ten laste gelegde bewezen. Van alle voorspiegelingen welke verd. deed. is niets terechtgekomen. Behalve hypotheken begaf hij zich zelfs ook op het glibberig pad van credietverstrekking, zonder eenigen ondergrond. Met eene def borgstellingen heeft verd. zelfs getracht een auto te koopen, gelukkig zonder resultaat, want daarvoor was de borgstelling niet verleend. Verd. wordt gewaarschuwd zich na zijn faillissement niet weer aan dergelijke practijken schuldig te maken. Spr. vordert tegen hem 2 jaar gevang, en last tot zijne onmiddellijke inhechtenisneming. --- Pleidooi. De verdediger mr. Haagland wijst allereerst op hel! persoonlijk element. Deze verd. behoort öf tot die scherpzinnige paria's, die leven ten koste van anderen en zich buiten handen der politie weten te houden, óf is een eenvoudige, domme jongen, die niet beseft oï kan beioordeelen wat 'hij eigenlijk deed. Tot welke categorie behoort deze verd? Ziet hem daar zitten. Hij had geen benul van wat hij deed. Hij is een eenvoudige van den lande, niet sterk of forsch van postuur. Tooh wilde hij wel iets meer en iets hoogers, dan aan zoon zuivelfabriek, dan in zoon dorpje bereikbaar is. Zoo iê hij in aanraking gekomen met de Hypotheek-Centrale. Dat is zijn ongeluk geweest. Wel is bij de stukken een brief van de directie, die alle verantwoordelijkheid over de daden van verd. van zich afschuift. Maar door PI. ingewonnen informaties omtrent de genoemde Bank, werpen daarop al een eigenaardig licht. Men wilde hem wel gebruiken, om contact te krijgen op het platteland. Waarom werd S. niet gewaarschuwd, direct toen. hij verkeerde praciijk toepaste. Eerst toen de politie zich er mee bemoeide, toen heeft de directe begrepen te moeten ingrijpen. De verd. moest ten slotte zelf al begrijpen, dat van al zijne aanvragen niets kwam en hij naar de provisie kon fluiten. Het was hem niet om die voorschotten te doen; hij had het ernstig voornemen om toch de hem gevraagde credieten te verstrekken. Verschillende bewijzen daarvan kan PI. overleggen. Het heeft tenslotte S. ontbroken aan de macht om zijne beloften na te komen. Zoo bleef het geld in zijn zak, hij moest toch immers ook leven. Op juridische gronden meent PI. te mogen aantoonen, dat het element van verduistering in de cnderhavt:ge zaken niet geleverd Is. En al zou de Rechtbank willen aannemen dat er een samenweefsel van verdichtselen aanwezig is, dan nog meent PI. dat ook geen oplichting kan worden ten laste gelegd, omdat de opzet tot het wederrechtelijk zich bevoordeelen ontbreekt. Verd. had wel degelijk het voornemen, om de. hem verstrekte gelden te gebruiken ten nutte van lijn cliënten. Hij leefde zeer sober en is geen oplichter van het gewone type. Met het oog daarop dringt PI. aan op vrijspraak, subs. eene voorw. straf. Gewaar levert zijne aanwezigheid in de maatschappij niet ep en daarom verzet PI. zich tegen de vrijheidsbeneming van den verd. De verd. barst bij het laatste wioord in snikken uit en zegt: ik hetb gedaan wat ik kon, om de menschen te helpen, maar ik slond machteloos. Na raadkamer deelt de Pres. mee, dat het verzoek tot onmiddellijke inhechtenisneming door de Rechtbank afgewezen wordt. Uitspraak Woensdag 12 Maart a.s. --- Brieven uit Duitschland. Hamburg, 't hart van den Dnitschen .overzee-handel. Ja lezer, 't is waar, men kent een stad aan den reuk. Elke stad heeft haar bijzonderen geur. Bezoekt ge een stad in 't Duitsche binnenland, omgeven van bergen en bosscheu, dan. wordt uw neus door een geheel anderen geur gestreeld dan bij een bezoek aan er.n zeestad. Zocdra de trein Hamburg binnenstoomt en ge uw hoofd even uit 't portiertje steekt, komt u een gemengd luchtje tegemoet, dat herinnert aan visschen, leer en verf, afgewisseld door den geur van minder welriekend water. Dit is een gevoelscomplex, dat men niet weergeven kan, doch dat men beleefd moet hebben. De bruggen over de Elbe, de haven met geheele wouden van masten en de snel daarheen ijlende stoomen motorbootjes, de lossende en ladende oceaanschepen, dat alles ruikt naar de wereld, naar de wijde, wijde wereld, die hier eindigt en daar ginds aan de overzijde van 't onafzienbare water weer begint. Eigenaardig klinkt 't dialect der Hamburgers in onze coren. Veel Nederlandsche woorden vindt men daartusschen. 't Hamburger dialect is voor ons Nederlanders beter te verstaan dan voor een Zuid-Duitscher. Terwijl men door de verkeersader der breede Mönchebergstrasse naar de binnenstad gaat, krijgt men al een begrip van de wereldwijde betrekkingen van den Hamburger handel. In machtige paleizen en reusachtige kantoren is de „koopman" aan 't werk den rnilhandel tusschen de werelddeelen te bedrijven, en de tallooze marmeren „Firmenschilder" met vergulde letters vertellen ons van de duizenden draden die deze vlijtige stad met de gewichtigste productiecentra verbindt. Hier vinden we handelshuizen waarvan de naam wereldbekend geworden is, waaraan duizenden oude overleveringen verbonden zijn. Daar hebben we bijv. 't Hulbehaus, Semperhaus, Barkhof, Levantehaus, Klopperhaus. Bugenhagenhaus enz. Door enge en smalle straatjes der Altstadt, die hier en daar nog hun vroeger beeld bewaard hebben, naderen we de Elbe. Af en toe passeeren we de brugjes der „Fleths", nauwe kanaalties, waar aan beide zijden de muren der huizen en pakhuizen in 't water staan. Geen straat of paadje is daartusschen. Hier staan de oude koopmanshuizen uit vroegere eeuwen, toen woonhuis, kantoor en pakhuis nog in een gebouw vereenigd was. Dit alles roept de herinnering wakker aan een tijd, toen Nederlandsche handelsbeeren naar Hamburg trokken en zich daar vestigden. Hoe meer we de Elbe naderen hoe „moderner" 't beeld wordt. Hoog beladen vrachtauto's, beladen met kisten en stukgoed, rollen ons voorbij. Op deze kisten en balen leest men namen als Buenos Aires, Kaapstad, Yokohama Hier ruischt 't en bruist 't; alle mogelijke tonen dringen in ons oor, hooge schrille sirenen en dof brommende stoomfluiten. En dan staan we plotseling voor 't schoonste beeld van Hamburg, de haven. Men weet niet, waarheen men 't eerst den verbaasden blik wenden zal. Van de werven hoort men dreunen en kloppen. Daar staan de geraamten van nieuwe oceaanreuzen, heden nog naakt en bloot, na eenige maanden al kant en klaar. Wie hier de bedrijvigheid gadegeslagen heeft, dien komt het raadselachtig voor, dat Duitschland een arm land geworden is en dat daar achter die bedrijvigheid een land ligt, waar millioenen arbeiders vergeefs trachten om werk te vinden. Vanaf Deichtor, waar eiken morgen t Vierland reusachtige bergen van ooft, groente en bloemen aanvoert en waar men de schilderachtige drachten der Vierlander schoonen bewonderen kan, tot naar Altona, waar in lange rijen de visschersvaartuigen liggen, overal 't zelfde bedrijvige leven. Voorbij aan de wijde hallen der St. Pauliaanleg bruggen, door de Elbe tunnel naar de overzijde, komen we alras midden in 't rijk der zeevarenden: St. Pauli. Elke zeeman, onverschillig in welk land eens zijn wieg gestaan heeft, lacht nog 't hart als hij den naam „Reeperbahn" hoort. Deze straat is misschien de meest internationale straat der wereld. Hier ziet ge vertegenwoordigers van alle natiën, hier hoort ge alle talen spreken. Alles wat de zeeman op zijn lange reis ontberen moest, alles waarnaar zijn hart verlangt, is hier in overvloed te krijgen. Winkels en bazars, café's en restaurants. Wijnhuizen en bierlokalen, danszalen en concerthallen, kino's en theaters en nog honderd dingen meer staan hier voor ieder open. 's Avonds bij den glans der duizenden lichten als uit al deze gebouwen de muziek over de straat klinkt, lijkt de Reeperbahn op een reusachtige jaarmarkt. Dan loopen de Janmaats met een gehuurd liefje aan den arm door deze schitterende straat en benutten de gelegenheid van hun kort oponthoud om met volle handen 't geld kwijt te worden. Zeker, voor een landrat is 't niet altijd aangenaam naar 't gesprek dezer heeren te luisteren, ze bezigen uitdrukkingen die voor beschaafde ooren niet bestemd zijn. Het leven op zee is nu eenmaal hard en zwaar. Ook de Hamburger, die gewoon is met deze lieden om te gaan, heeft veel van hun ruwheid overgenomen. Ik had eens gelegenheid hiervan een proefje te krijgen, toen ik met een heer uit Middel-Duitschland door de stad wandelde. Ook op de Hamburger bruggen vinden we dezelfde typen als in Nederland. Den éénen voet op de brug, den anderen in de leuning, hangen ze gebogen over 't water, achter de kiezen een flinken pruim. Zoo spuwen ze van tijd tot tijd in 't water. Men noemt ze hielde „havenleeuwen". Mijl metgezel, die zooiets nooit gezien had, bleef op de Ellerholtz•briicke achter een rij zulke mannen staan, die diepzinnig in 't bruine water tuurden, alsof daar des levens wijsheid geschreven stond. Niemand uit de rij nam notitie van ons. Toen vroeg mijn metgezel aan één hunner: „Mijn beste man, wat doet ge hier eigenlijk?" Langzaam draaide de aangesprokene zich om, keek mijn metgezel met een verachtelijken blik van boven tot beneden aan en gaf toen in Hamburger dialect een antwoord, waartegen 't Nederlandsche: „Dat gaat je geen bl aan", nog uiterst onschuldig klinkt. Vervolgens draaide hij zich weer om en spuwde in een elegante boog over 't water. Het heet, dat er aan den overzeeschen handel veel geld verdiend wordt. Dit is dan zeker ook de corzaak, dat Hamburg één der rijkste steden van Duitschland is. Daarvan getuigen de prachtvolle villa's der groothandelaars en reeders in de voorsteden Harvestekade, Uhlenhorst enz. Daarvan getuigen ook de prachtige openbare gebouwen en parken, die Hamburg tot een schoone stad maken. F. J. HOEKSMA Fensels waerd de oare deis de fiskerij drok bipraet, net allinne troch de leden, mar net minder troch de frouljue, hwerûnder der wierne, dy't alderheislikst it hekel oan fiskbakken hiene en dy't dan seinen: „dat hiele fiskjen is my in soadtsje! Ho 't de mau- Ijue der nou sa gek op binne, kin wy lis net bigripe. Myn man kriget gjin care fen eyn wirk; hy hat fen 'e moarn de fisk wol skrabbe, mar ik ha it hiele 6oadisje oan myn bûrwiif jown. Dêr binne se der gek op en ik bin fen 't bakken 6f. San fisk-en-oaljelucht de hiele dei troch it hûs, ik tankje der foar''. De klub hjitte wol „Hâld Jimm' Rêstich", mar as 't by de froii yn 'e hûs de oare deis altyd rêstich bleau, dêr wol ik gjin ja en amen op sizze. Mar úisûnderingen scille der altyd bliuwe, sa is 't nou ienkear op 'e wrâld. De smaken binne net lyk, de iene haldt it mei de dochter en de oare mei de mem, seit in âld sprekwird. Dat wier alear sa en sa scil it ex wol bliuwe en net.... allinne yn 'evKnipe. (Tonei mear). L. de J. --- Al-ear yn 'e Knipe. XI. Vn it reglemint fen „Hâld Jimm' Rêstich" stie, dat it oantal leden net mear as eafolle wêze mocht, n.tl. fiif-en-tweintich. De atner wier altyd grôifol en as der in gatsje iepen kaem, stiene der wol in toalve klear, dy't fregen: „meije wy der ynkrûpe?" Mar der moast oer stimd wirde fensels en it is to bigripen, dat by safolle kandidaten san stimming folie mear stimming brocht as tsjintwirdich for de Twadde Keamer bygelyke. Ja, it wier sims sa, dat de kandidaten ïregen: „Ik wol sa graech lid fen de fiskklub wirde tinkstou der by de stimming efkes oan?" En dêr siet gjin fiif tûzen goune yn 't jier oan, sa ac for de Keamerleden. Né, hjer! Der moast. jild by, fensels! Do 't de klub fiif-en-tweintich jier bistien hie, is der fensels brilloft halden, net to min. Dat wier in joun om nea to forjitten, al wier it allinne mar om de foardracht fen it lid Wytse Groen, vs wemmakker. 't Wier eigen wirk, hjit fen 'e trie. Dy hie der slach fen in aerdich rymke to meitsjen en dat hie hy ek dien for de feestjoun fen Ú9 fiskklub. Ik siz fen in rymke,' mar 't wier in hiel stik; sechtich ferskes. Hy joech dêryn alles hwet der mei de klub bard wier — en snedich, hjer! Sa as ik al sei: 't wier in grienmank fen Ijue, de leden fen de klub, en dat blykt ek wol út Groens petear. hwer't hy it oer de forgearringe hat, hweryn bisletten wirde scil hwennear en hwer fiske wirde scil. Hy seit derf en: „Fen alles is dêr yn 't formiddem: t Boeren, bakkers, ferwers, rint'niers, Houtwjirmen, bierforkeapers, smidden, Slachters, strykjildljue en herbergiers". lenkear barde hwet op 'e Scharreed by Mildam, dat vs rymler op dizzo menier seit: „Foarüt, dêr jinsen yn 'e fierte, Dêr is 't, dêr oer dy pôlle reid! Mar.... dêr komt üs in fint tomjitte, Dy 't de deaskrik op it antlit leit. Hy rôp: „In min jier for de boeren, Mar ek for jimme fiskerij, Hwent Mous dy leit op jimm' to loeren: Jimm' binn' der by! jimm' binn' dei- by!" Us haedma.n, snoadas aibbekaten, Dy lake lykwols, from en froed, En sei: „hwet is my nou sok praten? Us briefkes binne ommers goed!" Nou, sa wier it ek; vs foarsiüer-lieder wier op dat stik sa wis as Wopke; hy gyng net oer iis fen ien nacht. Hy hie permisje om dêr to fiskjen. En hwet it aldermoaiste wier: wy ha dy deis nea in fjildwachter sjoen De mannen fen de wet fortrouden vs wol en as se ris by ús kamen, dan waerden se as frjeonen ûntfongen en dos sei lis haedman: „Kom mar harren, mannen en skik mar oan!" En dan krigen hja ek, hwet de klok sloech. Groen seit derf en: „Is 't slntsje op it heechste kliuwen, Dan giet de helleman oer 't lân, En ropt: hawar, 't is tiid fen priuwen, To mannen, los nou de broeksban!" Nei de tocht waerd by 't forkeapjen fen de fisk mannich „speechje" ôfstilsen. En Groen seit dêrfen: „De sprekslüsdoarren stean nou iepen, Men praet, men sjongt, men keapet fisk; 't Wirdt letter en hast tiid fen sliepen, Omdat W al oer tsjienen is." It is to bigripen, dat dizze foardracht fen Ú8 wemmakker tige yn 'e smaek foei. Dot de foarsitter him for 6yn wirk tank sei, kamen de foetten sa yn aksje, dat 't krekt wier as foei it hiele hûs fen Moeike Tryntsje yn elkoar! Ja, dy fiskdagen wierne moaije mominlen, sa moai, dat in boer sei: „ik hoopje mar gau, dat de ungetiid oer is, hwent dan komt ús fiskersdei wer. Dy dei jowt my altyd sa folie wille, dat ik der wol in jier op tarre kin. De frou is de oare deis wolris hwet brimstich, omdat wy hwet lang neipniten ha, mar ik siz altyd: „fiskje dêr moat gedild by, dêr kin men net op in ure sjen. En by Moeike Tryntsje wol it faek like goed bite as yn 'e trekgatten by Mildam." Man, die voor zijn vrouw een leeg melkpannetje naar den kelder moet brengen, glijdt de trar> af. Na een pijnlijke tree-natree snakt hij met een pats on den steenen vlcer neer. Het kannetje heeft hij hoog gehouden al dien tijd en het is nog ongeschonden. Vrouw (roesnellend op het geraas boven aan de trap): Man! man! is het kannetje kapot? Man: — Neen, maar daar gaat het! ---