Groote Pinksterfeesten te Drachten Hoera! Hoera! BAKKERS welbekende DAHSSALON staat op het sportterrein weer klaar. Spiegelgiadde dansvloer en geheel nieuwe muziek. Aanbevelend: H. BAKKER. Dansen! Dansen! Gedurende de Kermis I te Heerenveen Benedenzaal Hotel Groen I optreden van de Damescapelle (Directie Boni). I 4 Dames — 2 Heeren. Muziek. Zang. Dans. j Lunchroom ' I Jet Friesche Haagje", j Concert. A4anuvuamg I Bovenzaal yiel Groen. 1 Muziek en Bal. Aanvang 5 uur. Bergplaats vp0r 1000 rijwielen; bij vermissing wordt schade vergoed | Aanbev., F. Groen. in de zaak van JUjljJjreerirjMeereniieeii. Het adres voor prima eigengeslacht en bevroren Rundvleesch R. KORSTEN, slager, Kerkstraat. «Smaragf-Rijwieién (met Para-banden). Beter dan ieder ander merk. Reeds honderden gebruikers. Het rijwiel der toekomst. VAN DER MEERS BOEDKOQPE RIJWIELWINKEL, Brit 218, HE£«EWVEEH. Telef. Hï. Dr. H.NANNIN&'i KiNADRUPPELS EETLUST-OPW-KKEHD. ƒ1.30 p.fl. --- Te Neede en omgeving. Het ernstigst is ditmaal Neede en< omgeving getroffen, vooral ook het tusschen Rorculo en Groenlo gelegen dorpje Beltrum. |Te Neede is de geheele buurtschap Ruwenhof vrijwel met den grond gelijk gemaakt. De huizen werden er tot op de fundamenten weggevaagd. 'Tegen vier uur zag men den cycloon naderen als een zwarte zuil aan de lucht,- die zich op de aarde stortte en alles wat in den weg stond omver wierp. De huizen van bovengenoemde buurtschap, die hecht waren gebouwd, werden totaal verwoest. Voorts wierp de storm zich op de textielfabriek van de firma Ter Weeme, waar' een 300 man werkten. Een deel van den fabrieksschoorsteen werd afgebroken en op het ketelhuis geworpen. Van een der ketels werd de stoomleidirig vernield, zoodat de stoom ontsnapte. Van den anderen ketel kon men den stoom nog tijdig een uitweg geven. De fabriek zelf stortte voor een groot gedeelte in, de werklieden ender het puin bedelvend. Het mag een groot wonder heeten, dat hierbij geen dooden vielen. Wel is waar werd een • groot. aantal . der werklieden licht gewond, maar het bleef bij schrammen. Wél werd een timmerman gedood, die aan een nieuw te bouwen gedeelte werkte. Onder de arbeiders, ontstond een geweldige paniek en allen trachtten zich in veiligheid te stellen. Een hunner' was langen tijd bezig in een kast te kruipen, waar alleen zijn hoofd in kon. Toen een marechaussee op het terrein kwam, vond hij boyengenoemden timmerman, ■ zekeren Wormeester uit Eibergen, tusschen de spoorrails liggen met ernstige schedelbreuk. Tijdens het transport overleed hij. Door den storm was hij waarschijnlijk opgenomen en over een kolenbergplaats heen 20 meter weggeslingerd. De muren 'van hef kantoor werden geheel weggevaagd. Het machinegebouw werd eveneens vernield. Vlak ■ hierbij stonden twee noodwoningen, één bewoond door' den spoorwegbeambte Zandwijk.. Ze werden opgenomen en op het spoorwegemplacement geworpen. Het 13-jarig dochtertje van Zandwijk, Anna Wilhelmina, werd mee weggeslingerd tot over de spoorrails, waar het door *een losgeraakten en door den storm voortgedreven wagon overreden en gedood werd. Een tweede dochtertje van Zandwijk ligt met een ernstige schede-breuk Tn het ziekenhuis te Lochem. Ook de vader en de moeder werden gewond. De ramp is voor Neede vooral ook hierom zoo te betreuren, omdat de 300 werklieden van de fabriek Ter Weeme geruimen tijd werkloos zullen "zijn. De schade aan de fabriek bedraagt ongeveer f 100.000 en de fabrikant was niet tegen stormschade verzekerd. De schade had grooter kunnen zijn. De machines hebben slechts weinig geleden en het eigenlijke fabrieksgebouw, hoewel een wand en een stuk van het dak zijn weggeslagen, is inwendig nog bruikbaar. De kom van het dorp Neede is volkomen onbeschadigd gebleven. De windhoos, die van Zuid naar Noord ging, is vrijwel precies langs de Oostelijke grens gegaan en heeft daar in totaal ruim honderd woningen geheel verwoest. --- Te Lichtenvoorde In Lichtenvoorde zijn, naar de burgemeester dier gemeente aan den minister seinde, een zeventig huizen verwoest. De burgemeester, de heer A. J. van de Laar, deelde aan een verslaggever van de T el. mee: Omstreeks half vier vormden zich een drietal zware wolken tot een cylinder, die zich met groote snelheid voortbewoog, alles meesleepend wat in zijn weg kwam. Nadat de cycloon e-enige malen om den kerktoren had gecirkeld, zonder dezen te treffen, ging hij achter de Vereenigde Fabrieken langs, over eenige huizen, waarvan de daken werden afgerukt en neergesmakt, om hierna in het bij de gemeente Lichtenvoorde behoorende gehucht Lievelde verschrikkelijk huis te houden. Het eerst werd hier een huis gegrepen, waarin vijf menschen waren. De man vluchtte met een kind naar buiten. De drie andere kinderen konden zoo gauw niet wegkomen. Een ontzettend gekraak weerklonk en na een oogenblik was nog slechts een hoop puin over. De drie kinderen lagen hieronder. Nadat het puin was verwijderd, bleken zij gelukkig tusschen een Paar ste' vige balken te hebben gezeten, ten gevolge waarvan zij met slechts énkele schrammen vrijwel ongedeerd te voorschijn kwamen. Nog steeds vervolgde het natuurmonster zijn weg. Dertig boerderijen, waaronder eenige onlangs gebouwde woningen, stortten door de 'enorme kracht van den cycloon als kaartenhuisjes in elkaar. In totaal zijn hier zeventig woningen beschadigd; een groote loods* werd geheel tegen den grond geslagen. Tal van woningen hebben bovendien ernstig geleden door groote boomen, die als lucifershoutjes afgeknapt zijn en in de huizen terecht kwamen. Van de trotsche eikenlaan is thans niets meer over. Alle boomen zijn gevallen. Een jongen, die op een landweg fietste en de zware wolken op zich zag- afkomen, sprong van zijn fiets en vol angst omarmde hij een boom. Op het oogenblik, dat hij midden in deri cycloon was, knapte de boom ter hoogte van het midden van den jongen af. ugeiï hield den boom vast, werd opgenomen en tweehonderd meter verder neergesmakt. Zijn jas en vest waren hem afgerukt en nergens meer te vinden. Ook zijn. fiets lag een paar honderd meter verder. De jongen zelf was er nogal goed afgekomen. Alleen klaagde hij over pijn in de borststreek. --- Tusschen Deventer en Lochum. Dwars door deze zeldzaam mooie streek, zegt een journalist, loopt een over de tweehonderd nieter breede strook, waar alles verwoest is. Verschillende zijn geheel of gedeeltelijk ingestort. Boomen uit het bosch v/erder. eenvoudig omhoog gezogen èn Mentallen meters verder neergesmakt. De zoon van den boer Hakvoort te Harfsen trachtte den stal nog te openen, maar moest zich vastgrijpen aan een stijl van den hooiberg die echter vlak bij zijn handen afbrak en hem een deel van een hand verbrijzelde. Te Harfsen kan men zien, dat de windhoos hier en daar plekken heeft overgeslagen. Bij Laren is een dennenbosch geheel vernield. --- Indrukken van een ooggetuige. Een medewerker van de N. Rt. Ct», dïe nog Woensdagavond zich naar een der centra van de stormramp begaf, schrijft: Somber en dreigend zonk de donkere nacht over de dennebosschen, de heuveltjes en de velden van het Geldersche. Langs heel den langen weg dwars over de Veluwe was niets te bespeuren geweest van den vernielenden storm, die daar ginds in het Oosten ons land heeft geteisterd. Slechts hier en daar lag een enkele tak, welke afgeknapt moest zijn door den wind, welke tijdens een kort, hevig onweer, dat in den middag zich boven de Veluwe had ontlast, vrij plotseling was opgestoken en spoedig weer in hevigheid was afgenomen. Ook dichter bij de getroffen plaatsen, in Zutphen, in Ruurlo en in het pas weer opgebouwde Borculo, dat slechts op weinig kilometers afstand van Neede ligt, bleek uit niets, dat wij deze plaats des onheils al dicht waren genaderd. De jonge boompjes langs den weg, de ondanks de duisternis toch nog te onderscheiden nieuwheid van vele huizen en van haast alle daken, duiden op de gelijksoortige ramp van den lOen Augustus 1925, welke vooral Borculo heeft getroffen. Zelfs bij 't binnenkomen van Neede was niets bijzonders te bespeuren. De hoofdstraat was leeg en verlaten, maar opeens, na een nauwe kromming in den weg, kwam het gemeentehuis in zicht, en daar en in het dichtbij gelegen hotel was het al drukte en beweging. Marechaussees en militairen, leden van het Roode Kruis en burgers liepen af en aan. t In de burgemeesterskamer van het raadhuis heeft de burgemeester, de heer S. K. Haitsma Muiier, de van alle kanten aangekomen vertegenwoordigers van de pers ontvangen en hun — hoewel het middernachtelijk uur reeds lang voorbij was — verteld van de ramp, welke zijn gemeente heeft getroffen, nu zij zich nauwelijks van den slag, welke ook haar op dien beruchfen Augustusdag in 1925 getroffen heeft, had hersteld. Toen de cycloon in aantocht was, bevond de heer Haitsma Mulier zich thuis. Huisgenooten meenden, dat er ergens een zware brand was uitgebroken. Inderdaad had het er veel van, dat een dichte rookkolom de lucht verduisterde. De hemel had hetzelfde onnatuurlijke uiterlijk, dat hij bij de ramp van Borculo had: een geelachtige tint. De heer Mulier ging naar buiten en zag in de verte een vreemd verschijnsel zich tegen de lucht afteekenen. Het was een zware, zwarte zuil, welke uit den grond scheen op te lijnen. Uit die zuil ontwikkelde zich een golvende wolkenmassa, welke pijlsnel ronddraaide. In deze werveling zag men allerlei voorwerpen, als stukken huisraad, boomen, brokken van daken, in razende vaart rondslingeren. Tegelijkertijd was er een zacht geruisch hoqrbaar, dat snel sterker werd. De wervelende wolkenkolom stormde snel naderbij. In slechts luttele seconden was het dreigende gevaar genaderd, over de' plaats gekomen en voorbijgegaan. Al dadelijk werd bekend, dat er veel slachtoffert waren, en de bewoners uit het gespaarde deel van Neede gingen huln verleenen aan de ongelukkige getroffenen. Het aantal dooden bedroeg twee. dat van de gewonden ruim honderd. Meer dan 60 woningen zijn ingestort. De groote textielfabriek van Ter Weeme is voor 'n groot gedeelte vernield. Op het spoorwegemplacement is groote schade aangericht. --- Van alle zijden werd hulp geboden. De wegen naar Haaksbergen en Eibergen zijn versperd. De telegrafische gemeenschap was geheel verbroken, van de telefonische verbirdingen was alleen de lijn naar Zutpiien nog intact. Met behulp van deze lijn heeft burgemeester Mulier oogenblikkelijk om huln kunnen seinen, welke spontaan van alle zijden wen! aangeboden. De commissaris van politie v«n Deventer kwam met ziekenauto's; uit die gemeente werden ook dadelijk vrachtauto's met barakken en beddegoed gebonden. De commisspiris van de Koningin in Gelderland, baron van Heemstra, de kringcommissaris van het Roode Kruis, de burgemeesters van Lochem, Borculo, Diepenheim en Doesburg waren spoedig aanwezig. Bovendien kwamen van alle kanten geneeshepren en vernleesrsfers, o.a. uit Winters wijk. te huln snellen. Een afdeeling van liet Roods Kruis en de reddingsbrigade uit Lonneker waren spoedig aanwezig. In den loon van den avond arriveerden een detachement marechaussee en de provinciale verkeersbrigade. De burgemeester had cok de hulp van de militairen ingeroepen, en zoodra in de ka-' zerne van de genie te Utrecht bekend werd gemaakt, dat de minister van oorlog had bepaald, dat een detachement van dertig man, die zich daartoe bereid zouden verklaren, naar Neede moest afreizen om hulp !e bieden, meldden zich spontaan zooveel vrijwilligers, dat men eenige zulke detachementen had kunnen formeeren, en dat terwijl het Pinksterverlof er zeker mee bij zou moeten inschieten. Het detachement is dadelijk afgereisd en des avonds laat te Neede aangekomen. Inmiddels hadden de bewoners van het gespaarde deel van Neede zich liefderijk over de dakloozen ontfermd en hun voor den nacht onderkomen verschaft. De gewonden waren naar de ziekenhuizen in omliggende plaatsen vervoerd. In den nacht heeft de burgemeester zooveel mogelijk alle gegevens verzameld en geordend, de ingekomen rapporten nagezien, zoodaf Donderdagmorgen bij het krieken van den dag al een globaal beeld van de materieele schade kon worden opgemaakt. Deze wordt, wat alleen Neede betreft, op ongeveer een half millioen gulden geschat. Een ernstige bijomstandigheid is, dat de geruïneerde textielfabriek maandenlang buiten bedrijf zal moeten worden ge' steld, zoodat de ruim 300 textielarbeiders al dien tijd werkloos zullen zijn. --- KOL WAREN, WIJNEN, COKSIIILÊS. ii. mm breve. „lISTIUiiM, LIKEUHEH. - lel. 92 ]. DAM, HEERENVEEN HEERENWAL 35. GROOTE VOORRAAD ÜEEBEH- EH JONBENSKLEEDINfi Steeds de laagste prijzen. EB . Ziet de Etalalages. B_S Jongenspakjes vanaf 5 gld. Bezoekt Ca!é Je loornbeurs" gedurende de Kermisdagen ZONDAG en MAANDAG Concert met Bal. ' Aanbevelend, G. TICHELAAR. ■Ruime Bargpiaats v. 1000 fietsen onder dak. PJNKSTER-KERMIS Eerste soort gerookte Paling. Gelegenheid tot vischeten. aanbevelend. H. WIERINDSIVIA, Hoofdbrug [wïïTzïïTnoilïïl Ztet de etalages bij F. M. BOONSTRA, 1 Oude Koem^rkt 9 ■ Heerenveen. | --- 00W000mm0i000m0a0mm0m ■■ ■ i 11 i ■ i ■■ "■ — " ' "' ' '"" " il ff mik TMTC^Y.- dfék e l/l/fffil II H 111 111 danden *«•«• I rmpoPteuTNV. R.A.M.1.1 DE BAND.DIE LEEUWARDEN Tel. 232 MINDER KOST AMSTERDAM Tet.35397 DAN MIJ MOEST N.Z. Voorburgwal 75°-77 I KOSTEN. 1.1..1—1. I-IIII—I I—.-.l— ■~ _1..1—.—.—l — ■■■ ■■■!■■■._-_-_-_-_-_—«lfci I BELASTINGZAKEN en ADMINISTRATIES behandelt D D i*\ C accountant fe f. DUO HEERENVEEN. _________________ Het blijkt ons, dat onze „Pothaar" Zeis èn het etiket worden nagemaakt Zorgt er voor, dat U geen namaak ontvangt, en U dus uitsluitend aan Uwen smid vraagt een echte „Pothaar" Zeis |MM_Ka-_HB—_—4BM—«__———■—_—U_Ml_____—M—Ba_i ' --- de ramp van Neede. Maar laat ons eerlijk zijn, de beroering is ditmaal, hoewel de ramp misschien nog omvangrijker, de gevolgen wellicht nog noodloltiger zijn dan die van 10 Augustus 1925, niet zóó intens als destijds. Toen betrof het 'n catastrophe, als men nog niet eerder had beleefd; de berichten grepen ons daardoor sterker aan. Thans ligt die.eerste ramp nog te versch in ons geheugen, dan dat een herhaling, hoe verschrikkelijk ook, ons wederom even geweldig aangrijpen zou als de catastrophe van 1925. En dat geldt niet alleen voor hen, ■ die er persoonlijk buiten staan. Ook bij de bevolking van de geteisterde streken kan men 't zelfde constateeren. Zij neemt liet gebeurde vrij kalm op. Er heerscht veel drukte, maar de groote ontroering, die de ramp bij Borculo tengevolge had is er niet. Dit is misschien ook hieraan toe te schrijven, dat men vertrouwt, dat de milddadigheidszin. van Nederland zich ook ditmaal niet onbetuigd zal laten. Van een gedrukte stemming is weinig te bespeuren. Do .bevolking . schijnt een stellig ■ vertrouwen te hebben, dat hier de schade even volledig zal worden hersteld als in Borculo het geval is geweest. De autoriteiten kunnen rustig hunne maatregelen ,nemen. Evenals in 1925 is ook nu weer een droef relaas te melden, van dooden, van vele gewonden, van groote verwoesting, enorme scha en tragische bijzonderheden. Woensdagnamiddag 4 uur had de ramp plaats, die eenige strooken in den Geldersehen Achterhoek en in Twente geteisterd heeft. We .hebben hierboven die ramp vergeleken mef die van Borculo. Toch is er ook verschil. Was het in 1925 één strook van enkele kilometers breedte, waarlangs de storm woedde en die zich uitstrekte van Zuid-West naar Noord-Oost' over 't. midden van den Achterhoek tot een eind in Twente op, thans zijn verschillende afzonderlijke gedeelten, geheel los van elkaar, geteisterd, zoodat vermoedelijk meer dan één" windhoos heeft gewoed. --- Vijl centra van verwoestingen. Nadat we den grooten stroom van de eerste berichten hebben doorgelezen, blijkt h.d, dat er' eigenlijk vijf centra zijn, waar Ie storm zijn alles verwoestend werk heeft verricht. In de eerste plaats tusschen Millingen (aan de grens, waar de Rijn in ons land valt) en Angerlo bij Doesburg, dat nagenoeg pal Noordelijk daarvan ligt. Verder Oostwaarts in den Achterhoek is een betrekkelijk smalle strook, n.i. ter breedte van misschien 'n halven kilometer, ontzettend geteisterd. Deze strook neemt ongeveer een aanvang hij Lichtenvoorde, Westelijk van Winterswijk, al hebben ook Zuidelijker plaatsen nog iets gleden. Vandaar gaat zij Noordwaarts tusschen Groenlo en Borculo door in de richting van Neede. Na Neede schijnt de hoos zich weer in de lucht te hebben verheven, om ten Noordwesten van Delden haar baan over de aarde te vervolgen. Althans van daar over Borne en Zenderen tot Tubbergen loopt weer een strook, die zwaar geteisterd isv Aan deze strook evenwijdig loopt een vierde van Diepenheim en Goor over Enter tot even voorbij Wierden, ten Westen van Almelo. Ten slotte is ook de streek tusschen Deventer en Lochem, dus iets Zuid-West van het gebied in Twente, ernstig getroffen, vooral in de omgeving van het plaatsje Harfsen. --- De stormwind heviger dan in 1925. Het schijnt, dat op de plaatsen, die het ergst getroffen zijn, de kracht van den stormwind-veel geweldiger was, dan in 1920. Toen waren 't meest afgerukte daken of gedeeltelijk verwoeste huizen en gebouwen en afgebroken boomen. Nu heeft de storm nog meer radicaal zijn werk gedaan. Op de ergst getroffen plaatsen werden hecht en sterk gebouwde boerderijen totaal van den grond weggevaagd, zoodat als 't Vare geen steen op den anderen bleef. Boomen werden niet afgebroken, maar met wortel en al ultKetrokken en weggeslingerd.' «enblik nog niet uit te dUmaoï It " **** het e? op' dat de schade van den zoo.g>"oot il, hoewel de kracht hoofdtaakSt°™wlnd, heviger was. Dit is i„ nooldzaak het gevolg van het feit, dat de weg van den storm zich geheel afteeken. over het platteland, slechts enkele kleine gehuchtjes treffend en juist de groote ulant sen ongemoeid latend. p '* Indien de windhoos iets meer Oostelijk geloopen had, zouden Groenlo en Eiber**en ongetwijfeld met den grond gelijk zijn eZ maakt; . iets meer Westelijk zou opnieuw Borculo dooi' eenzelfde ramp getroffen zijn die het twee jaar geleden totaal vernielde' En het is m ieder geval zeker, dat een orooter aantal menschen dan toen licha-melijk letsel bekwam. Gelukkig is ook nu het aantal dooden betrekkelijk gering. Als men de geweldige verwoestingen, die aangericht zijn, in aanmerking neemt, dan mag het evenals toen, een wonder heeten, dat er 'niet meer menschen bij de ramp zijn omgekomen. Maar het aantal gewonden, destijd! eveneens gering, is nu veel grooter en loopt in de honderden. We zullen nu de voornaamste feiten weergeven. Het moet hier en daar wel ren betrekkelijk dorre opsomming zijn, welke echter in al haar dorheid van groote verwoesting en rnenschelijk leed getuigt. --- Zeven dooden en vele gewonden. Te Neede waren, behalve twee dooden, vijf ernstig gewenden, die allen naar de ziekenhuizen van Enschedé zijn vervoerd. Van alle vijf was Donderdagmorgen de toestand ernstig. Voorts zijn nog 18 personen vrij ernstig gewond, meestal enkelvoudige ,oi dubbele beenbreuken. De ruim honderd lichter gewonden werden zoo spoedig mogelijk verbopnden, waaraan vooral ook een toevallig aldaar vertoevende officier van gezondheid een belangrijk aandeel nam. Onder de zwaarst getroffen plaatsen zijn ook de buurtschappen Beltrum, Avest en Lievelde,. alle in de omgeving van Groenlo. Te Beltrum zijn twee dooden, n.l. de 20--jarige arbeider Jan Spieker en de 38-jarige gehuwde J. Papen, die levenloos in 'n weide is gevonden. Spieker werd met het hoofd tegen een hoop steenen geslagen, waardoor zijn schedel verbrijzeld werd. -Papen Mep op den Ruurloschen weg, toen hij door de windhoos werd opgenomen en drie a vierhonderd meter verder geslingerd. Dit gebeurde met zooveel kracht, dat het lichaam tot een vormlooze massa vleesch en beenderen werd. Te Avest is de 45-jarige B. Brinke gedood. Bij dezen laatste, eveneens gehuwd, wareiï vier kinderen en twee gebrekkige zusters in huis. Van deze is één ernstig gewond. In totaal zijn te Beltrum vijftien personen ernstig gekwetst, die allen in het ziekenhuis te Groenlo zijn opgenomen. Te Lievelde werden twaalf personen gewond. Volgens de laatste berichten zijn in het ziekenhuis te Groenlo nog twee gewonden overleden, n.l. de 70-jarige Te Nahuis, die onder de puinhoopen van zijn huis was terecht gekomen, en een jongeman, zekere Roerdink, die eveneens zeer ernstig werd gekwetst. In totaal bedraagt dus nu het aantal dooden tengevolge van de ramp zeven. --- Groenlo en omgeving. Dokter Aukema was teïeltrum op ziekenbezoek en liet zijn auto aan den weg staan. Zijn vrouw, die hem vergezelde, bleef zoo lang in den wagen zitten. Zij zag den cycloon naderen en moest toezien hoe het huis, waarin haar echtgenoot zich bevond, plotseling instortte. De auto zelf werd enkele meters verder in de sloot geworpen. De arts werd niet ernstig geworra en kon spoedig uit het ingestorte huis worden bevrijd. De zich daarin bevindende zieke echter kreeg ernstige verwondingen. Een zonderling avontuur beleefde een postbode, die werd opgenomen en weggeslingerd. Toen de windhoos voorbij was, miste hij zijn tasch met brieven en geld, alsmede zijn rijwiel. Tot dusver heeft men deze zaken nog niet kunnen vinden. In Beltrum, gemeente Eibergen, zijn in 't geheel 28 huizen totaal verwoest, 'in de buurtschap Avest van dezelfde gemeente 22. Uiiicieel is meegedeeld, dat alleen in de gemeente Eibergen tachtig boerderijen verwoest zijn. waarvan dertig geheel met den grond zijn gelijk gemaakt. De schade in deze gemeente wordt geschat op f 400.000, die aan vernielde inboedels buiten beschouwing gelaten. Even ten westen van Groenlo is een strook van 280 meter eenvoudig met den grond gelijk gemaakt. Alles wat in deze strook zich bevond is weggevaagd. Grootere en kleinere boerderijen zijn weggeslagen. Van sommige boerderijen staat niet veel meer dan de muren boven den grond. In de buurtschap Lievelde zijn 18 boerderijen geheel of gedeeltelijk verwoest. --- EEN NIEUWE STORMRAMP OVER DEN GELDERSCHEN ACHTERHOEK EN TWENTE. Zeven dooden. Vele gewonden. Groote verwoestingen, vooral tusschen Neede en Lichtenvoorde. Hechtgebouwde huizen in enkele oogenblikken met den grond gelijk gemaakt. Een fabriek verwoest. Drie honderd arbeiders werkloos. Zware boomen uit den grond gerukt. Bosschen weggevaagd. Een nationale oproep om steun. De' ramp van Borculo! 10 Augustus 1925! Wat ligt ze nog scherp in ons geheugen. De' ramp zelve en al wat daarna gebeurde: de nationale oproep om steun, zoo mildelijk verstrekt; het bezoek van allerwege aan de geteisterde streken; .de wederopbouw. En ziel, nog staat dit alles voor ons geestesoog als de dag van gisteren, of het bericht van een nieuwe, gelijke stormramp in een omgeving, zeer naburig aan dep voor twee jaar getroffene, wekt nieuwe beroering. Wat toen Borculo was, de plaats waar de woedende cycloon zich het geweldigst gelden deed en de gevolgen liet meest noodlottig waren, is thans Neede. De catastrophe van heden zal bekend blijven als --- Te Millingen. Dit dorp, aan den zuidelijken oever van den Rijn gelegen, heeft den eersten aanval te verduren gehad. Van een aantal huizen zijn de daken afgs*lagen. In het bijzonder heeft aldaar de openbare school geleden. Dank zij het kranig optreden van het hoofd der school, den heer Boog, kwamen geen persoonlijke ongelukken vqor. Op het moment van den storm bevonden zich alle kinderen in de school en wilden er uit. De zware boomen op de binnenplaats van de school werden ontworteld en vernield. De stukken vlogen i*aar alle kanten. De hoofdonderwijzer die het gevaar zag, hield de kinderen met kracht binnen. Toen het dak van zijn pannen was ontdaan en het plafond begon te kraken, wilde hij de kinderen onder de banken bergen. Toen ging de storm liggen en hadden geen verdere ongevallen plaats. Bij den loswal te Millingen werd een houten opslagplaats van den heer Gasthuizen, waarin een drietal jongens schuilplaats had gezocht tegen het noodweer, in de rivier geworpen. Een der jongens kon zich bijtijds uit de loods verwijderen. De beide anderen vielen te water. Zij konden zich echter op de brokstukken van de loods redden. --- IN TWENTE. In de genoemde streek van Delden tot voorbij Tubbergen is zeer veel schade aangericht. Te Driene, Deldenerbroek en Backenhagen zijn veertien boerderijen verwoest. In twee minuten tijds was het pleit beslecht. Te Hengevelde gingen tien boerderijen verloren. Tusschen Olden, Eibergen en Upsel zijn boerderijen totaal vernield. Te Wiene zijn een aantal gewonden. Op het landgoed Weldam te Kerspel—Goor, gem. Markelo, zijn van de broeikassen ongeveer 1600 ruiten vernield. Verder ging de storm over Bornebroek, Bavinkel, Bolkshoek, de Wateregge en vandaar op Tubbergen en Geesteren aan. Verschillende menschen konden de hoos al wel een minuut of tien tevoren zien aankomen: een trechlervorm met den tuit naar boven. Overal waar de hoos langs gegaan is, werden de daken van de boerderijen vernield en verschillende boerderijen zijn geheel in puin gelegd. De kracht van den wervelwind werd op eigenaardige manier gedemonstreerd aan een nieuwe fiets, die bij do boerderij van Brouwen onder Geesteren tegeh den muur was geplaatst. De boerderij werd totaal vernield, terwijl de fiets in het weiland werd gevonden net of een reus haar in elkaar had gedraaid. Eigenaardig is dat verschillende boomen, die waren blijven staan, al hun bladeren misten, terwijl van andere boomen alleen de bladnerven waren overgebleven alsof de rupsen ze hadden kaalgevreten. Een aantal boerderijen vlak bij elkaar en aan weerszijden van den spoorweg Delden— Hengelo is ter» offer gevallen aan den orkaan. Hieronder waren twee groote boerenplaatsen, waarvan een nog pas nieuw opgebouwd. Het aantal gewonden was hier vrij groot. Een vrouw was met een zeer zware hoofdwond naa het ziekenhuis vervoerd, en haar knect; eenige bonderden meters door het luchtruim geslingerd en met een ernstige bsenwond opgenomen, toch was hij er nog goed afgekomen, gezien den afstand, dien hij door de lucht was weggeworpen. In deze omgeving vond men bij het opruimen van ingestorte muren ongedeerd een.... broedsche kip kalm op haar, eieren zitten, die geen van alle gekneusd bleken te zijn! Het gelukkige dier is met haar aanstaande spruiten natuurlijk naar een veiliger plaats overgebracht. Heel fortuinlijk kwam ook een paard er af, dat op een gegeven moment zeker een 100 meter werd weggeslingerd door hoogere regionen en toch weer. ten slotte op zijn pootjes terechtkwam, zonder dat het eenige verwonding had opgeloopen. De omgeving van Almelo is mede ernstig getroffen. Met geweldige kracht heeft de orkaan het land opengerukt, boerderijen als kaartenhuizen in elkaar doen storten, boomen niet wortel en al uit den grond getrokken en over groote- afstanden door het luchtruim meegevoerd en verpletterd. In Twente is vooral heel veel schade aan sommige bosschen toegebracht. Aan den weg Delden—Goor zijn honderden dennen ontworteld en afgeknapt. Het Twickeler Bosch ligt zoo goed als geheel tegen den grond over een afstand van 1 K.M. breedte. Geheel verwoest is het Elberbosch en het Schicht. De weg van Delden naar Rijssen is versperd door omgewaaide beuken. Vijftien zware eiken, waaronder met stammen van een halven nieter middellijn 'werden ongeveer vier meter boven den grond totaal afgebroken. Het lijkt wel of de bovenstukken er afgedraaid en een eind verder neergeworpen zijn. De top van één boom werd over een afstand van meer dan 200 M. door de lucht meegevoerd. Onder Bornebroek ten Zuiden van Almelo is een geheel sparrebosch ontworteld en was de weg op tal van punten door honderden boomen versperd. Door snel ingrijpen wist men het verkeer weer spoedig mogelijk te maken. --- Een tocht door de omgeving. Zoodra het Donderdagmorgen licht werd, hebben wij per auto een tocht in de omgeving gemaakt, om de schade in oogênschouw te nemen. In Neede zelf is bij het station wel de zwaarste slag gevallen. Van de textielfabriek, welke tegenover het station staaf, is de bovenverdieping gedeeltelijk ingestort, de Oostelijke zijgevel is geheel weggeslagen; de stukken van het zinken dak hangen hier en daar in de boomen. Toen de cycloon de fabriek trof, ontstond onder de arbeiders een paniek. Sommigen renden naar buiten, maar velen trachtten zich. order tafels en kasten of tegen een muur te. beveiligen tegen de brokstukken van het met luid geraas instortende dak. Vele arbeiders werden gewond. Van het nog resteerende stuk van 't dak van de verwoeste fabriek heeft men een ruim uitzicht over het zwaar bezochte gebied. Duidelijk is vandaar de breede strook te zien, waar de wilde woede van den cycloon heeft geraasd. Binnen deze strook is alles vernield, vermorzeld, verpletterd.- Daarbuiten is de stormschade gering. Binnen de strook teekenen de naakte witte pannenlatten, de groote ganingen in de daken, de wreed afgescheurde boomstronken, de afgebrokkelde muren en het neergeslagen graan zich scherp af tegen de ongerepte lijnen van het landschap daarbuiten. Ook op het stationsemplacement heeft de cycloon duchtig huisgehouden. Een drieassige spoorwagon van bijna 18.000 kilo werd eenvoudig opgepakt en meters verder tegen een laadperron onderstboven stukgesmeten. (Op onze fotopagina is deze wagon afgebeeld). Enkele waeens raakten ia beweging, en zij hebben, gelijk gemeld, een meisje doodgereden. Voorts hebben zij vele kippen vermorzeld. Andere wagens zijn met groote kracht tegen het stootblok gereden, dat geheel is versplinterd. Seinpalen zijn omvergeworpen, lichtmasten zijn verbogen, en vele wissels en seindraden zijn gebroken. De locomotievenloods is geheel in puin gevallen. On dat oogenblik waren er acht personen' in de loods. Een hunner, een stoker, is, toen hij den cycloon ho.orde aankomen, in een. werkpnt onder de locomotief gesprongen. De zeven anderen lachten hem aanvankelijk uit, maar toch volgden zij zijn voorbeeld. Nauwelijks waren allen onder de machine, of met donderend geraas stortte de loods in. De machine is zwaar beschadigd. Doordat de wanden van het waterreservoir boven in de loods zich begaven, overstroomde een groote massa water de ruïne in de locomotievenloods. De menschen in den werkput kwamen daardoor tot de borst in het water te staan. Zij hebben echter nagenoeg geen letsel gekregen. Dicht bij de locomotievenloods hebben twee nopdwoningen gestaan. Van deze was in het geheel niets meer te vinden. Waar eens de kamers waren, liggen nu wat hout en wat spaanders, in het midden priikt nog een naaimachine. Een eind verder ligt ongeschonden een theekopje van het kinderserviesje van het verongelukte meisje. Een weinig Zuidelijker dan de plaats, waar de noodwoningen hebben gestaan, was de plaats van een klein steenen boerenhuisje. Het dak, de voorgevel en een gedeelte van de zijmuren zijn weggeslagen. Het meubilair staat in de open lucht, en het geheel lijkt op een speelgoedkamertje. In de kast naast de schouw priikt nog het servies, de ruiten van de kast zijn nog heel; een aarden trekpot staat heel op de tafel, maar er naast liggen steenen van den gevel en een gebroken daknan. Van het station zijn wij eerst den weg naar Eibergen opgegaan. On het begin van den weg zag men niets dan ruïnes. Een nieuw huis, dat nog geen vier weken geleden was betrokken, was geheel ingestort. Van andere huizen ontbraken groote gedeelten van het dak of heele stukken uit de muren. Boomen waren ontworteld en dwars over den weg gesmeten. Onze au!o moest naast den weg dwars door de velden rijden, in een modderig karrespoor. Maar honderd meter verder was de verwoesting al minder groot, en weer wat verder was er zoo goed als geen schade meer te bespeuren; wij hebben de grens van het gebied van den cycloon bereikt. Een paar kilometer verder naar Eibe*rgen ging een weg Westwaarts terug naar Borculo. Over dezen weg gaande, krijgt men een goeden indruk van den localen aard van den wervelwind. Op het eerste deel van dezen weg bemerkt men niets van de stormramp. Maar dan opeens heeft men den weg, welken het geweld nam, weer bereikt, ziet men weer neergebeukte boomen, van hun daken beroofde huizen en platgeslagen gewas, en weer een eind verder is het opnieuw voorbij, is alles nog intact. De weg van Neede naar Haaksbergen heeft nog meer geleden; daar zijn nog meer boomen ontworteld. Sommige boomen, die heel stevig in den grqnd zaten, zijn door den stormwind eenvoudig in het rond gewrongen, zoodat de schors is gebarsten en meters ver is weggespat; van enkele dezer is de stam in spaanders gespleten. ---