Over de grenzen. DE AAN DUITSCHLAND OP TE LEGGEN VOORWAARDEN. Duitschland is nog goed weggekomen, beter dan het zelf had durven verwachten. Dat is de eindindruk, dien men overhoudt, ais men de diverse beschouwingen leest. 't Zal waar zijn! zegt de ster-correspondent der N. Rt. Ct. Het is, meent hij, wel van zeer bijzondere beteekenis. dat de gezaghebbende commissie, óók met instemming van Frankrijk, als eerste voorwaarde heeft gesteld, dat Duitschland weer tot een oeconomische eenheid moet worden gemaakt. Dit beduidt, dat Duitschland zelf weer over zijn binnenlandsche inrichtingen van verkeer en over zijn volledige binnenlandsche vrijheid van beweging moet kunnen beschikken. De militaire bezetting van de Ruhr wordt niet opgeheven, maar deze bezetting moet het oeconomisch leven in 't bezette gebied onaangeroerd laten. De dingen aan de Ruhr veranderen reeds sterk van karakter, doordat ten eerste de spoorwegen volgens het advies financieel weer onder het algemeen beheer der rijksspoorwegen komen. De wenschen ten opzichte der militaire bezetting, die Poincaré heeft uitgesproken, zijn ook bescheidener dan het stelsel, dat thans wordt toegepast. Parijs heeft op den duur alle reden om zich te bepalen tot hetgeen het werkelijk als minimumwaarborg voor zijn veiligheid moet beschouwen; immers zoodra de bepalingen van het rapport in werking treden, komt de bezetting zoowel van Ruhr als van Rijn niet langer op kosten van Duitschland. Hiermede is een sterke prikkel geschapen om den duur der bezetting zooveel mogelijk Ie bekorten. Bij alle opgesomde voordcelen van het verdrag voor Duitschkrid komt steeds weer het vernuftige Fransche bedenksel, om het geld dat op deze wijze voor de geallieerden bijeenkomt, in Duitschland te laten blijven, als de uitvoer ervan den koers van de frank zou schaden. Duitschland heeft zijn verplichting vuld, dat s-taat uitdrukkelijk in het rapport, als het de bepaalde som bij de nieuwe emissiebank op rekening van den commissaris voor het herstel heeft gestort; Men mag aannemen, zegt de correspondent, dat 't niet in de bedoeling der deskundigen, en vooral niet der Fransche deskundigen heeft gelegen, den Duitschers een weldaad te bewijzen. Als men zich met zoo bescheiden eischen tevreden stelt, dan moet het we] zijn, omdat men geen kans ziet met vrucht meer van Duitschland te eischen. Dit is dan de eindrekening van den Ruhrstrijd. namelijk de specificatie wat er na bezetting en lijdelijk verzet is overgebleven. Bijster veel blijkt het niet te zijn. Wij kunnen ons geen plan herinneren, dat minder bood dan waarmede hier genoegen wordt genomen. Men ziet hieruit, waarvoor de wereld, en vooral ook de beide landen Frankrijk en Dmteehlarid gespaard zouden zijn gebleven, als men vroeger een dergelijke commissie van deskundigen aan 't werk had gezet. De fouten, die tot alle mislukkingen hebben geleid, zijn aan beide kanten begaan En beide kanten, in het bijzonder Duitschland en Frankrijk, hebben eronder geleden. Drie of vier jaar vroeger had Duitschland een veel duurdere overeenkomst kunnen aangaan, zonder minder voordeelig wreg te komen dan bij de thans opgelegde voorwaarden. Want de oeconomische en politieke verwoestingen, die de periode van het conflict hebben teweeggebracht, zijn altijd nog veel grooter dart de voordcelen van de nieuwe regeling. Men kan de zaak ook" van dien kant bezien — en dan hebben we ten slotte nog dankbaar te zijn — .dat de ellende, welke uit de bezettingsperiode is'voortgekomen, ten laatste een regeling heeft teweeggebracht, die pacificatie belooft. Beide partijen, de bezetters en de Duitschers, hebben hun les beet. De Duitschers hebben ingezien, dat het ontwijken op den duur geen goed zaakje is. De Franschen geven blijk, de voordcelen van een minnelijke schilddng, ook al brengt die niet alles, wat men ervan verwacht had. eindelijk te hebben beseft Hadden ze dat eerder gedaan, ze zouden voordeeliger uit zijn geweest. Van Duitsehen kant zal men misschien opmerken, dat het voorbarig is de regeling voordeelig voor de Duitschers te noemen, omdat voorloopig de annuïteiten voor onbepaalden tijd zijn voorgeschreven, en er geen grens van tijd is gesteld voor de betalingen. Is dit bezwaar echter zoo overweldigend? vraagt de correspondent. Zelfs al waren de annuïteiten een rente, die Duitschland ten eeuwigen dage moest opbrengen, dan nog zou dat geen te drukkend bezwaar zijn. Maar van een eeuwige rente is geen sprake. In de 2'A milliard schuilen 160 millioen goudmark, amortisatie van spoorweg en nijverheids-obligaties inbegrepen. Na een goede dertig jaar zijn deze obligaties afgelost, en dan vervalt daardoor reeds de helft van de jaarlijksche 2A milliard. Dat geeft het geval al een ander aanzien- Wat de latere verhooging der annuïteiten betreft, die kan slechts eèn Duitschland treffen, dat goed tot betalen in staaf is- De commissie van herstel heeft blijk gegeven, dat ze van doortasten en afhandelen houdt. En gelukkig in de goede richting. Ze heeft, naar men weet, de Duitsche rijksregeering reeds uitgenoodigd haar zoo spoedig mogelijk de wetsontwerpen voor te leggen, die de * Duitsche regeering in verband met het uitvoeren van de conclusies der deskundigen bij den rijksdag denkt in te dienen. De commissie wil er dus geen gras over laten groeien. Bovendien veronderstelt men, dat alle ententeregeeringen zich met het rapport der deskundigen zullen vereenigen. De Duitsche regeering heeft reeds eenigen tijd geleden een begin gemaakt met de voorbereiding van bedoelde wetsontwerpen, welke zij zoo spoedig mogelijk aan de commissie van herstel wil voorleggen. Men wijst er in Duitsche politieke kringen op, dat de commissie van herstel zich alleen met de financieele en oeconomische deelen van het rapport der deskundigen zal bezighouden zonder zich :te bekommeren om de pol' stukken, die eveneens door de deskundigen in hun rapport worden behandeld. De oplossing van de oeconomische en financieele problemen staat echter in nauw verband met de oplossing van de politieke vraagstukken. Daarom zal de Duitsche regeering niet bereid worden gevonden de financieele en oeconomische lasten, die de deskundigen voorstellen, op zich te nemen, indien niet tevens Duitschland weer in het bezit komt van zijn souvereine rechten in 't bezette gebied. Met andere woorden: geen Fransche dwarskijkers meer binnen de Duitsche landpalen, krachtens welk motief dan ook. Maar Frankrijk blijft daarop gesteld. Zal de commissie ook in dezen een bevredigende oplossing weten te vinden? Verder wil de Duitsche regeering niet weten van een splitsing van de discussie, gelijk door Frankrijk wordt aanbevolen. Zij wil over het rapport der deskundigen in zijn geheel met de vertegenwoordigers der ententeregeeringen beraadslagen. Engeland wil dit eveneens en men hoopt te Berlijn, dat Frankrijk zich ten slotte bij dit standpunt zal aansluiten. Het is mede in het belang van Frankrijk dat op 15 Juni, 'den dag waarop de Micum-verdragen ten einde loepen, een definitieve regeling Ce voorloopige zal vervangen- In de Zeit schrijft dr. Stresemanu, ctat de Duitsche rijksregeering, toen zij den weg insloeg om het beginsel van de memorie der deskundigen te aanvaarden, dit deed in het volle besef van de verantwoordelijkheid, welke zij daarmee op zich neemt. Zij is er evenzeer als haar critici van overtuigd, dat 't Duitschland slechts met- de grootste krachtsinspanning gelukken zal, de verplichtingen na te komen, welke er van 't land geëischt worden, doch zij weet tevens wat het voor het aan crediet arme en oeconomisch ten zwaarst beproefde land beteekent als het voorloopig in de jaren van het moratorium van een rustige ontwikkeling verzekerd is, en dat Duitschland, dat nog geen vrede gekend heeft, omdat voor dit land de vrede slechts een oorlog met andere middelen was, bij het uitspreken van een „onaannemelijk" een vereenigd politiek front der geallieerden tegenover zich zou hebben gezien, terwijl het thans moet erkennen, dat een groote ontspanning tegenover 't land ingetreden is. De New Vork Herald verwacht, dat de Vereenigde Staten en Engeland'voor het grootste deel van de door de deskundigen aanbevolen leening zullen moeten inschrijven, daar uit Frankrijk slechts een zwakke inschrijving wordt verwacht. Uit gezaghebbende bron wordt verzekerd, dat van de 800 millioen goudmark, welke spoedig uitgegeven zullen worden, het aandeel van de Ver. Staten 400, van Engeland 300 en van de andere landen samen 100 millioen zal zijn. --- TELEGRAMMEN. PARIJS. De deskundigen hebben als stelregel aangenomen, dat de Fransck- Belgische organisaties in 't Ruhrgebied opgeheven of gewijzigd zullen worden wanneer zij de economische eenheid van Duitschland belemmeren, mits Duitschland zich aan het plan der deskundigen onderwerpt. «Ingevolge deze bepaling kunnen Frankrijk en België dus lütgenoodigd worden het economische Ruhrpand te verwisselen tegen een ruimer stelsel van toezicht, onder voorwaarde, dat de Duitsche volksvertegenwoordiging de noodige besluiten aanneemt en de noodzakelijke organen instelt, n.l. een emissie-bank en een maatschappij tot exploitatie der spoorwegen, en dat zij de belastingen verhoogt, enz. Frankrijk wil, vóór het de pressiemiddelen, waarover het thans tegenover Duitschland beschikt, prijsgeeft, een overeenkomst met de bondgenooten nopens de sancties tegenover Duitschland treffen, wanneer dit land in gebreke mocht blijven, ook de nieuwe voorwaarden na te komen. --- Loonderving bij vorst. De Minister van Binnenlandsche Zaken en Landbouw heeft aan de daarvoor in aanmerking komende Gemeentebesturen een circulaire gezonden van den volgenden inhoud: Zooals bekend, heeft in verschillen Ie gemeenten in den afgeloopen winter een regeling gegolden, waarbij aan arbeidere, die uitgevroren raakten bij een van Rijkswege gesubsidieerde werkverschaffing, voorzooverre zij uit eene werkloozenkas uitkeering ontvingen, ©en toeslag op die uitkeering mocht worden verstrekt, en, voorzooverre zij niet tegen werkloosheid waren verzekerd, een aangegeven bedrag kon worden uitgekeerd. De toeslag of uitkeering mocht niet worden verstrekt aan arbeiders, die uitvroren in het vrije bedrijf, of die nog niet op de werkverschaffing waven tewerkgesteld. Van de zijde van eenige gemeentebesturen is de aandacht van den Minister er op gevestigd, dat deze regeling tot minder gewenschte gevolgen aanleiding heeft gegeven. Onder meer ontvingen arbeiders, die getracht hebben zoo lang - mogelijk in het vrije bedrijf werk te vinden, en die niet bij de werkverschaffing waren, toen de vorst intrad, geen uitkeering of toeslag; zij waren derhalve financieel in ongunstiger positie dan zij die op een werkverschaffing arbeidden. Deze gemeentebesturen — aldus de Minister — vreezen, dat zulle eene regeling er toe leidt, dat de arbeiders in den komenden winter zullen trachten zoo spoedig mogelijk bij de werkverschaffing te komen, ten einde niet het gevaar te loopen, nic>t onder de uitvriesregeling te vallen. De Minister onderschrijft deze bezwaren geheel; bovendien vestigt hij er echter de aandacht op, dat werkloosheid tengevolge van uitvriezen een verschijnsel is, dat van crisisinvloed vrij is. Zulke werkloosheid is seizoenwarkloosheid, voor welke de overheid als regel geen steunregeling, onder welken naam ook, kan treffen; zij is een verschijnsel, op welks voorkomen de arbeider te voren kan rekenen. Op grond van d-eze omstandigheden heeft de Minister besloten voortaan geen regelingen voor uitvriezen meer te treffen. De Minister heeft gemeend dit besluit î.er kennis van de gemeentebesturen te moeien brengen, opdat deze besturen zoo spoedig mogelijk aan de arbeiders in hunne gemeenten een en ander kunnen medodeelen. De betrokken arbeiders hebben dan gelegenheid tijdig de noodige maatregelen te nemen. --- Da bezuinigingen op onderwijs. De voorgestelde verhooging van den toelatingslceftijd wordt ingetrokken. Invoering van het zevende leerjaar wordt niet belemmerd. Maatregel tegen split-ing van bestaande scholen. Het krachtig verzet tegen het voornemen van den Minister van onderwijs, om met 1 Sept. den toelatingsleeftijd voor de lagere school te verhoogen, heeft succes gehad. In de thans verschenen memorie van antwoord deelt de minister mee, dat hij wel is waar de bezwaren, daartegen in en buiten de Kamer ingebracht, niet in die mate deelt, maar dat hij bereid is, nu de genomen maatregel zoo goed als algemeene afkeuring ondervindt, dezen met 1 Sept. 1924 terug te nemen, onder voorwaarde, dat de beoogde bezuiniging op andere wijze wordt verkregen. In dien geest is dan ook het oorspronkelijk voorstel gewijzigd. De memorie van antwoord vermeldt vorder: In de voornemens der regeering betreffende bezuiniging op het lager onderwijs is zakelijk geen wijziging gebracht, in zooverre aan het stelsel van inkrimping van het aantal gewone leerkrachten wordt vastgehouden. Alleen wordt, nu het K. B. van 19'Januari 1924 algemeen wordt afgekeurd, in de lijn der technische herziening van 1923 voortgegaan en in verband daarmede het instituut der hulponderwijzeressen door dat der assistenten vervangen. De regeering is van meening dat, indien dit wetsontwerp ongewijzigd tot stand komt, en daarnevens op de onderwijzerssalarissen een bezuiniging wordt toegepast in dezelfde verhouding als voor de rijksambtenaren in het voornemen ligt — n.l. van 1/6 — ten aanzien van het lager onderwijs verder volstaan kan worden met eene bezuiniging op de kosten van dé opleiding en de examens en op die van het schooltoezicht. Evenwel is de minister van meening, dat bij al deze maatregelen het belang van het onderwijs ernstig in het oog dient te worden gehouden.- Om die reden heeft hij het dan ook bij nadere overweging noodig geoordeeld, de vrijheid tot invoering van het zevende leerjaar niet te moeten belemmeren gelijk in het oorspronkelijke ontwerp was voorgesteld. Om tegemoet te komen aan de ingebrachte bezwaren, meent de minister de noodzakelijke bezuiniging in slechts twee maatregelen te moeten vinden, n.l. terugkeer tot den zes-jarigen leerplicht, en vergoeding uit 's Rijks kas van niet meer dan één onderwijzer per 48 leerlingen. Beide maatregelen zullen met het jaar 1930 automatisch vervallen, ïn den tusschentijd zal beslist kunnen worden of gelijke oï andere bezuinigingsmaatregelen dan nog verder noodig zijn. Een "doeltreffende bezuiniging wordt verkregen indien zij wordt toegepast op dat gedeelte van de uitgaven, hetwelk den zwaarsten last op het budget legt, n.l. op die voor het onderwijzend personeel. Het aantal wettelijk verplichte leerkrachten is thans gestegen tof pi m. 33.400, waarvoor aan salarissen ruim 91 millioen gulden 's jaars wordt besteed. Bezuiniging zal hier zijn toe te passen zoowel op het aantal onderwijzers als op de salarieering. Wat dit laatste, betreft, moet reeds aanstonds worden opgemerkt, dat de verlaging der jaarwedden van de onderwijzers tot een gelijk percentage behoort te worden aangebracht als bij de salarissen der burgerlijke ambtenaren. Het spli ■ bestaande scholen ten einde een grooter aantal onder.-het rijk in rekening te kunnen brengen kan worden voorkomen, indien voor de opklimvan het getal wettelijk verplichte onderwijzers een voor alle scholen van dezelfde soort gel ijl: aantal leerlingen wordt vast-' gesteld. Ter bereiking van de beoogde besparing zal dit aantal voor de scholen voor gewoon lager onderwijs op 48 en voor de scholen voor uitgebreid lager onderwijs op 30 moeten worden bepaald. Een wetsontwerp betreffende het verleenen van onlslag aan onderwijzeressen aan lagere scholen, die ia het huwelijk treden, is aan den Raad van State ter overw toegezonden. --- Het werk van de vrijwillige Friesche verkeerspolitie. Toen dit corps zijn werkzaamheden op de Friesche wegen begon, schreef de Ka mpioen een artikel, waarin de redactie hare waardeering uitsprak voor de medewerking van de Friesche automobilisten om verbelering op verkeersgebied te krijgen. Zij liet er echter op volgen: „Wij achten de instelling eener provinciale verkeerspolitie ais in Gelderland bestaat, veel doeltreffender; mogen deze pogingen, om het publiek betere denkbeelden bij te brengen op dit «ebied, leiden tol dit betere". Daarlegen komt het bestuur van genoemd vrijwilligerscorps in hetzelfde blad zijn stem verheffen. Het schrijft o. a.: ..Nu sedert zijn optreden de leden van 'jus corps zestien ritten hebben gedaan en van allen een rapport bij het bestuur is binnengekomen, kan over het werk der autoritten een voorloopig oordeel worden gemaakt. De politie, marechaussee zoowel als rijksveldwacht, vergezelt de automobilisten in uniform; opgetreden wordt dus met open vizier. En het gevolg daarvan is, dat vrijwel iedereen in Friesland weet, dat er gesurveilleerd wordt. En dermate bekend is het reeds, dat kinderen langs den weg het opschrijven van een verbalisant nabootsen, als zij een rijtuig der -verkeerspolitie zien. Terwijl de Geldersche verkeerspolitie hoofdzakelijk opgericht is om toezicht te houden op het gebruik der wegen in die provincie, en door haar op het vervoer het meest wordt gelet, let de politie in Friesland èn op het vervoer èn op het verkeer. Uit de bij het bestuur van ons vrijwilligerskorps ingekomen rapporten is dal duidelijk gebleken. En de automobilisten zelf ontkomen ook niet aan het speurend oog der politie; meer dan eens is proces-verbaal opgemaakt wegens het niet-branden van de achterlamp, wegens het branden van slechts één voorlamp, wegens het onverantwoordelijk nemen van gevaarlijke hoeken. ' Het verschil tusschen de Geldersche provinciale verkeerspolitie en do vrijwilligersbrigade in Friesland bestaat niet in de politioneele bevoegdheid: immers, onze autobestuurders missen niet alleen elke zoodanige bevoegdheid, maar moeten zich zelfs van elke politie-bemoeiing afzijdig houden. De aan onze leden opgelegde voorwaarden spreken daaromtrent duidelijk. Het verschil tusschen de Geldersche provinciale verkeerspolitie en de Friesche vrijwilligersbrigade komt alleen uit in de financieele kosten. Geen openbaar lichaam, dat het gezag heeft te handhaven, betaalt voor de diensten onzer leden ook maar één cent. En het effect is hetzelfde. Eenige ijndere economische beschouwing willen wij aan deze financieele zijde van de zaak niet vastknoopen. Maar dat het verkeer in Friesland reeds nu hard verbetert, bewijst wel het feit, dat automobilisten uit een naburige provincie erkennen, dat na het passeeren der provinciale grenzen de regels van den weg in Friesland vrij nauwkeurig worden opgevolgd en in elk geval veel beter worden nageleefd dan in hun provincie, terwijl door hen bij him politie-autoriteiten erop wordt aangedrongen, eveneens een vrijwilligerskorps in het leven te roepen. Op te merken valt, dat onze leden niet alleen „De regels van den weg", uitgegeven door den A. N. W. B„ uitreiken aan hen, die ze uit onkunde oï onwil niet opvolgen, maar dat meermalen aan ons om exemlaren ervan eigener beweging wordt gevraagd". De Kampioen-redactie teekent hierbij aan: „Wij onderschatten geenszins het goede werk van het vrijwilligerscorps. Integendeel; wij zijn ervan overtuigd, dat door zijn optreden reeds gunstige resultaten zijn verkregen. Zijn oprichting was evenwel een daad, voortgesproten uit het particulier initiatie!. Dit particulier initiatief dient door de overheid, onder welker zorg de politie ressorteert, zoodanig gewaardeerd te worden, dat de reeks verkregen resultaten haar aanleiding zullen geven tot de stichting eener oïïicieele verkeerspolitie. De politie is geen zaak van particulieren, doch van de overheid. De particulieren hebben een goed werk gedaan, doch de overheid dient het over te nemen, zoodra haar het nut ervan gebleken is". --- Berichten uit Stad en Dorp. SNEEK, 21 April. Als een zeldzaamheid mag worden meegedeeld, dat aan de veemarkt alhier een nuchter kalf werd aangevoerd, dat niet minder dan 175 pond woog. SNEEK, 21 April. Op de jaarvergadering van -de Kaatsvereeniging „Sneek" werd de teleurstellende mededeeling gedaan, dat voorloopig geen kaatswedstrijden zullen worden gehouden tusschen Belgen en Friezen, wijl uit België 't bericht is gekomen, dat de Belgische Kaatsbond haar leden heeft verboden aan Friesche wedstrijden deel te nemen. Te meer is dit jammer, wijl men hier reeds alles voor een waardige ontvangst van de zuidelijke sportbroeders in gereedheid had. De burgemeester, de heer P. J. de Hoop, de beschermheer der vereeniging had reeds een prachtige wisselprijs toegezegd. Thans hoopt men op denzelfden dag, waarop anders de Internationale wordt gehouden, een groote partij te organiseeren van parturen van 3 uit één plaats en voor dezen wedstrijd den aangeboden wisselprijs te bestemmen. LEMMER, 21 April. In de afgeloopen week is alhier aangevoerd: 10302 tal haring, prijs f 0.24 tot f 1.38 per tal; 760 K.G. bot, f 0.25 tot i 0.42 per K.G.; 12 K.G. schol, f 0.20 per K.G. LEMMER, 21 April. Te Echten werd de eerste vergadering gehouden van de vereeniging „Jongerein Lemsterland en omstreken". Er traden 17 leden toe. Als bestuur werd gekozen de heeren N. Kraak en G. Ham te Echten, R. Bosma te Delfstrakuizen, D. Landman en Sj. Breimer te Oosterzee. Het reglement werd vastgesteld en werden plannen gemaakt voor een viertal excursies in den zomer van dit jaar. HEERENVEEN, 22 April. Op een avond in 't laatst van de vorige week is in de Compagnonsstraat alhier een vrouw, die aUeen in huis was, door gas bedwelmd. Toen de man thuis kwam, vond hij zijn vrouw bewusteloos in haar stoel in de keuken, waarin een sterke gaslucht hing. 't Bleek, dat een gasslang was losgegaan. Een terstond te hulp geroepen geneesheer slaagde erin naar weer bij te brengen. HEMRIK, 20 April. Met ingang van 1 Mei wordt het hulppost-, telegraaf- en telefoonkantoor alhier opgeheven en vervangen door een telèfoonstation. van het ; Heerenveen en Kni OP, 23 April SX- uur. A stenm het voorstel van B, ei om geen , ren t< te Beels, om op de daar een klokhuis Ie doen plaatsen. — 3. v. d. Vegt e. a. namens vergunnirrghoud ineente, o tapverbod in te trekken. — Voorstel W. tot onderhandsehe aanbestediü: onderbouw voor een nieuwe ijzeren i brug in het Voorwerkersveid. — ld. to! stelling van een nieuwe saïarisverordening voor de ambtenaren en de werklieden der gemeenlc LEEUWARDEN, 18 Apri. Max Szwarc, die gister door het hof werd vrijgesproken van de hem ten laste gelegde brandstichting in den schoen-winkel van zijn broer aan den Wirdumerdijk, mocht nog niet dadelijk van zijn vrijheid genieten. Hij werd, onmiddellijk na zijn invrijheidstelling, door de politie aangehouden en als ongewenscht vreemdeling weer naar 't Huis van Bewaring gebracht, waar hij sedert 3 November preventief had gezeten. Vandaag is hij via Nieuweschans over de grens gezet. ECHTEN. 18 April. De Vereen. „Jongerein Lemsterland e.0." tot welke vereeniging 17 leden loetraden, heeft hare eerste vergadering , gehouden. In het bestuur werden gekozen: N. Kraak en G. Ham te Echten: R. Bosma te Delfstrahuizen; D. Landman eu Sj. Breinier te Oosterzee. Er zijn plannen gemaakt voor een viertal excursies dezen zomer. LEEUWARDEN. Openbare Vergadering van de Kamer van Koophandel en Fabrieken op Donderdag 24 April v.m. '10 uur. --- Maatregelen ter bestrijding van werkloosheid. DRACHTEN, 18 April. In eene onlangs te Beetsterzwaag gehouden vergadering van een afgevaardigde van den Minister van Binnenlandsche Zaken met vertegenwoordigers van de Dagelijksche besturen van de gemeenten Opsterland, Smallingerland, Ooststellingwerf, Leek en Norg, ter bespreking van de maatregelen, die in de naaste toekomst van bestrijding van de werkloosheid in deze gemeenten gonomen moeten worden, werd op aandrang van den Minister een Commissie samengesteld, aan wie werd opgedragen voorbereidingen te treffen voor de stichting van een Naamlooze Vennootschap voor ontginning van woeste gronden. Deze commissie, bestaande uit de heeren J. J. G. S. Falkena, burgemeester van Ooststellingweri als voorzitter, J. van der Wielen, wethouder van Opsterland, A. Bruins Slot, burgemeester van Smallingerland, ü. L. Dijkhuis, burgemeester van Leek. E. ,ï. ïonkens burgemeester van Norg en S. Israëls, secretaris van Smallingerland, als secretaris, heeft terstond haren arbeid opgevat en thans reeds bij de deelnemende gemeenten een aanvrage ingediend om aandeelen te nemen in het maatschappelijk kapitaal der op te richten Vennootschap, waarvan zij tevens de statuten in ontwerp heeft samengesteld. De Commissie stelt zich voor dat het Maatschappelijk kapitaal van de Vennootschap f 100.000 zal bedragen, waarvan bij de oprichting door de deelnemende gemeenten terstond f 40.000 moet worden gestort. Het ligt verder in de bedoeling da! de Vennootschap de werkzaamheden van de gemeenten ten opzichte van de werkloosheidsbestrijding zoo spoedig doenlijk zal overnemen en wel door grond-ontginning op eenigszins groote schaal, daarin financieel door het Rijk gesteund. Van de zijde van den Ministei werd die steun in beginsel toegezegd. Landontginning, mits goed opgezet en geleid, acht de Commissie voor werkverruiming het middel bij uitnemendheid, omdat het een uitbreiding van de productiviteit van den bodem tot gevolg heeft en op den duur tot verruiming van de normale werkgelegenheid moet leiden. Volgens de Commissie zal de Vennootschap, als concentratie van de gemeenten, beter dan dezen in staat zijn voor het beoogde doel geschikte gronden in bezit te verkrijgen, mede omdat dit lichaam, door gebruikmaking van de daarvoor gunstige bepalingen der Onteigeningswet, tot onteigening kan overgaan, indien aankoop niet mogelijk mag blijken. Aan de Staten van de Provinciën Friesland, Groningen en Drente is eveneens verzocht aandeelen in het maatschappelijk kapitaal te nemen. Werkverruiming, zooals de Commissie zich dat voorstelt, is niet een belang van plaatselijken aard doch van gewestelijken aard. Even zoo goed als rijk en gemeente geroepen zijn hunne zorgen te geven aan de bestrijding van de werkloosheid, kan op deelname in die zorg van den kant der provincie een beroep worden gedaan, terwijl door het nemen van aandeelen betrekkelijk gemakkelijk hulp verleend kan worden. --- RAAD TIETJERKSTERADEEL, 17 April. Aan den heer W. A. v. d. Meulen werd eervol ontslag verleend als lid der Comm. tot wering van schoolverzuim. In zijn plaats benoemd de heer E. J. Kienks te Bergum. Herbenoemd tot assistent-gemeente-arcliitect J. v. Meulen te Bergum. Aan de overtollige leerkracht aan da O.L. school te Suameer, den heer van Koten, wordt ongevraagd eervol ontslag verleend. Aan het bestuur der Vereeniging tot uit • voering van de Landarbeiderswet word! op verzoek een voorschot uit de gemeente • kas groot f 4700, toegestaan, namelijk voo(! 11. J. Vonk te Bergum f 3400 en P. K, Koop te Hardegarijp f 1300. ■ De exploitatievergoeding over 1922 Ingevolge de L.0.-wet 1920 werd vastgesteld voor de Bijz. school te Bergum f 2569,05; Bergumerheide f 1712,70; Veenw.wal £ 2314,93; Eestrum f 1354,59; Garljp f 3067,29; Oenkerk f 2301.36. Oostermeeu £ 1634,85; Rijperkerk f 918,7«; Suawoud'i f 1198,89; Suameer f 1572,00; Tietjerl: £ 708,59. RAUWERD, 19 April. Op de algemeene vergadering van de Coöp. Boerenleenbank „Rauwerd" bleek uit het verslag, dat het saldo der spaargelden op 1 Jan. 1923 f 253,595 bedroeg, dat er in het afgeloopen jaar £ 147,158,72 aan spaargelden is ontvangen en f 1361,93, terugbetaald, saldo 31 Dec. 1923 dus f 264,560,11. Het saldo en voorschotten bij het begin van het boekjaar was f 122,980, nieuwe gedurende '23 f 40,650, terugbetaalde voorschotten f 58,700, totaal der uitstaand» voorschotten op 31 Dec. 1923 f 104,930. In rekening courant aan de leden uitgegeven f 76,507,46; van de leden ontvangen f 88,046,94; te goed van de leden op 81. Dec. 1923 t 190,037,02; schuld aan de leden op dien datum f 21,692,42. Uitgegeven in loop. rekening aan de Centrale Bank te Utrecht f 203,998,70; van haar ontvangen f 153,812,52, schuld op « Dec. 1923 aan de Centrale Bank f "'«/'/f Winst £ 1682,86;, reservefonds fj««.».|£ Wegens vertek van Greben werd als ™en*J%Ï£ Tot Hd van gekozen de heer de herkozen j. den raad van jaatsvervangreila8 T. van fehe"1 de heeren bestuursleden andij. en directeur der bink gekozen de heer R. W, SCAanP'het einde der vergadering werd do scheldende voorzitter, J. M. Greben, die gedurende het 10-jarig bestaan der bank' deze functie had waargenomen, iii zeer waardeerende woorden, welke door ap« plaus werden ondersteund, toegesproken! door den heer R. Schaap en werd hem alë' blijk van erkentelijkheid esn wandelstok] 'met inscriptie vereerd. --- Ziekenhuis te Hserenveeiï. VERGADERING m de Leden der Vereeniging tot Instandh. en Expl. v a Ziekenhuis te Heerenveen, ipt 00N0EB0AB 24 APRIL 1924, 's avonds 7 uur, in het hotel GROEN. Agenda: Not., Jaarverslag, Rapport Ein. Commissie. Bagrooting 1924, Benoeming Bestuurslid vacature Ds. S. Winkel. HET BESTUUR. \MI 1 Mei < HEERENVEEN H.9.5. REDE Ds. VAN DER VEER — van DRACHTEN - Tooneel, met Dansen, Zang en Tableauxtedoor onze A.J.C. AANVANG 8 UUR, IN HET POSTHUIS Kaarten, â £0 et., te verkrijgen in sig.-mag. LOEN, Dracht; BÜNT, Fok; en in Filiaal Coöp. Excelsior. Zie volg. advertenties Dr. J. WITTOP KONING, Corr, Ar s voor inwendige ziekten, trerwat 23 ApFll DE PRAKTIJK. FRIESCHE POLIKLINIEK VOOR TANDHEELKUNDE Prins Hendrikstraat 7, Leeuwarden, KUNSTGEBITTEN 40 gld. met volledige garantie (pijnloos trekken iubagrepen), Geopend 'sm. 9—l en 'sav. 7—B beh. Woensd. en Zaterd. De behandeling geschiedt uitsluitend door een Tandarts en niet door onbevoegden (z.g. tandtechnicus) Tandheelkundige Kliniek voor Friesland (Ten behoeve van mindergegosden) Weerd 7, Leeuwarden, KUNSTGEBITTEN. J. VAN DER VEEN, Tanifarfs. Woensd. en Zaterd. gesloten. --- Het KOOPEN van een PIANO of OROEL is een zaak van vertrouwen. KOOPT DAAROM Uw Piano of Orgel in: Groenevelds Plano- en ©rgelhandel Sneek Heerenveen Groningen O. Koe- Lindegracht Fólkingestr. markt 2 60 5 Meer dan 100 instrumenten TOo"*' dtg, ïn luxe en eenvoudige modellen. Levering franco en met veeljarigo zekere garantie. Indien gewentcht zeer gemakkelijke betallngsconditie's. Ruilen — Verhuren — Stemmen ■ —. en Repareeren — jEh» «Br** S« (Erkende Pont School) I TYPEN Hg STEM O BOEKHOUD. Inl. gratis: 'i MEER 65. Wonden /eroorzaakt door branden, snijden of stoo- Jen, moeten dadelijk met Akkers Kloosterbalsem behandeld worden. Deze voortreffelijke balsem is niet alleen bloedstelpend en pijnstillend, maar zijn zuiverende en antiseptische werking voorkomt zweren, terwijl fcijn geneeskracht verrassend is. Zorg steeds SVkker's Kloosterbalsem in huis te hebben, bet kan U dagelijks te pas komen. Kkw^cAalsem (Ook voor HeerenWeedïng) Ëuikt Getaand Touw van I •iKHORST ■ SNEEK. | WrSïSter's MaaffPiUen regelen de lever en Pin ïde °V' genezen verstop»,,„?'. s]echte spijsvertering, maagpijn en galfcplri Houdt uw gestel in orde —uw geest sbt> en uw lichaam flink — door nu. en £r-iïi,een dosis Fos'er's Maagpillen te gek Ken- Priis per flacon van vijftig versui- Rdlen f 0.65; in apotheken en drogist- --- ERKENNING VAN DE GRIEKSCHE REPUBLIEK. ATHENE: De Ver. Staten en België hebben de nieuwe, republrfceiasene Grieksche regeering erkend. --- KORTE MEDEDEELINGEN. — De gemeenteraad van Enschede heeft besloten aan drie bouwvereenigingen aldaar bedragen te verstrekken van totaal f 1.265.000, voor den bouw van resp. 77, 126 on 09 woningen. —B ij speciale vergunning van den minister van waterstaat zijn j-1. Zondag de eerste radio-preekea, gehouden door ds. C. J. Rrussaart, uitgezonden door de Gereformeerde kerk te Bloemendaal. De kerkeraad hoopt, dat de minister ook voor het vervolg toestemming tot een geregelde uitzending zal willen verstrekken. — Vrijdagavond 7 uur reed de koopman Van der Brom met paard e.i kar over den Kruisweg bij Hoofddorp- Terwijl hij den spoorweg-overweg van den Aalsmeerderweg overstak, kwam juist een losse locomotief aanrijden, waarvan de voerman de seinen niet had gehoord. Wagen en paard werden gegrepen en op zijde geslingerd. Ernstig gewond werd de man opgenomen. Zijn toestand is zeer zorgelijk. — Toen op de terreinen van de Haarlemsclie Scheepsbouw-Maatschappij te Haarlem twee timmerlieden bezig waren houten luiken, die dienden tot dekking van een in aanbouw zijnd schip, met een kraan op te hijschen, schoot een der luiken uit de strop. Een der werklieden werd door het vallende luik getroffen en ernstig gewond. Per brancard naar het ziekenhuis gebracht, overleed hij korten tijd daarna. — De heer Ter Hall heeft als Kamerlid den minister van binnenlandsche zaleen verzocht in de zaak van de verhongering van een zwerver in het arrestafntengebouw te Baarn een zeer gestreng onderzoek te doen instellen, teneinde do verantwoordelijkheid in dezen ie kunnen vaststellen van den burgemeester ie Baarn, voor toestanden in het politiekorps aldaar, welke tot zulke ontzettende gebeurtenissen kunnen aanleiding geven. — Te Rotïerdam is ingebroken in het kantoorvan Hartogs en c°\e confectiefabriek aan de Keerweerlaan. Uit een brandkast, die opengebroken is, zijn, benevens f 500 aan contanten, gestolen 21 obligaties van f 1000 van Grelinger's Imen Export Maatschappij, 4 obligaties van î 500 in de Alg. Centrale Credietbank voor den Middenstand, 1 aandeel van f 500 in de drukkerij De Residentie te Den Haag en een kwitantieboekje van de Rotterdamsche Bankvereeniging. --- Een zigeunerdrama. i zigeunervrouw, die om haar gevangengenomen man te ontzetten, een wacht: bij Monza (Sanje) wilde binnendringen, werd daarbij door den grens wachter vei Zij schooi het zoonlje van de ;■, dal zijn vader vergezelde, neer en nam de vlucht. Uit wraak stak daarop de wanhopige vader het wachlhuisje in brand. De gevangen zigeuner kwam in de vlammen om. Inmiddels waren andere gendarmen komen toeloopen. Zij slaagden er in de vluchtende vrouw in te halen. Deze verdedigde zich met haar revolver en doodde een de: litiemannen. Tenslotte werd zij zelf door de kogels der beambten doodelijk getroffen. --- Op de daad betrapt. Bij nacht hoorden oen paar Zusters van het St. Nicolaasgestieht te Denekamp, die voor de nachtelijke aanbidding in de kapel waren, in de aangrenzende sacristie een vreemde beweging. Een inbreker had zijn inbrekerswerktuigen door 't venster, neergelaten en kwam nu zelf door 't venster naar binnen. In alle stilte werden de knechten gewaarschuwd en telefonisch dè politie. De knechten, gewapend met een geweer, noodzaakten den inbreker, op zijn hoogen post te blijven. De inmiddels verschenen militaire en gemeentepolitie lekende hem in. 't Bleek een zekere G. W. te zijn, pas uit de gevangenis ontslagen, Van de laatste 4 jaren had hij er 3 gevangenis doorgebracht. Zijn doel was, naar zijn zeggen, de H. vaten te rooven. ---