SchoolvoorM.U.L.O. tot Gimunle Schoterland - Himniiin. [ (7e—loe leerjaar). I j, LEERLINGEN, welke met goed gevolg •• oe leerjaar eener L. S. hebben doorloo*™n» kunnen tot de Ie Kl. der School «k K'-toegelaten- AanmeldinK vo6r l Juli hoki. ondergeteekende, die voor belangeenden te spreken is op Zaterdag 14— b„, ~~ 28 Juni, des nam. van B—4 uur in het Bcnoolgebouw. I Het H. d. 8. B. O. POST. MET UW KINDEREN EN VEREENIGINGEN een dag naar ORANJEWOUD ■ ■ ■ Hotel WEENER Speeltuin en Wandelbosschen. 8*- TARIEVEN BILLIJK. -*m Asthma ««««wmva fi Het middel dat de benauwd- ■ B heden verlicht is AKKERs S Abdijsiroop leder die verlangt „a good smoke at a moderate price" kan niet anders zeggen dan: Geef MIJ maar Missßlanchë Glutenfeed en fytaiskiemmeel „fabr. Zeeiandia" (circa 24-26 pCt. eiwit) ? verkrijgbaar in voorkoop op a.s. herist??. Winterleveiing tegen zeer lagen prijs en **"ijka voorwaarden. H.H. Veehouders! jr*agt s.y.p. prijsopgave en conditlën bij *a Vertegenwoordiger voor Z.O, Friesland *• van Dam Kz. Heerenveen SiJ&tf d* volgende agenten: C. VAN DEB $5 Irnsum; J. TUINSTBA, Idaard; P. jUBMERSMA, Grouw; G. MINK, Langweer; J TAOONIS, St. Nicolaasga; G. HOFSTRA. hS'leR»; J. HARTöTRA, Oosterzee, R. E. ECHREUR, Oldeouwer; J. DE LEEUW, S°Bek ;A. WIJMINGA, Garijp; A. JAARSMA J. ENSING, Wolvega; G. KOL- rIJE, Deersurn; A. VAN DBR POL, Huii""*; Firma VAN DER GOOT & VAN DER Leeuwarden; H. R. KRIKKE, £°ijterhaule. I ""«elspyieri.cloch vooral « &— ■ A.j.P'j Puddingen, f I B Helder wit en krimpvrij l||| wordt uw wasoh bij het gebruik van mijn i , KOUDWATER WASCHMIDDEL. Gebruiksaanwijiingopaanvraag ** verkrijgbaar. Aanbevelend: ill B. J, TALSMA, - Heerenveen. Jfc4 , II <%»—• • rrwriTi* mfmn (Ook voor Heerenfkieeding) —i— : _. îú».—■ :—'■ ; ' Wij vestigen «r de aandacht op, dak Poster V Rugpijn Nieren Pillen "*&« uitsluitend verkocht worden in GLAZEN FLACONS, verpakt in GEEL ETIKET met zwarten opdruk. Weigert aüe andera verpakkingen. STER Mc CLELLAN Co. LONDON. --- * j:;»» 7— ■ — ■ — —— l jjn Tanden en Kiezen vercMfft mem «loor MigEanai'dt's Saiaapïrïn°Tafoletten. --- Brieven uit Duitschland. #Woeker? — Aan welken kant? — De halve oogst verpand voor geld, dat S 0 pet. rente moet doen. — Maar de feesten gaan door. — Het Duitsche volk leeft als in een roes en laat zich gemakkelijk meesleepen. Uit een stadje in Thüringen wordt bericht: „Alhier werden op de jaarmarkt door kooplui uit Leipzig kousen aangeboden voor 20 pfennig per paar. De politie heeft tegen dezen prijswoeker niets gedaan." Men vertrouwt zijn oogen niet: 20 pfennig of 12 cent ongeveer voor een paar kousen en de politie treedt nog niet tegen dezen woeker op! Hebben we dan thans de gunstige inkoopgelegenheid teruggekregen uit den tijd der inflatie? Geenszinsl Hier ligt de zaak een beetje anders en wel zoo: De kooplui wilden hun zaken tot normale prijzen en met normale winst verkoopen, maar ze konden zelfs niet één paar kwijt worden. Het publiek kocht niet. Het publiek koopt niets, wat nog eenigen tijd uitgesteld kan worden en aan warme kousen denkt men eerst, als de winter weer in aantocht is. De kleine kooplui, die al hun geld in waren belegd hadden, beschikten zelfs niet meer over zooveel geld, dat ze naar Leipzig terug konden komen en hun standplaatsen op de markt konden betalen. Ze moesten dus tot eiken prijs geld maken. Ze verkochten ten slotte, om maar reisgeld te maken, hunne kousen voor 20 pfennig, hoewel zij ze misschien voor een vijfmaal hoogeren prijs ingekocht hadden. Maar hoe kan bij zulk een bericht dan nog sprake zijn van prijswoeker? De schrijver meent 't natuurlijk contrarie. Hij beschuldigt niet de verkoopers van woeker, maar de koopers. Hij redeneert alzoo: „Wie voor 20 pfennig een paar kousen koopt, is een woekeraar en behoort in de gevangenis. Hij verrijkt zich door den nood, waarin een ander zich bevindt. Tijdens de inflatie gold als hoogste prijs, die verlangd mocht 'worden, de z.g. wederaanschaffingsprijs. Was alzoo een artikel in den tijd tusschen in- en verkoop 100 of meer procent in prijs gestegen, dan mocht men een zoodanigen prijs nemen, dat men daarvoor 't zelfde artikel weer inkoopen kon. Wie nu echter voor 20 pfennig 'n paar kousen koopt, kan zich voor die kousen verscheiden malen 20 pfennig weer verschaffen. Dus moest feitelijk de kooper wegens woeker gestraft worden. Maar er is meer. In de groote kousenfabrieken bij Apolda zitten duizenden arbeiders, die verlangend er naar uitzien, dat de kooplui terug komen om nieuwe groote inkoopen te doen. Maar zullen de handelaars, nadat ze hun oude partijen met groot veTlies van de hand gedaan hebben, wel weer nieuwe bestellen? Ze zullen er zich wel voor wachten. Gevolg: nog eenige honderden arbeiders meer worden er op straat gezet en de overigen werken per dag.nog een paar uurtjes minder. Men ziet dus: wie voor 20 pfennig een paar kousen koopt, helpt er aan mee, om de arbeiders broodeloos te maken. Het is een vergrijp tegen de wet, die 't stilleggen van bedrijven verbiedt. Dat dè politie tegen koopers van artikelen, welke tot een abnormaal lagen prijs verkocht worden, zal optreden, wegens woeker, blijft ongetwijfeld een vrome wensch van den schrijver. De koopers zouden dan eenvoudig niet koopen; niemand ter wereld kan hen dwingen te koopen. Maar 't werpt een schel licht op den toestand, zooals we dien thans in Duitschland hebben. De handel neemt met den dag af en dit sleept weer nieuwe werkloosheid na zich. De boeren willen thans het loon hunner arbeiders weer,met 5 pfennig per uur verminderen, omdat ze anders niet in staat zijn te bestaan. Niet alleen, dat'de graanprijzen dalende zijn. maar ook de melkprijzen gaan sterk naar beneden. Op een boterfabriek in een plaats van 1400 inwoners werd mij verzekerd, dat in die plaats per week nog geen 5 pond boter verkocht werd. Een pond boter kost nu 1.80 mark en vóór den oorlog 1.20 mark. Daar de verdienst aanmerkelijk geringer is dan vóór den oorlog, kunnen slechts enkelen natuurboter eten. Van een boer hier vernam ik, dat de halve oogst reeds verpand is, d.w.z. de boeren hebben reeds voorschotten opgenomen, die de waarde van den halven oogst uitmaken. Een Joodsche firma, die hier in de omgeving alle graan opkoopt, heeft de voorschotten verstrekt. Thans zegt deze firma: „Maar mijn goeie menschen, ge begrijpt wel, dat ik dat geld niet maar zoo geven kan, ge moet mij daarvan rente betalen zooals dat thans gebruikelijk is: 80 %-" Thans is.de consternatie groot. Zoo had men zich dat niet gedacht.. De firma was zoo gul en vriendelijk geweest en had uit eigen beweging het geld aangeboden.. En omdat ieder ïn de verlegenheid zat, werd hef aanbod gaarne aangenomen. Thans trekt de firma den strop toe, zeide de boer. Thans moeten we voor het geld, dat we ontvangen hebben, bijna den geheelen oogst afleveren, want die 80 % rente kunnen we nooit betalen. . De Duitsch-nationale boeren, die de joden zoo haten, maken echter graag gebruik van hun geld. En diezelfde menschen, die de joden.als minderwaardige menschen behandelen, voelen eens weer. aan.'t eigen lijf, dat de jood toch hun meerdere is. , In schreiende tegenspraak tot dezen geldnood staat het. feit, dat voorloopig verscheidene Zondagen achterelkaar groote feesten gevierd zullen worden, feesten, die duren van Zaterdags tot ; Maandagsavonds. Het schijnt wel. dat daartoe 't geleende geld zal gebruikt worden. Zondag 6 Juli zal hier het nieuwe vaandel van de Stahlhelm-groep ingewijd worden. Het feest zal drie dagen duren. Ons plaatsje van 1400 inwoners zal 5000 gasten uit omliggende plaatsen moeten herbergen. Een werkelijke generaal zal komen om aanspraken „in vaderlandschen geest" te houden en de feestelijkheden te leiden. Twee „arme boeren", die geld op den nieuwen oogst geleend hebben, offeren elk een vetten Sè. In den nacht vooraf zullen 16 centenaars aardappelen geschild worden. Een veldkeuken van de infanterie uit Halberstadt wordt bij de groote feesttent opgesteld, waarin alles gekookt en gebraden wordt. Des Zondagsmiddags precies .12 uur kan ieder, die den Stahlhelm vriendschappelijk gezind is, gratis van dit lekkere maal genieten. Eenige vaten bier geven gelegenheid om het ossenvleesch door te spoelen. Het Duitsche spreekwoord, dat de liefde door de maag gaal, vindt hier weer volop zijne bevestiging. Geen beter middel is er denkbaar, om de nationale geest te doen herleven. Slechts weinigen zijn het, die de-verzoeking kunnen weerstaan. Als.'t bier zijn werking gedaan heeft, zal men met geestdrift „Deutschland, DeutscMand tiber alles" zingen. Groote redevoeringen zullen gehouden worden, de geest der „revanche" zal worden aangewakkerd. Wel zijn hier couranten, die waarschuwen, dat het bij een nieuwen oorlog niet zal gaan om 't leven van geheele legers, doch om 't leven van geheele natiën, maar wat helpt 't? Wie het meest spendééren kan. wie 't meeste genot bieden kan, vindt liet meeste geloof bij de menigte. De arbeiders zijn opgetogen, zij spreken weken lang vooruit reeds over het genot, dat hun dien dag kosteloos wacht, evenals kinderen Zich verblijden over een komend schoolfeest. Onder deze vooruitzichten vergeten ze. dat hun loonen weer teruggebracht zijn op 12 pf. per uur voor mannen en 8 pf. voor vrouwen, en vergeten ze, dat het „gratis" genot gaat op eigen kosten. Bij zulk een volk, dat zich zoodanig door een tijdelijk genot laat beheerschen, moet men er wel aan twijfelen of het ooit weer tot gezonde verhoudingen zal komen. Een week later is 't „Schützenfest." Duurt als gewoonlijk een dag of vier. Jonge meisjes moeten eiken dag in een nieuw kleed op 't feest verschijnen. Oude traditie, waarmee niet mag gebroken worden. Liever 't varken, dat voor den winter bestemd was, of de laatste geit uit den stal verkoopen. Liever alles offeren dan niet meedoen. Want van een weekloon van 5 â 6 gulden kan 't niet genomen worden. Wat zal het einde van dat alles zijn? De verdienst wordt aldoor geringer, de feestelijkheden vermeerderen en de pronk wordt grooter. De Duitscher grijpt met vertwijfeling naar de genoegens des levens. Hij kan 't niet verstaan en wil het niet verstaan, dat t Duitsche volk een arm volk geworden is, dat zich geen weelde meer veroorlooven kan. Hoe zeer gelijk had de Duitsche dichteres met haar gedicht: „Ich hatte einst ein schönes Vaterland," een gedicht, dat zelfs een buitenlander diep ontroeren kan. F. J. HOEKSMA. --- KORTE MEDEDEELINGEN. — Te Gemert bij Helmond, is M., wachtmeester der marechaussee, ge? arresteerd, wegens niet te noemen handelingen met minderjarigen. — De 42-jarige J. S. uit Schiedam is te in het ruim van een groot schip gevallen en aan de gevolgen overleden. —In de vacatur e-Hugenholtz is benoemd verklaard tot lid der Tweede Kamer de heer P. Moltmaker te Utrecht, thans lid der Eerste Kamer. — Tal van Nederlandsche veenarbeiders, voornamelijk uit de grensstreken van Drente en Öost-Groningen, zijn te werk gesteld in Duitsche veenderijen. — Bij den wegwedstrijd om het kampioenschap van Nederland tusschen Ede en Arnhem is een deelnemer, een wielrenner uit Rotterdam, tegen een boom gereden. Hij bleef bewusteloos liggen. — W o ensdag is te Den Haag de algemeene vergadering gehouden van den Ned. Blinden Bond. Uit de vergadering is een deputatie afgevaardigd naar de Tweede Kamer ter aanbieding van een adres, waarin met klem wordt aangedrongen op wettelijke bescherming van de Ned. blinden en op leerplicht voor het blinde kind, welke tot nu toe niet bestaat. —De rechtbank te Zwolle heeft de beide Amsterdammers, B. H.. W. 38 jaar en G. P., 28 jaar en den lompenkoopman H. B. te Kampen, die terecht stonden wegens inbraak, diefstal en heling jn verband met den diefstal van f 75.000 uit de brandkast van het agentschap der Nederlandsche Bank te Kampen in den nacht van 25 op 26 Nov. j.1., bij gebrek aan bewijs, vrijgesproken, met last tot hun onmiddelliike invrijheidstelling. De eiscu was tegen ieder 5 jaar gevang. De Off. van Justitie is van deze vrijspraak in hooger beroep gegaan. —De procedure tusschen het Ned. Ond. Genootschap en de gemeente 's-Gravenhage over de salarisvermindering. van een onderwijzer is gaande, voor zoover men dan van „gaande" kan spreken bij procedure, in ons land. De eisch van het N. O. G. is het salaris langs gerechtelijken, weg'weer op het vroegere bedrag terug té brengen. Mr. Oppenheimer, die de zaak voorf het N. O. G. had aanhangig gemaakt, con* clüdeerde voor eisch, waarna de zaak voor de conclusie van antwoord werd den tot de zitting van 2 September a.s. --- Het autobusverkeer in Zeeland. Ged. Staten van Zeeland hebben aan de voorwaarden, waaronder toestemming wordt verleend om met autobussen de wegen in de provincie te berijden, toegevoegd: 1. De ondernemer mag in den dienst alleen chauffeurs gebruiken, die ouder dan 20 jaar zijn, bewijzen van bekwaamheid hebben afgelegd ten overstaan van door Gedep. Staten aan te wijzen deskundigen en lichamelijk geschikt zijn bevonden blijkens een door een geneeskundige afgegeven verklaring. 2. Het gebruiken of bij zich hebben van sterken drank of andere alcoholhoudende dranken, benevens het rooken, is gedurende den diensttijd aan het personeel verboden. --- Wat is veeartsenijkundig keuren Ter markt gevoerd vee moet vooraf veeartsenijkundig worden onderzocht. „Veeartsenijkundig" beteekent, volgens den minister, „door een veearts". Neen, zeggen B. en W. van Zwolle, aan dien eisch kan ook voldaan worden door een keurmeester, die toch de daarvoor «*van rijkswege voorgeschreven opleiding ■ heeft ontvangen en die bij verdachte verschijnselen steeds den op het marktterrein aanwezigen veearts zal kunnen waarschuwen. Neem ik geen genoegen mee, zei de minister; ge krijgt dan de koninklijke goedkeuring niet op uwe-verordening. B. en W. hadden' nu den raad voorgesteld, maar toe te geven aan den eisch van den minister, hetgeen de gemeente f 3500 per jaar. zou kosten. De. raad heeft echter uit zuinighèidsoverwegingen besloten niet met het voorstel van B. en W. mee te gaan; het werd verworpen met 12 tegen 7 stemmen. --- De strijd tegen de malaria-mug. Verleden jaar werd vanwege „Het Witte Kruis" in verschillende plaatsen van Noord- Holland in stallen en schuren een razzia gehouden ter verdelging van malariamuggen. De proeven bleken wel doeltreffend, maar op den duur te duur te zijn. Thans is, naar de Tel. meldt, een commissie voor Malariabestrijding ingesteld, om de muggehverdelging door de bevolking te doen plaats hebben. Ten einde dit zoo goedkoop en gemakkelijk mogelijk te maken, heeft de commissie een contract afgesloten voor de levering van malariaspuiten, die behalve van een stofbroes voor het spuiten van 3 pet, lysol, ook van een regenbroes en een straalbroes zijn voorzien. Zij zijn verkrijgbaar bij de controleurs, die tot taak hebben de.bëvolking tot de muggenverdelging op te: wekken. Het Nederl. Roode Kruis zal een malariafilm doen vervaardigen, waardoor het publiek op de hoogte komt van het leven der malariamug, de door haar veroorzaakte ziekte en de bestrijdingswijze. --- Een electrische trein van Den Haag naar Amsterdam. Er bestaan plannen tot het instellen van een electrische spoorverbinding tusschen Amsterdam en Den Haag, waardoor de afstand tusschen hoofdstad en residentie in 48 minuten wordt afgelegd. Op 't oogenblik wordt proefgereden op het traject Den Haag- Leiden. De wagens zijn modern ingericht. Ze zijn, als bij een D-trein, alle onderling verbonden, zoodat men den geheelen trein kan doorloopen. Op den handel op de motorkast is een knop aangebracht, die gedurende het rijden omlaag gedrukt moet zijn. Laat de bestuurder dezen knop los, dan wordt automatisch de motor uitgeschakeld en de rem in werking gesteld. Deze inrichting dient ter voorkoming van ongelukken, wanneer de bestuurder plotseling onwel mocht worden. - Zij, die met deze treinen reizen, zullen moeten leeren, -vlug in te stappen. Op elk station wordt slechts 1 minuut gestopt. De reizigers mogen slechts aan één zijde instappen, aan het andere einde moet alles uitstappen. Een minuut na het vertrek heeft de trein reeds een vaart van 72 K.M. en drie minuten later van 90 K.M. --- Kristlik Frysk Nationael Strijdboun. Ut in heechdravend ynstjûrd stikje yn de Ljouwerter krante moatte wy opmeitsje dat G. Brouwer Jr. to Hommerts, E. B. Folkerfsma to Gaestmar, I. de Jong to Amsterdam en F. Schurer to de Limmer, hjar neamende Fryske dichters en skriuwers, oprjuchte hawwe in Kristlik Frysk Nationael Striidboun, hwerfen noch in karbrief opmakke wirde scil. Der skynt yn de Fryske biweging noch gjin spjalting genôch to wezen. --- Lekkerkerker Liefdeleven. De Lekkerkerker .jongelingschap is op het punt van liefde in twee vijandige kampen verdeeld: het dorp en de uitbuurt Opperduit. Wederkeerig kunuen — dat is van oudsher al zoo geweest — de vrijers van dorp en uitbuurt elkaar niet verdragen, en waagt er zich iemand op verboden terrein, dan vallen er klappen, ja stroomt er soms bloed. Nu geviel het, dat een bijzonder knappe Duitsche dienstbode te Lekkerkerk kwam dienen. In een ommezien had de „schone" Emma heel de Lekkerkerker jongelingschap, zoowel in het dorp als in de uitbuurt, in lichte laaie gezet. Ze dreef gewoon een spel met hare liefde, die ze kwistig wegschonk aan Jan, Piet en Klaas tegelijk, en ook tegelijk in het dorp en de uitbuurt. Zoo moest er wel een nieuwe wereldoorlog uitbreken, die. hoewel een weinig minder erg dan die van 1914, toch ook ver van onschuldig was in zijn gevolgen. Zoo stonden in den nacht van 13 op 14 April de 24-jarige J. M. en de 25-jarige J. 8., beiden te Lekkerkerk, op de loer, in gezelschap van een derde, met de bedoeling een paar gunstelingen van de ontrouwe Emma op te wachten. Zij lagen aan den kant van den dijk, die van Lekkerkerk naar Opperduit voert, in hinderlaag. De derde persoon had :naar vast bij voorbaat zijn jas uitgetrokken en zijn pet afgezet. Het duurde dezen echter te lang en hij verliet zijn makkers, zijn pet en jas achterlatend. Even nadat hij weggegaan was, kwam de tegenpartij, bestaande uit een viertal Opperduiters. Een dezer, die juist Emma naar huis gebracht had, stapte van zijn rijwiel en vroeg aan M., wat deze van hem wilde. M. gaf geen antwoord en daarop begon de Opperiluiter, zekere T. v. H., hem te stompen. Dit was het sein voor de anderen om- ook aan te vallen. B. werd van den dijk afgeslagen. Aan den voet van den dijk vond hij een eind hout en hiermede stormde hij weer op de tegenstanders in. Op dat oogenblik passeerde juist de surveilleerende rijksveklwachter H. Vogelenzang de Jong. Deze riep, dat men met vechter/uit moest scheiden, maar toen vielen B. en M. ook op hem aan. M., die inmiddels zijn mes getrokken had, riep, dat het hem niets schelen kon, dat hij doen en laten zou wat hij wilde. Inderdaad heeft M. den veldwachter met zijn mes geraakt en in de borst getroffen. Hoewel -de veldwachter zeer dik gekleed was, drong het mes toch nogohgevèer 4 cM. in zijn borst, zonder, evenwel hem levens-, gevaarlijk te verwonden. M. en B.'hebben thans moeten terechtstaan beklaagd van poging tot doodslag, aMhans bedreiging. Tegen M. werd 3 jaar, tegen B. 1 jaar gevangenisstraf geëischt. --- Een sukkel en een woekeraarster. De een verstaat toch beter de kunst van „geld maken" dan de ander. Voor den politierechter te Amsterdam is deze week een geval behandeld, waaruit blijkt, hoe het soms in de groote stad toegaat en hoe daar de eene mensch dikwijls is een „wolf voor den anderen. ~ De beklaagde was een kaartlegster, die beschuldigd werd van mishandeling van een Amsterdammer. Deze — de verslagg. van het Hbl. noemt hem X. — bezat f 1500. Hij kwam in aanraking met de beklaagde, de kaartlegster, en deze wist hem over te halen, haar zijn geld tegen een rente van f 80 per maand af te staan. De aldus door X. gekweekte rente, overeenkomend met 64 % 's jaars, was ongetwijfeld niet voor de poes, maar klein kinderspel vergeleken bij de rente, die de kaartlegster weer te voorse}: ijn. wist te tooveren. Zij zag er kans toe, het geld mir nichts dir nichts uit te leenen tegen f 200 per maand oftewel tegen 320 % 's jaars. En wel aan een juffrouw uit de Sarphatistraat, die dringend om f 800 verlegen was en in handen der woekeraarster viel. Wilde ze 't hebben, dan moest ze f 200 per maand rente betalen. Zij hapte noodgedwongen toe, ontving de f 800 en betaalde drie maanden lang telkens f 200 rente. Daarop verscheen de woekeraarster len häïent, zeggende: „Mijn geldschieter maakt 't mij lastig, hij wil zijn geld terug hebben; u wilt wel zoo vriendelijk zijn, mij de f 800 terug te betalen plus nog f 200 verschuldigde rente." Kort daarop ontmoette de juffrouw uit de Sarphatistraat den geldschieter en vernam van dezen, dat de kaartlegster gelogen had. Hij had niet zijn geld teruggevraagd. Zij noodigde nu den heer X. en de kaartlegster beiden uit tenharerft te komen, om het geld in ontvangst te nemen. Op 't afgesproken tijdstip verscheea eerst de heer X. en daarop de kaartlegster, die terstond, zonder een woord te spreken, den heer X. te lijf ging met een pianokruk. Zij mishandelde hem volgens de bewoonster wel een kwartier lang, sloeg hem overal, waar zij hem kon raken, zoodat hem het bloed uit zijn ooren liep en hij een heele snede over 't hoofd bekwam. De mishandelde sloeg niet terug en'liet zich kalm afdekken. Waaraan schrijft u dat toe? vroeg de rechter aan de bewoonster, die antwoordde: „Ik denk dat de heer X. een geweldige sukkel is. Dat volgt, ook wel hieruit, dat hij f 1500 geeft zonder eenig bewijs." Het O. M: eischte. veeraen dagen gevangenisstraf tegen de kaartlegster, maar de rechter veroordeelde haar t0t.... f 10 boete: --- Meerenberg 75 jaar. Wat Meerenberg is, behoeft eigenlijk geen nadere toelichting. leder kent, althans bij name, dit provinciale ziekenhuis voor geestèskranken te Bloemendaal. Op 26 Juni heeft het zijn 75-jarig bestaan kunnen herdenken. Naar aanleiding van dit feit heeft een redacteur van het Hbl. een bezoek gebracht aan de stichting en er een artikel over geschreven, waarin hij vooral doet uitkomen de veranderde wijze van behandeling van geesteskranken, vergeleken bij vroeger. Terwijl vroeger krankzinnigen dikwijls van hun vrijheid werden beroofd, gebeurt dit thans niet meer. Reeds van de stichting van het ziekenhuis Meerenberg af, zegt de schrijver, heeft men in 't bijzonder den hjisdwang als schadelijk voor de zieken afgekeurd. Dit is mogelijk geweest door de immer intensiever doorvoering van het stelsel der werkikerapie. Want juist voor de geesteskranken, nog meer dan voor den gezonden en normalen mensch schijnt een regelmatige arbeid niet alleen een noodzakelijkheid, maai- zelfs een zegen ie zun. Hoe meer men de zieken aan het verrichten van arbeid heeft kunnen wennen, hoe heilzamer de gevolgen daarvan bleken te zijn. Het werken toch verhoogt het geluksgevoel der patiënten, er ontstaat een zekere levenslust, die juist bij niet-arbeiden, bij opgesloten zitten plaats maakt voor een immer toenemende afstomping en ontaarding. De levensdrang en de lichaamskracht waarover ook de krankzinnige beschikt en die in een vroeger tijd bij opsluiting zich uitten in vernieling, worden nu omgezet in een gezonden, sterkenden arbeid. De arbeid, die op vastgestelde tijden wordt verricht, heeft het mogelijk gemaakt, dat hooge muren en hekken, die eens een noodzaak werden geacht en die een gevoel van beklemming gaven, afgebroken konden worden: ontsnappingen komen vrijwel niet meer voor, al is de gelegenheid daartoe nog zoo gemakkelijk. Het is in den loop der jaren in het ziekenhuis het streven geweest de scheiding tusschen gesticht en maatschappij zooveel mogelijk te doen verminderen; en werkelijk het leven op Meerenberg heeft ook veel van het gestichtsachtige verloren. Daartoe draagt ook bij de winkel, die in een afzonderlijk gebouwtje is gevestigd. Voor hun arbeid krijgen de patiënten een zekere belooning in gestichtsmunt; in hun winkel kunnen ze daarvoor allerlei kleinigheden koopen en dat alles veraangenaamt hun bestaan; hun slaapzalen of slaapkamers kunnen ze opsieren met platen, met zelfgekweekte bloemen, hetgeen het gevangenisachtige van het gesticht vermindert en" het ziekenhuis tot een groot woonhuis maakt. Op 't oogenblik worden te Meerenberg, dat plaats biedt voor 1400 patiënten, 1300 patiënten verpleegd, in hoofdzaak Amsterdammers. De ontwikkelingsgang van de verpleging in dit gesticht is van den beginne af een voorbeeld geweest voor tal van andere inrichtingen van gelijken aard. Meerenberg was de eerste inrichting op het vasteland van Europa, waar de verpleging zonder lijfs- werd toegepast. Verpleging zonder dwangmiddelen en het laten verrichten Van arbeid is dan ook volgens den tegenwoordigen geneesheer-directeur, dr. Van der Scheer, de toekomstrichting voor onze krankzinnigenverpleging. --- VEETEELT. Waren we de vorige week door allerlei omstandigheden genoodzaakt deze rubriek onvervuld te laten misschien, gezien al de drukten met oogsten niet eens zoo erg, daar men toch den tijd niet kan vinden „Hepkema" heelemaal door te zien, deze week zullen we onzen plicht weer nakomen, in de hoop, dat hooien, kuilen, mond- en klauwzeer enz. enz. nog eenige minuten overlaten om de „adfetïnsjes" even in te zien. Spraken we den vorigen keer over de emeltenplaag, dan kunnen we constateeren, dat de oude boeren, die beweerden dat met den langsten dag het kwaad zou ophouden,. in elk geval in zoover goed geprofeteerd hebben, dat voor dit jaar de schade en 't leed weer is geleden. Blijft echter de vraag hoe of 't nu een volgenden zomer zal komen. Zijn nu deze massa's emelten de voorloopers van nog veel grooter plaag in een volgend jaar, of heeft moeder Natuur anders beschikt en zijn we nu eens weer voor een tijdlang van dit euvel bevrijd? Allerlei omstandigheden zullen hun invloed pp. de ontwikkeling der poppen nog kunnen uitoefenen, daarna nog op de daaruit ontstane langpootmuggen. Dan nog weer is .'t eieren leggen en 't uitkomen der larven daarvan weer door zooveel invloeden in gunstigen en ongunstigen zin te beïnvloeden, dat men onmogelijk zich aan voorspellingen kan wagen. We wenschen den boer het beste toe. Het kan nog veel erger zijn dan we dit jaar hebben meegemaakt! Een tweede plaag heeft een deel onzer graslanden benadeeld, en wel de muizen. Komen we in den Veenpolder Dé Deelen b.v., dan vinden we daar tientallen bunders die heelemaal doorwroet zijn van muizen, vol dood, afgeknaagd gras liggen, vol nesten met en zonder jonge muizen, schrik van maaier en maaimachine! 't Is er gewoon niet af te krijgen, hoort men af en toe. Behalve de schade door stukknagen van gras, wortel en zode is er nog een tweede en wel dit, dat de doorwroefe bouwvoor nu vooral met deze sterke droogte veel te snel gaat uitdrogen. Zoo is er altijd wat. De boerderij geeft velerlei risico's, de „noed" is grooter dan in bijna ieder ander vak. En toch maar steeds meer liefhebbers voor het voorvaderlijk bedrijf. Vrijheid bovenal. De droogte die onze minder lage graslanden al meer of minder begint te plagen, brengt toch maar prachtig hooi in onze schuren, 't Is maar maaien, keeren en „swyije" en daarna huis-toe. De kwaliteit is dan ook, wat leeftijd en vochtigheidsgraad betreft, zoo mooi als men maar kan begeeren. Echter is op vele perceelen door koude en natte, door emeltenschade of anderszins te weinig öndergras gegroeid, zoodat daar de kwaliteit béter kon, terwijl op genoemde perceelen ook veelal de kwaliteit te wenschen overlaat. De beste landerijen hebben 't uitstekend gedaan, de mindere vallen, zooals gewoonlijk 't geval is, niet mee. Maar laat 't mooie hooiweer ons niet verleiden een half voltooiden kuilhoop verder te verwaarloozen! Hoe dikwijls zien we dat niet gebeuren. Een rottende kuilhoop geeft'meer verlies dan men in 't hooiland kan winnen! En hooien en kuilen tegelijk kan bijna nooit, 't kuilen wordt dan huilen! En de overtuiging wint al meer en meer veld dat kuilen belangrijker en voordeeliger voor het bedrijf is dan hooien. Wezen Duitsche zeer nauwkeurige en deskundig uitgevoerde proeven niet uit, dat slechts in 't voor hooien allergunstigste geval dit even goede resultaten gaf dan normaal kuilen en dat dus in verre de meeste gevallen kuilen te prefereeren is? Wanneer we ons een weinig naar deze en meerdere uitspraken richten, zal 't hooien ons minder dan tot nu toe 't geval was, van ons gezond verstand berooven, en daardoor zal in dit opzicht al weer iets kunnen worden bespaard. Van besparen gesproken, er kan meer worden bespaard. Wat hebben we tegenwoordig aan de mond- en klauwzeer bestrijding, als we die geschiedenis tenminste nog met dien naam mogen bestempelen? Overal borden en plakkaten „Mond- en klauwzeer" en overal verbod van vervoer van vee enz. Meent men werkelijk nog, dat men daarmee iets bereikt? We zouden de op deze manier nu in den weidetijd verspilde en nog te verspillen moeite en financieele opofferingen beter kunnen reserveeren om te zijner tijd ernstige onderzeekingen naar bestrijdingsmiddelen tegen deze gevreesde ziekte te steunen. Bestrijding, wanneer sporadisch ge* vallen voorkomen, vooral in den staltijd, acht ik zeer prijzenswaard, althans wanneer die bestrijding ook in uitvoering met de vereischte nauwkeurigheid en ernst geschiedt. Maar bij epidemisch' heerschen, gelijk nu 't geval is, maakt men zich belachelijk en verliest de roozeer noodige sympathie der veehouders. Wat geven ons allerlei borden en plakkaten, wanneer zieke en gezonde koeien uit 't zelfde water moeten drinken* wanneer aan en op publieke wegen ziek vee wordt geweid en geleid, wanneer de een zn gevallen aangeeft en de ander dat — nú misschien ook wel terecht — onnoodige moeite vindt? Zouden we, nu de zaak eenmaal zoo staat, niet meer gebaat zijn met „doorzieken" om daardoor min of meer waarschijnlijk een zekere immuniteit te verwerven? Het is en blijft moeilijk hier den juhv ten weg 'te vinden. Niet juist is t eefcter te doen of men in allen ernst waakt voor uitbreiding en besmetting en toch te wéten dat men met zn pogingen een gat in de lucht slaat. Bespottelijk is 't bij een boerderij een wacht* post te plaatsen tegen duur loon en dienzelfden wachtpost te zien spelen met honden, die 't te bewaken erf naar eigen goedvinden betreden en verlaten! Men kieze in dit geval óf wèl bestrijding en afzondering en dan goed, óf géén en dan ook geen dwaze en onnutte reglementeering. R- --- Madem. Soria van het Atheneum, zegt : " Het schoonste sieraad der vrouw is een frissche, natuurlijke gelaatskleur, die door Recalzeep het beste te behouden is". De uitwerking van Recalzeep harmoniëert met de levensfuncties van de huid, daar alle onzuiverheden uit de poriën verwij derd worden. --- RAAD OOSTSTELLINGWERF. 34 Juni. Aan mej. H. Popkema, belpeter la de j nutt. handw. te Makkinga, werd verten-1 ging van ziekteverlof verleend. Besloten werd tot aankoop van grond i ten behoeve van het graven van een wijk van Haule naar Haulerwijk en voor het verbreeden van den kunstweg Donkei»-broek-Petersburg. Aan het Bestuur der CoBp. Stoom«ulv»l--fabriek te Haulerwljk-beneden werd een perceeltje grond verkocht. Op het verzoek van de oommissie Uit de oudercommissies tot wederlnvoertng van Vervolgonderwijs werd afwijzend beschikt. Besloten werd tot reorganisatie der geneeskundige armenpraktijk. Benoemd werden als geneesheeren der armenpraktijk: S. B. Prakken voor de dorpen Fochtelool, Oosterwolde en Donkerbroek; C. W. Beumer voor de dorpen Haul* en Haulerwijk; J. Ot. Kljlstra voor de dorpen Appelscha en Langedijk; O. J. Poot voor de dorpen Blslo, Oldeberkoop, Nljeberkoop en Makkinga. Tot lid der commissie tot wering Taai schoolverzuim voor de dorpen Makkinga, Elsloo en Langedijke werd benoemd d« heer W. Donker te Langedijke. --- RAAD UTINGERADEEL, 24 Juni. In de heden gehouden spoedelachond* vergadering werd met op één na algemeen» stemmen benoemd tot onderwijzere» aaa school II te Akkrum, mej. B. Hettema, ti.id. onderwijzer te Roordahulzum. Vastgesteld werden verordeningen op óm heffing en invordering van leges ter secretarie en van rechten wegens verrlchtlngeji van de ambtenaren van den burgerlijken stand. Aan mej. Jansma—van der Zee werd wegens vertrek eervol ontslag verleend als onderwijzeres aan school 11. Ben verzoek van mej. Hettinga, onderwijzeres te Terw home, om overplaatsing naar school H werd niet ingewilligd. Een voorstel van den heer 8. de Vries "om aan den gemeente-veldwachter Kool te Akkrum een standplaats-toelage te verleenen van f 100, wordt verworpen met 6—S stemmen. Een amendement van den heer Bottema, om hem voor het bezit van het gewons diploma een belooning van f 100 en voor de aanteekeningen f 50 te verleenen, werd met dezelfde stemmenverhouding verworpen. Een tweede voorstel van den heer 8. d« Vries, om aan de veldwachters een toelag» te verleenen voor het bezit van het politlediploma van f 100, zulks met Ingang van' 1 Juli a.s., werd aangenomen met 8—» steTnmen. --- RAAD ACHTKARSPEDEN, 24 Juni. Aan mej. A. Papa wordt op verzoek op» 16 Aug. eervol ontslag verleend als onderonderwijzeres te Rottevalle. Het gemeentebestuur van Kollumerland ca., voornemens 'n weg, loopende van Zwagerbosch tot den kunstweg te Kollumerzwaag, te maken en te verharden, heeft gevraagd of Achtkarspelen bereid is tot verharding van dien weg voor zoover op haar gebied ter lengte van circa 250. Bt, aansluitende aan den kunstweig naar Twijzel. Dit verzoek geeft aanleiding tot eene geanimeerde discussie. De voorzitter verklaart, waarom B. en W. voorstellen de gevraagde . erking te verleenen. De verharding van bedoeld eind weg zal een kostenbedrag ad f 3000 vorderen. De verharding zal een doorgaand verkeer, eene verbinding van twee verharde wegen bewerken en hetj algemeen belang, maar vooral het bijzonder; belang van de omwonenden dienen. Wethouder v.d. "Wal oordeelt dat de bé-: geerde verharding het schoolbezoek zal be-j vorderen. . t De heer Fennema acht de verharding inj het belang van de bevolking. De heer Westra vraagt wat belaghebben-j den kunnen bijdragen in de kosten. De heer Harterink meent dat het van Achtkarspelen miniem is; ziet in de! wegverharding meer het belang.van een verj keersweg naar Leeuwarde:-. Besloten wordt de zaak uit te stellen tot de volgende vergadering. i Na kennisneming van de betrekkelijke rapporten der -commissie besluit de raad; tot voorloopige vaststelling van: a. de rekening' van het burgerlijk armbe^1 stuur vooor 1923: ontvangsten f 60097,31;J uitgaven f 59762,74; , b. de rekening van het gemeentelijk electriciteitsbedrijf over 1923, beloopende het' eindcijfer balans f 358130,29, de winst volgens winst- en verliesrekening f 8042,04 ca(! het eindcijfer hiervan f 55991,47. Op voorstel van B. en W. besluit de raad! tot het aangaan van eene geldleening groot f 25000 ten behoeve van de electrificatie van' Boelenslaan en het Witveen. B. en W. zullen pogen de bevoegdheid të, verkrijgen tot het ontwerpen van eene vaH ordening tegen belemmeringen van de voois j zlening van electriciteit in de gemeente. --- Rectificatie verslag Waterschap. In het verslag van de vergadering va* het waterschap „De Schoteriandsche t-omi pagnonsvaart" kom» een °^"'stïf£teUeï| die we meenen «""AAM Het betreft de ™°rdenwisseM riramak| den Voorzitter en den heer v»u In het verslag -^Ï^ma i 3 0p een v»*J erofVoo«. Dat waren minderwaardigen.-j Het -esprokene van den heer Van Og moet nog worden aangevuld met de vraajj of de voorzitter ook op die vergadering M geweest, waarop de voorzitter antwoordde* „Neen, Goddank niet, daar was het mini derwaardig.." (De heer Gerritsma hiermee, dat de stemming op die vergadijr ring minderwaardig was). ---