Berichten uit Stad en Dorp. 60-jarig jubilé H.B.S. te Sneek. SNEEK, 11 Sept. In tegenwoordigheid van den heer Inspecteur van 't M. 0., van h.h. B. en W. en leden van den Raad der gemeente, van 't eere-comitë, bestaande uit den Burgemeester, Dr. G. Bouma en Mr. Vel. longa van de commissie voor de. feestviering, met als voorzitter den heer F. W. C. de Haas, directeur der H.B.S. en nog tal van grenoodigden, onder welke leerlingen, oud'eerlingen, de ouders van eerstgenoemden, leeraren, van de E.8.5., den rector van het gymnasium, benevens 't personeel dezer inrichting, begon hedenmiddag in de Versierde Harmoniezaal in Sperkhem de feestelijke herdenking van 't 60-jarig bestaan onzer H.B.S. Voor deze gelegenheid hield de directeur de herdenkingsrede, waaruit wij 't volgende 'Uistilleeren. Op 12 Sept 1864 werd de H.B.S. hier geopend met 63 leerlingen, n.l. 45 in de Is klas, 15 in de 2e en 3 in de 3e. Bovendien werden in de 3e klas nog 9 vakleerlingen toegelaten; zoodat 't eerste cursusjaar be•ron met 72 leerlingen. In 't zelfde jaar 1864 •werden nog 4 H.B.S.en in ons land opgericht, n.l. te Delft, te Haarlem, te Zutphen en te Deventer. De klassen werden hier, bij gebrek aan een gebouw, tijdelijk ondergebracht in het .Weeshuis en in 't oude gemeentehuis van JWijmbritseradeel; in de oude raadszaal vond tle groote eerste klasse plaats. Door den gemeenteraad werd besloten tot den bouw van 't schoolgebouw op den Westersingel. Het O. B. Weeshuis gaf als bijdrage voor dit gebouw f 15000, onder voorwaarde dat de weezen kosteloos onderwijs zouden moeten ontvangen tot 't bedrag eener som, gelijkstaande aan de rente van dit kapitaal. In 't begin van 1865 werd de bouw van de school aagenomen voor een som van f 4056 0 en van de directeurswoning van f 10399. Op 23 Juni van genoemd jaar vroeg de Commissie van Toezicht aan den Baad, de aanstelling van een amenuensis. De Com. missie wenschte dat daarvoor een jongeling uit den minderen stand zou worden opgeleid tegen eén tractement van f 1.50 per week. In de raadszitting van 3 Juli ontstond over dit voorstel een discussie. Een paar raadsleden vonden dit een te krasse weelde; de kosten der_,oprichting waren al hoog en nu nog, zei men, i_en ambtenaar aanstellen die f 1.50 per week zou moeten hebben tn wiens salaris vermoedelijk later wel tot f 3 p. w. zou stijgen. Men besloot echter met 8 tegen 3 s-'t. tot dit weelde-artikel op een salaris van f 80 per jaar. Dit salaris is mettertijd nog al eens verhoogd en bedraagt nu f 2100. Daarna werd ook een conciërge benoemd op een salaris van f 400 en vrije woning; ook dit salaris is langzamerhand verhoogd en bedraagt nu f 1830. Dat men bij den eersten overgang nog al mild was geweest, bleek o.a. hieruit,, dat aan de 46 leerlingen der le klas 40 deelnamen aan het examen; hiervan werden slechts 12 onvoorwaardelijk bevorderd, 9 voorwaardelijk en bleven 19 nb. zitten; van ;de 18 -leerlingen der 2e klas werden 7 onvoorwaardelijk, 4 voorwaardelijk bevorderd !en 6 afgewezen en van de 3 leerlingen der '3e klas werden 2 toegelaten en, 1 afgewezen. 't Tweede cursusjaar ving aan met 97 leer. lingen, terwijl toen ook een 4e klas gevormd werd. Half Nov. 1865 werd 't nieuwe gebouw in gebruik genomen. In 18G6 werd ook een 5e klas gevormd, zoodat in 1867 voor 't eerst eindexamen afgenomen werd aan 3 candidaten, van welke er 1 slaagde en 2 werden afgewezen. : 't Aantal leerlingen steeg tot 1907 van ongeveer 70 tot ongeveer 100, vertoonde in de jaren 1874 en 1875 een inzinking tot 50 (een gevolg misschien van de malaise in ,1870) nam in 1908 toe tot 130 en varieerde tot 1917 tusschen 100 en 130. Van 1918 tot 1922 steeg 't aantal tot 189, terwijl tengevolge der malaise der laatste jaren 't aantal leerlingen weer afnemende is, n.l. ;n 1923 172. in dit cursusjaar 163. 't Totaal aantal leerlingen bedraagt op v't oogenblik, ingeschreven in de registers van de school, 1850 leerlingen. In 1876 werden voor 't eerst meisjes tot de school toegelaten, terwijl in 1887 voor 't ee'*3f}i:3JtPH'WSWke leerlingen aan 't eindexamen deelnamen, Op 1 Sept. 1922 was het 't Gemeentebe- I stuur gelukt na veel moeite daartoe sedert jaren reeds aangewend te hebben, de H.B.S. over té doen aan 't Rijk. De voorwaarden, waarop deze overgang plaats had, waren lang niet ongunstig voor de Oem«eme. Zr " schoofgebouw door den rijksbouwmeester .afgekeurd was, is dit alleen in ? ruiklecn van de Gemeente overgenomen Op een terrein aan de Almastraat Zd - -- tertijd door 't Rijk een nieuw gebouw testicht worden. . En daarna bespreekt de directeur 'ie schaduwzijde van de toelating der leerlingen tegenwoordig op rapport van betrokken hoofden van scholen, benevens afschaffing van de beginselen van 't Fransch bij 't toelatingsexamen. Nog enkele wijzigingen, dc laatste jaren in 't onderwijs aangebracht, worden basproken. Op 4 en 5 Sept.. eindigt spreker, van 't jaar 1889 is 't 25-jarig bestaan der school "luisterrijk gevierd. In 1914 zou 't 50-jarig bestaan herdacht zijn, indien toen niet de wereld-oorlog was uitgebroken. De gelden welke toen bijeengebracht waren, werden bestemd voor een kast in de directeurskamer en voor 't aanvullen der bibliotheek Daar nu deze herdenking niet doorgegaan is, is 't dus wel belangrijk, dat nu 't 60-jarig bestaan herdacht wordt. Met den wensch, dat dit op waardige wijze moge gebeuren en dat 't in dankbare herinnering moge blijven van allen die hieraan hebben deelgenomen, w.-den door spr. de feestelijkheden geopend. En dan, zei de directeur, nog een extra woord voor den aanwezig zijnden Inspett'ju» van 't M.0., dr. Jansma, die was gezonden om den Minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen hier te vertegenwoordigen; wijders een woord van welkom aan 't gemeentebestuur, dat steeds de grootste belangstelling voor de school koesterde, aan de leden van 't eere-comité, aan den v.ropgeren voorzitter van de Commissie van Toezicht op 't M.0., dr. G. Bouma, aan dr. T. i"fp. Huisken, directeur der H.B.S. te Leeuwarden, dio als vertegenwoordiger was gekomen van de vereeniging Tjan directeuren van H.B.S. in Friesland, aan mr. S. Vellinga, als tegenwoordig voorzitter in de C. V. T. En voorts nog een welkom aan de oudleerliragen der school. ■ Natuurlijk volgde op deze welkomstgroe* ten een wederwoord en wel 't eerst van- den heer Inspecteur, die o.m. de wensch uitsprak, dat de tegenwoordige directeur, die zoo krachtig bijdraag tot den bloei der Sneeker school nog lange jaren aan 't hoofd Ideaer inrichting mag werkzaam zijn. De inwoners van Sneek wenschte Z.Ed. geluk met 'deze uitstekende inrichting en hij hoopte dat izij nog tot in lengte van dagen moge groeien en bloeien. Achtereenvolgens voerden nog 't woord: Dr Bouma Dr. Huisken, de rector van het 'gymnasium', Dr. Van Rooyen en Mr. Vel' Eierstgenoemde, wiens toespraak doorspekt was met echte humor, verraste voorzitter en secretaresse van de Feestcommissie, de heer De Haas en mej. De Hoop, aan het eind eijner speech, door een zeldzame bloemenhulde, waarmee alle aanwezigen blijk van groote instemming gaven met een -uid applaus. . . , „ ' Nadat een fotograaf de feestvierenden Voor een groot gedeelte in beeld had gebracht, ging 't naar het Stadhuis, waar B. en W. benevens de Secretaris gereed stond ja voor een officiecle ontvangst van de feestgenooten en waar de Burgemeester namens 't gemeentebestuur een woord van groote waardeerinig uitte aan 't adres van den :e--genwoordigen directeur der school, en herinnerde 'dat de overgang der school in 1922 "-as gesohied. met 't oog op voordcelen die 3e gemeentefinanciën ten goede kwamen. De Burgemeester wenschte de feestvierenden 'etl. slotte genoeglijke feestdagen en — laat tt**t laest — goed weer. Daarna werd de eerewijn aangeboden en Blng 't vervolgens naar de school, om deze te bezichtigen en meteen de aardige prijzen Voor den sportd-ag van morgen bestemd, alsmede die voor den zeilwedstrijd op Zaterdag, den laatsten feestdag, te bewonderen. Na een hoogst gezelligen maaltijd in de Harmonie, werd een prettig avondfeest «n Sperkhem gehouden, dat tot diep in den •-acht duurde. Moge 't weer van morgen droog blijven en je dag van 13 Sept. eenlg zeilweer bezoirgan, u?a lUdt 't geen twijfel, of de feestviering van 't 60-jarig bestaan onzer H.B.S. JarpVri:izeker voor de reunisten nog lange herinnering blijven.. --- Kantongerecht Leeuwarden LEEUWARDEN, 11 Sept. De Kantonrechter heeft heden Joh. P. B. van St. Jac. Par., die in beschonken toestand een auto bestuurde, veroordeeld tot een week hechtenis, met ontzegging van de bevoegdheid een motorrijtuig te besturen voor den tijd van één jaar. De auto, waarin bekl. en nog een vriend zaten, is, na eerst een tijdlang over den weg te hebhen geslingerd, nabij Wier op de tramrails vastgeloopen, waardoor ,de beide voorste wielen braken. De veehouder Pieter J. van Dronrijp, is wegens 't niet aangifte doen van mond- en klauwzeer veroordeeld tot f 50 boete of 25 dagen hecht. J. v.d. Z., wegwerker bij de spoorwegen, die moest zorgen dat een overweg gesloten was wanneer een trein passeerde, doch zich een keertje versliep, is deswege veroordeeld tot f 20 boete f 20 dagen hecht. GROUW, 10 Sept. Heden werd alhier door de afd. „Grouw" van de Friesche Mij. van Landb. een veekeuring gehouden. Een flink aantal dieren was aangevoerd. De .uitslag was: 1. Twenter stieren en oudere. le prijs Lord II van D. Sienema. 2. Enter stieren. Ie prijs Eduard van W. Schuurmans; 2e pr. Johanrles Gerben van A. Castelein; 3e pr. Berend van G. Castelei:i. 3. Stierkalveren, na 31 Oet. 1923 en vóór 1 Febr. 1924 geboren, 3e pr. Jonge Gerard van J. Tilma. 4. Stierkalveren, geboren in Febr. 1924, le pr. Fokjes Gerard 111 van W. Schuurmans; 2e pr. Aaltje's Marius van G. Steneker; 3e pr. Pieter van J. Tilma. 5. Stierkalveren, geboren na*Febr. 192 1, 2e pr. Anna's Roland van S. de Groot; 3e pr. Aaltje's Lord van J. de Groot. 6. Melke tvventerrieren. le pr. Hialkema van W. Schuurmans; 2e pr. Grietje van A. Castelein; 3e pr. Geertje VII van G. Sienekes. 3o pr. Beppe Iï van W. Schuurmans. 7. Melke enterrieren. le pr. Pietje X'/I van Tj. Lettinga; 2e, pr. Hielkema VII .'.-ti W. Schuurmans; 3e pr. Aaltje II van Tj. Lettinga. 8 Hokkelingen, geboren na 31 Oct. 1922. le pr. Jitsche van H. Nijdam; 2e pr. Trijntie XI van H. Nijdam; 2e pr. Froukje van Tj. Lettinga; 3e pr. Jonge Siep van Tj. Lettin'ja; 3e pr. Emkje VI van J. Tilma; 3e pr. Jonge Romkje X van P. B. Wal. 9. Koekalveren, geboren tusschen 31 Oct. 1923 en 1 Febr. 1924. le pr. Jitsche V van Tj. Lettinga; 2e pr. Beppe VII van W. Schuurmans; 3e pr. Grietje VI van Tj. Lettinga. 10. Koekalveren, geboren na Jan. 19 24. le pr. Jager van W. Schuurmans; 2e pr. Tjitske VI van G. Sienekes; 3e-pr. Grietje Gerardlna IV van S. Hooghiemster. 11. Schoonste geheel le pr. Tj. Lettinga; 2e pr. W. Schuurmans'. 12. Varkens en beeren. le pr. 4 fokzeugen van Tj. Stelwagen; 2e pr. beer van Tj. Stelwagen. 13. Schapen en rammen. Geen bekroningen. 14. Vee ter opluistering, le pr. Pietje IX van D. Sienema; 2e Bertha II van S. Hooghiemster; 3e pr. Grietje Gerardina van S. Hooghiemster; 3e Nellie II van denzelfdsn eigenaar. ST. NICOLAASGA, 10 Sept. Op de hengstenkeuring te Huisterheide van afstammelingen van „Brutus" en „TJs Heit" werden de volgende prijzen gewonnen. Veulens van Brutus. Aantal 10. le pr. Dictator, br. hengst, geb. 2 6 April, volbl., A. Snijder, Rotstergaast; 2e pr. Dothan, zw. hengst, 18 Mei, volbl., A. D. Landman, Oosterzee-; eerv. vermelding, Jeanette, br. merrie, 30 Juni. P. H. de Jong, Snikzwaag. Enters van Brutus. Aantal 4. le prijs: Clarette, stekelharige bles, volbl., R. v. d. Meer, Oosterhaule. Twenters van Brutus. Aantal 5. le prijs: Bora, zw. merrie, volbl. IJ. Stoffelsma, Smallebrugge. _, Veulens van ~TJs Heit". Aantal 12. le pr:: Dorus, zw. hengst, geb. 24 Mei, volbl. M. Zonneveld, Grouw; 2e pr. Dorothy, zw. merrie, geb. 16 Juni, volbl., W. S. de Boer, Hommerts; eerv. verm. Fïoruö, zw. hengst, greb. 24 Maart, B. C. de Jcng, Haskerhorne; eerv. verm. Douwe, zw. hengst, geb. 22 April, B. Kielstra, Kortezwaag. Enters van Us Heit. Aantal 3. le prijs: Cremer, zw. hengst, volbl. M. Pcstrna, Legemeer; eerv. verm. Cadette, merrie, volbl., Jhr. Mr. C. v. Eyzinga. Huisterheide: 2e pr. Cora, zw. merrie, volbl., W. S. de Boer, Hommerts. Twenters van Us Heit. Aantal 4. le prijs: Beo, zw. merrie, volbl., Jhr. Mr. C. v. Eyzinga, Huisterheide; 2 pr. Brittania, zw. merrie, volbl., S. Asma, Scharren; eerv. verm. Koosje, zw. merrie, K.. J. Wielnga, Tjerkgaast. KIMSWERD, 10 Sept. Ter eere van de jongens Jetze Kuipers, Berend Hilverda en Sjoerd Harkema werd gisteren door ons corps een optocht door 't dorp gedaan. Het vaandel, o. m. voorzien van den prachtigen lauwerkrans, omhoog, daarachter de drie knapen, die in dit seizoen verscheidene prijzen, w.o. 5 eerste, op 't groene veld niet 't kaatsballetje wisten te veroveren. Verleden week nog kwamen ze thuis uit Bolsward met de gouden horloges en Maandag behaalde ieder afzonderlijk een le, 2e en 3e prijs te Pingjum. Jammer, dat 't partuur door 't vertrek van Sjoerd wordt verbroken, daar er iemand, om diens plaats in te nemen, moeilijk te verkrijgen is. GORREDIJK, 11 Sept. Naar wij vernemen ligt het in de bedoeling van het bestuur van „Plaatselijk Belang" nog dezen winter hier ter plaatse een drie-jarigen Handelscursus te openen. Op een oproep voor leerlingen hebben er zich ruim twintig aangemeld, zoodat er wel belangstelling voor bestaat. In alle opzichten lijkt ons dit een aanwinst voor ons dorp te worden. DOKKUMER WOUDEN, 10 Sept. Tengevolge van het stormweer zijn hier eenige hooikappen, benevens schoorsteenborden naar beneden gestort, terwijl van tal van fruitboomen de vruchten zijn afgewaaid. DANTUMADEEL, 10 Sept. De vereeniging voor Chr. Nat. schoolonderwijs, uitgaande van de Herv. en Geref. te Akkerwoude en Murmerwoude, besloot opnieuw een adres bij den raad in te dienen, verzoekende gelden beschikbaar te stellen voor het stichten van een school. SÏ.-NICOLAASGA, 11 Sept. Aan de ringrijderij namen 10 paren deel. le prijs Wietse van der Gaast, Tjerkgaast en Jikke Boelsma, St.-Nicolaasga; 2e J. Bovenkamp, Gaastmeer en Johanna Ivlinnema, Teroele. Troostprijs Klaas Postma en Grietje Zonderland, St.-Nicolaasga. Gymnastiekwedstrijden, jongens, ver springen, le prijs G. Andringa, 3.85 M.; 2e prijs S. Nijdam, 3.70 M. Hoogspringen meisjes, le prijs Nelly Fostma, 1.25 M.; 2e pr. Marie v. d. Weij, 1.20 M. Touwtrekken, heeren. le pr. „Stânîries", IJlst; 2e pr. „Ontwikkeling", Langweer. Estafette, le pr. „Ontwikkeling", Langweer; 2e pr. „0.D.1.N.", St.-Nicolaasga. • Polsspringen, heeren, le pr. P. v. d. Sluis, Langweer, 2.80 M.; 2e pr. Jorritsma, Oppenhuizen en J. Brinksma, Langweer, 2.70 M. Prijzen medailles. Versierde bogen, le pr. Janna F. Kampen en Antje de Vries, St.-Nicolaasga; 2e pr. Henny de Lang en Hinke Boukes. Vliegers, le pr. Cornelis Terpstra; 2e pr. Joh. Dokkema. Extra prijs J. Westerman, Zenoelin 7. --- VOETBAL. HEERENVEEN, 12 Sept. Het eerrf 'elftal van de voetbalvereen. „Heerenveen" is thans definitief ingedeeld in de 2e klasse N.V.B. Deze klasse bestaat uit het volgende zestal: „Be Quick", Groningen; „Velocitas", Groningen; „Forward", Groningen; „Sneek"; „F.V.C.", Leeuwarden en „Heerenveen". ASSEN, 11 Sept. Wegens loonsgeschil staken in de provincie Drente in verschillende dorpen de mannen, vrouwen en jeugdige personen, die met den aardappeloogst bezig waren. De arbeid is reeds neergelegd te Schoonoord, 't Haantje, Odoornerveen en Borger, terwijl in meerdere plaatsen nog conflicten dreigen. De stakers zijn grootendeels georganiseerd in den Nederl. Landarbeidersbond. --- AFLOOP VERKOOPINGEN. RAUWERD, 10 Sept. Door nots. Burgij werd heden in koop toegewezen aan IJ. Lautenbach, autobusondernemer te Rauwerd, een burgerhuis met pakhuis aan den grintweg naar Poppingawier voor f 4400; aan H. S. de Jong te Terzool, een perceel weiland (9.1 pondernaat) aan den Hoogendijk voor 9.1 ml. f 1064, en aan J. P. de Jong te Rauwerd een perceel weiland aan de Moezel (1.7 pondernaat) voor 1.7 ml. f 985. GORREDIJK- Door notaris van der Sluis alhier: voor den heer Uiltje J. de Jong en kinderen: een koemelkershuizinge, bquw- en weiland te Dnurswoude, 2.47.75 benevens 3.31.20 H.A. heideveld, gekocht door Durk Tillema te Boelenslaan (gem. Achtkarspelen) voor f 4710. OOSTERZEE. Door deurw. Rinsmr' voor Jacob IJ. Postma, van een greidplaatsje, perc. 1 en 6, S. van der Lende, Oosterzee, f 2150 en f 2950; 2 en 3, J. H. Poepjes, Delfstrahuizen f 1375 en f 3100; perc. 4 B. de Jong te Oosterzee f 1700; perc. 5 P. v.d. Veen te Spanga f 900. --- RAAD HEMELUMER OLDEPHAERT c.a. 11 Sept Inzake een schrijven van de commissie voor de oprichting eener N.V. voor ontginning van woeste gronden tot bestrijding van de werkloosheid „De Drie Provinciën", om toetreding door deze gemeente, adviseeren B. en W. afwijzend. De Voorz. deelde nog mee, dat de kosten van toetreding voor deze gemeente f 6000 zouden bedragen. Het voorstel van B. en W. aangenomen. Naar aanleiding eener kennisgeving van Ged. Staten van Friesland, dat de Minister van Binnenlandschc Zaken zijn bezwaar tegen de heffing van 50 % leges voor de afgifte van jachtacten blijft handhaven en ook na herhaald aandringen van het betrokken gemeentebestuur de Koninklijke goedkeuring van zulk een heffing met wenseht te bevorderen, is conform het voorstel van B. en W. besloten, aan het verlangen van den Minister te voldoen. Voor afgifte van een jachtacte zal dus 20 7o leges worden geheven. . Het bestuur van de afd. Friesland van den Alg. Nederl. Politiebond verzoekt, dat in deze gemeente eene verordening wordt vastgesteld tot' regeling van het georganiseerd overleg tusschen het gemeentebestuur en de bezoldigde politie-ambtenaren in dienst dezer gemeente. Eene verordening als hierboven bedoeld, komt B. en W. niet noodig en ook niet wenschelijk voor. • Afwijzend beschikt met 8 tegen 2 stemmen, die van de heeren de Boer en Detmar. In een adres beklaagt A. Koster te Kollumerzwaag zich, dat hij op een onrechtvaardige wijze is behandeld. Zijn klacht kan in twee gedeelten worden gesplitst, n.1.: 1. dat op een aanvrage door hem krachtens de Landarbeiderswet gedaan aan de Vereen, tot bevordering voor de verkrijging van onroerend goed aan landarbeiders in deze gemeente, tot verkrijging van een plaatsje, afwijzend is beschikt, en 2. dat hij door den Burgemeester in het jaar 1921 onrechtvaardig is behandeld. Wat de klacht onder sub 1 betreft, zeggen B. en W., dat dc gemeenteraad niet het lichaam is, dat bevoegd is over de beslissing van de vereeniging tot bevordering voor de verkrijging van onroerend goed aan landarbeiders, te oordcelen. De aanvragerhad zijne bezwaren moeten indienen bij het college van Ged. Staten in Friesland. Omtrent de klacht onder sub 2 hej volgende: In het voorjaar van 1921 heerschte in deze gemeente, zooals bijna in geheel Friesland, een groote werkloosheid, zoodat B. en W. met betrekking tot de uit te voeren werken bij de inpoldering van het waterschap „De Zwagermieden en De Triemen" getracht hebben zooveel mogelijk arbeiders uit deze gemeente te werk te stellen. Uit dien hoofde is door het gemeentebestuur met het bestuur van het waterschap „Zwagermieden en de Triemen" gecorrespondeerd, echter zonder veel practisch resultaat. Ook van particuliere zijde werd aangedrongen om pogingen in het werk te stellen de arbeiders van het werk bij de inpoldering te laten profiteeren. Dat de burgemeester aan A. Koster zijne medewerking heeft beloofd en hem in de gelegenheid heeft gesteld naar Heerenveen te reizen tot het nemen van nadere inlichtingen bij den aannemer Boltje, is zeker waar, doch men kan dit toch moeilijk als een brief aanrekenen. A. Koster doet het voorkomen in zijn adres alsof de Burgemeester er op heeft aangedrongen, dat hij gen gedeelte werk zoude aannemen. Deze beschouwing is onjuist. Trouwens een aan Koster door B. en W. gericht schrijven van 30 April 1921, formuleert wel de wijze, waarop zij genegen waren steun te verleenen. B. en W. hebben Koster geholpen, voor zooveel dit in hun vermogen lag. Wat de uitbetaling van gelden aan de arbeiders betreft, herhaaldelijk vervoegde Koster zich ten gemeentehuize om 'n voorschot in geld, zoodat eindelijk ter wille van de arbeiders, die geen geld konden ontvangen voor gedanen arbeid, besloten werd, noodgedwongen, de voorschotten te verleenen, in het volle vertrouwen natuurlijk, dit deze geiden zîiuden worden terugbetaald. Waar het werk niet naar behooren door Koster schijnt te zijn uitgevoerd, zijn deze gelden nimmer terug ontvangen. Deze uitgegeven gelden zijn verantwoord in de rekening van het Burg. Armbestuur over 1921, uit welke administratie deze uitgaven behoorden te worden voldaan. 't Betreft een bedrag van f 1100, 't welk — aldus Koster — nog nooit in de gemeentekas is verantwoord. De Voorzitter toonde de kwitantie en gaf lecture van de gevoerde correspondentie in die dagen. Het resultaat der bespreking was, dat het adres voor kennisgeving werd aangenomen. B. en W. werden gemachtigd tot het aangaan eener tijdelijke geldleening tot een maximum bedrag van f 20.000, bij gedeelten tfp te nemen van de Boerenleenbank te Kollum. --- KORTE MEDEDEELINGEN. — Te Frederiksoor'd is «9 jaren oud, overleden de secretaris van de Maatschappij van Weldadigheid, dc heer ti. J. Ellerbroek. — In de Andreas Bonnstr. te Amsterdam is de 10-jarige Spanjaard onder een motorwagen van lijn 6 geraakt en gedood. — Naar Het Volk uit go e.d ingelichte bron verneemt, zal bij de Memorie van Antwoord inzake het wetsontwerp tot verhooging der tabaksbelasting blijken, dat minister Colijn de voor de sigaren voorgestelde verhooging terug neemt. — Twee.mannen hebben aangekocht het overschot van de autobus, waarmee bij Heino het vreeselijke ongelukheeft plaats gehad en willen die nu, tegen een kwartje entree, den volke vertoonen „inliet publiek te wijzen op de ware toedracht der zaak en in te lichten over de in werkelijkheid dreigende gevaren". Zoo althans pogen zij het te doen voorkomen bij gelegenheid van de voorgenomen tentoonstelling to Deventer, maar ietwat scherp ondervraagd ter redactie van het Deventer Dagblad, erkende een der exploitanten, dat het hier eigenlijk winstbejag gold, want, aldus voegde de man er bij: „een koe kan niet grazen op de nakende weide." Da*, is dus het w-ire motief, it --- GEMENGD NIEUWS. Géén vacantie in 't laatst van Augustus. De vacantie van duizenden menschen is dit jaar verregend. De heer dr. Hartman, verbonden aan het weerkundig instituut te De Bilt, verstrekte aan 't Hbl. gegevens over 't weer in de maanden Juni tot en met October, gedurende het tijdperk 1899—1922. Daaruit blijkt, dat Augustus gemiddeld meer regenuren heeft dan Juni en Juli en dat vooral het laatste-derde deel dier maand zeer ongunstig is. Dr. Hartman oordeelt dan ook, dat het wenschelijk is de thans gebruikelijke- zomervacantie zoodanig et vervroegen, dat althans de derde dekade van Augustus er niet meer invalt. Het Hbl. sluit zich daarbij aan en dringt er bij den minister en de schoolautoriteiten op aan, de noodige maatregelen hiervoor te treffen. Wij vragen, zegt het blad, voor 1925 een zomervacantie voor de middelbare en lagere scholen tusschen 1 Juli en 15 Augustus. --- De onregelmatigheden te Radio-Asselt. Het gerechtshof te Arnhem heeft uitspraak gedaan in de verschillende zaken berreffe.iie de onregelmatigheden te Kadio-Asselt bij den aanleg van het radio-station aldaar. De ingenieur W. v. R., te Apeldoorn, tijdelijk verblijf houdend in Italië, die door de rechtbank te Zutphen voorwaardelijk was veroordeeld, werd thans veroordeeld tot 14 dagen gevangenisstraf. De boekhouder J. K., door de rechtbank voorwaardelijk veroordeeld, werd tot een maand gevangenisstraf veroordeeld. De stations-assistent T. te Borne, door de rechtbank vrijgesproken, werd veroordeeld tot 4 dagen gevangenisstra. De haltechef J. K., thans in Den Haag, door de rechtbank vrijgesproken, werd veroordeeld tot 1 week gevangenisstraf, de haltechef J. de R. te Hilversum, door de rechtbank vrijgesproken, werd veroordeeld tot 1 week gevangenisstraf en G. L., ploegbaas te Apeldoorn tot 4 dagen gevangenisstraf. --- Broekhuys' Sneeuwbal weggesmolten. Meubels in beslag genomen omdat ze nog niet hetaald waren; personeel salaris niet ontvangen. Zoo luidden de krantenberichten omtrent Broekhuys' loterij-zaakje. Thans meldt"1 het Amsterdamsche Pers- Agentschap, dat de verkoop van kaarten te Amsterdam is stop gezet. Het hoofdkantoor is gesloten; de onderneming naar het buitenland verplaatst; premiën worden niet uitbetaald. Dit is dus wel het einde, zegt het Centrum. Broekhuys heeft weer enkele weken de goedgeloovige massa beet gehad. Duizenden hebben hem hun guldentjes en rijksdaalders geofferd. Speenhoff bezong hem als den genialen man, die het vaderland redden zou. De man is weer smadelijk afgetrokken. En de duizenden kunnen fluiten naar de hun voorgespiegelde f 2000. --- Het ontwerp-Tariefwet. De memorie van Antwoord is verschenen. Daarin verklaart de regeering, dat het niet in haar bedoeling ligt, de adviezen van belanghebbenden te verwaarloozen, doch dat zij zooveel mogelijk er aan tegemoet zal komen; zij stelt hierbij tevens eenige wijzigingen voor. Voorname punten hierin zijn het voorstel, dat bij Kon. Besluit van goederen, die volgens het nieuwe tarief niet belastbaar zijn, het tegenwoordig tarief kan worden geheven; en het terugbrengen van het voorgestelde recht van 8 % op 5 % voor bepaalde niet-toonbank artikelen, zooals rollen papier, glas in platen, closets etc Verder deelt de regeering o. m. mede, dat zij zoo spoedig mogelijk de opbrengst van het tarief, nadat de begrooting eenmaal sluit, wenseht aan te wenden tot verlaging van directe lasten, doch dat plannen hieromtrent eerst bekend kunnen worden gemaakt wanneer de opbrengst der invoerrechten bekend is. De Regeering verweert zich tegen de beschuldiging van protectionisme, en wenseht kwesties van handelspolitiek niet bij deze wet geregeld te zien. Een speciaal hoog tarief voor weelde-artikelen acht zij niet mogelijk. --- Auto- en motorongevallen. Woensdagmorgen is de autobus van den neer Van Rie uit Hoorn op den lagen dijk tusschen Hoorn en Schellinkhout bij den overweg in botsing gekomen met den iocaaltrein, die van Hoorn, over Venhuizen naar Boyenkarspel vertrekt. De bus, die het eerst in aanraking kwam met het postrijtuig, is geheel vernield. Enkele vrouwelijke passagiers bekwamen vrij ernstige hoofdwonden. Twee jeugdige heertjes waren te Amsterdam aan het toeren met een Fordje. Zij reden met groote snelheid over de brug van de Boerenwetering in de richting van den Amstelveenschen weg, botsten tegen een boompje dat omboog, reden verder, brachten een volgend boompje op hun onheilspellenden tocht in denzelfden toestand, kwamen aan boompje no. 3, dat zij wreedelijk om het leven brachten, — het knapte af als een lucifershoutje! —, tot zij, bij den vierden boom, op minder aangename wijze hun rijtoer moesten eindigen. De vierde boom bleef staan, met dit gevolg, dat het „Fordje" „over den kop" sloeg en de beide inzittenden er uit werden gesmeten. Zij werden slechts licht gewond. Doch het «Fordje", waarvan de hand- en voetrenmeu defect bleken te zijn en dat alle aanwijzingen gaf van het rijden met veel te snellen gang, is door de politie in beslag genomen. Doordat ecu wielrijder bij de Oostpoortbrug te Delft verkeerd uitweek, toen een auto naderde, was de chauffeur, teneinde een aanrijding te voorkomen, genoodzaakt tegen de brugleun;ng te rijden, waardoor de auto zwaar beschadigd werd. Een der inzittenden werd ernstig verwond en moest in het gasthuis ter verpleging worden opgenomen. Op den Haagweg nabij Delft is een Fovdauto met groote snelheid tegen een grooten "autobus opgereden en geheel vernield. De chauffeur van het Fordje werd aan het hoofd gewond. De hee:- H. Waller, uit Delft, die naast hem zat, werd door de voorruit geslingerd en ernstig aan het gelaat verwond. Bij het elkaar passeeren van twee auto's in de kom van het dorp Hoevelaken wilde een wielrijder, een hulpkeurmeester te Amersfoort, er nog langs schieten. Hij geraakte bekneld tusschen een der auto's en een boom langs den weg. Met verwondingen aan hoofd en arm werd hij in levensgevaarlijken toestand opgenomen. --- Electrische verkeerssignalen. Vóór dat in Amerika het aantal automobielen zoo sterk was toegenomen, was he; „mogelijk dat op een kruispunt van straten een politieagent het verkeer regelde. De laatste jaren is het aantal auto's echter zoo groot geworden, dat men eleetrischo signalen heeft ontworpen, welke door ~sn politieagent, al of niet in een verkeerstoren geplaatst, worden bediend. Daartoe worden op kruispunten van siraten (in Amerika snijden de verkeerswegen elkaar meestal rechthoekig) palen opgesteld, welke aaajvier zijden van,-drie, verschillende gekleurde lenzen zijn voorzien, n.l. rood, oranje en groen. Green beteekent vei'.ig. oranje: voorzichtig, rood: sic;). Het syste ;:n werkt dusdanig, dat bijv. bij brand hee dwar.i-verkeer voor alle op een br.paalden hooïdweg uitkomende straten stop wordt gezet, zoodat de brandweerauto's met onverminderde snelheid kunnen rijden en op kruispunten niet behoeven te stoppen. De lichten zijn ook overdag duidelijk"zicht- Het stelsel is zoo ingericht, dat indien groen wordt gegeven voor den hoofdweg, automatisch de kleur rood voor de-dwarsstraten verschijnt. Gedurende één minuut kan 't verkeer over den hoofdweg ongestoord plaats hebben. Dan verschijnt gedurende vijf seconden het oranje signaal, hetwelk als waarschuwing geldt, dat zeer spoedig de richting van het verkeer veranderd zal worden on voldoende tijd laat, om het kruispunt «rij te maken. Gedurende dezen tijd mogen ülleen voertuigen en voetgangers, welke reeds op het kruispunt van wegen waren, verder gaan. Het geheele overige verkeer moet wachten totdat de kleuren gewijzigd zijn, hetwelk beteekent rood voor den hoofdweg en groen voor de zijstraten gedurende vijf en veertig seconden. In dezen tijd kan het dwarsverkeer verder gaan en staat het verkeer op den hoofdweg stil. De wijzigiri"' der kleuren kan met de hand of automatisch geschieden; ;de perioden kunnen gewijzigd worden al naar de plaatselijke omstandigheden zulks noodzakelijk maken. In de groote steden geeft men er de voorkeur aan, een bel in den kabel te schakelen, welke automatisch luidt zoodra het oranjelicht verschijnt en op deze wijze een hoorbare en zichtbare waarschuwing voor de op handen zijnde wijziging te geven. Het aantal ongevallen wordt door dit isysteer.i zeer verminderd, terwijl behalve voor politie- en ongevallenauto's de weg kan worden vrijgemaakt. --- Noodweer op zee. De stormen van de laatste dagen zijn weer oorzaak geweest van verschillende ongevallen op zee. De Duitsche sleepboot „John Reinecke" bevond zich op de Noordzee met twee lichters, beide met hout geladen, achter zich. Op 25 mijlen N.W. van IJmuiden is de achterste lichter „Käthe", aan boord waarvan zich vier personen bevonden, losgeraakt. Van den voorsten lichter is de geheele lading overboord geslagen, terwijl het onderschip onder water liep. Zoo is de sleepboot met de overgebleven lichter IJmuiden binnengekomen. Te Enkhuizen zijn door de sleepboot Urk binnengebracht de blazers T X 84 en T X 13. Er was niemand aan boord. Do vaartuigen waren op zee drijvende aangetroffen. Later bleek, dat de vaartuigen met nog een derde vaartuig- uit de haven van Texel waren losgeslagen en weggedreven. Het derde vaartuig is te Stavoren binnengebracht. In de Friesche Wadden is gestrand het schip „Dorothea", schipper F. Meyer van Terneuzen. Het vaartuig, met gras geladen, was op weg van Windeweer naar Axel. De opvarenden, vader, zoon en dochter, zijn gered door de reddingboot van Hollum (Ameland) en. aldaar behouden aangekomen. --- Het vonnis tegen de twee Amerikaansche millionairszoons. Loeh en Leopold, de mülionairszoorrs, dio een 14-jarig vriendje vermoordden, alleen om van zijn ouders geld af - te dreigen, zijn niet tot den strop veroordeeld, hoe luid het publiek bij de gevangenis ook riep: „ze moeten hangen! ze moe'en hangen!" Het vonnis is geworden: levenslange gevangenisstraf, en, wegens ontvoering, nog bovendien (de wet kan zonderlinge straffen opleggen) 99 jaar gevangenisstraf. Naar gemeld wordt, werden uitgebreide maatregelen getroffen om den rechter, die het vonnis velde, te beschermen. Hij bad namelijk dreigbrieven ontvangen, waarin liij met den dood werd bedreigd, indien hij de beide beklaagden ter dood zou veroordeelen. Onder bescherming van gewapende infanteristen begaf de rechter zich 's morgens naar het gerechtsgebouw en na het vellen van het vonnis wederom naar huis. Ook in' de gerechtszaal zelf wemelde het van politie-beambten, terwijl de beide beklaagden eveneens onder sterke bewaking waren gesteld. " Bij 't uitspreken van het vonnis zeide de rechter dat de moord, door beklaagden bedreven,' afschuwelijk is en dat er geen verzachtende omstandigheden in aanmerking kunnen worden genomen. Minderjarige moordenaars zijn echter tof nu toe in den staat Illinois nog nimmer ter dood veroordeeld, zoodat een doodvonnistegen iedere wet zou indruischen. De beteekenis van „levenslang plus nog eens 99 jaar" is, dat indien er op grond van lang-onderganen straftijd en goed gedrag eens gratie van levenslang mocht worden geschonken, de andere 99 jaar ook nog eerst dienen te worden afgewerkt. De beteekenis is dus: levenslang zonder eenige kans op vrijlating vóór den dood. --- De vrouw in het oerwoud. Van een avontuurlijke reis in de oerwouden van Britsch Guyana, op zoek naar blauwe diamanten, is onlangs 'n nog jeugdige Engelsche Miss Gwen Richardson, teruggekeerd. Zij was de eerste blanke vrouw, die het gewaagd heeft, het gevaarlijke gebied binnen te dringen. Zes maanden heeft zij in een land gewoond, dat overvol is met wilde en vergiftige dieren. Bovendien had deze vertegenwoordigster van het zwakke geslacht achttien zwarte diamantzoekers onder hare leiding. Maar zij iq ook met een vermogen teruggekeerd. „Ongeveer een jaar geleden", verlelt de moedige dame, „bezocht ik eenige vrienden in Georgetown, de hoofdstad van Britsch Guyana. Daar hoorde ik voor het eerst van de beroemde goud- en diamantgebieden in het binnenland en van de vermogens, die ondernemende blanken hadden verworven, welke de gevaren van het oerwoud hadden durven trotseeren. Ik zag de juwelierswinkels in de tropische steden, de nederzettingen van de beroemde Amsterdamsche diamanthuizen. waar de kostbare steenen van de avonturiers worden opgekocht. Ik hoorde ook van de gevaren van het oerwoud, de verschrikkelijke ziekten, de voortdurende bedreiging door giftige insecten, slangen en wilde dieren. Desniettemin dacht ik: wanneer blanke mannen diamantzoeker kunnen worden, dan kan ik, een blanke vrouw, het ook. Onmiddellijk maakte ik toebercidselen voor de expeditie. De gouverneur van Britsch-Guyana weigerde echter mij toestemming te geven, met blanke mannen het oerwoud in te gaan. Ik kon ook geen gezelschap vinden en zoo ging ik eenvoudig op weg, wierf 18 zwarte diamantzoekers en een kapitein aan. Do kapitein moest onze boot over de Majaroemirivier met hare stroomversnellingen en gevaarlijke watervallen brengen. Na 27 dagen waren wij in hei diamantgebied. Het oerwoud was zoo dicht, dat het geheel donker was midden op den dag. Alle soorten dieren en insecten maakten het leven in het kamp onaangenaam. In het begin vonden wij goed diamanten. Op zekeren dag stond ik in een greppel, toen '■> plotseling door een alligalor werd aangevallen. Ik trok een lang mes en stiet iet m de mondholte van het dier, sprong ten.,, en doodde het dier met een rev°lverschot Dergelijke avonturen beleefde deze onaer nemende 'vrouw, dio niet voor een spm oi een --- H.H. ZAALHOÜDERS. De Bioscooponderieming „DE KROON", directie GERRIT TER HEIDE, Weerdstr. 24, Meopel, vraagt iiinke plaatsen waar Reregeld elke week voorstellingen kunnen gegeven worden. Eigen electriscbeverlichting! Uitsluitend lstc klas moderne Bioscoopprogramma'f. P&F*"- Directe aanvragen zeer gewenicht! fJSfT* Noteer en let op het juiste adres! GERRIT TER HEIDE, Weerdstraat 24, Meppel. --- De Overheid in verzuim. Niets meer of minder beweert in de Kampioen het hoofdbestuurslid W. J. L(ugard) van den A. N. W. B. De schrijver zegt, dat de Overheid ernstig in verzuim is, wat betreft de middelen om de verkeersveiligheid op den weg te verzekeren. Zij draagt mede de verantwoordelijkheid voor de vele verkeersongelukken, die in den laatsten tijd gebeuren. De politie constateert wel de overtreding, wanneer 'n auto sneller rijdt dan de maximum-snelheid toelaat, maar de overhe'd blijft in gebreke de verbeteringen aan de wegen aan te brengen, welke noodig zijn. Zoo kent de schrijver als gevaarlijk punt op een druk bereden weg een scherpe bocht, bij den oprit van een dijkje, waarlangs een vrij diep water loopt. Om de ietwat steile helling te kunnen nemen, geeft; menigeen wat meer gas en komt met eeni vaartje op het dijkje, waarop hij onmiddel-' lijk linksom moet maken, of hij rijdt par-j does de vaart in. Alhoewel er al heel wat menschen aldus te water raakten, is er nogi niets gedaan door-de Overheid om het ge-' vaar te keeren. Zoowel door verbreeding van de "wegen, afronding van scherpe bochten, wegnemen van gezichtsbelemmeringen, als door verbetering van het wegoppervlak en beveiliging tegen het te water geraken, kan zeer veel gedaan worden om een beteren toestand in het leven te roepen. Omtrent de gevaren met autobussen zegt de schrijver: Water en vuur zijn de demonen, die deze openbare middelen in de eerste plaats bedreigen. Tegen het eerste kan de Overheid waken, door het water beter (lees steviger) van den weg te scheiden, vooral bij smalle wegen en hoogo dijken, door een geregelde vakkundige keuring van de besturingsinrichting en de remmen (waarom niet vier?) van de bussen en controle door een verkeerspolitie, hetzij officieel of vrijwillig, door den eisch van inrichting, dat de bus ook door de zoldering en bij geheel omslaan, zijdelings, kan worden verlaten. Tegen het vuur wake de Overheid door den eisch, dat bijvulling met benzine anders dan „van buiten af" niet mogelijk zij en het voorschrift, dat dit alleea mag geschieden op de vaste stopplaatsen. De noodzakelijkheid, dat de bus ten minste één achterdeur en één zijdeur hebbe, is door het droeve ongeluk bij Heino wel heel duidelijk gebleken. Tenslotte is het noodzakelijk", dat de bo-: venbouw niet zwaarder zij dan het chassis bestemd is en hiermede staat in verband, dat de wagen niet zwaarder o-e- • laden worde, dan het chassis kan torschen ' --- Stads- en Dorpskroniek 25 Nov. Fryske winterjounenocht, lerj P. F Felkers by W. van der Ploeg to Jot> ■werd, 24 Oct. Verschenen bij N. A Hingst te Heerenveen: De bitsjoende wrâld ef de nija wylde lantearne, troch H. G. van der Veen, skoalmaster to Driesurn. 29 Oct. Verkoop van Bennema btate te Hardegarijp . .. . ' 5 Nov. Verkoop van de Schierstins te Veenwouden. die tot 12 Mei 1885 verhuurd iSU NovrDsVHhPierson, directeur der Heldringgestichten te Zetten, spreekt over het. prostitutievraagstuk in de zaal van V.d. Wielen te Leeuwarden. , 12 Ncv. De Krite Ljouwert fiert op yn e seafen fen IJ- v.d. Wielen to Ljouwert: a. De filde Jas, blijspil yn 't ljocht jown fen W. Dykstra; b. De forlittenen, sangfoardracht fen S H. Hylkema; c De joun foar de brilloft. fen S H. Hylkema. 22 Oct, Uiigegeven bij J G. Wester te Leeuwarden: Lytse toanielstikjes en Sangfoardrachten troch S. H. Hylkema. 17 Oct. De Friesche couranten hebben uitvoerige berichten omtrent den zelfmoord van B. J. Korteweg en zijn vrouw Elize Baart. Zij waren groote vereerders van Multatuli. Als uitvoerder van hun uiterste wilsbeschikking benoemden zij Dr. F Feringa, schrijvervan Democratie en Wetenschap. 18 Oct. Verschenen bij A. Land te Harlingen: Wat wij gelooven en waarom? populaire studiën van J. H van der Veen. 3 Oct. De verbinding der Drentsche en Friesche wateren die tot stand is gekomen door de doorgraving van den dam tusscheu Veenhuizen en Haulerwijk heeft tengevolge, dat vele turfschepen daarvan gebruik maken. 2 Oct. Verschenen: Rirnen en Teltsjes fen de broarren Halbertsma, 2e priutinge, biwirke troch G. Colmjon. 1879. 21 Juni. Dé afbraak" van TJnia State te Beers bekend gemaakt. 22 Juni. Voor de prachtige koorbanken in de St. Martinikerk te Bolsward wordt f 20.000 geboden. 27 Juni. Jhr. Victor de Stuers pleit in de JVederl. Kunstbode voor het behoud der koorbanken te Bolsward. 28 Juni. Verkoop op afbraak van het huis en de schuur van de zathe Unia State te Beers De H.H. Jhr- Mr. C. L van Beijma thoe Kmgma te Lemmer, P. Walma te Oppenhuizen, H. Pasma Fzn. te Nijehaske afgevaardigd door 't hoofdbestuur der Friesche maatschappij van landbouw om in Denemarken en Zweden de boterbereiding te bestudeeren, vertrekken via Hamburg naar Malmö en Kopenhagen. 4 Juli. It Selskip for Fryske Tael- en Skriftenkennisse biedt oan in earepriis fen f 100 oan 'e opmakker fen it best achte, yn 't Frysk skreaune toanielstik. 7 Juli. De Joure krijgt stoombootverbinding met de Lemmer, door de stoomboot burgemeester I. J Rinkes, ondernemer W* Tieleman. 29 Juli. Aanbesteed het afbreken van dé bestaande en het bouwen van een nieuwe Herv. pastorie te Gaastmeer. 6 Aug. Afgraving der oude terp te Finkum. 15 Aug. Verschenen: De aard en roeping der volksschool. Paedagogische wenken ca opmerkingen door J. Visser, H.d.S. te Sneek. 27 Aug. Verschenen bij J Kuiken te St. Anna-Parochie: De Christus met ons, afscheidsrede door Ds. D. C de Haas aldaar. 29 Aug. T Velstra te Marssurn spreekt in het Friesch een toast uit op rijm bij de prijs-, uitdeeling der landbouw-tentoonstelling ta Leeuwarden. - 30 Aug. Verschenen bij T Telenga te Franeker: Mal út, Mâl thús, blijspil fen T. 'G, van der Meulen, 3e printinge. 11 Sept. Onthulling van 't Menno Simons-, monument te Witmarsum door Ds. P. Cool, emer. predikant te Harlingen. 14 Sept. Inwijding van het evangeliesatiegebouw te Wartena door J. Wisse te Garijp^ ---