100IIIUEI HELDER GASLICHT VAN ésN LITER PETROLEUM 28 UUR Regen-, Storm- en Vorstvrij, ook in luxe uitvoering als kamerlamp Gebr. VAN DER HELM, Ganzevoortsingel 51 nabij de Eierveiling, Groningen MIJN STER VAN BETHLEHEM is wit van bloesem schrijft Mevrouw DE GR. te Leeuwarden. Ook mijn Cyclamen doen het buitengewoon goed. Ik gaf ze regelmatig, evenals al mijn kamerplanten, Plantenvoedsel „NIEUW LEVEN". PLAMTENVOEDSEL SPECIALE CACTÜSMEST „NIEUW LEVEN" „CARACAS" per carton ,35 cent, de ideale meststof voor waarbij een ex. van het deze woes t ij n planten, Fraai geïll. boekwerk per carton 60 cent, „De verzorging der Ka- met een ex. van het merplanten". De resul- nieuwe geïll. boekwerk (aten zullen TJ verrassen. door G. D. Duursma: CACTUSSEN en hunne verzorging. DOOR GEHEEL FRIESLAND BIJ DE BLOEMISTEN VERKRIJGBAAR. Waar niet verkrijgbaar franco toezending door ZAADNOORDIJK - GRONINGEN t ïft V Wkm aaamekwr mmwmr&aaaa\mmmjmMa^a\m&':-y .vj« U kunt er V* af komen... Dan moet U maar eens beginnen met U flink en sterk te voeden en dagelijks aan het ontbijt en voor het naar bed gaan een kop Ovomaltine te nemen. Dat geeft U de kracht en de energie weer terug. Ovomaltine is een extract uit natuurlijke voedingsmiddelen. Ovomaltine bevat alleen de werkelijk voedende bestanddeelen daaruit. Daarom versterkt Ovo zoo. Omdat het louter voeding is. Neemt eens een proef. Voor 70 et. heeft U reeds een busje ook UI j --- WRH3LEY [ Nu de kok weer Wintertijd [ | aanwijst | en de lange avonden weder daar zijn, is er wel de meeste behoefte aan een goede courant. Zulk een courant is zeker het | NIEUWSBLAD VAN FRIESLAND j Dit blad, met zijn goed verzorgden inhoud, heeft bijna zestig jaar bestaan; het beste bewijs voor zijn populariteit. Op den dag van uitgifte (Maand., Woensd., Vrijd.) wordt ons blad bijna in geheel Friesland nog denzelfden avond aan huis bezorgd voor den luttelen prijs van. ■ !f 1.25 per drie maanden! --- «en: lijk!) :hoeegen t wel Dn si" tenen t, als eens I Dan il Of agen. vermoeidheid in. Uat komt, omdat ze zoo perfect passen en je voet zoo prettig steunen. Ik vind: je kunt wel duurdere, maar geen betere schoenen koopen dan Robinsons. En geen sterkere ookl Als je b.v. die oersolide afwerking van dit Model 18 ziet, die leeren voering, die dubbele zolen, waar■mmmE van de eerste zool aan de schoen jfKkÜT' genaaid en de buitenzooi hout- s-***. Lef op het zoo,merk' gepend is, dan is f 4.90 (allo ( T\ heerenmaten) voor zoon ijzer- I % / sterke hooge schoen spotgoed/IFaj Tr/}w'"^m+**Q koop. En dezelfde schoen met [r¥ V, V*^* rubberzooi (3VS x sterker dan leer) »» Fabrikaat. kost nog maar f 5.50. ROBINSON N.V. - NIJMEGEN --- Naar de Nassausche landen. ter gelegenheid van de FEESTELIJKE HERDENKING VAN HET FEIT, DAT DAAR VIERHONDERD JAAR GELEDEN PRINS WILLEM VAN ORANJE GEBOREN WERD. door H. SANNES te Kooten. —o— VI. Echter, te lang reeds hadden we getafeld! Hde we ons ook haastten naar Oranienstjein, dat feeëriek verlicht moest zijm met ihottdeirden kaarsjes voor alle ramen, toen we er aankwamen, waren alle lichtjes al ort. We waren te laat. In 't bosoh was het al donker geworden. Onze groep ging per autobus terug, de Jeugdclub had nog een gezellig onderonsje op het terras van het Sohloszcafé, ondergeteekende prefereerde een eenzame nachtelijke wandeling naar Diez terug, door de bosschen tusschen Oraniemsteim en de stad, vol van gedachten ovex den vloek, die er op dit sahoone land schijnt te liggen, al is het ook niet geheel zonder ietjjgen schuld.... Zoo eindigde deze kostelijke dag van de Oranjefeesten te Dietz, die evenals de feestdag te Di'Menlbung met z"n Openluchtspel en historische optocht, een hoogtepunt van deze reis zal blijven in onze herinnering. Maandag 14 Aug. kwam een groote open fourauto voor; waarmee we vandaag en morgen tochten zouden maken door de Nassausche landen ten Z. van de Lahn in het Taunusgebied gelegen, de landen dus, die in 1255 bij de verdeeHng van de Nassausohe erfenis van graaf Hendrik 11, die van 1197—1247 over het geheele Nassausohe land van Wiesbaden tot Siegen regeerde, aan zijn zoon Walram waren gekomen, terwijl de landen ten N. van de Lahn aan OMo kwamen. Deze twee broere zijn de stichters geworden van de twee grootelindes in het Nassaueche Huis. 'de Ottonieche, waarvan onze stadhouders en koningen afstammen en wier landen I burg, Siegen, Dietz en Hadamar we in de yocrafgaatïde dagen hadden bereisd en de ,Walramsche (waarvan de Grootherto»:in van Lusennburg en wiej landem Wediburg, Idetein, Wieebadien we nu nog gingen bezoeken, cm waartoe bovemdiiem door huwelijk nog kwamen te behooren Ueingen (1326). Saarbrüoken (± 1380) en Saarwerden en Ottweiler, de laatste drie in het thans door de Franschen bestuurde Saargabied ten W. Vam dem Rijn. Evernailis affle Otitondische kunden tenslotte (1743) onder Nassaiu-Diete vexeemigd werden, zoo wenxien dilt alle Walramsche landen in 1816 onder Naesau-Wedliburg. We komen hier straks nog even op terug. Van Dietz ging de tocht naar Limburg, waar we door het dal van eem zijriviertje der Lahn naar 't Z. reden. Hier zagen we de beddingen meest bedekt met bouwlanden, waar de graanoogst in vollen gang was. Opmerkelijk was het, hoeveel vrouwen we op *t land zagen werken, zeker een bewijs van armoe en nood. In ons land ziet men dat haast niet meer. Het heele laod leek wel de „permanente golf', oftewel „Dauerweïte" zou de Duitscher zeggen. We kwamen voorbij Nieder- en Ober Sellters, waar de beroemde minrerale Seltersbrummen is. Na Ramberg werden de bergen langzamerhand hooger en de streek bo9dhrijker. In de auto heerechte een vroolijke stemming; nu en dan klonken vaderlamdsche of schooTliederen op, ook uit de oude doos! 0, die snelle vliet! 't Was dan ook heerlijk, praohtóg weer, een gemakkeMjlke auto, door een heerlijk landschap, geen gezeur over crisis en malaise, geen politiek; geen Colijn en Marchant, mijn liefste, wat wil je nog meerl Over Neu- en Alt-Weitlnau bereikten we nu tegen koffietijd Ueingen en hielden stil op het marktplein, waar een gedenksteen voor de 1866 en 1870 gevallenen was opgericht onder een koepeltje. Het slot, de residentie der vroegere vorsten van Nassau- Usingen, bestond niet meer, het is in 1873 verbrand. Op de plaats staat thans een groot geel gebouw, een kweekschool voor onderwijzers tot voor eenige jaren, thans de zg. Ohrietiam-Wiirtii Sobule (Deutsche Oberschule). De elottuin bestond nog. Hierin was een merkwaardig gedenkteeken van natuursteen, met fraaie kristallen bezet, opgericht voor drie der Nassau-Uslngsche vorsten: Walrad f 1702, diens zoon Wilhelm Heinrich t 1718 en diens zoon Kart f 1775. Hun beeltenissen zijn in brons aan het monument aangebracht. De eerste is generaal geweest in Nederlandsch en dienst en was een wakker medewerker vam koning-stadhouder Willem 111 bij zijn voorbereidingen voor den Spaanschen successie-oorlog, die juist in hun bedder sterfjaar 1702 begon. Ook was hij gouverneur van Bergen-op-Zoom en Breda. Voor dit monument is onze groep vereeuwigd op een welgeslaagde foto. Daarna bezagen we de stadskerk, waarin de Vorsten hun laatste rustplaats vonden. Vooral vonstt Walrad staat bij de Usingers in hooge eere als de weldoener hunner staa. In de straat van het oude stadje zagen we nog een paleisachrffig gelbouw, door een der vorsten gesticht ate Wltwensrtz (Residentie der Vorstin-weduwe). Typisch aijn irn t Naseausdhe Huis ook in onze geschiedenis steeds weer die regentschappen vam vrouwen; ook in Usingem nam van 1718 tot 1735 de Weduwe van Vorst Wilhelm Heimrich het regentschap waar voor haar zoon KarL Wie waren nu die Nassau-Usimgsobe voreten? We zagen reeds, dat het Huis Nassau in 1255 in twee ïimiën gesplitst werd: de Walramsöhe en de Ottonieche. Aan Walram (f 1289) kwarmen de burchten te Wedllburg, Idstein en Wiesbaden met bijbethoorende gebieden. Zijn zoon Adolf werd Keizer van Duiteohland en sneuvelde in 1298 tegen zijn opvolger ate Keizer Albradht I van Oostenrijk. Adolfs zoon, Gerlachiius I (f 1361) verdeelde de goederen onder zijn beide zoons: Adolf II kreeg Idstein en Wiesbaden (zijn geslacht stierf in- 1605 uit; de goederen kwamen toen aan de andere tak); Johan kieeg Weilbuirg en enfde Saanbrücken door buwelijTk. Usingen, door Gerfaohinjs I verworven, kwam bij de veTdieeling met Weilburg en Saarbrücken aan Johan. Deze tak (en wel Lodewijk II van Naesau-WeiHburg, die van 1602—f 1627 regeerde) erfde in 1605 ook Idstein en Wiesbaden en vereenigde aldus alle Walnamsehe landen onder zijn bestuur. Deze verdeelde evenwel de bezittingen weer onder zijn drie zoons: le. Willem Lodewijk, f 1640, kreeg hef Saargebied en erfde Usingen van een jong overleden broer Otto (t 1632). Bij zijn dood in 1640 let hij 3 zoons na, waardoor zich deze tak al aanstonds in drie twijgen splitst: a. Johan Lodelijk, f 1690, krijgt Ottweflef; met zijn zoon Frederik Lodewijk sterft in 1728 deze twijg Nassau-Ottweffler uit. De goederen aan Nassau-Usingen. b. Gustaaf AdWf, f 1677, krijgt Saarbrücken; met zijn zoon Karel Lodewijk sterft in 1723 deze twijg Nassau-Saarbrüoken uit. De goederen aan Oftweiler en in 1728 met Ottweiler aan Nassau-Usingen. c. Walrad, f 1702, krijgt Ueingen; deze tak erft Idstein-Wlesbaden in 1721, Ottweiler-Saanbrücken 1728. 2e. Johan, f 1677, kreeg Idstein-Wiesbaden en stichtte de nieuwe tak Naasau-Idstein, die echter dn 1721 met zijn zoon George August Samuel reeds uitstierf. De goederen aan Nassau-Usingen. 3e. Ernst Caeirmir, f 1655, kreeg Weilburg en stichtte de nieuwere tak Nassau-WeilbuTg, die te Wedllburg resideerde. Vorst Karel van Ueingen, die van 1718 tot 1775 regeerde (zie boven), vereenigde dus alle Walramsche bezittingen weer, behalve Weilburg. Hij schonk zijn broer Willem Hendrik II Saarbrüeken en Ottweiler; met diens kleinzoon Hendrik Lodewijk stierf in 1797 zijn nakomelingschap uit, zoodat het linlks-Rijneöhe Saairgebied weer terugviel aam die beide zoons vam Vorst Karel: Karel Wtfllem, t 1803 en Frederik August, f 1816, die aanvankelijk te zamen regeerden en met welken laatsten de tak Naesau-Ueingen finaal uitsterft. Daarom had deze (Frederik August) irn 1806 reeds zijn bezittingen vereenigd met de tak Nassau- WeiiJburg, die dan dus alle Walraimsche landen vereenigd heeft. We komen er bij ons bezoek aan Weilburg nog even op terug- Daarheen ging nu n.l. de reis. Noordwaarts over Grüvenweisbaeh kwamen we door het Weildal, meest langs boschrijike wegen. Soms openden zich tusschen de bossohen door heerlijke vergezichten, zoo b.v. toen we in de verte de burcht Braunfels konden zien liggen, de geboorteplaats van Amalia van Solnis-Braunfels, de gemalin van stadhouder Frederik Hendrik. Tegen een uur of twee bereikten we Weilburg, weer op een vooruitstekende rots in het Lahndal gebouwd en doorr Goéthe reeds de „parel van het Lahndal" genoemd. We bereikten de stad lange een Steil afihefllleniden weg Ibij een oude poort, thans een verkeers-sta-Jn-den-weg. Het verkeer werd er echter omheen geleid, inplaats van er door. Het spreekt vanzelf, dat ons bezoek aan deze historische en voor het Nassausche Huis zoo belangrijke stad, weer in hoofdzaak aan de historische bijzondenhedien was gewijd, ail hadden we onderdehand ruimschoots de gelegenheid, de schoone ligging van dlït 4000 inwoners teutende stadje te bewonderen en vooral ook de heerlijke uitzichten op het boeoh rijke Lahndail. Na den eten wandelden we eerst naar het Slotcomplex op den berg, waarmee de groote, vierkante kerk verbonden was. In den slottuin zagen we een standbeeld van Graaf Johan Ernst, die over Nassau-Weilburg regeerde van 1675 tot 1719 en een kleinzoon was vam Ernst Casimir, den sWrohter vam dem Mt Weilburg-Nassau. Hij is dê ecJiepper vaa bat nieuwere Weilburg, bouwde de kenk op di© grondvesten eener oudere, stichtte hert nieuwe (Untere) Schlösz met fraaien ÉÜottuün en orangerie. Hier was ook een minerale bron, 'waairaat we heit water hebben gedronken. Dit slot hebben wij bezien. Het is nog geheel gemeubeld en is thans een beaittimg van de Groothertogin van Luxemburg, een rechte afstammeling van Graaf Johan Ernst, Wel zagen de meubelen, gordijnen, draperieën etc. er min of meer haveloos uiit, maair heit bevatte eem rrijke venzaimeiMng vorstelijkeportretten en de troonzaal gat nog een goeden indruk van de praal, waarmee vroeger de graven, tater hertogen van Nassau zèeh konden omringen. In de kerk, die door eem gang vanuiit het paleis te berreüken was, rusten in een grafkelder de Nassau-Weilbumgens. Ook de laatste Groothertogen van Luxemburg uit het Naasausohe Huis wenden hier bijgezet. Het sobere Schloez is gedeeltettijfc tot museum ingericht, waar we nog vele merkwaardige dingen, portretten, costumes, wapens en archivalia, op het Nassausche Huis betrekking hebbend, konden bekijken. Op deze oude binnenplaats voor eem oud poortje, met o.a. het Nassausche wapen versierd, zijn we weer gefotogmafeerd. Deze oude, met klimop omranlkrte muren moeten den schrijver Übbeteihde hebben gestrekt ate motief voor de omgeving vam zijn verhaal „Doornroosje". Men kon er zich ook werkelijk in de Middeleeuwen terugwanen. (Wordt vervolgd.) Diez. Lahnbrug met Slot, Troonzaal in het slot te Weilburg. --- EEN NIEUWE AANWINST V OOR ARTIS IN AMSTERDAM, een jonge orang-octan niet zijn oppasser. --- De grens tusschen een optimistische en een pessimistische levensbeschouwing is dikwijls niet breeder dan een bankbiljet van honderd gulden. --- HET NIEUWE KERKGEBOUW der Gereformeerde kerk te 's-Gravenhage in het Laakkwartier ---