PROVINCIALE STATEN 18 Febr. SUBSIDIE „ZWAKZINNIGENZORG”. Aan de orde is de in de vorige vergadering afgebroken discussie betreffende het afwijzend voorstel van Ged. Staten en de commissie van rapporteurs, op het verzoek van de afd. „Zwakzinnigenzorg" te Leeuwarden om een subsidie van f 1000 in de oprichting eener werkinrichting voor imbecielen; De heer H. de Boer heeft een voorstel ingediend om een subsidie van f 1000 te verleenen. De heer POSTHUMA is dankbaar voor het initiatief. Spr, wijst op het belangrijk werk der verzoekende vereeniging en is van oordeel dat de provincie de taak heeft tot steunen. Andere dergelijke instellingen worden geholpen. Bovendien kan dit nog wel eens yoprdeelig zijn voor de provincie. De heer POPPING is voor de verleening yari'de subsidie. Den heer ROORDA is het voorstel-De Boer sympathiek, Spr. kan zich niet begrijpen, dat er hier nog menschen zijn, die zich uitputten in bedenkselen, dat de provincie hier geen taak zou hebben. Er wordt maar een luttel bedrag gevraagd voor een goed doel, en er is in deze tijd meer dan ooit reden om de subsidie te verleenen. De heer NAUTA zegt dat communist en N.S.B, hier hand aan hand gaan om de Staten barmhartigheid te leeren. Die gevoelskwesties hebben met de zaak niet te maken. Voor een neutrale inrichting in Friesland zou spreker iets kunnen gevoelen, maar dit instituut draagt een plaatselijk karakter. De,heer FALKENA acht de zaak van zuiver locale beteekenis. Hier ligt een taak voor de gemeente Leeuwarden. Laat men daar maar --- wat dringender aankloppen. Dê heer SIKKES (rapporteur) vreest voor een ongezonde toestand ais Ged. Staten steeds beginnen mët een „neen," waardoor de tegenstellingen tusschen dit college en de Staten, zonder noodzaak voortdurend schriller worden. Spr. acht een subsidie van duizend gulden goed besteed en zal met een deel dei. commissie van rapporteurs voor stemjnen. De heer S. W. DE JONG (Gedep.) meent, dat de provincie hier --- de hand heeft af te houden. Het betreft hier een verlengstuk van het buitengewoon lager onderwijs, voor wat laatste de Staten ook nog nimmer subsidie hebben verleend. De zaak is alleen van plaatselijke beteekenis voor Leeuwarden. De heer H. DE BOER zegt, dat de Staten van Friesland voor wat deze aanvraag betreft conservatief zijn. In andere provincies is voor dergelijke aanvragen vrij gemakkelijk subsidie te krijgen. Bovendien voorkomt men door plaatsing in een werkinrichting vaak opname in een krankzinnigengesticht, waarvoor de provincie dikwijls toch óók moet betalen. Als wij niet steunen komt er weivan de zaak niets terecht Men mag dan beweren niet onbarmhartig te zijn, maar kan zijn betoog geen kracht bijzetten. ..jSj>r> doet nog een beroep op de Staten om 1•■ i-t>sidie wèl te verleenen. -heer TERPSTRA begrijpt niet, dat de initiatiefnemers geen kans zien om die veelbesproken resteerende duizend gulden bijeen te brengen. De werkinrichting moet er buitendien nog komen en nochtans begint men met hulp te vragen. Dat zou men pas met recht kunnen doen indien het particulier initiatief had gefaald. Bij barmhartigheid begint men bij het particulier initiatief. Spr. meent, dat de provincie hier voorloopig geen taak heeft. Mevr. DE JONG wil de discussies maar sluiten. Dit voorstel wordt echter niet ondersteund. De heer ROORDA gelooft niet, dat men een bijdrage zou verleenen indien het bier een- „provinciale" werkinrichting betrof. Spr. acht zich beleedigd, als men den communist samen wil noemen met de N.S.B. De heer POSTHUMA betoogt nog eens, dat een deel van de provincie ook van de werkinrichting gebruik kan maken. Maar moet men de'subsidie niet verleenen omdat 60.000 Friezen toevallig in het centrum der provincie wonen. De' heer VISSER acht het geen bewijs van onbarmhartigheid als men tegen de subsidie stemt. Barmhartigheid moet niet beteekenen riemen snijden van andersmans leer. En daar komt het bij de heeren meestal op neer. Barmhartigheid is niet in de eerste plaats een zaak van openbare lichamen. De heer IJTSMA meent, dat het menschenplicht is om iets te doen voor de zwakzinnigen. De heer SIKKES (alg. rapporteur) is van meening, dat Ged. Staten ziéh op het standpunt; hebben gesteld „van onze zijde, nooit subsidie voorstellen." Van het leer, waar men-riemen van wil snijden, hebben de heer Visser en kornuiten geen monopolie. De heer S. W. DE JONG (Gedep.) ontkent, dat Ged. Staten zich tegen elke subsidie zouden verzetten. De gemeente Leeuwarden had echter moeten beginnen met een belangrijke subsidie te verleenen. Het amendement-de Boer c.s. — 1000 gulden subsidie — wordt verworpen met 30 tegen 18 stemmen. Vóór de S.D.A.P., CD-U., communist en N.S.B. --- WIJZIGING VAN HET BIJZONDER JSEGLEMENT VOOR HET WATERSCHAP MEINESLOOT-AKKRUMER RAK. 'Bij dé oprichting van het waterschap Meinesloot—Akkrumer Rak in 1929 is de omslag van de twee complexen A en B, waarin het waterschap is gesplitst, bij compromis geregeld, zoodanig, dat complex A behalve zijn-.-. eigen bedijkingskosten, ook nog een deel betaalt van de bedijkingskosten van complex B, n.l, van een lengte dijk van 1010 nieter. Bij de ingelanden ontstonden echter bezwaren tegen dit compromis. In de thans voorgestelde reglementswijziging was eerst ook vervat een nieuwe regeling tusschen de complexen A en B, bij nader inzien hebben Ged. Staten deze echter weer ingetrokken, omdat"er bij belanghebbenden zelve te groot meeningsverschil bestaat, en dus de bepalingen van het oorspronkelijk compromis gehandhaafd. .De comm. van rapp. is te dezen aanzien verdeeld én doét hét navolgende bemiddelingsvoorstel:. ;.' Art. 7, alinea 3, als volgt te wijzigen: Behoudens het hierna bepaalde dragen beide complexen gezamenlijk de bedijkingskosten, met dien verstande echter dat de kosten van een gedeelte der bedijking om complex B. ter lengte van 1010 meter, komen ten laste van complex A en complex B een hoogere aanslag krijgt te betalen van f 5.50 per belastbare ha. Ged. Staten ontraden dit voorstel. De heer DE VRIES zet de situatie in het waterschap uiteen. Spr. meent, dat er bij de regeling een fout is gemaakt. Dóór A wórden op verschillend gebied de lakens uitgedeeld, omdat A de meerderheid heelt. Spr, dient een amendement is om de bedijkings- en bemalingskosten door het geheele waterschap overeenkomstig de kadastrale grootte gelijkmatig te doen betalen. De heer WUITE vindt, dat er van de eerbied voor de besluiten der Staten weinig terecht komt, als men die nu weer gaat veranderen. De heer JANSMA zegt, dat het waterschap in 1929 is opgericht. Dat was noodzakelijk, maar niet de splitsing, die nu de twistappel is geworden wegens het verschil van omslag. Die omslag acht spr. onbillijk en onrechtvaardig. Het amendement-de Vries vindt spreker --- de eenig juiste regeling. De heer J. H. ANEMA zegt, dat de ingelanden zich eenmaal aan de begrootingscijferhebben gebonden. Maar de begrooting van complex B is overschreden en daarom kan spr. zijn bezwaren deelen. De oplossing is: de meerdere kosten om te slaan over het geheele waterschap naar de kadastrale grootte. Spr, geeft Ged. Staten in overweging de oplossing te zoeken in de door spr. gewezen richting. De heer SIKKEMA is van oordeel, dat de belangen der ingelanden van het waterschap niet even groot zijn. Er is geen dwingende reden voor veranderingen. De heer JELLEMA (alg. rapp.) verdedigt, het bemiddelingsvoorstel van de meerderheid der commissie van rapporteurs. Het prestige van de Staten heeft daaronder niet te lijden. De heer DIJKSTRA (Ged.) releveert de geschiedenis van het waterschap. Dat er verschillen bestaan is waar, doch men wist dit reeds bij de oprichting in 1929. De Staten hebben niet het recht de overeenkomst weer te vernietigen. De VOORZITTER zegt, "dat de scheiding tusschen complex A en B alleen van administratieve aard is. Dat het voor den een ongelukkiger ie uitgevallen dan voor den ander mag men betreuren, doch dit wijzigt het recht niet. Het voorstel-de Vries wordt dan in stemming gebracht en verworpen mét 38 tegen 8 stemmen. Het voorstel van Ged. Staten — tóestand ongewijzigd laten — wordt dan verworpen met 25 tegen 21 stemmen. Het voorstel der commissie van rapporteurs is daarmede aangenomen. --- Subsidie voor wegverbreeding Olterterp—Ureterp—Ureterper Verlaat. Ged. Staten stellen voor om aan de gemeente Opsterland een subsidie van 25 pet. te verleenen in de kosten van verbreëding van de weg, loopende van de weg Olterterp— Ureterp naar het Ureterper Verlaat, tot een maximum van 25 pet. van f 17,450. Dé comm. van rap. stelt voor om dit punt aan te houden en Ged. Staten uit te noodigen het voorstel omtrent deze weg met de brug over het Ureterper Verlaat opnieuw tot zich te willen nemen en te willen nagaan of, en zoo ja welke, maatregelen dienen te worden genomen om voor de weg Selmien—Drachten een verbetering aan te brengen, die moet komt aan de bezwaren door de gemeentebesturen van Opsterland en Smallingerland naar voren gebracht. De heer FALKENA acht gedeeltelijke verbetering niet goed. Men houdt dan dé gevaarlijke bochten. Spr. stelt vóór dit en het volgende punt samen te voegen en dan aan te houden opdat Ged. Staten nader overleg kunnen plegen met het gemeentebestuur van Opsterland en Smallingerland. De heer ROORDA stelt een motie voor terzake van verbetering der brug over het Ureterper Verlaat en het gedeelte van Ureterp tot het Ureterper Verlaat. De heer WUITE meent, dat Ged. Staten dan zouden moeten verklaren bereid te zijn een nieuwe brug te bouwen. De heer NAUTA geeft Ged. Staten de raad deze beide punten weer tot zich te trekken. De heer OOSTWOUD (Ged.) zegt, dat Ged. Staten bereid zijn het vraagstuk van de-brug ondvr de oogen te zien. Mèn kan dan beginnen het eerste stuk weg aan te pakken als het gemeentebestuur voortvarendheid toont. Ê© keer DE "YÖS. srifit- ia dit mmteisoa stuk.werkyerrufm.fng. Spr- zal thans meegaan mét het voorstel van GecL.Staten." De heer ROORDA trekt dan zijn motie in. , De "beer FALKENA dient een voorstel in tot aanhouding van dit en het volgende punt èn Ged. Staten uit té nöodigen tot overleg met Smallingerland en Opsterland omtrent verbetering van de geheele weg. Dit voorstel wordt aangenomen met 23 tegen 21 stemmen. --- Kunstweg Oudehaske—St. Johannesga. Ged. Staten stellen voor om aan de gemeente Haskerland in de kosten van aanleg van de kunstweg Oudehaske—St. Johannesga een subsidie te verleenen van maximaal 20 pet. van f 57.980. De heer OOSTWOUD (Ged.) deelt mede, dat Gedep. geen bezwaar hebben te overwegen of de subsidie-regelingen van het rijk inzake de werkverschaffing aanleiding behooren te geven om het subsidiereglement van de provincie aan herziening te onderwerpen. De uitslag daarvan kan in de a.s. Zomerzitting tegemoet worden gezien. Hierover voeren de heeren Dikkerboom, Sikkes, Roorda, Nauta en de Vos het woord. Het voorstel van Ged. Staten wordt dan z. h. st. aangenomen. --- Straatweg Eernewoude—Oudega. Ged. Staten stellen voor om aan het waterschap Eernewoude ca. subsidie te verleenen in de kosten van aanleg van een straatweg Eernewoude—Oudega ('t West) en wel tot een bedrag van 20 pet. van f 68.700 indien de weg wordt uitgevoerd naar het ingediende plan, doch 20 pet. van f 79 650, indien de geheele veenlaag onder de weg wordt verwijderd. De comm. van rapporteurs ontraadt dit voorstel, doch geeft in overweging om aan het waterschap Eernewoude ca. ten behoeve van een tweetal aan te leggen kunstwegen voorwaarden toe te kennen gedurende twinen onder door Ged. Staten nader te stellen tig jaar een bijdrage ad f 1600 per jaar. De heer ROORDA stelt verdaging der vergadering voor. Dit voorstel wordt verworpen met 28 tegen 15 stemmen. De heer FALKENA meent, dat het voor-, stel der commissie niet past op de verordening Het bedrag van 20 maal f 1600 is hooger dan een derde van de totale kosten. Spr.'s hoofdbezwaar is, dat een deel van een waterschap op deze wijze wordt gesteund. Als dit gebeurt is het hek van de dam en wordt het een steun aan noodlijdende waterschappen. De VOORZITTER zegt, dat de commissie inderdaad niet heeft gehandeld naar haar opdracht. Spr. had gehoopt, dat zij na de toezegging van Ged. Staten haar voorstel zou i ü t r sk 1_ gd • De heer NAUTA vindt deze opmerking wat ondeugend van den voorzitter, want de commissie heeft nog geen gelegenheid gehad om iets te zeggen. De oplossing is gevonden aan de hand van het reglement Spr. zegt, dat de commissie haar voorstel intrekt Het voorstel van Ged. Staten wordt daarna z. h. st. aangenomen. --- Geneeskundig schooltoezicht. Dan komt nog aan de orde een mededeeling van Ged. Staten inzake het geneeskundig schooltoezicht. Het gaat hier over de distriets-schoolartsendienst. Een deel van de gemeentebesturen acht invoering gewenseht, een ander deel niet, op financieele gronden Mevr. BESUIJÉN is dankbaar 'voor het spoedig rapport. Het resultaat van deze enquête «telt spr. niet teleur. Er zijn 19 gemeenten,' die het toezicht -. niet wenscheij. Spreekster zeide, dat deze zaak reeds van 1919 af de belangstelling heeft Er moet nu maar eens een uitspraak komen. Spr. dient een motie in, die luidt als volgt: Dé Staten van Friesland, Gezien het resultaat van de enquête betreffende het geneeskundig schooltoezicht, Noodigen Gedeputeerde Staten uit een regeling te ontwerpen en deze in de e.k. zitting der Staten ter vaststelling aan te bieden, die de mogelijkheid biedt, dat bepaalde samenvoegingen van gemeenten, die het geneeskundig schooltoezicht wenschen in te voeren, aanspraak hebben op subsidie. uit de Provinciale fondsen. Deze. motie, mede onderteekend door de heeren Falkena, J. Utsma, P. Sikkes en Posthuma, wordt in stemming gebracht en aangenomen met 23 tegen 18 stemmen. Tevoren was hierover nóg het woord gevoerd door den heer VISSER, die meende, dat de provincie hier geen. taak heeft, vooral niet in deze tijd; mevr. BESUYEN, die nog wees op het geval te Ee, dat een groot bedrag heeft gekost; de heer J. ANEMA, die wees op de werkloosheid; de heer MINNEMA, die op de financieele consequenties wees en ook in beginsel tegen het instituut is. De heer POSTHUMA beval de motie-Besuyen aan, de heer DE JONG (Ged.) zeide, dat van de negen gemeenten, die onvoorwaardelijke medewerking wilden verleenen, zeven zijn gesaneerd. De beide andere, deradeel en Leeuwarden, komen niet voor samenwerking in aanmerking. Leeuwarderadeel was bijvoorbeeld tegen. Ged. Staten maken bezwaar tegen de uitnoodiging. --- Vragen. Van den heer JANSMA waren eenige vragen ingekomen inzake een stichting van crisissteuninstellingen voor landbouw en tuinbouw en kleine middenstanders in Gelderland. Spr. vraagt een onderzoek en mededeeling van het resultaat aan de Staten. De VOORZITTER maakte bezwaar tegen deze vragen. Na eenige discussie trok de heer Jansen zijn vragen in. De winterzitting werd daarna In __am der Koningin door den voorzitter gesloten. --- Afscheid. Ds. W. F. Dankbaar, Ned. Herv. pred. te Kuinre, nam Zondag afscheid van zijn gemeente wegens vertrek naar St Anna Par. Tot afscheidstekst had zijn eerw. gekozen 1 Cor. 13 : 9 en 10. Na den dienst volgden de gebruikelijke toespraken. --- Kerkelijke verkiezing. DRiü-SUM. In de Herv. Kerk alhier is gekozen tot president-kerkvoogdl (vac.-wijlen J. Helder), de heer D. D. Loonstra, alhier. NED. HERV. KERK. Bedankt voor Enschedé, als voorganger der vereen. „Christendom" aldaar, door ds. J. P. Snoep te Hoorn. --- Begrafenis ds. H.H. Schipper te Willemsoord. STEENWIJK, 18 Febr. Hedenmiddag had onder groote belangstelling de begrafenis plaats te Willemsoord van ds. H. H. Schipper van Holland scheveld. De plechtigheid ving aan des morgens 9 uur met een rouwdienst stond onder leiding van ds. Bruins van Ommen (voorheen te Steenwijk). Hierna werd door verschillende sprekers het woord gevoerd, o.a. door den consulent ds. Kooiman, ds. v. Dijk, namens de classis Meppel, den heer Veen, evangelist, den heer Brandema, hoofd der school en door een der ouderlingen der gemeente. Te ruim 11 uur werd de reis aanvaard naar Willemsoord. Een groote schare ge meenteleden maakte de reis in autobussen mede. Te Willemsoord, alwaar de overledene gedurende 30 jaren heeft gearbeid (tot October 1931), werd in de kerk, die tot in alle hoeken was bezet, «n dienst geleid door ds. Wesseldijk. Ook hier werd door verschillende ambtsbroeders en vrienden gesproken. Om ca. 3 uur werd het stoffelijk overschot op het kerkhof aldaar ter ruste gelegd. Hier was het de burgemeester van Steenwijkerwold, de heer G. W. Stroïnk, die aan zijn deelneming uiting gaf en de bedroefde huisgenooten toesprak. De zoon van den overledene dankte daarna voor de eer aan hun overleden vader bewezen. De buitengewone belangstelling, zoowel van zijn gemeenteleden te Hollandscheveld als van die te Willemsoord, toonde hoe geliefd én bemind dé overledene was. --- Verkeersongevallen. Passagier gedood door omvallende auto. Op den Bovenkerkerweg tè AnnsteOiveen geraakte een zware vrachtauto van een expediteur door den miet van den weg. De aiuto zakte in den zachten berm weg en kantelde, juist toen een naast den chauffeur zittende 33-jarige passagier uit Langeraar uit de cabine sprong. De man werd door het zware gevaarte vermorzeld. --- Vrouw door tram doodgereden. In de Haarlemmerstraat te Axtteterdain reed een 47-jarige ongehuwde vrouw op haar fiets naast de trambaan, toen zij plotseling slipte en vtek voor den wagen viel. Zij geraakte onder den baanruimer bekneld en kon met zeer veel moeite bevrijd worden. Met zware inwendige kwetsuren werd de vrouw naar het Binnengasthuis vervoerd, doch zij overleed reeds tijdens het transport. --- Berichten uit Stad en Dorp. Kinderziekte. HASKERLAND, 17 Febr. Onder de.schook kinderen komt hier den laatsten tijd veel» vuldig een ziekte voor, welke gewoonlijk de „vierdaagsche ziekte" wordt genoemd. Met deze benaming wordt de duur der ziekte, die zich openbaart door het bont worden der huid, reeds aangeduid, 't Is meestal niet van ernstigen aard, maar wel doet men verstandig de patientjes eenige dagen binnen huis en in de warmte te houden. --- Een trouwpartij met hindernissen. BUITENIPOST. Dezer dagen walde een trouwlustig paartje zich naar den ambtenaar van den Burgerlijken Stand begeven, om in den echt te worden verbonden. Om tot dit doel te geraken, moest men eerst de Buitenpostervaart oversteken, waarvoor een houtvüot werd gebruikt. Het edhijnt, dat dit vaartuig dezen last niet kon dragen, want in een onverwacht oogenblik kantelde het 9cb.eepke, waardoor de trouwstoet van ces personen in 't vrij diepe water lag te spartelen. All spoedig kwam op het noodgeroep hulp opdagen en de drenkelingen werden met vereende krachten op 't droge gebracht Nadlat zij van droge kleeren waren voorzien, kon de huwelijksplechtigheid, hoewel met groote vertraging, voortgang hebben. --- Verbetering van de haven te Harlingen. Ged. Staten stellen voor om een subsidie van 10 pet. te verleenen in de kosten van verbetering der haven te Harlingen, tot een maximum van 10 pet. van f 234.627.— (voor twee volportaalkranen en vijf grijpers.) De comm, van rapporteurs stelt voor dit voorstel aan te nemen, waartoe -._.-, h. at. wordt besloten. --- Aanvulling Provinciaal Wegenplan. Ged. Staten stellen voor het provinciaal Wegenplan te wijzigen door van het Wegenr plan af te voeren de wegen Opperkooten— Drogeham—Jachtveld, een gedeelte van de Folgerenlaan, het gedeelte Jachtveld—Folgerenlaan, de weg Sneek—Oppenhuizen— Zuiderend en het nieuw aan te leggen wegvak Zuiderend—Joure (de laatste twee zijn op het Rjjkswegenplan geplaatst) en op het provinciaal Wegenplan te plaatsen: de weg Opperkooten—Drogeham—Buweklooster —Jachtveld — Rottevalle — Nijtap, en een nieuw aan te leggen westelijke Rondweg om Dokkum, met gelijktijdige afvoering van daardoor vervallende tegenwoordige weggedeelten. In de commissie van rapporteurs bestaat verdeeldheid ten aanzien van de Rondweg om Dokkum; de meerderheid is voor aan, neming van het voorstel; de minderheid is er om principieele redenen tegen. De heer OOSTERHOFF bepleit verbetering van de weg van Holwe*d naar dé aanlegsteiger vóór de booten haar Ameland, in het seizoen is hét verkeer daar druk. De heer DE VRIES heeft zich over deze voorstellen verbaasd. Spr. meent, dat de weg _ Joure—Terhorne—rijksstraatweg eerder in aanmerking had moeten komen. De heer NAUTA (alg. rapp.) meent, dat als Dokkum kan worden geholpen, dit ook voor Smallingerland moet kunnen. Men zegt dat men voor Smallingerland geen kilometers heeft, doch die redeneering gaat niet op. De Staten gaan een gevaarlijke weg op door Dokkum klaargemaakte wegen te doen gebruiken voor nieuwe wegen. De heer WUITE heeft de hoop, dat er nog kilometers vrij zullen komen voor Smallingerland, zoo goed als die voor Dokkum werden gevonden. Als er maar eenige goede wil is. De heer OOSTWOUD (Gedep.) verdedigt het voorstel van Ged. Staten. Men kan eenvoudig niet door Dokkum. Voor Dokkum betreft het slechts een korte weg, waarvoor eenige kilometers konden worden vrijgemaakt. Als een weg op het Wegenplan staat, beteekent zulks nog niet, dat hij dadelijk wordt aangepakt. ■ •> De heer NAUTA vindt, dat hij met een alledaagsch koffiepraatje wordt afgescheept. Als een veranderde toestand een argument is om het recht met voetente treden, begint het spreker te duizelen.; Ged. Staten gevoelen in hun hart, dat zij op de verkeerde weg zijn. Over deze kwestie werd nog in den bi-eede gediscussieerd. In deze discussie kwam eenige vrees tot uiting, dat het voorstel inzake de weg rondom Dokkum precedenten zou scheppen. Aan de andere kant werd gezegd, dat men niets doet dan Dokkum met Dokkum helpen. De heer NAUTA zeide nog, dat langs de bestaande weg tienmaal meer auto's gaan en zullen gaan dan langs de nieuwe weg te Dokkum. De heer GEERTS zeide, dat minder belangrijke stukken weg te Dokkum vervallen voor een meer belangrijk stuk. Het voorstel van Ged. Staten werd aangenomen met 32 tegen 12 stemmen. --- De weg Drachten—Ureterper Verlaat-Selmien. Het gemeentebestuur van Smallingerland verzocht om de weg van Drachten over Ureterper Verlaat naar Selmien alsnog op het Provinciaal Wegenplan aan te brengen. Conform het advies van den prov. hoofdingenieur stellen Ged. Staten voor om dit verzoek af te wijzen. In verband met het besluit inzake het vorige punt wordt dit punt aangehouden. --- KERKNIEUWS Vereen, van Kerkvoogdijen in de Ned. Herv. Kerk. LEEUWARDEN. Maandag hield de Vereen. Kerkvoogdijen in de Ned. Herv. Kerk, afd. Friesland, haar algemeene vergadering, in hotel „De Nederlanden", alhier. De voorzitter, de heer J. A. Bakker, van Menaldum, heette de vele aanwezigen hartelijk welkom na de gebruikelijke opening. Uit het jaarverslag van den secretaris, den heer J. R. de Jong, van St Annaparochie, bleek dat de afdeeling een goed jaar heeft gehad. Uit het jaarverslag van den penningmeester, den heer J.'R. de Jong, bleek dat de inkomsten f 190,38 bedroegen en de uitgaven f 93,22. De kaecommiseiè, bestaande uit de heeren G. G. Brouwer, van Irnsum, en H. Heslinga, van Blija, rapporteerde dat alles in de beste orde was bevonden. Tot bestuurslid werd herkozen de kerkvoogdij van Menaldum. Hierna werd de verkiezing van leden van het Provinciaal College van Toezicht in Friesland besproken. Het punt: „Is controle op de administratie kerkvoogdijen ook gewenseht?" lokte een breede bespreking uit. Tenslotte werd besloten dit punt even aan te houden en zoo mogelijk verder te behandelen bij de rondvraag. Hierna werd gepauzeerd. Na heropening der vergadering* werd de. G. van Veldhuizen, van Hantum, hartelijk welkom geheeten, waarna deze terstond het woord kreeg om te spreken over: „Dominee past op pakes pomg." Deze zeide o.a. dat pastoralia eigenlijk goederen zijn der pastorieën, welke moeten dienen om den pastoor of predikant te onderhouden. In vroeger tijden hebben verschillenden goederen aan een instelling gegeven om te zorgen, dat de gemeente een geestelijke verzorger kon krijgen. Dikwijls voerde de pastoor of predikant het beheer, soms ook de kerkvoogdijen. Na de hervorming is deze toestand gehandhaafd. Nog wordt de predikant er door onderhouden, al moet hij andere inkomsten, die de pastoor wel had, derven. De kerkvoogdijen hadden nu ook toezicht. Toch zijn er veel pastoralia verloren gegaan, gecombineerd met andere goederen, verkocht enz. Tusschen 1550 en 1816 is er dan ook veel gewijzigd. Toch zijn er nog pastoralia bewaard gebleven. Dan komen de reglementen op de pastoralia en wordt een en ander nader geregeld, maar de moeilijkheden voor de predikanten werden niet weggenomen. Moeilijkheden zijn er ook voor de pastoralia zelve. Deze hebben een goed toezicht noodig. Een predikant is niet altijd een kundig landsman of beheerder. Eenmaal werd zelfs het woord roofbouw genoemd door de Synode, maar drt is teruggenomen. Toch was daar wel waarheid in. Het i 9 opzettelijk en onopzettelijk toegepast. Huizen werden niet geverfd, landerijen niet bemest, want het wachtte alles op den volgenden eigenaar. Spr. noemde a's voorbeeld Waaxens-Brantgum, waar de predikant van zijn voorganger een boerderij kreeg, die geheel verwaarloosd was en de eerste jaren het geheele traktement vorderde. Een andere moeilijkheid is die voor de gemeente. Zeker een „pakespong" helpt wel voor het traktement, maar het is een geluk met een bijsmaak. gelijk mammon steeds een bijsmaak heeft. Soms verhuurde de predikant aan jood of heiden, terwijl eigen ouderling voor weinig minder niet kon huren. Dan komt de moeilijkheid in de gemeente. Tóén kwam de crisis. Nu doelde gemeente nog koper in het zakje en ze vergeldt dominee naar eigen werken. Dan is er nog een moeilijkheid voor den predikant zelf. De strijd tusschen geldzucht en nauwgezet beheer. Deze strijd mag men niet te licht achten. De predikant komt voor vragen te 6taan, waarop hij geen antwoord kan geven. Hij kan niet boekhouden; kan hij registers bijhouden, heeft hij kennis van landzorg en bemesting? Hoe vaak moet men hier ontkennend antwoorden. Hoeveel bezittingen zijn zoo weggeraakt, zonder dat men dit den predikant verwijten mag. Zijn het niet vaak jonge mannen, zoo uit de stad, die plotseling landheer worden? Ziet de pachter in den -predikant niet allereerst den landheer en pas op de tweede plaats den dienaar des Heeren? Dreigt de gemeente ook niet af te drijven van dé weg, waarop ze geroepen is om te zorgen voor haar dienaar, de juiste weg die de Bijbel kent? Predikant en gemeente zien zoo niet Bijbelsch meer, zoo is de zegen ontroofd aan het gegeven goed. Uit alles blijkt, dat de arbeider zijn loon waardig is. De arbeider kan te veel eischen, maar men kan ham ook bekorten, benijden, belasteren. Welke landpachter ziet een offer in zijn hooge landhuur om het te geven aan den dienaar des Heeren. Kan men er nu niet afraken? Wanneer pastoralia zelfstandige stichtingen blijven en aldus beheerd worden, kan men dan niet een regeling treffen? De Synode heeft dit pad aarzelend betreden. Voorschrijven kon ze niet, ze kon alleen op de administratie toezien, niet wie het doen zou. Tot 1905 bleef het bij het oude, daarna kwamen de reglementen op de pastoralia. De pastor kreeg het beheer, al kon hij het overdragen aan anderen. Bij vacature kreeg de kerkvoogdij het beheer. Kerkeraad, classicaal bestuur en prov. bestuur kregen toezicht en eens per jaar moest de rekening worden opgezonden. Hoewel dit al een verbetering is, is epr. er nog niet mee tevreden. Spr. meent dat de kerkvoogdij het beheer moet hebben. Een nieuw reglement Is "daartoe noodig. In groot© rijnen zette spr. uiteen hoe hij zich dit indacht. De kerkvoogdij krijgt het beheer der pastorie-goederen volgens het reglement opdeze goederen en kan daarbij een overeenkomst treffen met den" predikant. Uit de opbrengst, aangevuld door hetgeen de gemeente bijeenbrengt, wordt het traktement betaald, en uit de rest vormt men een fonds, waaruit geput kan worden als het noodig is. Spr. eindigde door met klem er op te wijzen, dat de predikant zich te houden heeft bij de preek. Aan de bespreking namen verschillende personen deeL Ds. de Hoest, van Menaldum, vroeg naar de regeling welke te Hantum notarieel is opgemaakt. Is deze regeling tijdelijk of voor lange duur? De kerkvoogdij te Rinsumageest zeide, dat men ook een regeling heeft welke geen fondsvorming kent. De verbeteringen leent men op afbetaling. De kerkvoogdij te Oosterend deelde mee dat men daar een aceoord heeft met den predikant voor vijf jaar. Geneest echter deze pleister de geheele wonde? Spr. meent van niet. Het is beter dat de pastoralia maar werden verkocht en dat het geld gestort werd in een fonds, waaruit de predikant zijn geld kan ontvangen. Ds. v. Veldhuizen deelde mee, dat de notarieele akte gepasseerd is voor de duur van zijn ambt aldaar, zoolang zich geen moeilijkheden voordoen. Men kan ook zonder fondsvorming werken, maar het lijkt spr. beter toe, om wel met een fonds te werken. Spr. is niet voor een verkoop. Men moet het geld beleggen en koopt dan misschien weer land en dan is men de kring weer rond. Beter is het, dat de gemeente zorgt voor het volle tractement. De voorzitter zeide nog, dat het beter was geweest, indien er nooit goederen hadden bestaan. De offervaardigheid zou veel grooter zijn. De predikant moet geestelijk en materieel volkomen vrij staan tegenover de gemeente. Spr. stelt voor, om het bestuur te machtigen een circulaire te zenden aan predikanten en kerkvoogdijen, die bij deze zaak betrokken zijn, om ze te wijzen op bestaande regelingen. Verder zal een kleine commissie kunnen worden benoemd met een rechtskundig lid, om van advies te dienen. Z. h. st. werd dit voorstel aangenomen. --- DE STRAATZANGERS IN FRIESCH COSTUUM. Een afbeelding uit 't jaar 1925. In de maand Juni van genoemd jaar zijn de Straatzangers namelijk naar Velzen (N.H.) afgereisd, waar voor de film een Nederlandsen folkloristisch zangspel werd opgevoerd. Friezen, Zeeuwen, Gelderschen en anderen kwamen daar allen in hun nationale kleedij om enkele nationale dansen uit te voeren. De Friezen dansten toen o.m. ook voor een gezelschap Amerikanen. ler. ffiüde, met de viool, Ue heer J. Paardekoper, de in 1931 overleden dirigent. --- Uit auto gevallen en overleden. Het 5-jarig zoontje Herman van de familie M, uit Eindhoven, die per auto op weg was naar Weerd, opende onder Leende plotseling het portier, waardoor hij uit de rijdende auto viel. Het knaapje is in het aiekenhmis aan de bekomen verwondingen overleden. --- AFLOOP VERKOOPINGEN. STEENWIJK. 17 Febr. Door notarissen Volkers en Van Dalen een boerenerf nabij de school te Onna met wei-, hooi- en bouwland, groot 15.74.90 H.A., in huur bij den heer Bate de Boer. voor de erven van den heer A. Dekker perc. 1, 2 en 3, boerenbehuizing met schuur en bijgebouwen en 6.46 H.A. weiland. Kooper bij cumulatie: de heer E. J.Veurman te Zuidveen voor f 8500. perc. 4 Booiland tusschen Dwanssloot en Stouwe. groot 1.70 H.A. perc. 5 Hooiland daarnaast, groot 1.68.23 H.A. Kooper bij cumulatie: de heer W. Oosterhof te Onnaveld voor f 842. perc. 6 Hooiland „Sirpsland" aan de Dwarssloot. groot 1.73.80 H.A. Kooper de heer Van Rosmalen te Oldeberkoop voor f 1041. perc. 7 Hooiland tusschen de Dwarssloot en de Stouwe, groot 1.67.62 HA. Kooper de heer J. Boyenhof te Onna voor f f 809. perc. 8 Hooiland aan de Stouwe, groot 87.30 Are. Kooper de heer J. Spin te Onnaveld voor f 321. perc. 9 Bouwland op den Zuidkant aan de Achterst eea „de Westersehe Akker", groot 27.10 Are. perc. 10 Ideni. de „Oostersche Akker", groot 28.20 Are. Kooper bij cumulatie de heer J. Boyenhof te Onna voor f 603. perc. 11 Bouwland aldaar ..Kroons Akker", groot 31.50 Are. Kooper de heer E. J. Veurman te Zuidveen voor f 351. perc. 12 Bouwland aldaar, groot 38.40 Are. Kooper de beer J. Soer te Uffclte voor f 426. perc. 13 Bouwland voor perc 1, groot 36.45 Are. Kooper de beer L. Dekker te Lankhorst voor f 499. perc. la Vrouwenzitplaats in de Groote Kerk. Kooper de heer L. Scholten voor mej. Tr. Kiers voor f 281. perc 2a idem. Kooper de heer L. Scholten voor den heer H. Kiers voor f 131. perc. 3a Mannen-itplaais in de Groote Kerk. Kooper de heer E. Westerbeek te Zuidveen voor f 161. STEENWIJK.I 7 Febr. Door notaris Van Dalen voor de erven van den heer H. van Eeken Wzn,: bouwterrein aan den Meppelerweg, tegenover de Dwarsallée te Steenwijk, groot 50.80 Are. Kooper de heer E. Houwer te Steenwijk voor f 795. BBRGTJM, 18 Febr. Door administrateur Hoogeveen voor erven Sj. H. Veen_txa en. vrouw: Ben burgerhuis met ca. aan den Lageweg alhier, ©root 5,60 Are. Kooper Th. H. Rtazema, Bergum, voor I 1676. BERGUM, 18 Febr. Door mots. Gorter: le. Een bungerhuis met hok, erf en 5 bouwterreinen aan hui_en onder Noordlsvo'lde voor f 1870; Peirc, 9 en 10: Andries G. Bovenkamp te S9S-1 r°ps __*»» ---