Verzorging der hoeven bij paarden en veulens. Wie de lioeveu van veulens en paarden goed verzorgt, loopt daardoor zeer weinig gevaar, dat er gebreken of vormveranderingen ontstaan, zoowel aan hoeven als aan ledematen. Vooral bij veulens kunnen door goede verpleging gebreken in den beenstand soms geheel verdwijnen, maar in alle geval eenigszins verbeteren. Immers, goede hoeven en dito beenen bepalen een groot deel de bruikbaarheid en dus ook waarde der dieren. Daarom is men genoodzaakt veulens te fokken met goede hoeven, wijl anders de verkoopspi ijs niet zóó wordt, dat de kosten van opfok worden goedgemaakt. Vooreerst is een goede beweging onmisbaar, deze is het beste te doen in een weide of voor veulens in een vrijen uitloop. De weide moet droog en matig haid zijn, want daarop ontwikkelen zich de hoeven het beste, omdat op lage vochtige weilanden de hoeven -zoo gauw wijd en zacht worden. Vooral voor veulens, welke zachte hoeven hebben, is het noodig, dat door een vroegtijdige beweging de bloedstroom in den hoef wordt aangezet en onderhouden, hetgeen tot een gezonde, krachtige ontwikkeling der hoeven voert en tot regelmatige afslijting van den draagrand. Voor het vochtig houden der hoeven wordt door den weidegang op natuurlijke wijze gezorgd. Kortom, de hoef wordt op de ondtervlakte wijder en krijgt dan den natuurlijken vorm, zoodat bijsnijden niet noodig is. De verzenen der veulenboeven moet men niet inkorten. Komen 's winters de veulens op stal, dan slijten de hoeven niet af en moet men deze inkorten, maar alleen met een vijl. Het losse hoorn neemt men weg; zool en steunsels laat men onaangeroerd en de -straal besnijdt men slechts zooveel, dat ze met den draagrand in dezelfde vlakte liggen. De rand moet goed worden afgerond, ten einde het afbreken en inscheuren te voorkomen. Is de hoef voldoende bijgewerkt, dan is het ter voorkoming van rotting zeer gewenscht, de straal met zool- en draagvlakte goed in te smeren met houtteer. Dit moet 's winters minstens om de vier. a vijf weken geschieden, wijl anders veranderingen en vervormingen kunnen en zullen optreden. Zoo kunnen lange en smalle hoeven ontstaan, gelijkende op runderklauwen. Des winters is de verzorging beslist onmisbaar, maar men moet ook 's zomers in de wei een oogje in het zeil houden. Zoo gebeurt het soni9, dat de wand te sterk afslijt en daaidoor een bokhoef ontstaat, waarbij de dieren op de teenen gaan loopen en gemakkelijk met het kootgewrüht naar voren •schieten. Ook bij bodemwijden- en of bodemnauwen stand, aal de sterke afslijting ontstaan aan den een of anderen kant. waardoor de hoeven scheef en krom en de stand nog slechter wordt. Wordt hierbij niet tijdig ingegrepen, dan ontstaan beenmisvormingen, veranderingen aan gewrichten en banden, die het dier waarde-loos maken. H-et te weinig afgesleten gedeelte moet korter worden gemaakt, terwijl te sterke afslijting mogelijk door beslag moet worden voorkomen. Hierover kan men het allerbeste advies inwinnen bij een. dierenarts of gediplomeerd hoefsmid. Vooral in de eerste twee jaren kan door goed verzorging en mogelijk juist hoevenbeslag een verbetering aan beenstand en gang worden verkregen. --- Vee- en Veld kroniek CCLXV. KOOPEN EN CONSUMEEREN. In Leeuwarden heeft de voorzitter van de Veehouderij-Centrale oveT actueele vraagstukken op zijn terrein gesproken. Het ging over het vleeschvraagstuk, dat thans zoowel een zaak van de runderen als van de varkens is. Wij zijn, wat dit betreft, nu zeker een mijlpaal verder vergeleken bij den tijd, toen men de varkenshouderij wilde eaneeren, zonder aan de rundveehouderij te denken. Nog onlangs werd in dit blad gememoreerd, dat we met de varkens nog steeds met vier en een halve cent onder den richtprijs blijven. En daarbij werd zeer terecht nog gewezen op het feit, dat elke neiging om even boven den richtprijs te komen met bekwamen spoed wordt onderdrukt. De neiging tot dalen schijnt echter een vrije beweging te hebben. Deze beweging naar omlaag, welke een één-richting-verkeer voor de boeren beteekent, is alweer een gevolg van de lage veeprijzen. Door de beperking van den export van varkensvleesch moet de veehouderijcentrale — aldus de voorzitter — zich voorts aanpassen bij den binnenlandschen prijs. Gaat zij hier boven, dan krijg! zij --- een veel te groot aanbod. Men zal er dus naar moeten streven het aanbod van te beperken, niet door vermindering van het aantal, maar door het aan de markt brengen van lichtere varkens. Wij kunnen hier een parallel trekken met hetgeen ten aanzien van het rundvee naar voren werd gebracht. Is onze veestapel thans zoodanig, zoo werd gevraagd, dat voor het overtollige vee een behoorlijke prijs kan worden gemaakt? Het antwoord was, dat de omvang van onzen veestapel (nog) niet is aangepast aan een rendabelen afzet van vee. Tot de middelen van herstel werden aangegeven achtereenvolgens, de teelfregeling, hot op-consumeeren van het blikvleesch en tenslotte het opruimen van het overtollige vee door middel van geforeeerden uitvoer. Nu voelt men wel dat zelfs een gelukkige combinatie van alle drie mogelijkheden, zeer zeker eenige verichting kan brengen, maaivan een bevredigende oplossing inzake een rendabelen afzet van veeproducten kan hier toch geen sprake zijn. Want bevredigende marktverhoudingen inzake de binnenlandsche vleesohproductie krijgt men op deze wijze nooit. De basis, waar men den omvang van onzen veestapel naar wil geregelen of beperken, is slechts een theoretische basis, --- een basis op papier. Zegt men, dat deze plannenmakerij ten aanzien van de varkens is mislukt, dan heet het, dat de markt overgaat op het goedkoope rundvleesch of op het nog goedkoopere blikvleesch. Maar wat zal de markt doen, indien de veeafzet dreigt rendabel te worden? Men kan het koopen niet proclameeren en men kan de consumptie niet naar een crisisniuattegel zetten, zoolang men vasthoudt aan het vrije aanbod, dat vooral op de levensmiddelenmarkt nog tal van mogelijkheden biedt.' Wanneer de boer met teeltregeling en straks met -gedwongen levering dit vrije spel van vraag en aanbod op de vleesohmarkl moet eaneeren, dan kan hij zijn kans reeds bij voorbaat verspeeld achten. In dit systeem zou een geforceerde uitvoer van vee wonderwel passen, maar hel zal blijken, dat men er niet mee klaar is, op deze wijze een bestemming te geven aan een belangrijk deel van een niet minder belangrijk bedrijf Een aan de vleeschmarkt aangepast bedrijf past weer niet bij de zuivelmarkt aan, tenzij men deze de rol laat vervullen van het sluitstuk van de vrije votconsumptic hier te lande. De veehouderij heeft trouwens nog tal van andere functies te vervullen in een land, waar men met veel vertoon van werkveri'iinigs-objecteo en ontginningen gewag maakt. Ook hier zal zich een verwrongen aanpassing wreken. De boer kan zich dit nu alles wel passief over zijn kant laten gaau, hij kan de varkens halfklaar naar de markt brengen, geen kalveren meer aanfokken, de ondermelk terugnemen en -straks wellicht de koeien nog half uitmelken ook, maar op al deze aanpassingen verkrijgt men per slot van rekening een bedrijf, dat in zichzelf gebroken is. Indien men het veehouders-bedrijf uiteindelijk zoozeer in een regelmatige ontwikkeling wil belemmeren, dan zal men tenslotte ook het vrije spel vam vraag en aanbod moeten regelen en zich niet passief moeten betoonen tegenover redelijke mogelijkheden, die de markt kan ojmemeu en verwerken. Dat men het ter Veehouderij-centrale ook eens over een anderen boeg wil probeeren, op basis van een normale capaciteit levend bedrijf, daarvan bleek nog ten eenenmale niels. --- \V*e _ *e . \ c^j£^-* \ U* * _ <*°° -e* * \ * oio*1 i --- PIANT NU ROZEN. Prima gr.bl. STRUIKROZEN bijna voor niets. 25 stuks in 5 kl. f 1.75, 50 st. in 5 kl. f 3.—, 100 st. in 10 kl. f 5.—. J. WALRAVEN, Leidschestraat, Hillegom 8. Postrekening 71799. --- Teruglevering ondermelk. De Ned. Zuivelcentiale maakt naar aanleiding van het beriaht betreffende de regeiling inzake verplichte teruglevering van ondcrmeilk bekend, dat met dit stelsel getracht zal worden een netto-kaaswaarde peuk-g. onder-melk te bereiken va-u 0.5 cent gedurende April en van 0.3 cent in het tijdvalk van Mei tot en met Augustus 193-6. Indien de gemiddelde netto-kaaswaarde der ondermelk gedurende een tijdsverloop van 4, respeotievediijk 5 weken mocht blijken gestegein te zijn tot of boven de waarden, hiiervoren genoemd, echter verhoogd met 10 % voor de tweede helift van Maant en de maand April en met 20 % voor edik der volgende maamden cii dus de gemiddelde netto-kaaswaarde in de bedoelde tijdvakken meer zou hebben bedragen dan respectievelijk gemiddeld 0.55, 0.44, en 0.36 cent per kg. ondermelk, zal worden overgegaan tot buiitenwenktaigsteöing van de regeling. Düt laatste zal echter achterwege kunnen blijven, wanneer gedurende de beide laatste weken van een 4- of 5-weeksch tijdvak als waarin hel tijdeverloop, waarvoor de regeffllng geldt, zal worden onderverdeeld, de netto-kaaswaarde der ondenmetk gedegen heeft ben-eden de nieerbedoeldie prijzen van achtereenvolgens 0.5, 0.4 en 0.3 cand per kg. ondermelk. Nadere bijzonderheden over de Uitwerking van het stelsel zal de Ned. Zuivelceotnaile aan belam-gh-efobi .uden rechtstreeks mededeelen. --- Voederrantsoenen. Voor wie geen kuilvoer bezit. Melkkoe, levend gewticht. 500 K.G. Molkgift: 24 K.G. per dag. 1. 12 K.G. goed hooi. 1 K.G. cocosmeel. 1 K.G. lijnimeal. 1 K.G. grondnoteiimeel. 1 K.G. koofeaadkoek. 3 K.G. maismeel. 2. 16 K.G. goed hooi. VA K.G. grondinoteameel. 1 K.G. lijiniiieel. 3 K.G. maismeel. ■8. II K.G. goed hooi. 3 K.G. maiameel. 2 K.G. lijn meel. 1 K.G. gnondnotenmeel. 4. 10 K.G. goed hooi. 6 K.G. haverstroo. il K.G. maiameel. 1 K.G. groii'dnotenmeel. 1 K.G. fojani 1 K.G. lijrnmeel. 4 K.G. ond'erme-Üik. * * --- Pluimvee ONZE KUIKENOPFOK. Straks worden weer onze opfokhuizen gevuld met dat jonge goedje, dat wij kuikens noemen en bij een goede verzorging hebben alle een redelijke kans dat ze naar behooren zullen opgroeien. Zeker zal degene die over geen goede opfokgelegenheid beschikt, zeer verstandig handelen geen kuikens groot te brengen, doch in 't najaar bij vertrouwde adressen jonge hennen te koopen. Men zal daardoor niet alleen goedkooper uit aijn doch wat nog meer is, men zal ook betere dieren krijgen. In Mei of Juni loopen op menig erf de kuikens tusschen de oude dieren, zijn ze vaak in kleine bedompte hokjes gehuisvest of verkeeren in pennetjes, waar geen enkel grassprietje te bekennen valt, terwijl ze vaak nergens beschutting vinden tegen zon of wind. Zeer zeker zijn de ouderwetsche pikestelpen bij den boer nogal in zwang en hoewel de nachtverblijven als regel uiterst ondoelmatig zijn, bij een geregelde verplaatsing kunnen ze voor kleine toompjes aanbevolen worden. Wanneer men nagaat wat een werk een dergelijke opfok vraagt en dat men als regel geen goed uitgegroeide hennen krijgt, dan moet men toch tot de conclusie komen: weg mei dat gepruts en naar den fokker om goed jong materiaal. Een groote fout, welke als regel bij den boer gemaakt wordt, ietelaat broeden. Kuikens moeten op tijd geboren worden, d.w.z. met Occofoer moeten ze volwassen zijn. » De middelzware rassen als Rede, Ba-m. en Wijandots wenschen wij half Maart; de lichtere rassen Leghorn en Ancona half April te ontvangen. Dit zijn de beste tijden en bij opgroeien en in het laatst van September een goede behandeling zullen ze regel malie uitgegroeid en volwassen wezen. Mochten er stumpers of achterblijvers aanwezig zijn, dan absoluut geen gedokter, doch direct afmaken want juist deze vormen het grootste gevaar ook voor de gezonden. Bedenkt wel, dat de kuikenopfofc de allervoornaamste factor ie van ons geheel pluimveebedrijf. Een kuiken van prima afstamming wordt minderwaardig, wordt nimmer een goed productiedier als de jeugdverzorging niet goed is. Men kan als regel in het dier den baas kennen. Vanwaar die misvormde dieren, vanwaar de exemplaren met gebogen borstbeenen? De oorzaak van dit kwaad kan veelal hierin gezocht worden, dat zwakke dieren te vroeg gaan roesten op te smalle zitstokken. Zorg vooral, wanneer die tijd daar is, w>or flinke breede, afgeronde zitstokken, waarop het aanwezige aantal dieren ruimschoots plaats kan vinden. Ze groeien veel beter wanneer ze van den gnond zijn en zien er direct veel voordeeliger uit. De tijd om te gaan roesten laten wij aan het dier over. Een krachtig levenslustig dier behoort des nachts niet op den grond te verblijven. Ook uit hygiënisch oogpunt is een vroegtijdig roesten aan te bevelen. Trots een schijnbaar goede huisvesting en prima voeding, kan het toch gebeuren, dat de jonge diertjes minder goed opschieten. Men gaat naar de oorzaak gissen, doch een onmisbare beweging wordt als regel over het hoofd gezien. Lichaamsbeweging is op de ontwikkeling van bet dier van grooten invloed. Hoe mear beweging, hoe meer stofwisseling, hoe meer voedselopnume. Bij den opgroei nemen de spieren jn omvang toe. De ontwikkeling van de spieren neemt juist toe, wanneer deze gebruikt worden. Dat gaat gepaard met een versterking van het skelet, een verruiming van de borstholte, enz. In 't kort we behoeven niet meer te betoogen, van welk groot belang flinke beweging is. Laat uwe dieren de gulden vrijheid op een eigen terrein, waar ze naar hartelust kunnen krabben en een malech groen sprietje kunnen pikken. Ten slotte hoe meer friesche lucht opgenomen kan worden, des te gunstiger zal de opfok verloopen. Directe zonnestralen zijn onontbeerlijk. Te veel zon moet tot teleurstelling lijden Gebrek aan versche lucht, een onreine atmosfeer oefent een verkeerden invloed uit, er vormen zich vergiftige gassen, welke den groei beletten en het individu tot ondergang leiden. Zon. licht en friesche lucht zijn even onontbeerlijk als een goed opfokhuie, als de allerbeste voeding. Nu wordt er wel pene beweerd, dat er mineralen toegediend kunnen worden, welke 't -zonlicht kunnen vervangen. Probeer het maai' niet, want gij zult krijgen een dier, onvoldoende ontwikkeld, met een uiterst los vederkleed. De kuikens komen zoo meteen. Zorg er nu reeds voor, dat de ontvangst goed kan wezen: goede hokken, goede voedering met veel bew»eging, zoo mogelijk op vrij terrein, B, --- MELKPRODUCTEN AAN PLUIMVEE. In dezen tijd zijn we er allen van overtuigd, dat al het mogelijke moet worden gedaan om een weg te vinden voor het overschot aan melk. Zooveel mogelijk tracht men den export te bevorderen, maar als we de zuivelarbeiders daarover hooren, begrijpen we ten volle met welke moeilijkheden ze in het buitenland te kampen hebben. Door propaganda te voeren in den vorm van tentoonstellingen en films tracht men den binnenlandsohen consument er van te overtuigen, welk een nationale daad er noodig is om den melkstroom in goede banen te leiden. We hopen, dat men het gestelde doel bereiken -zal, maar ook zal men niet over bet hoofd moeten zien, dat ook propaganda onder de boeren moet gevoerd worden. Door in de voederrantsoenen aan rundvee en varkens ondermelk op te nemen kan men de kaaspositie belangrijk verbeteren, Do"h ook aan het pluimvee kan men met succes en met voordeel thans gebruik maken van verschillende melkproducten. Volle melk vormt een uitstekend voedsel, doch als reged is dit te duur om gevoederd te worden. Ondermelk en volle melk verschillen alleen in vetgehalte. Aan vet hebben onze hennen geen groote behoefte, daar we de vetvormiro? op een goedkoopere wijze kunnen verkrijgen. Al onze meelsoorten bezitten toch het vermogen om vet aan te zetten en dan kost deze manier van voedering minder dan door middel van botervet. Reeds vroeger, dus nog vódr de ineenstorting der melkprijzen, werd ondermelk vaak aan kuikens verstrekt, waarvoor het een uitstekend voedsel vormt. Thans kan men van vete fabrieken de ondermelk betrekken voor % cent per L. Het eiwitgehalte bedraagt 3.2 %. In ochtendvoer bevindt zich gewoonlijk ruim 20 % eiwit. In 7 L. ondermelk zit dus evenveel eiwit als in 1 K.G. ochtendvoer. 7 L. ondermelk kost slechts 3% cent, doch 1 K.G. ochtendvoer 8 cent. Daaruit valt af te leiden, dat ondermelk een --- goedkoop voeder is. Reeds daarom is het voor onze pluimveehouders van het grootste belang om de noodige aandacht aan dit product te schenken. Nliet aileen de kuikens moet men er van laten profiteeren, ook de hennen komen er voor in aanmerking. Dat de verteerbaarheid niets te wenschen overlaat, is duidelijk, als men bedenkt, dat melk van nature het voedsel voor het jonge dier vormt. Het eiwit in Ondermelk is dierlijk eiwit en dit heeft een grootere biologische waarde dan het eiwit in meelsoorten, van planten afkomstig. Aan het eiwit kunnen we dan ook minstens dezelfde waarde toekennen als aan dat, 't welk in visch- en diermeel voorkomt. Wordt de ondermelk als drank toegediend, dan geeft men niet teveel ineens. Bij het toenemen der temperatuur wordt ze spoedig zuur. Op zichzelf vormt dit geen bezwaar, maar het gevoilg is, dat den dieren nu eens zoete dan weer zure ondermelk verstrekt wordt. En dit is niet wenschelijk, daar de spijsverteringsorganen der hennen dan gemakkelijk ge-toord worden, terwijl het vende kuikens wel eens fataal kan zijn. Daarom geve men óf zoete óf gezuurde ondermelk. In 't algemeen zal bet laatste wel het geschiktst zijn. Vooral als de wanne dagen aanbreken zullen de bacteriën een grootere werkzaamheid vertoonen en de zoete ondermelk spoedig in een zuur product omzetten. Aan de reiniging van het vaatwerk moeten steeds hooge eischen gesteld worden. Eiken dag schoonmaken is geen weelde. En vooral geen vers-.-h voer bij restjes van den vorigen dag voegen In Duif-trhland heeft het Zuivelproefstation te Kiel een voedenproaf genomen niet het vervangen van liet eiwit in het voer van leghennen door gezuurde ondermelk. De eene groep kreeg eiwitrijk voer uitsluitend als gezuurde ondermelk, een andere groep geconcentreerd eiwitrijk voer zonder ondermelk, terwijl twee andere groepen het eiwit zoowel in eiwitrijke voedermiddelen als iv ondermelk ontvingen. De met ondermelk gevoederde hennen legden ruim 20 % eieren meer dan die, welke geen ondermelk hadden gekregen. Ook de gezondheidstoestand en het gewicht der hennen waren ondanks de grootere legprestatle bij ondermelkvoedering gunstiger. ledere hen kreeg dagelijks H Liter aangezuurde ondermelk. Als we nu eens aannemen, dat er in ons land 20 millioen kippen gehouden worden, zou er dus alleen aan het pluimvee 5 millioen K.G. ondermelk kunnen worden opgeruimd, d.w.z. eiken dag. Karnemelk bevat wat meer vet dan ondermelk, voor 't overige is de samenstelling dezelfde. De prijs is echter veel hooger, tenvijl de waarde vrijwel gelijk is. Versche karnemelk werkt zeer gunstig op de spijsvertering. Volgens Prof. de Blieck ia karnemelk na toevoeging van één-zesde procent creoline een geneesmiddel tegen coccidiosis. De vervanging van het eiwit door verstrekking van karnemelk komt te duur, tenminste voor hennen. Een bezwaar om ondermelk en karnemelk in vloeibaren vorm toe te dienen ia de houdbaarheid der producteu, terwijl er streken in ons land zijn, waar ze niet zoo gemakkelijk te verkrijgen zijn. Bovendien zijn er slechts enkele perioden, waarin men van een teveel kan spreken. Een artikel, dat langdurig bewaard kan worden en gemakkelijk te transporteeren is, is wel de magere melkpoeder. Dit bevat 30—38 % eiwit, 47—53 % melksuiker en 7—B % asehbestanddeelen. 1 K.G. komt in voederwaarde overeen met ongeveer 10 L. ondermelk. De prijs is echter veel hooger. 1 K.G. melkpoeder kost thans ongeveer 12 cent. terwijl 10 L. ondermelk voor 5 cent te verkrijgen zijn. Al heeft, uit practisch oogpunt, de voedering van melkpoeder eenige voordcelen, toch moeten we thans daarvan uil financieele overwegingen afzien. Ons Rijkspluimveeinstituut heeft proeven genomen met melkpoeder en kwam tot de conclusie, dat er van een specifiek gunstige werking geen sprake is, voorzoover bet leghennen betreft, Als kuikenvoedsel heeft het voordcelen. vandaar dat er in opfokvoeders wel melkpoeder wordt opgenomen. Of het een bestanddeel kan vormen van ochtendvoer is een kwestie van prijs. 25 K.G. melkpoeder staat ten opzichte van de voedende bestaniddeelen gelijk met 9 K.G. diermeel + 6 K.G. vischmeel + 12 K.G. maismeel. Bij de tegenwoordige prijsverhoudingen is melkpoeder te duur. Wel zijn er pluimveehouders, die den vorigen zomer, bij een lagen melkpoederprijs, dit product hebben gekocht. Veelal mengt men het dan door het ochtendvoer van normale samenstelling, doch dat heeft tot gevolg, dat het eiwitgehalte dan te hoog wordt. En trekvogels keeren -in groote troepen terug naar hun geboorteland. Hoog in de ludhl laat de leeuwerik aijn jufoettamen hooren; de kievit scheert reeds langs de groenende weiden, terwijl de ap-reeuwan zich druk kwetterend im dien top van den hoogsten boom verzamelen. De kikkers ontwaken uit hun wiinitereüaap; veldmuizen hebben reeds jongen en enkele vroege Vlinders ondernemen al veikenn-iingstochten. Orocuas-en zijn druk beaig om hei dliohte graetapijt te doorboren om de natuur in f eest dos te zetten; de rSbee houdt zich gereed om zijn berstein