DE FINANCIËELE MOEILIJKHEDEN IN DEN GROOTEN VEENPOLDER VAN WESTSTELLINGWERF. EEN VERGADERING TE SCHERPENZEEL. Het bestuur van de Vereeniging „Polderbelangen'' in den Groeten Veenpolder van Weststellingwerf had Maandag de ingelanden van dezen polder opgeroepen ter vergadering in café Oosten te Scherpenzeel. Bij de tapkamer was nog een ander vertrek getrokken en het liep tjokvol. Want er zou gesproken worden over de kwestie, die de gemeente Wesistellingwerf reed 9 eenige weken bezig houdt — en de ingewijden al vee' langer — de kwestie van de financieele moeilijkheden, waarin de polder thans verkeert doordat de kosten van de uitgevoerde werken de raming met een kleine f 400.000 hebben overschreden. De vergadering, die stond onder leiding van den voorzitter der vereeniging, den heer H. Punter, had een vlot verloop. De discussies in hun juiste volgorde nagaan is bezwaarlijk, omdat nogal wat overhoop werd gehaald en vele details naar voren werden gebracht. In het algemeen kan gezegd worden dat hier een 6terk vijandige geest heerschte tegenover Gedeputeerde Staten, die den polder de werken hebben opgedrongen, zonder dat de ingelanden hier maar iets tegen konden doen. Van dienzelfden geest werd blijk gegeven tegenover de ingenieurs en de directie, die de werken heeft uitgevoerd. Kunnen die ingenieurs daar niet voor aangepakt worden? aldus werd de vraag gesteld. Laten Gedeputeerden maar betalen! sprak een der aanwezigen. Zij hebben telkens iedere overschrijding der raming goedgekeurd. We zijn door de ingenieurs misleid! Wat die ingenieurs hebben gedaan, behoeven wij toch niet te betalen? Er is slechts één weg: niemand betaalt een cent! Deze en dergelijke uitdrukkingen werden de zaal ingeslingerd. De verontwaardiging was groot onder de aanwezigen. In de eerste plaats al omdat het droogmakingsplan door de overgroote meerderheid der ingelanden niet gewenscht werd. Dit zou nog het ergste niet zijn, wanneer de polderlasten dan maar niet veel boven het voorgespiegelde bedrag van f 8.65—f 10 waren uitgekomen. Maar dit zal straks misschien f 35 worden. En dat kunnen de meesten niet betalen. En nog minder nu de landbouwende en veehoudende stand zoo onder de crisis gebukt gaat. In die dagen zijn plaatsjes en is land gehuurd, waarbij werd ingeschreven met bedragen die mede gebaseerd waren op een gemiddelden polderlast van f 9 per H.A. Wanneer deze bedragen niet hooger zouden zijn geworden, dan nog zou het voor de ingeladen tengevolge van den achteruitgang in hun bedrijf een zwaardere last beteekenen. In deze omstandigheden echter zullen de sterk verhoogde lasten voor de meesten niet betaalbaar zijn zonder dat ze zichzelf --- in den afgrond helpen. Want, er komt nog bij, dat de begrooting voor "32 zoodanig is opgemaakt, dat er geen aflossing van de geleende bedragen in verwerkt is. Op een bezwaarschrift van ingelanden aan Ged. Saten met verzoek om de begrooting niet goed te keuren, is na lang wachten een vaag antwoord binnengekomen, n.'l. de mededeeling, dat verzuimd was op te geven tegen welke posten men bezwaar had of waarop bezuinigd kon worden. Een der sprekers schetste den toestand des polders van voor de vervening en daarna. Ook daarna heersebte er welvaart, ieder had zijn brood en werkloosheid bestond er niet. De toestand van thans behoeft wel niet nader uiteengezet te worden. Hoe het worden zal, kan ieder zidh Tearïseeren: in dit jaar zal van elke koe nog f 50 a f 60 moeten worden opgevorderd. De reorganisatie is ons opgedrongen, er is met geld gesmeten en men zou dóórgereorganiseerd hebben wanneer de Zuiveïbank geen garantie op de leening had gevraagd. En nu zeggen Ged. Staten dat wij niet aangeven op welke posten der begrooting bezuinigd kan worden. Van verschillende genoemde voorbeelden pikken we het volgende uit: Toen de toestand in den polder nog normaal was, bemaalde iemand 9 H.A. ondergrond en 7 H.A. bovengrond. Daarop kwamen f 75 lasten plus f 45 voor kosten windimotor. samen f 120. Wanneer straks volgens de begrooting 1932 aangeslagen zal worden, zal hij vermoedelijk voor de 7 H.A. bovengrond, die niet het minste profiteeren van de droogimaking 7 maal f 35 is f 245 moeten betalen. En van de 9 H.A. ondergrond vermoedelijk 9 maal (80 % van f 35) f 28 is f 252. Totaal rond f ÖÖO. Wordt nog gerekend dat door verschillende verbeteringen van den windmotor de kosten nog f 45 hooger worden (totale kosten zouden dan thans f 165 beloopen) dan beteeketit tiet straks een verhoogde polderlast van f 335. De droogmakirag kost dezen persoon dus verkapitaliseerd f 7000, hoewel deze nog in eentgHzins gunstige positie verkeert, doordat hij nog gronden heeft liggen in het onbelaste gebied. Het kost mij minstens f 10.000! roept een ander hierna. — Waar moet het geld wegkomen? — Daar hebben wij niets mee te maken, dat moeten de Staten maar weten, die hebban Ook de werken'uitgevoerd. — is door de reorganisatie niets vooruitte? — Dat van mij is. er minder van geworden. Opgemerkt wordt dat de Staten de ingelanden voor een diepen stroom hebben geplaatst, waarvan straks slechte een klein groepje den overkant zal bereiken. De anderen zullen zinken. Zullen de Staten en regeering dat onheil straks laten komen over een bevolking, die steeds vlijtig gewerkt en sober geleefd heeft? — Hebben de Staten het recht de hooge bedragen van ons te eiechen? — Ja, ze hebben wettelijk het recht. — Maar de Staten hebben on 9 toch de werken opgedrongen! — Wij moeten de pap eten, zooals de Staten ze gekookt hebben. Van andere zijde wordt verklaard, dat volgens een juridisch standpunt dat recht wordt betwijfeld, wanneer daarmee in gedrang aou komen de betaling van rente en aflossing aan den hypotheekhouder. Met een voorbeeld wordt dit breedvoerig toegelicht. Men heeft gezegd, dat afgevaardigden van regeering of provincie in den polder zajn geweest om het land te bezichtigen. Maar — zij hebben zich nimmer gewend tot de betrokken personen. En dat weegt het awaarste. --- „Niet betalen!” Een 9tem klinkt: „We kunnen niet betalen; er is slechte één weg: niet betalen!'' Deze kreet verwekt een daverend applaus. — Als we met elkander weigeren te betalen, dan zullen ze on 9 niet aanpakken. Laten wij allen besluiten niet te betalen, althans niet het hooge bedrag. Het polderbestuur had moeten zeggen, toen het geraamde bedrag overschreden werd: stop! Dat was misschien beter geweest, erkent een aanwezig zijnd polderlbestuurder. Achteraf bezien hebben enkele leden van het bestuur er spijt van, dat dit niet gebeurd is. Dooh men ging door, omdat het er steeds op leek dat er steun van de Staten zou komen, want de Gedeputeerden keurden met vrijmoedigheid iedere verhooging goed. Wij zijn bedrogen uitgekomen, aldus deze fjpreker. — Ja, het polderbestuur is misleid, zegt een ander, maar de Staten ook. Ingenieurs en directie stelden alles maar mooi voor. Gesproken wordt over een kwestie van verbetering der Grachtsluis. Op zekeren avond had architect Wierda den machinist order gegeven den geheelen nacht full speed te malen. Daardoor raakte voor de sluig alles droog. Men liet toen de rinketten open zetten en 't water kwam met zoon geweld binnen dat de sluis stond te schudden, de fundamenten werden verzlwakt, 't zand spoelde tusschen de palen weg, de grond voor de wachterswoning scheurde. Veel was hier bedorven en 't herstel kostte meer dan f 30.000. Besproken worden enkele pasage9 uit de uiteenzetting van Gedeputeerden aan Provinciale Staten. Daarin wordt gesproken van rond f 300.000 overschrijding der raming. Doch dat was op 7 Augustus 1931. Sedert dien ie dat bedrag met f 60 a f 100.000 gestegen. En nog zijn de werken niet afgeloopen. Er bestaat eenig verschil over de kwestie van de teekening der contracten wat betreft de overname van huisjes en grond, benoodigd voor den aanleg van een aardebaan. De meer. derheid der aanwezigen bleek echter van gevoelen te zijn dat die volkomen in orde was: men zou zich onderwerpen aan de taxatie van twee taxateurs. Dat verschillende betrokkenen daaraan niet hebben voldaan, is een andere kwestie. Het einde van de soms eenigszins verwarde discussies was het besluit om de volgende motie op te zenden aan de Gedeputeerde Staten: --- Motie: De ingelanden van den Grooten V eenpolder in Weststellingwerf; in vergadering bijeen op 25 Juli 1932; besprekende den financieren toestand van den Polder, ontstaan door de uitgevoerde werken in de Grachtskavel, waarvoor tot 7 Aug. 1931 reeds was uitgegeven f 558.507.09, een overschrijding der begrooting dus met rond f 300.000, welk bedrag zeer zeker nog belangrijk zal stijgen en waardoor de lasten meer dan drie maal zoo hoog 7jufflen worden als hun is medegedeeld en waarop men vertrouwen kon (zie NieuwtsfWad van Friesland van 1 Juli 1932); protesteeren tegen de h.i. misleidende wijze waarop zij in dezen tijd door Gedeputeerde Staten zijn voorgelicht; noemen het onverantwoordelijk van de besturende colleges om in dezen moeilijken tijd een zoo groot bedrag te besteden voor de drooglegging van pl.m. 800 H.A. rietland en water, waarvoor de eigenaren geen behoefte hadden aan bemaling; zijn. van oordeel dat de hooge lasten onmogelijk door de ingelanden, van wie velen reeds een kommervol bestaan hebben, gedragen kunnen worden, zonder geruïneerd en in een poel van wanhoop en ellende te worden gesleept; verklaren dat zij eendrachtig met alle ten dienste staande middelen zich zullen verzetten tegen een hoogeren aanslag in de lasten dan hun indertijd beloofd is en welke met de tegenwoordige bedrijfsresultaten reeds onaannemelijk geacht moet worden. --- Puntdichten Haagsche Post. Vlugge ministers. Hoe vlug werkt toch zoon minister! Zóó is iets gevraagd, of 't antwoord is dr; "t Zij zender of mijnbouw, 't zij visdhvangst of vee, 't Ie altijd op tijd en een elk is tevree.' G. v. d. N. te 'sjG. --- De stakende ooievaar. Uit zuinigheid komt d'ooievaar Ons minder vaak verrassen; Mijns inzien» een verkeerd gebaar: Hoe leeren we op de kleintjes passen? H. M. de W. te R. --- Amerikaansch nieuws. Roevers met een mitrailleur Zijn in 't bankgebouw verschenen; Maar te laat! De directeur Was al niet de kas verdwenen. K. W. A. S. te P. P --- Raad Opsterland. 26 Juli. Voorzitter weth. Spruyt, loco-burgem., bij afwezigheid van burgemeester Bleeker. Aanwezig bij den aanvang der vergadering 15 leden, tegen het einde ook de heer Roorda. Afwezig de heer de Vries. Tot onderwijzer aan de 0.1. school te Ureterp is benoemd de heer A. de Vries te Wolvega, met 9 stemmen. O. Aninga te Heerenveen verkreeg 6 stemmen. Tot onderwijzer aan de o. 1. school te Terwispel is benoemd de heer W. Beereboom te Leek, met 9 stemmen. J. v. d. Sluis te Steggerda verkreeg 6 stemmen. --- Ingekomen stukken. Ken verzoek van de Prov. Friesche Ver. ,„Het Groene Kruis", om voor 1932 en, zoo mogelijk, volgende jaren eenzelfde subsidie toe te staan als in het jaar 1931, voor de kinderhygiëne en voor de bakeropleiding, is aangehouden tot de begrooting voor 1933. Op de begrooting voor 19 32 is reeds een bedrag uitgetrokken. Besloten is gelden beschikbaar te stellen voor het aanleggen van buizen voor waterafvoer van 't plein bij de bijzondere school te Hemrik. De volgende stukken zijn om advies in handen van B. en W. gesteld: a. een verzoek namens het Werkloozen Strijdcomité, om te trachten ook de jonge werkloozen in de werkverschaffing geplaatst te krijgen of ze in aanmerking te laten komen voor een eventueele steunuitkeering; b. een verzoek van de R.5.V.8., afd. Beets, om maatregelen te nemen, opdat de arbeiders öf alle weken te werk worden gesteld öf den steun zoo op te voeren, dat de armoede in de gezinnen eenigszins wordt verlicht en voorts, om klompen te verstrekken aan beiioefflge schoolgaande kinderen; c. een verzoek om de benoodigde gelden voor aanschaffing van verschillende leeren hulpmiddelen in de Geref. school te Beets; d. een verzoek om de benoodigde gelden voor aanschaffing van een nieuwe kadhel, een telraam en drie stel leesboeken voor de bijzondere school te Tijnje; e. een verzoek van 22 huurders van gemeentewoningen te Beets, om vrijstelling van huurbetaling en kwijtschelding van achterstallige huren in verband met de lage loonen; f. een verzoek van de bewoners van de z.g. werkhuizen te Beets, om een betere drinkwatervoorziening. Mededeeling is gedaan van een schrijven van den Minister van Binnenl. Zaken (antwoord op een adres van 't gemeentebestuur) van den volgenden inhoud: „Zeer tot mijn leedwezen moet ik U mededeelen. dat het niet mogelijk is, de werkverschaffing voor allen, die zich aanmelden, open te stellen. Bovendien zou een dergelijke methode geenszins in overeenstemming zijn met een goede werk'loozenzorg. Deze toch verplicht de Overheid slechts daar hulp te verleenen, waar deze noodzakelijk is. De ■ Overheid moet zich de noodige beperking opleggen. Voorzooveel nu betreft Uwe gemeente, is het tot heden mogelijk gebleken, mede door de invoering van een rouleer-regeling, alle werkloozen, die ingevolge de door mij gestelde normen voor plaatsing in aanmerking komen, tewerk te stellen. Ik kan dan ook geen vrijheid vinden, aan het verzoek van den gemeenteraad te voldoen." De heeren Rinzema en Douma (comm.), v. d. Wielen (onafh. soc.) en Pothoff (s.d.) vestigen naar aanleiding van de genoemde adressen de aandachit op den noodtoestand, welke in velerlei opzicht bestaat. De Voorz. zei toe, dat B. en W. zullen overwegen in een adres nog eens de punten, waarover in de verschillende adressen is gehandeld, onder de aandacht van de regeering te brengen. --- Korte Mededeelingen. — Te Zaandam ia het 3-j arig zoontje van den heer Schouten in een sloot verdronken. — De regeering Overweegt de mogelijkheid om steun te verleenen aan de mijnindustrie. — Den 2den Augustus zal het stoffelijk overschot van den te Londen gestorven ex-koning Manuel te Lissabon worden bijgezet. De Engelsche kruiser „Concord" zal het lijk overbrengen. — De gemeenteraadvan Enschedé heeft besloten twintig cent per inwoner 'beschikbaar te stellen voor extrahulp aan werkloozen. De helft van dat bedrag wordt vergoed door het Rijk. — Vanaf heden zal in Engeland een invoerrecht op aardappelen worden geheven, bedragende één pond sterling per ton. Tusschen 1 Nov. en 30 Juni zal een invoerrecht worden geheven van 4 shillings 8 pence. — Gistermorgen is de nog nieuwe boerenbehnizing van den heer Couperus te Grijppkerk afgebrand. Zoo goed als niets kon worden gered. Vermoedelijk is hooibroei de oorzaak. Verzekering dekt de aanzienlijke schade. — Prof. Albert Rchweitzer heeft dankbaarheid voer den steun, door Nederland aan zijn werk verleend, aan het Nationaal Crisis-Comité en aan Simavi (Steun in Medische aangelegenheden voor Inlanders) elk een gift van f 400 geschonken. --- Invoer van boter in Duitschland. Nieuwe onderhandelingen op komst. Volgens het Berliner Tageblatt zullen weldra onderhandelingen met de op de eerste plaats geïnteresseerde staten, dus met' Denemarken en Nederland, over een nieuwe regeling van den Duitschen boterinvoer beginnen. Het had reeds in de bedoeling van het kabinet Briining gelegen tot deze besprekingen over te gaan, zij zijn echter door de verandering van het kabinet en door de conferentie van Lausanme aanmerkelijk vertraagd, zoodat Denemarken intusschen als afnemer van Duitschland meer en meer aan beteekenis heeft verloren, ten gunste van Engeland. Tusschen den Duitschen landbouw en de Duitsdhe industrie is men het eens geworden over een basis van de aanstaande nieuwe onderhandelingen. In de toekomst zal, aldus de tusschen den landbouw en de industrie tot stand gekomen regeling, bij den boterinvoer rekening worden gehouden met de beteekenis, welke de betreffende landen voor den Duitschen buittenlandschen handel hebben. Men wil dus ook rekening houden met de boterlevering der betreffende landen gedurende de vorige jaren. Het plan zou bestaan het invoeren van rond tweederde van den invoer van de vorige jaTen toe te 6taan, bovendien zullen geen valutabijslagen mogen worden gegeven, het verschil tusschen autonoom en meestbegunstigingstarief verdwijnt en wordt vervangen door een algemeen tarief. De industrie had daarvoor oorspronkelijk 75 mark en de landbouw 100 mark per 100 kilo voorgesteld. De berichten over de overeenstemming tusschen de agrarische en industrieele organisaties in Duitsohland hebben intusschen in Nederlandsche zuivelkringen ongerustheid gewekt. De komende regeling zal, voor zoover zich op het oogenblik laat aanzien, ons land geen enkel voordeel, doch wel nadeel brengen. Zij helpt Denemarken, doch men voorziet, dat Nederland nog verder in het gedrang zal kamen. Tot nu toe imimers had Nederland nog steeds het voordeel van den valulta-toeslag van 36 Mk. Vervalt deze en worden de rechten verhoogd van 50 op 75, dan wordt de uitvoer van Nederlandsche boter steeds moeilijker en zal, als Denemarken een proportioneel contingent krijgt, Nederland wellicht in het geheel niet meer aan bod komen. --- Man zijn vrouw vermoord. Aan den Grooten Visscherijstraat te Rotterdam leefde een echtpaar in voortdurenden onmin. De man, de houtbewerker D. C. W., is 41 jaar, zijn vrouw was 36 jaar. Zondagnacht was het weer gaande. Er werd geschreeuwd en geroepen, doch de buren schonken er geen aandacht aan, omdat ze het wel gewend waren- Tegen half acht in den morgen hoorde men den man weggaan. Toen het later op den morgen stil bleef op de étage, kreeg men argwaan en men besloot een onderzoek in te stellen. De deur, welke van het trappenhuis toegang geeft tot de tweede étage, was evenwel op 6lot. Juist toen de buren op het trapporl'aal nog aan het overleggen waren, wat hun te doen stond, werd er gebeld en kwam een zustei van juffrouw W. Zij had evenwel geen sleutel van de woningdeur en zij kon dus ook niet naar binnen. Zij is daarop haar broer gaan halen en deze heeft de woningdeur opengebroken. Toen men de woning binnen ging, vond men de vrouw dood in de keuken op den grond liggen. Tegelijkertijd nam men een gaslucht waar en men zag, dat het kraantje van het gaastel open stond. Terstond alarmeerde men de politie en werd een dokter ontboden. Laatstgenoemde constateerde, dat de vrouw niet ten gevolge van gaeverstikking overleden was. Bij onderzoek hij op de borst en aan den hals van hét slachtoffer blauwe plekken. De man werd opgezocht en aangehouden. Aanvankelijk beweerde hij van niets te weten. Hij gaf toe, des nachts hoogloopende ruzie met zijn vrouw te hebben gehad, maar verder was er, volgens hem niets gebeurd. Tenslotte bekende hij. Hij had zijn vrouw zoo mishandeld dat ze dood gebleven was. Hij is daarop kalm naar zijn 'werk gegaan, na de gangdeur te hebben afgesloten. Hij heeft den sleutel op straat kapot geslagen en de stukken weggegooid. Hij ontkent de gaskraan te hebben opengedraaid, teneinde den indruk te wekken, alsof zijn vrouw zelfmoord had gepleegd. --- Ook een automaat. Zondags, tijdens de uren v«n winkelsluiting, mag er niet worden verkocht. EcJÏTèT wel door automaten. Wat is, precies uitgedrukt, een automaat? In die vraag zullen we ons nu eens niet begaven, maar we geven hier weer, wat, volgens de N. Rt. Ct. te Rotterdam heeft plaats, gehad. Zondagmiddag. Op een tijdstip, dat de winkel — een banketbakkerszaak — gefloten moest zijn, kwam, er een dame voorbij, die een ons bonbons wilde koopen. Zij probeerde of de winkeldeur open was en dit bleek inderdaad het geval. Op het klinken van de bel kwam de winkelier uit het vertrek achter de zaak en stelde zich achter de toonbank op. Daarop volgde de gewone conversatie, alsof de winkel geopend mocht zijn: „Wat blieft U?" „Geef U mij een ons daarvan". _ De winkelier nam een zakje, zette dit op zijn weegschaal en vulde het met een ons van de gevraagde bortbons. Toen het znkje dicht was en de dame djit in ontvangst wilde nemen, kwam de mededeeling: „Het gaat niet zoo gemakkelijk mevrouw, U moet het door den automaat koopen" en hierbij werd gewezen op een houten kastje, dat van voren en van achteren met een deur bleek te zijn gesloten. De winkelier opende de deur aan de achterzijde en legde in een van de zes vakjes het aakje neer, waarop het achterdeurtje weer netjes toeging. „Nu moet u 35 cent op dit plankje leggen, wees de winkelier. Maar de dame had alleen 'n gulden. „Dat is niets", kwam de gedienstige winkelier te hulp, „ik mag dat wisselen, maar afhouden mag ik niet. Hier heeft u dus twee kwartjes en vijf dubbeltjes. Legt u daarvan een kwartje en een dubbeltje op het plankje". Dit geschiedde; daarop moest de koopster tegen het plankje dulwen. waarop het geld naar binnen schoof, het kastje net een klikklak-geluid maakte en het voordeurtje opensprong. Toen kon zij het zakje, dat de winkelier door het achterdeurtje er in had gelegd, er weer uithalen. Het ons bonbons was gekocht door een automaat of als men het wat precieser wilde uitdrukken: door een „rareklekkast". --- Berichten uit Stad en Dorp. Weinig waterwild. GIETHOORN. Maandag, de eerste jachtdag voor eenden-jagers, is over het algemeen geen succes geweest te dezer plaatse. Was vroeger op dezen dag het geknal niet van de lucht, ditmaal hoorde m