Te Stad Vollenhove. STAD VOLLENHOVE, 11 Sept. Ook onze stad wou uiting geven van belangstelling ter gelegenheid van de verloving der Prinses. '• Avonds werd een fakkel- en lampionoptocht georganiseerd vanuit het Nutsgebouw door de kinderen der lag. scholen en plaatselijke vereen. Voor het stadhuis kwamen allen samen; daar werd de menifrte toegesproken door pastoor Koets, ds. Van Niftrik en burgemeester mr. W. C. ten Kate, die tevens voorstelde een gelukstelegram namens de inwoners aan het verloofde paar te zenden, waarmede de aanwezigen juichend instemden. De avond werd opgeluisterd door het muziekcorps en besloten met het zingen van Wilhelmus. --- Te Gorredijk. GORREDIJK, 13 Sept. Gisteravond vond alhier ter gelegenheid van de vorstelijke verloving een groote optocht plaats, georganiseerd door de Christelijke Oranjevereniging. Aan de samenstelling hiervan was zeer veel zorg besteed en het geheel maakte dan ook een keurigen indruk. In den stoet, die voorafgegaan werd door marechaussees en een aantal heerrijders te paard, reden diverse wagens met aardige voorstellingen mee, terwijl verder nog tal van' mooie groepen te bewonderen vielen. Het muzikale gedeelte werd verzorgd door eenige Christelijke muziekcorpsen, welke op een vrachtauto hadden plaategenomen en er de stemming uitstekend wisten in te houden. Op enkele plaateen, waar de optocht passeerde, werd Bengaalsch vuur ontstoken hetgeen een fantastisch schouwspel opleverde. De stoet, die op het marktplein wae opgesteld, werd hier ook weder ontbonden, waarbij de voorzitter der Chr. Oranjevereniging ds. J. v. d. Staal een kort toepasselijk woord sprak. --- Te Drachten. DRACHTEN, 12 Sept Op spontane wijze heeft onze plaats Zaterdagavond uiting gegeven aan zijn medeleven met de belangrijke gebeurtenis in het Koninklijk Huis. De besturen van de Chr. Oranjevereniging en van de Oranjevereen. Smallingerland waren overeengekomen op dezen nationalen feestdag te samen een fakkel- en lampionoptocht te houden. Dit is een succes geworden. Tegen 8 uur verzamelden zich aan de H.B.S. straat een groot aantal deelneemsters en deelnemers, waaronder tal van plaatselijke organisaties, vereenigingen, groepen, enz. De beide Christelijke muziekverenigingen en het muziekgezelschap „Excelsior" verleenden hunne medewerking. Langs den weg die de lichtstoet koos waren door de bewoners op onderscheidene plaatsen lampion-verlichtingen aangebracht, speciaal was hieraan door de bewoners van het Zuid aandacht geschonken. Het was een indrukwekkend gezicht de lange rij van lichtpunten door de plaats te zien trekken, de optocht had een respectabele lengte en overal langs den weg vond hij bijval. Teruggekeerd in de Doorbraak werden onder leiding van den heer H. K. Schippers door een daarvoor speciaal gevormd zangkoor eenige liederen, waaronder het Wilhelmus, op zeer verdienstelijke wijze gezongen. Hierna sprak de waarn. burgemeester, wethouder Van der Scheer de menigte met een enkel woord toe. Spr. wees hierbij op de bijzondere beteekenie van het nationaal feest dat heden over het geheele 'land wordt gevierd en stond even stil bij de blijdschap, die in het Nederlandsche volk leeft waar het zoo intens deelneemt aan het wel en wee van zijn vorstenhuis. Tot voldoening strekt het dat de beide Oranje-verenigingen dit belangrijk gebeuren door eamenwerking hebben kunnen herdenken. Er heerschte een opgewekte stemming, die niet weinig werd verhoogd toen het Ohr. muziekgezelschap Crescendo onder leiding van den heer K. Kuiken, vaderlandeche liederen ten gehoore bracht. --- Te Suawoude. SUAWOUDE, 11 Sept. Onder begunstiging van fraai zomerweer werd hier Oranjefeest gehouden. Begonnen werd met een optocht door het dorp, waaraan ook werd deelgenomen door versierde paarden en fietsen, waarvoor prijzen waren beschikbaar gesteld. De uitslag hiervan was: Paarden: le pr. W. Mulder, 2e A. v. d. Burg. Fietsen: le W. v. Vaals, 2e Mej. A. Oosterman. 's Middags wenden de kind er- volksspeten gehouden, welke laatste 's avonds werden afgewerkt Uttsteg der volksepelen was: Heeren tot en met 17 jaar: Geblindoekt een pop zoeken: le pr. D. B. v.d. Meulen; 2e Joh. Kromkamp. Van 18 t.m. 22 jaar. Kulpjesteken: le pr. D. Kloosterman; 2e pr. P. B. v. d. Meuten. Van 23 jaar en ouder: Staart aan ezel plakken: le pr. D. Klijnstra; 2e pr. T. Hietkamp. Dames tot en met 17 jaar. Geld zoeken: le pr. Mej. M. de Jong; 2e pr. Mej. N. de Vries. Van 18 tm. 20 jaar. Flesschen vol water le pr. S. J. v. d. Meulen; 2e pr. S. Baron Van 21 jaar en ouder. Ei uit eem ketel water zoeken: le pr. Mej. Tr. Westerhof; 2e pr. A. Baron. Tijdens de laatste 2 spelen ging de feestcommissie vlagje-steken met verkeerd ziende brillen. Hiervan werd de prijs gewonnen door Mej. Keerin~-a. --- Te Langweer. LANGWEER, 12 Sept. Op initiatief van enkele ingezetenen werd door een in allerijl samengestelde commissie ook alhier heden een feest georganiseerd ter eere van de verloving van Prinses Juliana en Prins Berhard. 's Middags werd aangevangen met een door een muziekcorps voorafgegane optocht, die een oogenblik halt hield bij het gemeentehuis. Nadat den inmiddels naar buiten getreden heer burgemeester en echtgenoote het Wilhelmus was toegezongen, werd het woord genomen door ds. Plooij. Spreker ving aan met het gewagen van een vloedgolf van enthousiasme, die dezer dagen door ons volk is gevaren door het bekend worden van de verloving van de Prinses. Het duurde echter even voor deze ontroering zich ook van de Langweerders had meester gemaakt en spreker vindt dit zeer verklaarbaar door het feit dat de Langweerders Friezen zijn en Friezen wachten gewoonlijk eerst even af voor zij door iets bijzonders echt worden aangegrepen. Doch ook hier is men thans doordrongen van het heuglijke feit. De. P. releveerde voorts dat het organteatiecomité nog slechte weinige uren bestaat. Dat het bij zijn werk spontaan door de geheele Langweerder burgerij ie geholpen getuigt overduidelijk voor de Oranjegezindheid van de Friezen. Spreker spreekt de bede uit dat Prins Bernhard, die we door zijn sympatieke radiotoespraak reeds tot de Nederlanders rekenen, een trouwe hulp en steun zal zijn voor Prinses Juliana en dat het Oranjehuis met hen nog lang bewaard moge blijven. De burgemeester hierop aan het woord komend, spreekt er zijn vreugde over uit dat de ingezetenen in zoo grooten getale zijn opgekomen. Hij hoopt dat het jonge paar zeer gelukkig mag worden en geeft uiting aan zijn groote blijdschap voor het zoo warm medeleven der Langweerders. Spreker eindigde met een woord van hulde aan het comité, dat hij dankbaar is voor het genomen initiatief en verzoekt tenslotte de aanwezigen een driewerf hoera uit te brengen op Prins Bernhard en Prinses Juliana. Tot slot werd gezamenlijk het Wien Neerlands Bloed gezongen. De middag werd verder gevuld met enkele volks- en kinderspelen. De stoelendans had tot uitslag: dames: 1. M.B. Bles, 2. G. Kok; heeren: 1. R. Visser. 2. S. T. de Boer. De veteranenvoetbalwedstrijd eindigde met den stand 3—2. vuurwerk besloot dit enthousiast ge- Worde feest --- Te Zwartsluis. ZWARTSLUIS, 12 Sept Ter gelegenheid vac de verloving van Prinses Juliana zijn hier Zaterdag j.L door de plaatselijke Oranjevereniging feestelijkheden georganiseerd, bestaande uit volks- en kinderspelen, vliegerwedstrijd. enz. Van bijna alle woningen wapperde de driekleur. Na het luiden van de torenklok van de N.H. kerk zijn te 10 uur de feestelijkheden aangevangen met een vliegerwedetrijd, waaraan 19 kinderen deelnamen, le pr. K. Beumer, 2e pr. E. Holtrust, 3e pr. Bern Vos, 4e pr. T. Vink, 5e pr. J. en H. Meppelink, 6e pr. P. Bieze, 7e pr. A. Hammer en E. Kiers 8e pr. 'e Middags om 2 uur werd in de Geref. kerk een Oranjesamenkomst gehouden, waar als spreker optrad ds. J. W. Teeuwer, predikant te Heerde, met het onderwerp „Wat Oranje geeft en wat Oranje vraagt". Na de verschillende kinderspelen werd met de volksspelen een aavang gemaakt voor personen van 15 jaar en ouder. Bij boegsprietloopen werd de eerste priïs gewonnen door A. Slurink, 2e pr. A. de Vries, 3e pr. J. v. d. Berg en 4e pr. H. Sijn. De verdere spelen bestonden uit vermakelijkheidsspelen en werden de deelnemers met een versnapering beloond. 's Avonds werd een prachtige lichtetoet gehouden, waaraan verschillende vereenigingen en groepen deelnamen, waarvoor bijzonder groote belangstelling bestond. De feestelijkheden zijn zeer goed geslaagd. --- Te Akkrum. AKKRUM, 13 Sept. Gisteren vond alhier een uitstekend geslaagd kinderfeest plaats ter eere van de verloving van Prinses Juliana. Het bestuur van de Commissie voor Volkevermakelijkheden nam het initiatief en vormde een speciaal comité voor dezen dag, bestaande o.a. uit leden» van b.g. commissie, de personeelsledeii van Ie twee O.L. scholen, van de Bijzondere schoolden van de Ulc-echool en anderen. Er werd aan alle ingezetenen een lijst ter inteekening aangeboden, waarop flink geteekend werd, zoodat de commissie in staat werd gesteld de kinderen een prettigen dag te bezorgen. 's Morgens 9 uur maakte men een aanvang met de kinderspelen, waaraan de kindern van alle schoten deelnamen. Om 1 uur werd een optocht door het dorp gehouden, waaraan ruim 400 kinderen deel namen, voorzien van vlaggen, bogen en andere versieringen. 's Middags werden de spelen weer voortgezet terwijl 's avonds een prachtig geslaagde optocht met honderden lampions gehouden werd. De burgerij heeft zich niet onbetuigd gelaten. Er werd druk gevlagd en enkelen hadden versieringen aangebracht, maar vooral 's avonds leverden de talrijke lampions, die aan verschillende huizen waren aangebracht, een feestelijk aanzien. Tijdens den optocht werd op vele plaateen bengaalsch vuur ontstoken, zoodat de viering van de verloving best geslaagd mag heeten. Met een kort woord ontbond de loco-burgemeester, de heer M. Poppes, voor het gemeentehuis den stoet. --- Te Zwaagwesteinde. ZWAAGWESTEINDE, 12 Sept. Ook in ons dorp ie de vorstelijke verloving gevierd. Van vele huizen wapperde de driekleur. Door de Chr. Muziekvereeniging „Harnionia" werd een optocht door het dorp gehouden, waarna op het Oranjeterrein met medewerking van de Ohr. Zangvereniging „Soli Deo Gloria" uit Twijzelerheide een concert werd gegeven. Het weer wae schitterend en het talrijk opgekomen publiek zong uit volle borst de vaderlandeche liederen mee. Ook werden enkele wedstrijden gehouden, waarvan de uitslag is als volgt: Stoelendans: 1. Aaitje Wijbenga, 2. Klaske Boerema. Ringfieteen: 1. Jan Wijbenga, 2. Gaateke de Vries. Busslaan: 1. Auke B. Brouwer, 2. Jan Leegstra. --- Te Bolsward. BOLSWARD, 12 Sept Hedenmorgen werd de feestdag begonnen met het luiden van alle klokken. Van 8 uur tot SA galmden de metaten stemmen van Stadhuis, Groote kerk en Roomsoh Katholieke kerk hun feestelijke klanken over de stad uit. De Commissie tot viering van dit feest, die ook de feestviering op Koninginnedag pleegt te verzorgen, bereidde de kinderen van alle schoten een tractatie. Des middags om twee uur stelden de kinderen zich onder leiding van hun onderwijzers en onderwijzeressen, op de Nieuwmarkt op om een optocht door de stad te houden. Twee muziekaorpaen het Stedelijke en dat van Hollandia hadden hun medewerking toegezegd. Vanaf de Nieuwmarkt ging de tocht langs de Dijlakker en dan door de Kerkstraat, de BruUoftstraat en de Jongemastraat en de Polstraat naar het stadhuis. Op het bordes wachtten de burgemeester, de heer S. J. Praamsma en mevrouw, de wethouders en de secretaris den optocht af. De voorz. van het feestcomité, de heer D. B. Eerdmans vertolkte de gelukwenschen van jong Bolsward aan den vertegenwoordiger van onzen Koningin. Na zang van het Wilhelmus door de kinderen en een toespraak van den burgemeester, keerde de stoet naar het punt van uitgang terug, waar hij werd ontbonden. 's Avonds half acht stonden de kinderen wederom in rijen geschaard, allen voorzien van brandede lampions. Ook de ouderen waren uitgenoodigd zich achter de lange rij der kinderen te scharen, waarvan een druk gebruik is gemaakt. De 8.V.L., zangverenigingen en vele andere liepen mee, zoodat een optocht van een groote lengte ontstond. Evenals 's middags hepen twee muziekcorpsen in den stoet roee. Hier en daar werd Bengaalsch vuur afgestoken. Vooral langs het water trekkende maakte de stoet een aardigen indruk. Het eene corps vond plaats in een tent op het Marktplein, de andere was boven het water geplaatst. Er werd in de 9tad druk gevlagd en de deelneming aan het feest was algemeen. — 12 Sept Als vervolg op den feestdag van Vrijdag is Zaterdag de optocht van schoolkinderen in den avond met lampions herhaald. Ook ditmaal werd een. lange stoet gevormd. Na afloop wederom concert op het Marktplein en ook ging menigmaal de muziek gevolgd door vele honderden hossend rond de markt. Des middags hadden op het Sportterrein kinderspelen plaats. De voorzitter de heer D. B. Eerdmans kon na afloop vele prijsjes uitreiken. --- Te St. Johannesga St. JOHANNESGA, 14 Sept De verloving van Prinses Juliana met Prin6 Bernhard van Lippe-Biesterfeld is hier Zaterdagavond feestelijk gevierd. Met medewerking van de muziekcorpsen „Crescendo" en „Voorwaarts" werd een optocht met fakkels voor de grooteren gehouden, terwijl met lampions aan het geheel een keurig gezicht gaven. Een groote menigte was op de been. Zelfs vele ouden van dagen nuit afgelegen hoekjes van rmze omgeving toonden hunne belangstelling. De uitgestoken vlaggen gaven reeds den gèheelen dag aan ons dorp een feestelijk aanzien. --- Te Appelscha. APPELSCHA, 13 Sept. Heeft men hier niet, zooals op sommige plaatsen, uitbundig feest gevierd, toch is de verloving van Prinses Ju'liana met Prins Berhard niet geheel zonder meer voorbijgegaan. In het dorp was door velen de vlag uitgestoken en Zaterdagavond werd een lampion-optocht gehouden door de plaats, waarbij het harmoniecorps „Laudando" zijn medewerking verleende. --- Te Hemelum. HEMELUM, 11 Sept. Ter gelegenheid der verloving van Prineee Juliana had hedenavond een optocht plaats met lampion-verkcthing, waarbij de plaatselijke muzlekvereenigingen hun. medewerking verleenden. De voorzitter der Oranjevereeniging, de heer É. de Haan, hield een korte toespraak. --- Te Oosterwolde. OOSTERWOLDE, 12 Sept. In verband met de verloving van het Prinselijk paar gaf het fanfarecorps „Euphonia" alhier hedenavond een concert. Door den burgemeester werd dank gebracht aan het corps. Besloten werd met zang van het Wilhelmus. --- Te Warns. WARNS, 12 Sept. Hedenavond hield de muziekvereniging de Harmonie ter gelegenheid van de verloving van Prinses Juliana een optocht doo rhet met vlaggen en wimpels getooide dorp. Dat deze zeer in Jen smaak viel bij de dorpegenooten, bewees dat bijna niemand verzuimde er aan deel te nemen. --- Te IJlst. IJLST. Er werd algemeen gevlagd ter gelegenheid van de verloving van Prinses Juliana. Donderdagavond werd een lampionen fakkeloptocht gehouden, waarvoor groote belangetelling was. Na afloop werd voor het stadhuis het Wilhelmus — door het muziekcorps Concordia begeleid — gezongen en na de toespraak van den burgemeester en een raadslid kwam de stemming er zoo in, dat op een vroeger hier in gebruik zijnde gewoonte, n.l. om bij hoogtijden teertonnen te branden, werd terug gekomen. Dansende, springende en zingende maakte men groote kringen om deze verlichting, waar ook jong en oud bij tegenwoordig was. De autoriteiten, alle» ging mee in de rij tot groot vermaak van hen die toezagen. De nationale feestdag Zaterdag werd met klokgelui ingeleid. De schoolkinderen van alle scholen brachten onder leiding van den heer Hageman, hoofd der Herv. school, een aubade aan den burgemeester voor het stadhuis. De volksspelen, welke eerst zouden worden uitgesteld, zijn toch gehouden. Om 2 uur werd aangevangen met ringfiefeen en zakslingeren. Om half acht 's avonds werden de volksspelen voortgeaset, waaraan door oud en jong werd deedgenomen. Ook de onderlinge kaatswedstrijd, welke 'e middags werd gehouden, trok nogal belangstelling. Met het branden van een zestal teertonnen, waaromheen vroólijk werd gedanst en gesprongen, werd deze dag besloten. --- Te Dokkum. DOKKUM. De 31 Aug.-commiesie had gemeend de feestdag ter eere van de verloving van Prinses Juliana niet ongemerkt te mógen laten voorbijgaan. Daar men pas op 5l Aug. had feest gehouden en de tijd van voorbereiding ook erg kort was, heeft men alleen 's middags een concert laten geven door de beide muziekcorpsen, terwijl 's avonds een fakeloptocht werd gehouden. Deze laatste mag bijzonder geslaagd genoemd worden. Vooral in de stad boden de honderden lichtjes een aardigen aanblik. Om negen uur werd de stoet op *t marktplein ontbonden, nadat gezamenlijk 't Wilhelmus was gezonge. --- Te Koudum. KOUDUM, 12 Sept De zeilwedstrijd op de .Galamadammen was nog niet afgeloopen of het muziekcorps „Looft den Heer" gaf hedennamiddag met een rondgang door het dorp het sein, dat de wedstrijden op het daarvoor bestemde terrein een aanvang gingen nemen. Een en ander bracht al spoedig veel volk op de been. Het eerst kwam mastklimmen aan de beurt. Een dertigtal prijzen, die hoog in een mast hingen, werden zoo voor en na aüe gehaald. Kuipjesteken op fietsen: le pr. Joh. Wierda, 2e pr. J. Miedema, 3e pr. G. Koopmans. Vaatjekruien door dames: le pr. Fetje Bosma, 2e pr. Atje Munnikema, 3e pr. T. Boonstra-van der Wal. Flesschengang: le pr. Jac S. Aukema en A. de Vries-Wijnia; 2e pr. C. van der Veen en F. de Jong-Wiersma, 3o pr. J. M. de Boer en A. de Boer-Bijl. Des avonds vond de traditioneele lampionoptocht plaats, waarvoor Koudum met zijn hoogten en laagten en vete kronkelwegen zich altijd bijzonder leent Aan dezen optocht namen ook deel de Werkmansbond en de B.V.L. Voor het gemeentehuis werd stilgehouden alwaar de burgemeester vanaf het bordes de menigte toesprak. Toen de muziek het Wilhelmus inzette, werd dit spontaan medegezongen. Na de optocht gaven de muziekcorpsen ..Ricbard HolT van hier en „Studio" van Heidenschap een concert. Vooral des avonds was het buitengewoon druk in de plaats. Vele ingezetenen hadden de vlag uitgestoken. De Juliana-cornmissie beeft alle eer van haar werk gehad. --- Te Bakhuizen. BAKHUIZEN, 11 Sept. De Oranjevereniging alhier hield gistern haar jaarlijksch Oranjefeest. Nadat des morgens een optocht plaats had, voorstellende de jachtstoet van Koning Radboud, werden verschillende volksspelen gehouden. Uitslagen als volgt: Dames ringfieteen: le pr. mej. M. Agricola-Dijketra, 2e mej. A. Monkelbaan. Ringfieteen heeren: le pr. S. Tj. Sikkee, 2e R. J. Sikkes, 3e E. Visser. Hardloopen heeren: le pr. S. Dijkstra 2e C. Melchers, 3e P. Hoekstra. Haal den trein dames en heeren: le pr. mej. L .de Blauw en de heer Sj. v. d. Zee, 2e mej. C. Witteveen en de heer A. de Kroon. Flesschengang: le pr. Mej. C. Thibaudier en de heer Tjerk de Blauw, 2e mej. L. v. d. werf en de heer Johannes v. d. Werf, 3e mej. L. Bouma en de heer R. Molenaar. Stoelendans dames: le pr. mej. J. v. d. Werf, 2e mej. G. Hielkema, 3e mej. N. Konst. 4e mej. H. Monkelbaan. Na afloop van dezen wedstrijd had een herhaling van den optocht plaats, thans met verlichting, waarbij evenals des morgens de muziekvereniging „Euphonia" haar medewerking verleende. Aan dezen optocht was een wedstrijd verbonden; de uitslag is als volgt: bloemenwagen le pr., 68 p.; Oud-Gaasterland 2e pr., 67 p.; de bruidstoet 3e pr.. 65 p.; Volendammers 4e pr., 62 p. --- Te Mildam. MüLDIAM. Hoewel, behoudens eenige uitgehangen vlaggen, met en zonder oramjewiimipeü, aflhier die verloving vam Prinses Juliana niet feestelijk Üs herdacht toch kom het puMiiek van ome dorp Zaterdagavond nog genieten van een concert, aangeboden door het plaateenijlk muziekcorps „Con Brio". Eenige mairSchen en vaderiamdtaebe Klederen werden ten gehoore gebracht Bovendien voerde d». Middelkoop, in vierbamd met de heugelijke gebeurtenis nog kont het woord, en deelde mede dlalt namens de oramjevereenigang aan 1 vorstelijk paar eem telegram met geldkwenechen zal worden gezonden. Met het speten vam Pa 138:1 werd het avondconcert besloten. Het meerendeel van het puMek zong d>Bt vers mede. --- Te Lemmer. LEMMER, 12 Sept De naitaonalte feestdag werd ook hier gevierd. Des middags bieïdm de kinderen van ale scholen 'n optocht door de plaats. Voor het gemeentehiufib werden de kinderen toegesproken door den waarnemend burgemeester, wethouder M. F. de Vries. Des avonds had een fafldkeloptoch/t plaats. Na afloop biervan volgde nog een concert im de mußiefctenit De stroom van berichten over feest- vieringen was zoo overweldigend, dat we niet alles in ons no. van heden kon- den opnemen. --- INGEZONDEN. EEN HOOGST MERKWAARDIG GEVAL. Rectificatie. Door het uit/vallen van een enkele letter in mijn artikel „Een hoogst merkwaardig geval" is daarin een zeer zinstornde fout geslopen. Er staat namelijk ongeveer in het midden: i,Er zijn thans eem vijftal vitaminen bekend: vit. 81, vit. 82." enz-, waar de hoofdletter B ie uitgevallen. Het moest dan ook zijn: Er zijn thans een vijlbal vitaminen B bekend: vit 81, vit B 2 enz, Zooals vermeld in mijn stuk „Schoolvoeding" kent men thans totaal 14 verschil lende vitaminen en wel: A, 81-5, C, D, E, F, H, J, R. en 13. Voor zoover tot nu toe bekend, zijn hiervan niet voor den mensch, doch slechte voor enkele dieren van belang 83, 84, 85, F, R. en IJ; echter hebben de jongste onderzoekingen aangetoond, dat B 4 noodig is naast BI tegen beriberi en naast B 2 tegen pellagra (Milaneeeche uitslag of Lomibardisdhe maieziekte of Asturische roos enz.) Van de overige 8 vitaminen, voor den mensch van belang, zijn het langst bekend en het best bestudeerd A, B, 82, C en D, wel bijgenaamd de „groote" vitaminen. Men bedenke echter wel, dat pas na den wereldoorlog een krachtig aangevat onderzoek is begonnen. De vitaminen E, H. en J. zijn nog slechts zeer kort bekend, beetudeering er van ie nog in het begin. P. EISENGA. --- Verpachting van den Afsluitdijk Ontstemming onder de visschers. Er heerscht op het oogenblik ernstige ontstemming onder de kleine visschers over de verpachting van de afsluitdijk naar Friesland. Wat is n.l. het geval. Vele visschers, die door de afsluiting van de Zuiderzee tot werkloosheid zijn gedoemd, vonden een bestaantje, zij het een zeer karig, in het zoeken van alikruiken aan de Waddenzeezijde van dö afsluitdijk, die daar in een matige hoeveelheid zijn te vinden. Nu heeft het rijk onlangs de dijk verpacht. De pachter beschouwt de zaak zoo, dat ook het vischrecht aan de steenglooiïng van de dijk daaronder valt en hij verbood den visschers daar langer alikruiken te zoeken, tenzij zij hem daarvoor een vergoeding betalen, welke hij gesteld heeft up 70 cent per baal. Als men nu weet, dat de alikruiken aan de afslag f 5 per baal opbrengen en men met moeite Yt tot A baal per dag verzamelt, dan is het duidelijk, dat de kleine bestaansmogelijkheid, die hier voor de verschillende gedupeerden aanwezig was, weer geheel verloren is gegaan. Geen wonder dan ook, dat de menschen ontstemd zjjn. De visschersvereeniging D.E.T.V. heeft zich thans met de zaak bemoeid en heeft in een adres aan den minister verzocht het pachtcontract ongedaan te maken of anders andere voorzieningen Je treffen. --- Gebruikt inlandsch hout! Stand op de jaarbeurs. D© Ned. Heaidle-Mj. schrift ons: Oppervfliaklkiig gezien, zou men zeggen, dat deze oproep, die in «He toonaarden en in allerlei vakbladen bijna dagelijks wordt herhaalJd, ondier de tegenwoordiige economische omstandigheden en door den druk der tijden, wel zoo aügeineen weeiWanfk had gevonden, dlat opwelkfcilng hiertoe niet meer noodög wae. Toch staalt men verbaasd, hoe hieraan door aleriiei oMJoieelte en senwK>ffïoieele Staa'tks-, Provincie- en gerneewtedlJemistlen nog dteedis onvcflldtoend© aandacht wordt geschonken dtoor on noodig gebruik vam het buitentaidlsdhe product. Het ite daarom een goed idee geweest, diat door sameniwenkliing vam Stiaateiboschbeheer, Ned. Heidemaatschappij, de groep Inlamdfeche Houtthandel vam den Ned. Houtbond en eenige MLandlsch. hout verwerkende fabrieken op de Eerste Agrarische Jaarbeurs te Utrechlt thans een Stand van Inlamdsch Hout is bijeengebracht in een van de 'buitenpavilljoens van het Vreeburg. Dit pa/villjoen düemlt, om dm het algemeen meerdere bekendheid te geven aan wat in onze Nexterfandßche bosschen groeüt en wat daaruit kan worden venvaardugidi, teneinde alldlus het gebruik vam iinölaudbch hout ra ons land te bevorderen. Teneinde dit doel te bereiken, zijm van de zes belteingrijklste totandöche houtsoorten (grove dem (= grenen), efflc, beuk, iep, esch en populiiier) bijeengebrachit het ruwe product zooafe dült uit de 'bosschen komt, het gedeeltelijk verwerkte product en diverse eindproducten. Men vindt er o.a. de dlumninggproducten vam onze jonge gimve-demirieniboschen verwerkt tot bloem- en booostoldk.en, slSeten, heiniilngipa'liein, portooenen, boomsüuitJtem, boompalen, ktaverruiteiis, diakruitens, enz., tot njijmfooult Verdier zwaardere producten alle dwarsliggers, witeseflhoult, gondünghout, pteaithoult damrwamd, paaühoüt bergreden, heipaltem, meerpalen. Opgezaagde zware stammen, venaaagd tot courante dilktemalen voor pfenlk- en ptaatlhöut, en nvett behiuj(p van tM9lacb,enllli|ggiein(dle lagen gelegd i(n A-en. ooTsprortkelijTkeo. étamvonm, toornen producten, die mem vilt sfleur miet van Neder La ndschen bodem meent te kunnen verwachten. Eindelijk vtilndt men er tetflooze verwerkte producten aiïe etaafibtalajes voor houtbestrating, producten van de Nedert. rucifersfabrieken, iriptex, kisten, doezen, cftititpts, schoppen, stelen, jutoken, enz. enz. Moge zij er toe Bedden, dat de houit gebruikers oiöh in de eerstkomende dagen huer op de Eerste Agrarische Jaarbeurs gaan overtuigen van de mogelijkheid, om -uit eigen bosschen in hum behoelte te voorzien en aldus den Nederiandsclhen boschlbouw te bevordoren. Meerdere exploitatie van eigen bosschen geeft in het bijlander in den wintertijd aan vele hamdem werk en is alldus een kTachiüig middel ter 'bestrijding van de weridtooshieidi. In verband met de zeer benarde omstandigheden, waarita bier te lande speciaal de boschbouw veikeert, verdient deze inzending meer dlan gewone befllainlgstelifng. --- Burgerlijke Stand. LEEUWARDERADEEL. van 5 tm. 11 Sept. Geboren te Finkum, Tjalle, zv. T. van der Hoek en G. Kramer. Te Stiens, Tjeerdje, dv. T. Leistra en J. Hoekstra. Te Huizum, Trijntje, dv. W. Huizinga en G. Kooistra. Te Hempens, Sjoerdje, dv. G. de Jong en S. Hofstra. Te Huizum, Berendina Gezina, dv. D. Schothorst en J. Korte. Te Finkum, Menne, zv. P. Groenewoud en S. Halma. Te Huizum, Johannes, zv. J. J. Koopmans en G. Kramer. Willem Fokke, zv, F. de Jong en A. Boersma. Te Stiens, Hiltje, dv. G. Jouema en A. Terpstra. Ondertrouwd: L. H. Put 25 jr. en T. van Tiel 21 jr., beiden te Huizum. R. Hoekstra 21 jr. te Oudkerk en H. Sikma 18 jr. te Lekkum. K. v. d. Heide 25 jr. te Leeuwarden en A. de Boer 21 jr. te Huizum. L. Broersma 26 jr. te Huizum en W. de Vries 29 jr. te Leeuwarden. K. H. Oppenhuizen 21 jr. te Leeuwarden en W. Dam 20 jr. te Huizum. Overleden: A. H. Algra 72 jr., wedn. van J. K. Bosma te Huizum. --- Berichten uit Stad en Dorp. Veekeuring Idaarderadeel. WARGA, 10 Sept. De Fr. Mij. v. Landbouw afd. Idaarderadeel-Oost hield heden de jatrlijkeche veekeuring te Warga. De catalogus bevatte 269 nummers. Ale jury fungeerden de heeren IJ. Velde, Ureterp, H. Th. Ooetenbrug, Rijperkerk, I. de Boer, Time, G. J. Ruiter, 't Meer, J. Sikma, Rauwerd en K. S. de Groot, Friene. Tweejarige en oudere etteren: Athleet van J. H. de Boer Mzn. 3e pr. Enteretieren, geboren na 30 Sept. 1934: Bertue 11, van M. P. de Boer 2e pr.; Piet V. van J. A. de Groot 8e pr.; Victor, ian N. Hovinga 3e pr. Melkgevende koeien, geb. voor 1 Oct. 1982, die in het loopende jaar hebben gekalfd: Zuster VIII, van J. W. de Visser le pr. A plus mcd.; Jiteke X, van W. Kaaetra le pr. B plus, mcd.; Sijke, van D. J. Nauta 2e pr.; Lieuwe X, van P. L. Tilma 2e pr.; Boukje IX, van J. W. de Visser 2e pr.; Jantje van J. H. de Boer 3e pr.; Anna van P. L. Tilma 3e pr. Buiten stamboek: Marie XXI, van Gj. dè Groot 2e pr. Kalve koeien, geboren voor 1 Oct. 1932: Boukje van J. W. de Visser le pr. A plue mcd.; Wieteke 111, van N. Hovinga le pr. B plus mcd.; Leopold'e Japke, van M. T. de Boer le pr. C plus mcd.; Jaantje 111, van M. Hettinga 2e pr.; Teateke VI, van J. W. de Visser 2e pr.; Janke XXXVI, van J. A. de Groot Se pr.; Frieda Leeuwarder, van H. Jelles Kooistra 8e pr.- Gepke, van D. J. Nauta 3e pr.; Betje XIV, van J. IJ. Stienetra 8e pr.; Japke X, van dez. 8e pr. Buiten stamboek: Trui 111, van J. Jacobi 8e pr. Melkgevende twenterrieren, geb. voor 1 Oct. 1933: Bonte Jiteke, van J. A. de Groot le pr. plue mcd.; Olly, van P. L. Tilma le pr. plus mcd.; Jonge Hendr. Holtes 11, van M. T. de Boer 2e pr.; Freerkje Leopold, van H. Jelles Kooistra 2e pr.; Jiteke B 11, van J. A. de Groot 3e pr.; Rika, van H. Jelles Kooistra 3e pr.; Clara XVII, van J. IJ. Stien. etra 3e pr. Buiten stamboek Umkje VI, van J. Jacobi 2e pr. Melkgevende enterrieren, geb. voor 1 Oct 1934: Kleine XII, van D. J. Nauta le pr. A plue medaille; Jiteke J. L., van W. Kaaetra le pr. B plus mcd.; Juweeltje V, van J. H. de Boer Mzn. 2e pr.; Tietje IV, van D. J. Nauta 2e pr.: Steenbeek B XVII, van J. W. de Visser 2e pr.; Johanna 11, van J. H. de Boer 3e, pr.; Freule Lutsche, van M. Hettinga 3e pr , Rindertje Leopold van H. Jelles Kooistra Se pr.; Rebekka, van dez. 3e pr. Buiten stamboek: Lutsche 11, van J. Jacobi le pr. plus mcd.; Eieje van J. S. van Dam 2e pr.; Klaasje 111, van dez. Se pr. Hokkelingen, geboren voor 1 Oct. 1985 en na 30 Sept 1934: Arnoldina'e Betje, van L. Zwart le pr. A; Betje XXIII, van J. IJ. Stienstra le pr.; Clara XXVI, van dez. le pr. Minke van J. W. de Visser le pr.; Saakje, van dez. le pr.; Netje, van S. J. de Jong 2e pr.; Juliana H. A. 11, van W. Kaaetra 2e pr.; Bertue Pietje IV, van M. T. de Boer 3e pr.; Marijke V, van J. H. de Boer 3e pr.; Aukje VII, van dez. Se pr.; Jeltje VI, van D. J. Nauta Se pr.; Marta 111, van J. IJ. Stienetra 3e pr.; Betje, van J. W. de Visser 3e pr. Buiten stamboek: Jantje V, van J. S. v. Dam 3e pr. Oudere stierkalveren, geb. na. 30 Sept. "35 en voor 1 Febr. 1936: Nikker, van M. Hettinga 2e pr.; Piet VIII, van J. W. de V'eser Se pr. Jonge etierkalvern, geb. na 31 Jan. 1936: Harm, van U. Kalsbeek 2e pr.; Wouter van J. A. de Groot 3e pr.; Frans, van J. IJ. Stienstra 3e pr.; Koosje'e Athleet, van dez. 3e pr. Oudere koekalveren, geb. na. 30 Sept 1935 en voor 1 Febr. 1936: Wieteke 11, van J. H. de Boer le pr. A; Juweeltje VII, van dez. le pr. B; Aukje X, van dez, 2« pr.; Juweeltje VIII, van dez. 2e pr.; Anna 11, van P. L. Tilma 2e pr.; Ria Hendrik Bes Berber, van W. Kaaetra 2e pr.; Antje V, van J. H. de Boer 3e pr.; H. Jelles Kooistra 3e pr.; Kekke VII, van D. J. Nauta 3e pr.; Romkje, van P. L. Tilma 3e pr. Jonger koekalveren, geb. na 31 Jan. *36: Japke XVI, v. J. IJ. Stienstra le pr.; Lutsche, van M. Hettinga 2e pr. (a); Kleine XIV, van D. J. Nauta 2e pr.; Daniel XXVI, van W. Kaaetra 3e pr. (a); Fetje Hendrik, van H. Jelles Kooistra 3e pr.; Clara XXXI, van J. IJ. Stienstra 3e pr. Productiedieren. Boukje VII, van J. W. de Visser, le pr. A plus mcd. en wisselmed., als de beste koe van de keuring; Zuster VIII van dezelfde le pr. B.; Jantje, van J. H. de Boer 2e pr.; Janke XXXVI, van J. A. de Groot 2e pr.; Sijke, van D. J. Nauta 2e pr.; Boukje IX, van J. W. de Visser 2e pr. Familiegroepen. Groep van J. A. de Groot le pr. plus mcd.; Lieuwe X met afstammelingen van P. L. Tilma le pr. plus mcd.; Boukje IX met afstammelingen van J. W. de Visser 2e pr. Afstammelingen van één stier. Afst van Martje Athleet, van J. H. de Boer en J. IJ. Stienstra le pr. plus mcd.; Afst. van Karel no. 18436 van D. J. Nauta le pr. plus mcd.; Afst. van Marinus no. 19042 van J. W. de Visser 3@ di* * Mooiste geheel. J. W. de Visser le pr. plus wisselbeker van de C.A.F.; 2e pr. plus mcd. J. A. de Groot; 3e pr. D. J. Nauta; 3e pr. P. L. Tilma. Ramlammeren bij tweetallen: le pr. M. Hettinga (Friesch ras); 2e pr. M. T. de Boer (Tex. ras); 2e pr. dezelfde (Tex. ras). Ooilammeren bij tweetallen: 2 maal 2e en 3e pr. P. L. Tilma (Tex. ras); 3e pr. M. Hettinga (Friesch ras). Schapen: le pr. P. L. Tilma, 6 Tex. sch.; 2e pr. M. Hettinga, 4 Fr. sch.; 2e pr. M. T. de Boer, 4 Tex. schapen. Varkens: le pr. drachtige zeug van J. W. de Visser; 2e pr. beer V.D.L. van P. L. Tilma; 2e pr. zeug met biggen van J. W. de Visser; 3e pr. beer Brutus no. 6102, van dezelfde. Ter opluistering: 2e pr. overjaarsche Tex. ram van J. W. de Visser. --- Diefstal van rijwiel. RINSUMAGEEST, 11 Sept. Een zekeie v- d. H., uit Zwaagwesteinde, liet alhier zijn rijwiel een oogenblik onbeheerd staan. Toen hij even later terugkeerde, was de fiets spoorloos verdwenen, terwijl op dezelfde plaats een oude damesfiets was neergezet. Daar aan diefstal wordt gedacht is door de politie alhier een onderzoek ingesteld. --- Een nieuw rijwiel achtergelaten. OOSTERLITTENS. 12 Sept. Tijdens de kermis zag een dorpsgenoot 's avonds een splinternieuw rijwiel, gemerkt .„Simplex", onbeheerd tegen een hek staan. Toen het een tijdje later er nog stond, heeft hij het er weggenomen en bij den rijksveldwachter aangegeven. Tot nog toe heeft de rechtmatige eigenaar zich niet aangemeld. --- LOONREGELING LANDBOUWBEDRIJVEN Arbitrale uitspraak. SINT ANNAPAROCHIE, 12 Sept De heer H. van Boeijen, regeeringsarbiter in het arbeidsgeschil in het landbouwbedrijf in de gemeente Het Bildt, heeft in zijn scheidsrechterlijke uitspraak o.m. de volgende loonen vastgesteld: vaste arbeiders en losvaste arbeidere, die recht hebben op werk gedurende het geheele jaar, 24 cent per uur; arbeiders, aangenomen voor 10—12 maanden, 25 cent per uur, aangenomen voor B—lo maanden 26 cent per uur en aangenomen voor een tijd van minder dan acht maanden 27 tot en met 30 cent per uur. De uitspraak is van kracht vanaf 12 Mei j.l. tot 12 Mei 1937. --- De Survento te Surhuisterveen Duizenden bezoekers op den derden en vierden dag. Fraai weer begunstigde den Sluitingsdag. De belangrijke landbouw-, industrie- • handelstentoonstelling te Surhuistervee» werd Vrijdag, — den derden dag, — "•• door duizenden bezocht. Zelfs' was het o* zoek grooter dan de eerste twee dagen. E*» dichte menschenmassa bewoog zich op b' uitgestrekte terrein en in de tentooniWJ iingstenten. Vooral 's avonds was het P| zeer druk. Duizenden hebben het vuur | werk, dat om half elf begon, bijgewoond i Dit vuurwerk bestond uit 36 nummers «"» . was, naar aller meening, schitterend. menschen waren er enthousiast over. De feesttent was stampvol. Van het »" wisselende programma werd veel genoten- --- De paardenkeuring. 's Morgens om elf uur ving de paarden* keuring aan. Honderden waren op het terrein aanwezig, bewonderend de zeer vel* ter keuring aangeboden dieren. De uitslagen zijn: Twenterpaarden: le prijs Hangar*' eig. S. J. Kazemier te Tolbert; 2e pril» Germea, eig. R. Lettinga te Stiens; 3e pr|J9 Halmia, eig. S. Boetje te Kornhorn; 4e pW Odilea, eig. E. G. Kijlstra te Surhuisterveen; 5e prijs Orelly, eig. U. Dijkstra •• Anjum. Enterpaarden: le prijs Irade, elf J. S. Boelstra te Vrouwenparochie; 2e prU' Pagina, eig. ?; 3e prijs Ukaline, eig. A. Anema te Sint Annaparochie; 4e prijs een merrie van J. P. Wiersema van Sint Annaparochie; Be prijs Pinda, eig. R. Prins -9 Lutjewoude Kollum. Veulens: le prijs hengstveulen van E. Spriensma te Burum; 2e prijs merrieveulen van W. van der Zwaag te Buitenpost; 3e prijs hengstveulen van H. Datern* te Oldekerk; 4e prijs merrieveulen van U- Dijkstra te Anjum; 5e prijs merrie veulen van R. Lettinga te Stiens; 6e prijs veulen van W. van der Zwaag te Buitenpost --- Het concours-hippique. Des middags was er een groot concoursbippique, waarvoor zeer veel belangstelling bestond. Reeds ver voor de aanvang stroomde het veld vol. Naar schatting waren er ongeveer drie duizend toeschouwers. Het was prachtig zonnig weer, zoodat het vertoeven op het veld daardoor alleen reeds een groot genot was. Daarbij was er bij het rijden der paarden veel te genieten. Zoc werd het een echt mooie middag. De Chr. muziekvereniging te Harkema-OpeindB zorgde voor marschmuziek. De uitslagen zijn: Rubriek I: paarden, die niet meer dan f2O in eens hebben gewonnen: le prijs f2O Constant, eig. H. Aalfs te Schuilenburg; 2» prijs f 10 Adolf, eig. D. H. Vinkers te We* terlee; 3e prijs f 5 Ewenusa, eig. A. Stol te Pieterzijl; eerv. vermelding Nuberti, ei?- Stal Spijkervet te Steenwijk. Rubriek II: stamboekmerries, ingeschre-/ ven in het Fr. Paarden Stamboek: le prijs» 130 Kaatje, eig. E. Spriensma te Burum; 'ft prijs f2O Favoriete 11, eig. W. van def Zwaag te Buitenpost; 3e prijs flO Lucia, eig. K. Buining te Oostermeer; 4e prijs i& Ninelle, eig. F. H. van der Veen te Burum; eerv. vermelding Marieke, eig. J. H. Dijk' stra te Hemrik. Rubriek III: Limietklasse; paarden die in het geheel niet meer dan f5OO hebben gewonnen: le prijs f4O Tiponna, eig. Sta' Spijkervet te Steenwijk; 2e prijs f3O Chaf los, eig. D. H. Vinkers te Westerlee; 3e prü9 f2O Casper N, eig. E. Hemmes te Groningen: 4e prijs flO ColoneL eig. D. E. Mellema 'e Finsterwolde; 5e prijs flO Nuberti, eig- Stal Spijkervet te Steenwijk. Rubriek IV: open klasse; enkel spannen! le prijs f5O Elza, eig. D. E. Mellema te Finsterwolde; 2e prijs f4O Arthur, eig. D> H. Vinkers te Westerlee; Se prijs t 20 ,l; eig. D. E. Mellema te Finsterwolde; 4e pr» flO Caspar, eig. E. Hemmes te Groningen; 5e prijs flO Tiponna, eig. Stal Spijkervet W Steenwijk. Rubriek V: spannen; open klasse: le prijs f5O Juliue en Climax, eig. D. E. Mellema 'e Finsterwolde; 2e prijs f4O Casper N en Sigismund, eig. E. Hemmes te Groningen en D. Vinkers te Westerlee; 3e prijs f2O Charlos en Adolf, eig. D. H. Vinkers te Westerlee; 4e prijs f2O Piet en Lucas, eig- D. E. Mellema te Finsterwolde. Zaterdagmiddag vonden door vele duizenden bijgewoonde sportdemonstraties en wed* strijden plaats, begunstigd door fraai weder, terwijl de dag en tevens de tentoonstelling besloten werd — behalve met het gebruikelijke amusement in de feesttent — met een schitterende verlichting a giorno. Eindelijk doofden de lichten en behoorde de zoo allesEins geslaagde Survento tot het verleden. In feite tenminste, want ongetwijfeld zal van deze grootsche expositie in Suï* huisterveen en wijden onjtrek nog lang gesproken worden. --- INBRAAK IN DE ZUIVELFABRIEK TE GARIJP. Buit gering. GARIJP, 12 Sept. Hedennacht is door uitsnijding van een ruit in het kantoor det Coöp. Zuivelfabriek alhier ingebroken. Alles is doorzocht. De buit was echter vrij zeker nihil. Geldswaarde was in het kantoor niet aanwezig. Door den politiechef te Bergum konden vingerafdrukken worden genomen --- VRACHTAUTO MET 15 KOEIEN IN DE SLOOT. Zes stamboekkoeien verdronken. MURMERWOUDE, 14 Sept. Hedenmorgen ireed aülhieT een viraidhitauit© vtan Gebr. Bloemhof, Veen/wouden, beladen met 15 koene»' eigen aan C. Falkena, te Rilnisiumageest, naar bat sportterrein, alwaar vamdaag door de aifd. Danitumadeel der Fr. Mij. Vam Landbouw die jaariijikache veekeurimg werd gehouden. Om op bet terrein te komen moest de veeauto een zandweg passeeren, weülke voor dLze vracht niet bestamd Week te zijn. Het gevolg was dalt de wagen in de stoot kantelde. Hoewel onmiddellijk eem groot aantel personen hiuiip verleende, bleken reeds zes sttamboekkoeien verdronken te zijn. Waar ook de andere negen dieren veel water in kregen, wordt gevreesd dart meerder zullen stenven. De chauffeur, een knecht vam Bloemhof, bekwam geem noemenswaardig letsel. De gebr. Bloemhof hadden vee cm auto veiraekerd. De firma Sierksro», vam Ddktouim, baeft met twee k raanwageme de veeaato göficbü, --- Kamer van Koophandel. LEEUWARDEN. Opentó. wrgaderteg w» de Kamer van Koorjfiandel voor Friesland & Leeuwarden op Donderdag 17 September om twee uur ter secretarie der Kamea Willemskade 2. Punten 0.a.: Mededeelingen. Schrijven H.S.N, te Harlingen over basaltoverslag aldaar. Onderhoud met den hoofdingenieur" directeur Rijkswaterstaat Enquête naar gebruik van vreemde talen op de handelskantoren te Leeuwarden. Verversbrug te Leeuwarden. Veerdienst Stavoren—Enkhuizen. Wijziging openstellingsuren van eenlg9 post- en telegraafkantoran. Autobusdienst Dokkum—Leeuwarden- Voorstel van het Burean om ter fine van advies te renvoyeeren naar de Financieel* Commissie, de begrooting der Kamer voor het jaar 1937. Behandeling van het prae-advies der Commissie voor het Verkeerswezen 'nzan, het tarief voor de algemeene abonnement»* kaarten der Nederlandsche Spoorwegen- ---