POSTTAR,EF: porto binnenland pw «, gr. 2K et. EERSTE BLAD Koopt LOTEN „Grafische Vakken" HooVdprrl"tïndh -1* W°UDSTRA, H'waL H.is' La"dhuis. Loten f 1.-per stuk. Mr* Wegens sterfgeval is snTu onze zaak Woensdag • october vanaf ELF uur GESLOTEN Dracht 19 ■ Heerenveen Lederprijs 30 pCt. verhoogd Ziet bericht Nieuwsblad van friesland van Woensdag j.l. voor'.iinLZ0! eewone ledersoorten. leTerTil ederB°orten zal dit zeer "«•'B»t minder zijn!! een DrlïVl in.onze Prima kwaliteit een Prachtsorteering -IJNE LEDERWAREN, BOEKENPORTPunni .lwee CD dr>e vakken, pSnWverr?ocy ** »* lage beslist zonder eenigeverhoogino Beleefd aanbevelend, F. NIEBOER Tenl, 65' Heerenveen --- Honderd I Duizend keert de Onderlinge Levensver zekering Mij. M's-Gravenhage" gevestigd te 's-Gravenhage uit als winst over hel vijf-jarige • i Uitgesloten aansprakelijkheid! /SS lllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllilllllllll WRESVERANDERINGEN gelieve men ZOO SPOEDIG HOGELIJK op te geven. Men voorkomt hiermede vertraging in de verzending der courant Met het nieuwe adres dient ook het oude adres te worden opgegeven. Kaarten hiervoor zijn a lH ets. per stuk bij de Posterijen verkrijgbaar. iiiiiiiiiiiiiiiiiimmiiiiiiiiiiiiiiimimiiiiimiiiii --- MMMBmjS^^^^^mm^^ Soldaat>südinS Va" Kwatta-Soldaatieö telt deze uitgeknipte advertentie voor 4 Kwatta- --- Tentoonstelling van huisvlijt en antiek 2e helft October, in 't geheel opnieuw gerestaureerde gebouw Tan V. v. V. te Drachten. mr Inlichtingen bij den heer G. BOOSMAN, secretaris van V.v.V. en .boekhandel W. KEUNING, Noorderbuurt 5. lIIIIIIiIIüIBIIIIIIIIIIIIII --- Gewijzigde denkbeelden in Frankrijk. Het denkbeeld, de ontwapeningsbe*Prekingen weer aan te va'ilten lanceer- Jte ook de Fransche minister van buitendlandsohe zaken, Del-bos. Het kenbaar Blaken van dezen wensch door Frankje wijst op een markwaardige ommekeer in de Fransche opvattingen. Het mislukken van alle onitwapeningsplanneu is tot dusver afgestuit op Frankrijk, dat eigen veifligbeüd stelde boven de internationale toenadering. De tegenstelling Frankrijk—DuiHschtand was een der hoofdoorzaken van helt mislukken van Henderson's pogen. Bestaat dte tegenöbeffiiing dan niu niet meer? Het stellen van deze vraag is haar beantwoorden. Wat veranderd is, is de gezindheid en het ds belangwekkend, dit vast te steil len, dat de vrees, die Olémencean en Poincaré zoo krampachtlig deed vasthouden aan de verdragsbepailiugen van Versalies verdwenen ds — zij het dan ook dat die vrees op andere wijze uiting vindt. Er is sinds dien zooveel veranderd en mede dank zij de poiMiek-vau-derange-baan der radicaalHsooiaiisiien is Duitschland geworden tol een gelijkgerechtigde mogendheid. Waarmede Frankrijk rekening moet houden, doch thans als rilvaal. Sinds de mislukking van de ontwapeningsconferentie heeft zich een verandering vollirokken, die het Deinde Rijk een miffitair apparaat heeft gebracht, dat geduchter ds dlan in 1914. Hier toont de Fransche diplomatie een ziin voor de werkelijkheid, die men bij veüe vroegere staatslieden, helaas, tevergeefs heeft gezocht. Frankrijk is bereid een streep te zettten onder het verllledien en wanneer deze gezindheid inderdaad een praotüsehe verwezenlijking tengevolge heeft, dan kunnen de gevolgen voor de wereld met recht heilzaam worden. Frankrijk wil de feiltielijke rechtsgelijkheid van Dulitschiland erkennen en op deze basis over bewapeningsbeperking spreken. D Oog€>nsohijniiijk moet de Fransche diplomatie de Duiösche op haar weg vinden. Immers dat was de voorwaarde, dlie wijten von Schleicher stelde, het weigeren dier reohtgelijkheiid deed von Papen te Genève het besluilt mededeelen, dat Duitschland zich van het Volkenbondswerk zou terugtrekken en Hiililier niet in de laatste plaats heeft sinds hij aan het bewind- kwam, herhaaldelijk zijn vredeswil betuigd, mits men Duitsch'land's rechtsgelijkheid zou erkennen. Welnu, aan die voorwaarde is volr daan en men zou dus het idee van Delbos een kans van slagen kunnen geven. De Duitsche rechtsgelijkheid is een rekbaar begrip. Maar Frankrijk is niet alleen en bovendien is er aandeidling voor de vraag: heeft het hernemen van de rechtsgelijkheid door Duitechland het evenwicht hersteld. Hiller zegt van wel, maar er zijn er, die dit een weinig anders beoordeelen. Duitschliand is voor veten een gevaar en die vrees heeft eerder de behoefte aan bewapening vergroot, dan diat zij het veriangen naar ontwapening heeft gesterkt " Evenwicht iin de bewapening, men zou hielt weffllidbt kunnen krijgen wanneer dit herbewapende Duitschland niet belt Dujlischland van Hiitler was. Zooals wij in dien aanhef al hebben gezegd, onirwilkkallt ziioh een conflict tusschen democratiie en dictatuur, en ook al is het naiöioniaal-jsocialliisime er, naar het woord van HMer, alleen voor binnenllandsche gebruilk, het feft, dat men daarop in tai van kringen niet zoo bijetier gerust is verstoort reeds bij voorbaat het door voor zijn oniwapeningspiannan zoo gewensebte evenwicht» Daarvoor kan ook Yvon Deibos niet bliimid zijn. De vraag mag bovendien gesteld worden: Is Duitschland inderdaad bevredigd? Een vraag, die groote kans heeft onikeninend te worden beantwoord. De groote partij-bijeeukomsit te Neurenberg i& nog niet zoo Hang achter den rug, waarop Hïtller teoh ook het Duitsche grondstof f én-probleem aan de orde heeft gesteld. Het is ondenkbaar, dat Duitschland niet vroeg of laat den eisch zal stellen: koloniën. Ook al heeft Hitlter in Maart van dti jaar met veel nadruk gezegd: Nu zijn wij bevredigd. Het koloniale probleem blijft Het iis een merkwaardig symptoom, dült het bureau van Von Kibbemljrop te Berlijn, na zijn vertrek naar Londen, is omgetooverd tot een soort ministerie van koloniën. Er zullen koloniale specialisten te werk worden gesteld» Hilliter zelf maakt in zijn redevoeringen duideMjke toespelingen: wanneer Dui'tscMand duizenden vierkante K.M. koloniën 7/>u hebben De uitingen worden steeds duidelijker. Bn dan vraagt men: bevredigd, recbtsgelijk? Men kan den indruk niet van zioh afzetten, dat het idee van Defibos wel op een zeer ongelukkig moment is gelanceerd» Het heelt er niet veel van, dat de *ijd voor ontwapenen reeds daar is. --- Over de Grenzen Men spreeKt weer over ontwapening. Frankrijk streeft naar gelijkt'jdige economische en politieke ontspanning. — Ontwapening na een te voren bereikt rechtvaardig bewapeningspeil. - *aI Men 't a~ a 9 «aarover eens worverklaringen op het "gres der Britsche conservatieven. Smaakt ,??* nebben we mefllding 'bondsvermad • besluit van de Volkende OatwanenS tot biieenroeping van voorstel van d mmis,siie' ZUlllkls op ook Nederta OsilOsitaten, waarvan *efl, dat ept \L el ui,t,maakJt» Een vooreis optiirnign»'1 vm een behoorlijke doons heen zip6' ;mm€ns, wanneer we om kelsels, dio zi^n er al,lerweSe 9ta- dat t* nu reedlS °P schijnen te uitdraaien il kieer weer zal DuMBchlanS een teleurstelling. ten <«i/riech!te Wopd|t — misschien niet kreeft er ri ~~ gevreesd en Engeland üjk liirji, oeJr31"' zoo spoedig moge- De Kliedaip pepaa',l/d Peiiï te bewapenen. Peninigsdeo, ,nltienit'e wil aan een onitwa°hgelijkh a- n)iieit meedoen, zoolang de het Verrp7,™ radlten blijft bestaan, in ;Lüo3ten dreigt een gewapend niet werWaarbii ««n deel van Europa *W de kan blijven toezien, termijn vele vZf ,striid van beginselen in — 4Hen we, nu ötiriJd 'tiussche6 Wllen aanduiden als den ~~ er zeker rr democratte en dictatuur gen de vred^-6* *°e zal kunnen bijdrasohen de vol Vnd* gezindheid tus* lebben £,v^n te bevorderen. Ook nol in Geoèvi nèn Delibos èn Litwi- aich nl«f nadrnkkelijk betoogd, dat ziJn sympatL mte groote hotels het personeel onverwachte de betangrijkste punten kon bezetten. De meeste hotels waren genoodzaakt te sluiten, omdat de directies weigerden de eischen in te willigen. Voor de gasten werd naet gezorgd en zij waren dlan ook voor een goed dieel geaoodEaakt terstond uit Panje vertrekken. --- Toch een overeenkomst. Hoewel die besprekingen aanvankelijk geen resultaat hadden, is men het ten slotte toch eens geworden over een compromis. Er zal een commissie worden benoemd bestaande uit acht vertegenwoordigers van de patroons en acht van het personeel, welke commissie ten doel zal hebben den tekst voor een collectief arbeidscontract en voor een loonschaal op te steiHen. De politie trad 'bovendien krachtig op, waardoor de staking een vrij ordeïjlk verloop had. Ma het bereiken van een compromis is de staking opgeheven. Niettemin is deze staking een merkwaardig verschijnsel, zoo kort nia-dfit die regeering een zwaar bevochten zege in het parlement heeft behaald. Er is nog niet zoo heel veel veranderd en aan het prestige van Blum doet een en ander geen goed. Het samengaan van twee voor de regeer.ng pijnlijke conflicten geeft te meer aanleiding zich al te vragen, hoe de regeering- Btum de moeilijkheden de baas zal kunnen blijven. De stemming in rechtsche kringen vooral wordt er niet zachtzinniger op. Br is reeds een interpellia'ie aangevraagd over het optreden tegen de la Rocque, door den afgevaardigde Ybarnegaray, die zulks deed in de volgende termen: „Ik wensch het gouvernement te interpelleeren over de op willekeur en machtsmisbruik berustende wijae, waarop uwe regeering, die het hoofd verloren heeft, op order van Moskou, de Parti Social Francais heeft willen treffen, alsmede over de maatregelen, welke gij meent te kunnen nemen om ons land aan de degradeerende dictatuur van Moskou te onttrekken en aan alle politieke partijen en alle burgers gelijkheid voor de wet te verzekeren". --- Een rustige Zondag te Parijs. Toch 1300 arrestaties. Voor Zondag was te Parijs een conununistische meeting aangekondigd en de regeering had geen aanleiding daar een stokje voor te steken, ook al hadden de vuurkruisers aangekondigd, dat zij zouden tegen-demonstreeren. Ernstige incident hebben zidh niet voorgedaan, al kan niet ontkend worden, diat het conflict tusschen rechtte en links zich door de jongste gebeurtenissen weer heeft toegespitst. De politie had zeer uitgebreide maatregelen genomen, om botsingen te voorkomen, hetgeen niet overbodig was, gelet op de aanwezigheid ter meeting van zeker 35.000 communisten en de aanwezigheid in de huurt van een kfteine 20.000 van de la Rocque. Hoewel het wij rustig is gebleven, heef de politie toch niet minder dan 1800 staties verricht. --- DE BURGEROORLOG IN SPANJE. Franco als staatshoofd geinstalleerd. Te Burgos heeft de plechtige instal&atij plaats gehad van generaal Franco tot hoofd van het opstandige Spanje. Franco heeft daarbij o.m. het volgende gezegd: „De overwinning is ons. Wij nullen het vaderland redden en het op een hooger peil brengen. Ik heb voor deze taak uw medewerking noodig en ben ervan overtuigd, dat gdj mij ault helpen. Leve Spanje!" Vervolgens sprak hij het Spaansche volk toe door de radio, waarbij hij verklaarde, dat de nieuwe Spaansche regeering alle pogingen in het werk zal stellen om de sociale orde te herstellen, door aan alle arbeiders werk te verschaffen. Hij voegde hieraan toe, dat de vrijheid op godsdienstig gebied za. worden gerespecteerd; dat handelaverdragen met het buitenland zullen worden gesloten en diat in het bijzonder overeenkomsten zullen worden gestoten met die landen, die niet tegen de Spaansche politiek zijn gekant Het zal ons onmogelijk zijn betrekkingen te onderhouden met hen, die onze beschaving bestrijden. De generaal heeft voorts een uiteenzetting gegeven van de doelstellingen der regeering, waaraan men den fascierißchein inslag niet kan ontkennen. Ook verkondigde hij stellingen, die adkomstig zijn van de Carlisten, die streven naar herstel van de Carlisten op den Spaanschen troon en wier pretendent sedert eenige dagen is de te Parijs vertoevende prins Xaverius. Franco heeft enkele toespelingen gemaakt op de mogelfijkheid van herstel der monarchie. Wanneer wij het oogenblik daartoe gekomen zullen achten, aldus Franco, zal de nationale wil zich kunnen uiten, doch slechts door middel der technische en corporatieve organen, die werkelijk de verlangens van het voïk zullen kunnen vertolken en die de nationale behoeften kunnen begrijpen. Wat den godsdienst betreft, zeide Fraiwo, dat de regeering met de katholieke kerk tot een aceoord zal trachten te komen, teneinde aan de wenschen op godsdienstig gebied van de meerderheid van het Spaansche volk tegemoet te komen. --- Korte Mededeelingen. — Te Arcen (L.) ia een Duitsohe vlieger aangehouden, dte van zijn corps te Munohen-Gladbach was gedeserteerd. De deserteur wae met een dienstauto van zijn commandant er vaodoor gegaan. — In een adres aan de Ministers van Financiën en van Waterstaat heeft de K.N.A.C. verzocht een verlaging van de tarieven der MotorrijruigenJbelasring-wet te willen bevorderen. — De 15-j arige J. H. uit Ganniiken ie bij het leggen van edectrische spanningen in de centrale werkplaats voor jeugdige werkloozen te Breda in aanraking gekomen met een der draden. De jongen was op slag dood. — Voor de rechtbank te Breda heelt teirechtgestaan de 31-jarige koopman H. A. S. uit Tilburg, die in April j.L in laatstgenoemde plaats met zijn auto de onderwijzeres C. van Odijk aanreed, aan de gevolgen waarvan de juffrouw even later overleed. Tegen den koopman is deswege twee maanden gevangenisstraf geëischt, met intrekking van zijn rijbewijs voor den Ip'jd van één jaar. --- Beleediging van minister Van Schaik. Leider van Zwart Front voor de rechtbank. Voor de rechtbank te Breda heeft terediigestaan de 31-jarige A. J. M.. uit Oistenwijk, de leider van het Ned. Volksfascösme Zwart Front. Den verdachte wae oa, ten laste gelegd, dat hij in Juli van dit jaar opzettelijk de eer en goeden naam van den minister van justitie mr. J. R. H. van Schaik, had aangerand. In zijn blad Zwart Front had hij n.l. een door hem zelf geschreven artikel gepubliceerd, waarin aan mr. Van Schalk werd verweten, dat deze, toen hij wel lid maar nog niet voorzitter van de Tweede Kamer was, als permanent adviseur van den rk. steenfabriekarbeidersbonid Simt Stephanus te Utrecht, een indertijd door den administrateur van dien bond J. Zandvoort, ten nadeele van dien bond, gepleegde verduistering tot een bedrag van f 60.000 met zijn persoon heeft gedekt, de belangheblbenide .arbeiders daarvan onkundig heeft geüaten en den administrateur de gelegenheid heeft gegeven naar Indië te vertrekken. Subsidiair was beleediging in geschrifte ten laste gellegd. De verdachte erkende, het artikel geschreven te hebben; bij had echter niet den opzet gehad, om den minister te beleedigen, doch alleen het algemeen belang op het oog gehad. Verdachte legde vervolgens foto's over van contracten met de bandteekening van minister van Sdhadk, uit weöke contracten moest blijken, dat de gewezen en naar Indië vertrokken administrateur van den R.K. Steemfabriekatlbeadersbond verschillende vorderingen op derden aan den bond had overgedragen ter gedeeltelijke dekking van het door hem verduisterde bedrag. De rechtbank besliste — op de vraag van verdachte, om de juistheid van zijn bewering door getuigen te mogen bewijzen — dat in het gewraakt» artikel geen bepaalde Helton aan mr. van Schalk zijn ten laste gelegd, zoodat de verdachte niet tot bewijsvoering kon worden toegelaten. Waarmee het priimadr ten laste gelegde feiteJijk werd' uiltareschakeld Het O. M. vroeg deswege dan ook vrijspraak, doch achtte in e*k geival de beüeediging van een müwister in functie bewezen. Met het oog op het feit, dat verdachte reeds eenmaal voorwaardelijk tot twee maanden is veroordeeld, van welke veroordeeling de proeftijd nog niet verotrekem is, en mede met het oog op het feit dat verdachte aan welgemeende waarschuwingen geen gevolg heeft gegeven, ei6chte het O.M. wegens beleediging van een minister im functie drie maanden gevangenisstraf. --- Uitzetting wegens huurschuld. Bij ontruiming kwam uit alle hoeken geld te voorschijn. — Emmers met guldens kwamen voor den dae. Een zeer merkwaardige historie speelde zich dezer dagen af in de Kleine Houtstraat te Amsterdam, waar een oude vrouw van ruim zeventig jaar uit haar woning moest worden gezet wegens huurschuld. Het oude vrouwtje had al herhaalde malen een aanmaning gekregen, om de achterstallige huur, die niet meer dan f 17.50 bedroeg, te betalen. Daar zij steeds weigerde te betalen — volgens haar zeggen uit onvermogen — ging de huiseigenaar er tenslotte toe over, een deurwaarder in de arm te nemen. De vorige week zou de huisuitzeU ting plaats vinden. De deurwaarder en eenige politie-agenten waren reeds vroeg aanwezig, om een en ander ten uitvoer te brengen. Wie schetst de verbazing van den deurwaarder en zijn helpers, toen uit alle hoeken en gaten geld te voorschijn kwam. Geen bankbiljetten, geen guldens of rijksdaalders, maar dubbeltjes, centen, halfjes, halve stuivers, bijna zonder tal. Uit potjes en pannetjes, uit groentenemmers, zelf 9 uit de vuilnisemmer, overal vandaan kwam geld, hier wat en daar wat, zoodat — toen het geld bij elkaar werd gelegd — een emmer tot de rand gevuld was. Een enkel bankbiljet kwam van onder het zeil, of tusschen het beddegoed te voorschijn. Het oude menschje zat er half versuft bij te kijken, dat die vreemden al haar geldje, dat ze zoo zorgvuldig overal had weggestopt en waarvan ze zelfs niets af wilde staan voor den huisbaas, zoo maar bijeen haalden. De deurwaarder begreep, dat zijn taak hier feitelijk afgeloopen was, nu bleek, dat de vrouw best had kunnen betalen, maar het om een onverklaarbare reden niet deed. De politie werd gewaarschuwd en deze herinnerde zich het oude vrouwtje van een voorval, dat eenige maanden geleden plaats vond. Zij had toen aangifte gedaan van diefstal van zevenhonderd gulden uit een oude kous. De politie hechtte slechts weinig geloof aan haar mededeelingen, doch ging er toch toe over, van een en ander proces-verbaal op te maken. De vrouw had toen gezegd, dat de gestolen zevenhonderd gulden haar geheele vermogen vormden, zoodat ze straatarm was geworden. Vanzelfsprekend trekt de politie de aangifte van diefstal nog meer dan toen in twijfel. Waarschijnlijk is de indertijd gedane aangifte dan ook valsch geweest. Wellicht trachtte ze hierdoor medelijden op te wekken, hetgeen inderdaad gelukte, want verschillende menschen boden haar toen hulp aan. De politie heeft de oude vrouw naar het bureau vervoerd, teneinde daar een verder onderzoek in te stellen. Dit onderzoek brengt evenwel groote moeilijkheden met zich mede, daar de vrouw stokdoof is. Ook het geld is naar het bureau gebracht; er is een be« drag van ruim twee duizend gulden te voorschijn gehaald. Men zal er thans voor zorgen, dat de vrouw in een verzorgingshuis wordt opgenomen — voorloopig kan ze er een behoorlijk pensiongeld betalen! *^ ---