Tweede Kamer. DINSDAGZITTING. Ie begroolin_ van Justitie was aan de orde. Nadat reeds eenige spr.'s aan 't woord waren geweest (zie telegram voritr no.) wees de heer HUGENEOLTZ op de slechte werking van de celstraf hier te lande. De ziektegevallen in de cellen loopen over 20£ pet. der gevangenisbevolking, tegen 4,3 pet. bij de andere gevangenen. Verder laat het gedrag van met celstraf gestraften veel meer te wenschen over en treedt bij hen krankzinnigheid veel vaker in. --- BAKHUIZEN, 9 Dec. 1903. M. de Eed! De lijster- en snippenvangst in Gaasterland heeft el dikwijls aanleiding tot geschrijf gegeven. De aandachtige lezer zal begrepen hebben dat ontevredenheid over de gemaakte j rijzen de naaste oorzaak is. Die ontevredenheid bestaat ook bij de Leden van den z.g. „Bond* alhier. Het volgende jfisije geeft een overzicht van de aan die loden uitbetaalde gelden. Ie sendlng 29 lijsters f 0,72,5. 2e , 30 , - 2,40. 3e , 14 , - 1,40. 4e , 63 » - 5,30. 5e , 30 , 3,00. 6e , 30 , - 3,00. 1 snip f 2,50. 7e , 161 . 12,08. 8e , 369 , 29,52. 9e , 446 , 28,99. 8 snippen f 16,60. 10e , 730 , 61,10. 26 , - 41,60. 11e , 276 , 19,32. 8 , - 8,80. 12e 69 „ - 4,83. 4 , - 6.00. 13e , 66 , - 6,60. 1 , - 1.10. 14e „ 281 , 30.91. 2 , - 8,00. 15e „ 881 , 79,29. 7 , - 10,15. 10e , 1056 , - 65.64. 5 . - 6,87,6. 17e , 181 , 12,67. 10 „ - 13.25. 18e , 51 , 4,84,5. 8 , - 13.20. 19e 25 , 2,25. 20e „ 40 - - 2,80. 4 , - 5,90. 21e , 46 - - 2,99. 2 , - 2.80. 22e , 62 , - 6,20. 4 , - 4 00. 28e , 166 , 18,26. 6 , - 8,65. 24e , 87 , - 8,70. 3 , - 6,00. 25e „ 68 , - 5,80. 16 , - 25,60. 26e , 66 , - 7,26. 9 , - 12.82,5. 27e , 12 , 1,50. 19 , - 26,12,5. 28e „ 114 , 19,95. 18 „ - 27,45. 29e , 74 , 8.88. 6 „ - 12.60. 30e , 69 , - 7.37,5. 7 , - 13,65. 31e , 63 , - 6,85,5. 6 , - 10.80. 32e , 83 , 2,64, 8 , - 14,00. 33e » 29 , 3,30,5. 2 „ - 2.G5. 84e , 4 , 0,32. 4 , - 6,20. 35e „ 5 „ 0,35. 7 , - 15,05. Totaal 6636 lijsters f 461,55,6 en 201 «nippen f 316,27,5, of: ruim 8 et per lijster en f 1,57,6 per snip. Van dit geld moet door de lijster- en snippenvangers nu nog de pachtsom der bosschen betaald worden en dit maakt, dat de Leden van den „Bond" in ongunstiger conditie verkeeren dan zij, dje aan de poelier»-pachters hebben geleverd. In vorige jaren was het wel eens andersom, dooh de Bondsleden kunnen zich troosten met de overtuiging dat zij geen schuld hebben aan het verlies van die brave poeliers-pachters, voor wie „de lijsterhandel nu ongeveer tien jaren lang (een enkel seizoen uitgezonderd) niet meer loonend is?" In Gaasterland is men naïef genoeg te gelooven, dat de poeliers-paohters zich telken jare dit verlies getroosten, om hunnerzijds te voorkomen, dat wij hier lersche toestanden krijgen. Dit geloof moge den poeliers-pachters ten troost zijn I De z.g. -Bond" verzocht ten slotte zijnen doodsvijanden (een der poeliers-pachters moet geze»d hebben : „de Bond zal er onder, het koste wat het wil): laat een volgend jaar wat meer terrein aan mij over, opdat ik TJ voor een al te groote schade behoede en ook — opdat ik niet zulke kleine partijtjes heb te verzenden, want bij zulke kleine hoeveelheden gaat soms een derde deel der bruto-opbrengst aan onkosten weg. K. VAN DER MEER. --- Eenige bepalingen uit de voorgestelde nieuwe drankwet. Een bierhuis of een melksalon was tot dusver vrij. Maar volgens het nieuwe wetsvoorstel zal ook daarvoor verlof gevraagd moeten worden aan Burg. en Weths. Wordt het verleend, dan is het kosteloos, doch slechts voor onbepaalden tijd. En er zijn eenige voorwaarden aan verbonden. Personen die veroordeeld zijn tot een gevangenisstraf of die met hun gezin te kwader naam en faam bekend staan, kunnen geen verlof krijgen. De localiteit waarvoor verlof wordt gevraagd, moet zich aan den openbaren weg bevinden en niet op een boven- of in een kelderverdieping. En .'t verlof wordt dadelijk ingetrokken, wanneer in zoon huis dingen gebeuren, die gevaar geven voor orde, veiligheid en eerbaarheid. De bediening mag, behalve aan eigen vrouw of dochter, niet worden opgedragen aan vrouwen of meisjes. Dit zal regel zijn in die gemeenten welke bij koninklijk besluit zullen worden aangewezen. Ged. Staten kunnen echter ontheffing verleenen van dit verbod. Reeds eerder ïs meegedeeld, dat cafés en bierhuizen — melksalons vallen daar buiten — een open en vrij inzicht moeten geven. Geen luiken, gordijnen, schermen, matglas, gekleurd glas of wat ook mag dit belemmeren. Van den openbaren weg zal men alzoo kunnen zien, wie in een café of in een bierhuis vertoeft. Ged. Staten kunnen van deze bepaling ontheffing vcrleenen voor te goeder naam bekend staande localiteiten, die u itlsjl u itend gebezigd worden voor open tafel of restaurant. --- Een en ander over voeding. Hoe moet een mager mensch zich voeden om iets dikker, een dik mensch om iets magerder te worden? Dat hangt niet eenvoudig af van het vetgehalte van het voedsel. Een lichaam dat mager is, kan vet worden zonder dat veel vet in het voedsel aanwezig is, corpulentie wordt niet tegengegaan door weinig vet tot zich te nemen. Een varken wordt met aardappelen en karnemelk vetgemest, stoffen waarin zeer weinig vetgehalte zit. Het vet kan in het lichaam zelf ontstaan, dat is de kwestie. En voornamelijk ontstaat het uit eiwitstoffen. Dus moet, wanneer we een mager lichaam vet willen maken, een voldoende hoeveelheid eiwit in 't voedsel aanwezig zijn. Evenwel niet te overvloedig, want dan neemt eenvoudig het stofverbruik toe en blijft er niets over voor vetvorming. Ook weergesteldheid en verblijfplaats oefenen invloed uit op de vetvorming. In een verhitte temperatuur wordt een lichaam spoediger vet, dan in matig warme of koude lucht. Weinig beweging zet verder ook vet, terwijl voor, magere, klierachtige gestellen levertraan een uitstekend middel is. Hoe we nu corpulente menschen mager kunnen maken, volgt uit het voorgaande vanzelf. Een der ontvettingskuren die vaak resultaat opgeleverd hebben, bestaat uit een overvloedig eiwit-rijke voeding, dus' een voeding met mager vleesch. Dan ontstaat er door te groote aanvoer een zóo groot mogelijk stofverbruik, waardoor zich in 't lichaam geen eiwit tot vet kan omzetten. Deze kuur moet gepaard gaan met het verrichten van veel spierarbeid. Doch vele patiënten begint vroeg of laat de eenvormige voeding te vervelen. En zoodra ze weer tot hun gewoon dieet terugkeeren, openbaart zich de oude kwaal opnieuw. Aangeboren aanleg schijnt bij zwaarlijvigheid een groote rol te spelen. Zwaarlijvige menschen zijn niet altijd de grootste eters. Een voeding waarbij een ander mager blijft, maakt hen al dikker en dikker. In hun lichaam schijnen ons nog onbekende omstandigheden voor te komen, die de vorming en ophooping van vet bevorderen. Soep, bouillon en vleeschextract. Bij de soep de rijst, de vermicelli, de sago en andere aanmengingsmiddelen buiten rekening gelaten, — komen er in de drie genoemde stoffen geen eigenlijke voedingsstoffen voor. Eiwit kan er niet in voorkomen, want zij worden alle drie bereid door vleesch met kokend water uit te trekken, en in kokend water zijn eiwitstoffen onoplosbaar. Ook de vetten die in het vleesch aanwezig zijn, worden dikwijls zooveel mogelijk door afscheppen verwijderd en komen in het vleeschextract in 't geheejl niet, in bouillon slechts in geringe sporen voor. En ook de koolhydraten kunnen niet in noemenswaardige hoeveelheid aanwezig zijn, omdat het vleesch zelf er slechts sporen van bevat. Toch spreekt men van „krachtige" soep en denkt men bij krachtige voeding allereerst aan bouillon. De uitgetrokken stoffen uit het vleesch zijn een soort vergiften. Bouillon is een mengsel van water, zout en vergif. Dat werkelijk de uitgetrokken stoffen onder sommige omstandigheden, schadelijk kunnen werken, kan men aan verzwakte personen waarnemen. leder weet dat een pas herstelde tyfuslijder in het eerst zeer zorgvuldig zich met zijn voeding in acht moet nemen, dat hij, vooral niet terstond rundvleesch of krachtige rundersoep mag eten. Een harde koorts zou 't gevolg zijn. Wat is nu het goede in de uitgetrokken stoffen van het vleesch ? Ze werken opwekkend ; ze maken den bloedsomloop sneller en krachtiger en versterken de werkzaamheid van het zenuwstelsel. Ze hebben de zelfde gunstige werking als alcohol, zonder diens daarop volgende schadelijke werkingen. Een bord geurige soep smaakt, als men moe of hongerig is, uitstekend. Niet dat ze ons verzadigt, maar de daarin bevatte uitgetrokken stoffen werken als een aangename prikkel op ons vermoeid zenuwstelsel, en stellen ons in staat om het maal dat volgen en ons eigenlijk eerst voeden moet, beter dan anders te verteren. Het gebruik om soep aan een maaltijd te doen voorafgaan, is dus wel zeer goed. De maag wordt daardoor op aangename wijze geprikkeld, en voorbereid tot de werkzaamheid die ons wacht. Vleeschextract bevat niet, zooals men wel eens meent, de voedende bestanddeelen van het vleesch in samengetrokken vorm, maar alleen de smakelijke, prikkelende bestanddeelen. S P e c e r ij e n. We hebben langzamerhand een groot aantal stoffen leeren kennen, die we, opzettelijk tot Prikkeling en opwekking, aan onze spijzen toevoegen. Genotmiddelen kan men ze noemen. Ze zijn volstrekt geen overtollige artikelen, maar hebben behalve den aangenamen tong- Prikkel die ze ons schenken, nog een groote practische beteekenis . Een voedsel, bestaande uit zuivere voedingsstoffen zonder meer, kan op den duur niet gebruikt worden, 't Is te smakeloos en begint spoedig tegen te staan, zoodat slechts de uiterste honger tot eten dwingen zou, terwijl ook het weinige dat men at nog braking en diarrhee zou te weeg brengen. De genotsmiddelen geven ons geen spoor voedingsstof maar zij maken het eten mogelijk. Wie deze uitspraak wat sterk vindt, herinnere zich welk een vreeselijke beproeving het is, te moeten eten als het ons niet smaakt. Het verlies van den smaak zou niet alleen ons van veel genot berooven, maar nagenoeg gelijkstaan met een langzaam verhongeren door onvoldoende voeding. Een spijs die ons lekker smaakt, heeft kans beter dan een andere verteerd te worden. Een huisgezin waar een smakelijke, afwisselende pot gekookt wordthee-t meer kans dat zijn leden gezond zullen blijven dan een ander gezin onder dezelfde omstandigheden, waarin flauwe, smakelooze, eentonige kost wordt opgedischt. Want ook de eentonigheid in de voeding dieni te worden vermeden. Eentonigheid van smaak wordt spoedig gelijk aan smakeloosheid. Een Duitsch geneeskundige van naam schreef over de genotmiddelen : „Nergens laat zich hun invloed duidelijker aantoonen, dan in gevangenissen. Men heeft een groote fout begaan, toen men daar de genotmiddelen als ontbeerlijk, als een soort van weelde beschouwde en meende dat men door toevoer van de noodlge voedingsstoffen fai de behoeften der gevangenen kon voorzien. In de meeste gevangenissen bestaat ook zeer weinig afwisseling in het voedsel. Het wordt doorgaans zeer eentonig toebereid en alles tot eem brijachtige massa dooreen gekookt, die doorgaans weinig smakelijk Is. Al vindt men nu ook eenigen tijd lang zulk een voeding zeer dragelijk, (zooals b.v. het geval zal zijn met den beambte, die haar van tijd tot tijd controleert), zoo is het toch onmogelijK, op den duur daarvan met smaak te eten. De gevangenen krijgen, niettegenstaande ze grooten honger hebben, langzamerhand zulk een onoverwinnelijken afkeer van den eentonigen kost, dat ze reeds walgen van het bloote gezicht. Er ontstaan op den duur niet geringe spijsvertering-stoornissen, waardoor natuurlijk een behoorlijke voeding onmogelijk wordt gemaakt. Een gevangenisdirecteur zei er van : Wie het leven der gevangenen kent, weet hoe verschrikkelijk de menschen te lijden hebben onder den eentonigen, weinig prikkelenden kost, die bovendien weinig dierlijke bestanddeelen bevat Ze komen daardoor in zulk een toestand, dat ze voor een haring, een stuk kaas; wat boter, of een zure komkommer, hun besten vriend zouden verraden." Verdienen deze opmerkingen over Duitsche gevangenissen ook behartiging voor de Nederlandsche gevangenissen, weeshuizen, armenhuizen en dergelijke inrichtingen? En misschien zelfs voor sommige gezinnen ? Nog eens: smakelijk voedsel is geen eisch van onze tong alleen, geen berispelijke lekkerbekkerij, maar een eisch van ons geheele lichaam, waaraan voldaan moet worden op straffe van slechte voeding, met de gevolgen van dien. --- Berichten uit Stad en Dorp. HAULERWIJK, 9 Dec. In de laatste vergadering der vereeniging -Vooruitgang" werden met bijna algemeene stemmen tot bestuurslede: kozen de h.h. O. Offringa, A. vd. Wal en T. vd. Berg. Üp een lijst ten bate van behoeftige e kinderen was tot een bedrag van bijna f 308 brooden ingeteekend. Met het oog op den slechten aardappeloogst zal de bedeeling Maandag 14 Dec. beginnen en voor vast tot primo April duren. TZUM, 10 Dec. De berekeningen van de schade door het hooge water aangebracht, zijn blijkens de opgaven verbazend groot, en in die schade deelt men ook hier; vandaar dat onder de besprekingen van den dag behoort het tot standbrengen van het waterschap dat tusschen de 5 en 6 duizend pondematen land zal omvatten. En wanneer men aan het berekenen gaat van die schade, dan zijn de cijfers veel te laag gesteld, want is het eenigszins mogelijk de directe schade in cijfers te brengen, om de indirecte schade, door verlies van dagloonen der veldarbeiders, te berekenen, dat is niet mogelijk. In de vorige week zag men hier weder opnemingen doen, een bewijs, dat de zaak marcheert. Men zal echter tot de aanstaande zomervergadering der Provinciale Staten geduld moeten oefenen voor men tot meerdere klaarheid komt. Aan het tot standkomen van den grooten polder twijfelen de voormannen niet. HEERENVEEN, 11 Dec. Kaar we vernemen heeft het geschorste hoofd der school K. geen verzet aangeteekend tegen de verwijzing van zijne zaak naar de terechtzitting en is de behandeling (natuurlijk in gesloten zitting) alsnu bepaald op Dinsdag 22 Dcc, 's voormidd. 10 uur. WIJCKEL, 10 Dec. Een ernstig ongeval overkwam heden onze plaatsgenoot W. de Jona. Bij de vertimmering van zijne woning wild» hij de behulpzame hand bieden, doch had het ongeluk van het dak, op den zolder en doot het geopendo luik te vallen. Geneeskundige hulp was spoedig bij de hand, maar niettemin is zijn toestand hoogst ernstig. --- Onsoliede naamlooze vennootschappen. De heer TROELSTRA besprak drie naamlooze vennootschappen, de Noordbrabantsche bank, de algemeene Trustmaatschappij Wilhelmina en de maatschappij Mindrineti en trachtte aan te toonen, tot hoeveel slordigheid, onachtzaamheid en oneerlijkheid de gebrekkige regeling van ons vennootschapsrecht de gelegenheid openlaat, ja bijna bevordert. Balansen worden vervalscht; het toezicht van commissarissen is volmaakt fictief ; strocmannen met mooie namen doen dienst, om het publiek voor gewaagde ondernemingen te lokken ; een directeur gebruikte de gelden der vennootschap, om andere zaken, waarin hij nauw betrokken was, en die het hoofd niet meer boven water wisten te houden, het leven te rekken. Ten slotte barst de bom, en krijgen de eerlijke crediteuren en de argelooze aandeelhouders der vennootschap, die door mooie prospectussen en voorspiegeling van groote voordcelen tot deelneming verleid, het lid op hun neus, zonder_ dat civiel- of strafrechtelijk de oneerlijke directeuren en nalatige commissarissen der vennootschap verantwoordelijk schijnen te kunnen worden gesteld. Ên terwijl een der departementa-ambtenaren en ook een lid dezer Kamer aan de Wilhelmina-Tras. hun naam hebben verbonden, heeft een vice-p resident van een der gerechtshoven zijn naam verbonden aan de Mindrineti-maatschappij. Maar er is een aanklacht ingediend door dr. van Cappellen. Is daaraan gevolg gegeven? Zoo niet, waarom is er geen strafrechtelijke vervolging ingesteld? De arme man. die een kleinigheid steelt, wordt onmiddellijk door den krachtigen arm van Justitia gegrepen; de groote heeren, die zich aan verduisteringen en andere oneerbare handelingen schuldig maakten, weten door de mazen der strafwet heen te glippen. --- WOENSDAGZITTING. De heer VAN SASSE VAN YSSELT ring met den heer Troelstra mee, voorzoover deze de zwendelarijen veroordeelde, doch hij betreurde het, dat in Troelstra's woorden de gedachte aan klassenjustitie dbor&chemerde. „De heeren van de Noordbrabantsche Bank hebben 'n belangrijke som gelds verduisterd en bleven straffeloos", zeide de heer Troelstra, terwijl de dienstbode, die geld verduistert, dat zij mee gekregen heeft om boodschappen te doen. wordt gestraft. Als de heeren van de N.-B. Bank zich aan verduistering zonden Hebben schuldig gemaakt, zou de officier van justitie te 's-Hertogenbosch wel een strafvervolging hebben ingesteld. Tegen de gepleegd, onregelmatigheden was vermO-delijk geen strafactie mogelijk. De heer HELSDINGEN sprak nog over gedwongen winkelnering en dergelijke zaken, de heer DUYMAER V. TWIST wilde de binnenschipperij vertegenwoordigd zien in de Kamer van Koophandel, de heer BORGESITJS veroordeelde nog eens de zwendelarij. en zelfs de doodstraf werd uit het verleden opgehaald en vond hare verdedigers m de heeren HEEMSKERK, LUCAS en DE RIDDER, terwijl de heer WILLINGE haar verwierp en ontkende dat ook in liberale kringen reeds voorstanders van de doodstraf zouden worden gevonden. --- Antwoord van den Min. van Justitie. De Min. begon met te beloven dat een onfc; werp Arbeidscontract zoo spoedig mogelijk bij de Kamer zou inkomen, waarom hij niet zon ingaan op de kleine punten waarop sommige sprekers hadden gewezen, ais bv. gedwongen winkelnering. Deze zaken kwamen vanztelf aan de orde bij het Arbeidscontract. De binnenschipperij krijgt een staatscommissie voor de herziening van het Wetboek van Koophandel. Over de naamlooze vennootschappen dacht de minister in 't algemeen met alle sprekers gelijk-op. Hij kan nog geen tijd vinden voor wettelijke regeling, maar als de gewichtige zaken, die nu onderhanden zijn, zijn afgehandeld, zal het eerste onderwerp dat hij gaat bestudeeren, dat der naamlooze vennootschap- pen zijn. In de feitelijke voorstellingen van den heer Troelstra lag veel waars, erkende de minister. Maar hij had niet moeten spreken over die drie vennootschappen in 't bizonder, want dat hoort in de Kamer eigenlijk niet thuis. De minister had den heer Troelstra inzage gegeven van het dossier in deze zaak, om deze in de gelegenheid to stellen, uit officieele bronnen te putten. Maar de min. had niet verwacht dat de hr. Troelstra zou beginnen uit de rechterlijke dossiers mededeelingen te doen, die ook personen raakten. Het is waar, de minister heeft daaraan eenige schuld, omdat hij niet opzettelijk geheimhouding oplegde, waar hij die natuurlijk vond. Spr. heeft nu geleerd, dat voorzichtigheid de moeder der wijsheid is ; zoodat hij de volgende maal zich nog wel eens driemaal zal bedenken voor hij weer inzage geeft, hetgeen hij godaan heeft in 't algemeen belang. Ten opzichte van de Noordbrabantsche Bank, weet de minister veel beter dan de heer Troelstra hoe 't staat met de vier genoemde personen, die spr. bij naam en toenaam kent. Ware de heer Troelstra zoo goed op de hoogte geweest als de minister, dan zou zijn hart eerder medelijdend hebben gesproken dan smalend. Zij hebben geen slachtoffers gemaakt, zij ziin zelf in. de eerste plaats slachtoffers geweest. Men hoede zich bij het roepen om wettelijke voorziening echter Voor overdrijving. Als 'dergelijke déconfiture zich voordoet, dan roept de heele wereld om wettelijke voorzie- Qlïf_ heer TROELSTRA: „Precies zooals bij Jl>e VOORZITTER '• Ik verzoek den heer niet te interumpeeren. ,De minister meende ook (wat trouwens ansprekers voor hem, de lieer Troelstra niet uitgezonderd, a] evkend hadden,) dat de overheid met kan treden in een beoordeeling van de soliditeit van maatschappijen. De staat mag niet verder zijne bemoeiingen uitstrekken dan tot het toezicht Bij de herziening va_ de bepalingen omtrent de naamlooze vennootschappen zal de minister echter de vraag overwegen of staatstoezicht op accountants mogelijk is en tevens - 'onderzoeken of verscherping van strafbepalingen noodig is en ot t in 't algemeen oirbaar is, dat rechterlijke ambtenaren optreden als commissarissen van naamlooze vennootschappon. Het heeft den Minister echter leed gedaan, dat de heer Troelstra insinuaties en verdachV makingen aan het adres van leden der rechterlijke macht heeft vastgeknoopt aan zijn rede. Vermoedens houde men thuis. Men moet bewijzen wat men zegt. De minister heeft persoonlijk jarenlang de onkreukbaarheid van de rechterlijke macht in Den Bosch kunnen nagaan ; de volkomen eerlijkheid en onafhankelijkheid van de Bossche magistratuur staat bij hem vast. Zonder aanzien des persoons en enkel het oog gericht op 't publiek belang, wordt ook daar recht gesproken. Wat hebt cdj en uw partijgenooten daar tooh mee voor aldoor beschuldigingen en verdachtmakingen aan het adres der rechterlijke macht te slingeren? De heer TROELSTRA : „Spreek van zwendelarijen, wijk niet af!" De MINISTER VAN JUSTITIE: Zou de heer Troelstra meenen, dat men in den sociaal - democratischen staat geen rechters en rechterlijke macht noodig heeft? Zou hij dan, als het eenmaal zoover kwam, niet storm oogsten van den wind, dien hij met zijn verdachtmakingen gezaaid heeft? (Heftige interrupties der sociaal-democraten.) De Minister kon niet nalaten een woord van ernstig protest te doen hooren tegen den smaad en de verdachtmakingen van den heer Troelstra tegen de rechterlijke macht. (Bravo's en rumoer.) --- Rupllek Mr. Troelstra. De heer TROELSTRA antwoordde dat hij hier waardig en gematigd is opgetreden volgens de burgerlijke pers, terwijl de bravo's na de ministerieele rede hem den indruk zouden moeten geven, dat hij zich zedelijke verwijten had te doen. Dit vertoon van verontwaardiging echter maakt niet den minsten indruk op spr. Overigens is toegegeven, wat spr. zeide omtrent de onverantwoordelijke lichtzinnigheid der door spr. gelaakte mannen. Doch de Minister heeft dit niet afgekeurd, doch zich bepaald tot het inroepen van clementie, het pleiten van verzachtende omstandigheden. Wat moet dat geven voor de herziening der naamlooze vennootschappen, als deze Minister niets anders weet te doen dan een vertoon van verontwaardiging te geven en de zwendelaars te beschermen. Dat vuurwerk kent spr. Hij heeft echter in zich een geweten, dat hem er toe heeft gedreven, niemand iets meer ten laste te leggen dan hij inderdaad heeft gedaan. Deze zaak zou niet in do Kamer thuis behooren. Wat hoort dan wel in de Kamer thuis? Alle belangrijke maatregelen worden voorafgegaan door feiten en gebeurtenissen die de noodzakelijkheid dier maatregelen wettigen. Deze minister maakt den indruk niet van een christelijk minister. Hij houdt er moderne juridische opvattingen op na, maar in de lijn van het christelijk ministerie was de minister gebleven, als hij begonnen was met zijn geloofsgenooten en geestverwanten te verwijten dat zij de bespreking van zulke treurige feiten overlieten aan de socialisten en zichzelven niet de eer verschaffen van met hun moreele opvattingen den vinger op de wond te leggen. Maar de rechterlijke macht ten onzent is een heilig huisje. Zijn de rechters dan niet ook menschen aan dwaling ota de-hevigl? Een rechter zou nooit zijn plicht kunnen verzuimen ? _ Maar in zake de N. Brab. Bank heeft een lid van de rechterlijke macht de rol van oommissaris vervuld, en in de Mindrineti heeft een hooggeplaatst lid van de rechterlijke macht ook een aandeel gehad dat hem niet voegde in zijn qualiteit. Voorts had spr. gaarne vernomen de besohikking der Haagsche justitie op de klacht van dr. Van Cappelle inzake de Mindrineti." De beschikking der Bossche Rechtbank werd door spr. aan critiek onderworpen. De vorige directeur, die pas een jaar dood ia, werd daarin wel strafrechtelijk aanspra_:_-ijk geacht. Waarom dan hem niet vervolgd? Een beroep op ziekte gaat niet op. De commissarissen waren aansprakelijk voor alle credieten en toch overweegt de Rechtbank niet te weten, of zij de commissarissen ervoor aansprakelijk kan stellen. Spr. hoopte dat het Hof te 's Hertogenbosch de zaak scherp zal onderzoeken en daarbij bedenken, dat niet het geheele Nederlandsche volk zoo vol van vertrouwen is in de rechterlijke macht. Onze rechterlijke macht is, ondanks 's ministers lofspraak, niet populair, en dit komt juist doordien er zooveel geheim gehouden wordt. De Minister zegt, dat men medelijden moet hebben met de oömmissarissen. Een enkele commissaris heeft misschien schadje geleden, doch er zijn onder die commissarissen puissant rijke personen, en spr. vroeg wat zy uit hun zak hebben gegeven om te gemoet te komen aan de slachtoffers van hun bank? Die commissarissen die na 1890 jarenlang 5% hebben gehad, terwijl de bank niets meer verdiende, hadden hun particulier vermogen moeten afstaan aan de slachtoffers van hun nonchalance. Nu spr. eenmaal heeft moeten ~grijpen" in het wespennest, heeft hij gemeend vast te moeten grijpen. Declamatiën daartegen baten niet, evenmin als een verwijzing naar den sccialistischen toekomst-staat. Dan moet men met feiten komen. --- Dupliek Min. van Justitie. De MINISTER VAN JUSTITIE zei in zijn wederantwoord: De heer Troelstra zegt maar : de door mij genoemde personen moeten vervolgd worden. De heer Troelstra is gaan zitten op den stoel van de personen wien dit van rechtswege competeert: den rechter van instructie, den president van het gerechtshof. De Min. heeft zelfs niet ondersteld dat een rechter nooit zijn plicht kan verzuimen. Doch zegt men dat een bepaald rechter zijn plicht verzuimt, dan doet men iets waartoe men niet competent is, doch bovenal, dan moet men niet komen met vermoedens, maar met bewijzen. En de gronden nu die de heer Troelstra hiervoor heeft aangevoerd, heeft _ hij niet uit officieele bronnen, maar te hooi en te gras bijeengeraapt. De Minister neemt aan dat de heer Troelstra met de beste bedoelingen heeft gehandeld, doch hij heeft in zijn middelen misgetast. Wat populariteit betreft kan onze rechterlijke macht best de vergelijking met het buitenland doorstaan. Doch het woord populair komt van Populus a.i. volk. En dit woord heeft in den mond van den heer Troelstra een geheel andere beteekenis dan in dien van ieder ander Na een kort laatste woord van den heer Troelstra werden de algemeene) beraadslagingen gesloten. (Zie vervolg Binnenblad.) --- Korte Mededeelingen. — Omtrent het bericht dat de H. IJ. S. M. reeds hare plannen gereed heeft voor een lijn Groningen—Stavoren over Drachten, en ook een aparte lijn Sneek—Bolsward zal aanleggen, wordt uit Drachten gemeld, dat daarvan bij de autoriteiten in de betrokken gemeenten 'niets bekend is. Geen betrekking wordt in Engeland zoo goed betaald als die van eersteklasse-jockey: In ons land is geen enkele -taatsbetrekking te vinden, die oplevert wat zoo n jockey verdient, en dan hebben ze in 5je .yx?r wintermaanden nog vacantie. Zoo heeft m het nu afgeloopen seizoen O. M. Madde als jockey f 35,000 verdiend en anderen maakten eveneens hooge bedragen. En daar komen dan nog duizenden guldens „fooi" bij. Een gevaarlijke overweging. Te Blan- Iyze, in Britsen Midden-Afrika, wilde een zen. deling trouwen met een inboorling, maar de ambtenaar van den burgerlijken stand weigerde het huwelijk te sluiten. Het argument was, dat de vrouw niet geacht kon worden, de lbeteekenis van het Europeesch huwelijkte begrijpen; daarom was er gerechte twijfel of zij aan het huwelijk trouw zou blijven. En, eenmaal gehuwd, zich weer aan een inboorling verbindende, zou zij straf oploopen. Het hoog gerechtshof in Britsch-Afrika heeft den ambtenaar in 't gelijk gesteld. Maar ... een gevaarlijke overweging is 't I Als de ambtenaars van den burgerlijken stand eens overal op de wereld zouden moeten overtuigd zijn, dat partijen het gewicht van het huwelijk begrepen, voor ze het sloten, waar zou dat heen ? Een afzonderlijk gebouw voor de Nachtwacht. Men is er nog altijd niet in geslaagd, de beroemde schilderij de Nachtwacht in het meest gunstige licht te plaatsen. Dat echter tot stichting van een speciaal gebouw voor die schilderij niet zou mogen worden overgegaan, alvorens andere musea een betere inrichting hebben verkregen, kan minister Kuyper niet toegeven. De juiste plaatsing van de Nachtwacht is een vraagstuk, dat de belangstelling niet enkel van Nederland, maar ook in het buitenland in hooge mate bezig houdt, en de nationale eer gebiedt dat een beslissing niet langer wordt uitgesteld, te meer, waar het derde eeuwfeest van Rembrandts geboorte op 11 Juli 1906 op grootsche wijze staat gevierd te worden en alsdan ongetwijfeld een geheele schare van buitenlandsche kunstenaars naar Amsterdam zal lokken. Treurige toestand. De Volkssirijd deelt een droevig geval mede van een broeder en zuster te Leeuwarden, 63 en 70 jaar oud, vroeger in goeden doen, van deftige, rijke familie, doch zelf een armoedig bestaan leidende. Ze werden tot dezen zomer gesteund door den eigenaar van een houthandel, waarin de broeder vroeger aandeelhouder was, doch deze eigenaar was eeriige maanden geleden gestorven. De rijke familie deed niets ter ondersteuning van de arme bloedverwanten. De toestand der oudjes werd hoe langer hoe armer en ellendiger, tegenover bekenden werden plannen geopperd van zelfmoord. De vorige week werden de buren opmerkzaam gemaakt op een merkwaardige stilte: in een paar dagen werd niets gezien of gehoord; de politie werd gewaarschuwd en vond de oudjes, bijna geheel uitgeteerd te bed liggen, er was niets meer in huis. Om de rijke familie te sparen werden de oudjes des avonds vervoerd naar het stadsziekenhuis. --- Ingezonden. WOLVEGA, 8 Dec. 1908. M. de Reó_l Wat is een gouden stuivertje waard, waarop aan den eenen kant Beven pijlen, voorstellende de zeven vereenigde provinciën, aan de andere «ijde het jaartal 1788 en daarboven Frisia T B. E. SCHILLING. --- Den Heer D. TJEEKDE, Wildhandelaar. te Workum. Mijnheer 1 Komaan, dat voldoet mU, dat U uit de tent ia gekomen, 't Heeft leng geduurd, vóór 't zoover kwam, maar nu is TJ er dan eindelijk èn, ondanks het triumviraat — 't mag geapprecieerd worden — heelemaal alléén. Jammer maar, dat Unu zoo weinig te vertellen heeft, dat Uw stukje — overigens nog al volumineus — zoo weinig zaakrijk is. Wat humor van den kouden grond, 'n redeneering, waarbij de logica op den loop is gegaan — 't vTorkumer vierkantje om, denk ik —, 'n kort „eoonomisoh" betoog, mooi scheef, weer wat geest, die bij 't pond gewogen wordt met toeslag als bij margarine en ten slotte 'n druppeltje of wat alsem voor vele — 0,100 vele — dagbladcorrespondenten [men meldt mij, det U 't zelf ook is \), die maar schrijven, luk of raak — ziedaar 't kostje, 't kos .e, waarvan Staring zei, dat men 't op een vergiettest voor moest dienen. De kwestie zelf — ofTTmoreel't recht heeft te handelt n, gelijk U deed — daar loopt U over heen. Ik vind het nog al begrijpelijk, waar 't een zaak geldt, die niemand mooi kan vinden. Niemand, behalve Uen nog een paar m'nheeren. 't Is ook zoon mooie combinatie, niet waar, poelier-pachter, heel niet vicieus zooals veenbaas-winkelier, eigenaarhuisjesmelker, schoenfabrikant-leverancier e. d. Och, neen I Uit pure edelmoedigheid, begaan met het lot van den armen Gaasterla_d_ohen arbeider, zonder eeniga baatzucht komen de poeliers uit de steden naar de boisohen hollen. Ziet „10 jaar lang is de ljjsterhsndel niet meer loonend geweest", altijd door is die handel „gebaseerd op gewaagde speculatie", in de laatste twee jaren was hij „ongemeen slecht" zelfs — tooh werd de pacht gebracht van f2OO op goed f4OO, van f4OO op flOl5 en van f 1015 op f 1466 uit lout're edelmoedigheid I Aanstaande jaar zal je nog wat anders kijken, menschen, pas maar op, uit pure belangeloosheid I Niemand kan het begrijpen — „het onvermoeid volhouden ven de poeliers". Niemand, of hij moet „notie hebben van handel" (trucs?), waarinde heer T., uit pure edelmoedigheid weer, als privaat-docent gratis onderricht wil geven. De lijsters „absorbeeren" — arme vogels, ook el winstvreters! — „een aardig deel van de winst van ander Wild" Neen, niet van de houtsnippen, dat mot je niet denken, die waren „zoo ongeveer 25 cents te duur in doorsnede." De winst van de patrijzen, weet je, de patrijzen, die er niet waren of van de fazanten, die niet geschoten mochten worden. Of wel van de hazen en konijnen, die zoo veelvuldig voorkwamen en wier pelsjes, volgens „de luk of raak schrijvende dagbladcorrespondenten" gebruikt worden om auto's te voeren en te.omzoomen: 'n buitenkansje voor de pouliers .... Zie je daar komt de winst van. Niet van de lijsters, die in de lucht reeds op f 1465 geschat werden ofvan de houtsnippen. Wil je 't niet gelooven, ga 't dan maar vragen aan die „zoogenaamde bond", wier „afrekeningen als onpartijdige Techters kunnen fungeeien." Zie je dan in die afrekeningen, zooals ik, dat „in het 10-jarig tijdvak, waarin de lijsterhandel niet meer loonend is geweest" driejaren achtereen (toen moesten de arbeiders het opgeven, omdat de poeliers-pachters kwamen, die geruïneerd konden worden!) van 't begin tot het einde van 't seisoen gemiddeld bijna 18 oenten voor de lijsters en ruim f 2.00 voor de snippen betaald werd, alles netto (dus na aftrek van alle kosten : transporten, risico's rechten, provisiën en wat dies meer zij) dan mag je dat niet gelooven. Je „doorzicht faalt", weet je, je „inzioht is benepen", je bent bij je leest van daan gekomen en je hebt geen notie van handel!" 't Is waar — „daar zullen verzachtende omstandigheden in aanmerking genomen worden" door iemand „die beslist partij" isi maar tooh .... hou je handen thuis en blijf bij je leest, anders heeft die partij dat ding altijd door voor oogen (hinderlijk zeker!) en belet hem vrij uit te zien. Nog iets: Als je ooit zoo brutaal bent de uitdrukking van Vondel te gebruiken j „Ik heb 'n stock onder 'n hoop hoend'ren willen smijten" ga dan eerst mijnheer Tjeerde vragen, wat die uitdrukking beteekent. „Vlijtige leerlingen willen graag alzijdig onderwezen worden" en mijnheer Tjeerde, stelt zloh uit pure belangeloosheid dadelijk disponibel. Mijnheer Tjeerde, ik heb het genoegen, gaarne Uw dw. Warns, 9-12-.8. -U HARINGBMA. P.B. Wie beweert moet bewijzen. Mag ik U daarom beleefd ultnoodigen waar te maken, wat U „o, zoo vele dagbladcorrespondenten" ten laste legt. Doet U 't niet, dan moet ik — tot m'n leedwezen — aannemen, dat U 't met de waarheid niet erg nauw neemt, en maar schrijft .... luk of raak. ---