Adenoïde Vegetatie. 'n Vreemd woord voor 'n vreemde kwaal, waar men vroeger zoo niet van wist. Maar nu weet men er van, dank zij prof. Guye te Amsterdam, en nu is adenoïde vegetatie al haast een modewoord geworden. We zullen maar dadelijk zeggen, dat er onder verstaan wordt de woekering van een klier in de neuskeelholte, welke klier ook wel onze derde amandel zou kunnen worden genoemd. Dat een mensch voor in de keel twee amandelen heeft, is genoegzaam bekend, maar die derde, in de neuskeelholte, bloeide — volgens het leekenbegrip — tot dusver als het viooltje in het verborgene, maar vaak niet zoo onschuldig. Wat, zooals gezegd, nog niet zoo vele jaren geleden door prof. Guye is ontdekt. En die heeft op de alarmtrom geslagen. Dat is ten lange lesten zoover door geroffeld, dat niet alleen de geneeskundigen het hebben gehoord, die toen tot het inzicht zijn gekomen van den ernst dezer klierwoekeringen, maar ook onze minister van Binnenlandsche Zaken, dr. Kuyper, werd er van doordrongen. En toen is aan het ministerie een klein boekje opgesteld, van zes bladzijden maar, waarin de kenmerken en de gevolgen van deze vooral bij jonge kinderen soms zeer lastige en hinderlijke klierwoekeringen werden aangeduid. leder onderwijzer heeft zoon boekje ontvangen. Heeft hij het gelezen, dan kan hij eens rondkijken in zijn klasse of soms ook een of meer van de kinderen verdacht moet worden gehouden van de kwaal. Een vragenlijstje is aan het boekje toegevoegd. Ook zijn er twee fotografures van een knaapje in opgenomen. De eerste geeft het kind te zien, toen het nog lijdende was aan adenoïde vegetatie, het tweede, toen het, na geneeskundige behandeling, daarvan verlost was geworden. Het onderscheid in gelaatsuitdrukking is groot. We geven die beide afbeeldingen hier. Maar wat we nu eigenlijk wilden zeggen: we hebben een openbare les over adenoïde vegetatie bü gewoond. De beer Felix te Heerenveen, schoolopziener in het arrondissement Lemmer, was z66 doordrongen van den ernst van genoemde ziekte, dat hij de hoofden van scholen, de onderwijzers en de onderwijzeressen in zijn arrondissement uitnoodigde tot een samenkomst in bet café Roodhof te St.-Nicolaasga, waar dr. Petera van Heerenveen hun de adenoïde vegatie zou veraanschouwelijken en hun er van zou zeggen wat er van te zeggen is. De belangstelling was groot. Heel de zaal was gevuld; velen hadden er zich een moeilijke en verre reis voor getroost. Ook de districts-schoolopziener, de heer Zelvelder, het dagelijksch bestuur en enkele raadsleden van Doniawerstal en een paar particulieren waren aanwezig. Een schoolbord was in een hoek der zaal opgesteld en dr. Peters hanteerde op vaardige wijze het krijt en maakte als een zonnedag zoo helder elke mededeeling die eenige nadere aanduiding behoefde. 't Was geen geleerde, wetenschappelijke lezing, die in perfectie wezen kan, maar waarvan een leek toch al gauw begint te duizelen, doch een doodgewone, zeer bevattelijke causerie. En telkens het rood-wit-blauw-krijt er bij.. Jammer, dat we dat hier in het verslag moeten missen. We zullen echter trachten zoo duidelijk mogelijk weer te geven, wat we hebben gehoord en gezien. --- Hoe openbaart zich de ziekte. Zooals gezegd, kan de adenoïde genoemd worden onze derde amandel. Zij staat ook — zei dr. Peters — op ééne lijn met de twee gewone amandelen, maar ze zit dieper, in de neuskeelholte. De zwelling van de gewone amandelen heeft in vele gevallen niet veel invloed op de ademhaling, tenzij de geheele keelruimte er door in beslag genomen wordt. Maar de derde amandel, achter in de neuskeelholte, werkt, als het weefsel gaat woekeren, gauw storend; Waarvoor hij dient, die derde mandel, daarover heeft de wetenschap het laatste woord nog niet gesproken. We kunnen hem best missen. Gaat die amandel woekeren of groeien, dan belemmert hij de ademhaling door den neus. Die woekeringen kunnen een vrij belangrijken graad aannemen. Zoo lang zij nog van geringen omvang zijn, zoodat zij nog genoeg ruimte overlaten om de lucht te laten passeeren tusschen de woekering en het zachte gehemelte ; is er geen gevaar dat er noemenswaarde stoornissen zullen optreden. Wel kan door verkoudheid de adenoïde vegetatie tijdelijk zwellen, maar die verschijnselen verdwijnen weer als de verkoudheid heeft opgehouden. Wanneer echter de adenoïde vegetaties een omvang verkrijgen, dat zij het grootste deel van tle ruimte in beslag nemen, dan krijgen wij eene belemmering van meer ernstigen aard. In normalen toestand ademen wij door den neus. Dat heeft dit voordeel, dat de lucht dan gezuiverd wordt van stof en ook beter verwarmd. Neemt echter de vegetatie alle ruimte in beslag, dan komen er ziekteverschijnselen. Dan moet men ademhalen door den mond, die, zooals m het boekje van den minister staat, voor de ademhaling alleen de ro l behoort te vervullen van een veiligheidsklep, uit Ve£dag maakt dat nog niet zoo heel veel _ ' _~f,n kunnen de lijders gewoonlijk ook d. n 11-? L -r den neus ademhalen. Maar in de mond oln den onbewusten toestand, gaat ze snorken T?j. de kinderen slapen onrustig, veroorzaakt don tnorken wordt voornamelijk Vorder .. hrikken Hi • slaPen met °Pen mondl droömen en ontwaken so^s Sgeen plotlelingen schreeuw Het bedwateren is ook een verschijnsel, dat zeer dikwijls h_ „„___ï_a vegetatie wórdt aangetroffen!JIS blJ adenolde hef volSBtigwVan d6n —P door het volgende. Wanneer wy niet ademen door den neus en daardoor dus niet steeds. _t een stroom van zuivere lucht, zoodat het slim vlies niet voortdurend geprikkeld wordt dan zal dat niet genoegzaam van bloed voorzien worden. Er zal ook niet een voldoende zuivering plaats hebben en daardoor krijgen wij een bederf van de. weefsel vochten. Dat vocht, dat gedeeltelijk uitgescheiden wordt door de bloedvaten, hangt samen met de lymphe van het hersenvlies. Alzoo krijgen wij een slechte voeding van het voorgedeelte van de hersenen. Daardoor ontstaan de droombeelden en het schrikken. Ook een gevolg is, dat de kinderen het voorgedeelte van de hersenen niet zoo goed kunnen gebruiken. En nu is juist dat voorgedeelte de plaats van de grootste functie onzer hersenen. Het intellect van die kinderen wordt dan ook op den duur, en ook wel tijdelijk, er door geschaad. Het bemoeilijkt de waarneming door de hersenen, het bemoeilijkt ook het bepalen van de aandacht. De adenoïde vegetatie produceert slijm. Die gaat naar beneden en komt in de maag. Dat mag wel als de voornaamste reden beschouwd worden, waarom lijders aan adenoïde vegetatie gewoonlijk een slechten eetlust hebben, want bet heeft een slechten invloed op de spijsvertering. Wanneer de kinderen eerst wat gedronken hebben, zoodat hun mond gezuiverd en hun smaak verfrischt is, kan dat vaak verholpen worden, maar 's morgens bij het ontwaken hebben aij gewoonlijk weinig trek aan eten. Daarbij komt nog een verschijnsel, namelijk dat bij het spreken de neus, om 't zoo maar eens te noemen, is uitgeschakeld. Het kind spreekt dan met een doffen klank, de neus trilt niet mee, met de letter n vooral heeft het veel moeite. Het zegt niet timmerman, maar tibberbad, niet kannonier, maar kadodier, niet engelin, maar eggelin. Ook hebben de lijders dikwijls last van hoofdpijn, veroorzaakt door den slechten voedingstoestand van het voorgedeelte der hersenen. Die pijn zit dan ook meest in dat voorgedeelte en zal zich voornamelijk doen gevoelen in de morgenuren. Een ander verschijnsel is de schijnbaar nerveuze hoest. En dan is er nog een belangrijk verschijnsel. De buis van Eustachius, achter het middenoor of de trommelholte, staat in verbinding met de luchtgang door den neus. Is die luchtgang nu verstopt, dan kan daardoor geen lucht in die buis komen; het trommelvlies drukt in en er ontstaat hardhoorendheid. Bij mazelen en roodvonk kunnen lijders aan adenoïde vegetatie gemakkelijk een middenoor-ontsteking krijgen. Als een kind nu jarenlang aan slechten eetlust, schrikdroomen en hoofdpijn lijdt, dan moet dat natuurlijk een nadeeligen invloed hebben op het zenuwstelsel. Dan krijgt men spraakstoornissen, stotteren, achterlijkheid in het leeren, trekkingen, Sint Vitusdans en dergelijke gevolgen. 't Is ook van invloed op den groei en de vorming van de kaak. Als altijd de mond gebruikt wordt voor de ademhaling, en de neusgang nooit, dan krijgt die laatste een achterlijker groei. Niet alleen het slijmvlies, maar ook het beenstelsel. Dan krijgen wij op den duur een relatief kleiner worden van het neusgedeelte en krijgt de kaak een eenigszins anderen vorm, meer en meer ingericht op mond-ademhalen. Het dak van het gehemelte gaat naar boven; wij krijgen dus een zeer hoog gehemelte en daarbij een vooruitsteken van de voorste tanden. De lip zal eindelijk te klein worden om de tanden te bedekken. --- De Verschijnselen In totaal-opsomming krijgen we dus de volgende verschijnselen: de kinderen zitten suf met open mond en slapen ook met open mond; die slaap is onrustig, met hoofdpijn bij het ontwaken; de kinderen hebben gebrek aan eetlust; ze kuchen vaak, wat dikwijls toegeschreven wordt aan nerveuzen hoest. Dan het loopen van vocht uit den neusgang, spraakstoornissen, hardhoorendheid, oor-ettering, slechte vorming van de kaak, naar voren staan van de tanden en ten slotte echt nerveuze verschijnselen in den zin van Sint Vitusdans en stotteren. --- Op welken leeftijd. Op welken leeftijd ontwikkelen de adenoïde vegetaties zich? Dat is zeer verschillend. Er zijn zelfs specialisten, die beweren dat zij kinderen beneden het jaar hebben geopereerd van adenoïde vegetatie. Meestal echter komen ze op ietwat ouder leeftijd. Er zijn kinderen, die reeds op 3- a4jarigen leeftijd met open mond slapen, doch pas in de schooljaren er last van krijgen. Hoe ouder het kind is, hoe moeilijker de genezing, want op wat ouder leeftijd verbeent het kraakbeen. De bovenkaak verbeent gewoonlijk tusschen het 6e en 7e jaar. Is dus de adenoïde vegetatie op 6 a 7jarigen leeftijd nog niet weggenomen, clan is 6r reeds een nauwe neusgang ontstaan en geeft het niet meer het volle resultaat. Het is dus beter, de vegetatie eerder weg te nemen. --- Vragen. Dr. Peters gaf nu gelegenheid tot het stellen van vragen. Vraag: Ik heb op school een leerling, die twee dikten aan den neus heeft ? Zou dit ook niet een gevolg zijn van adenoïde vegetatie ? Antwoord: Als men twee a drie verschijnselen ontdekt bij een kind, mag men nog niet apodictisch zeggen: het kind lijdt aan adenoïde vegetatie. Een neuspolyp kan evengoed verstopping geven. Vraag: Bij ons wordt gezegd: De ziekte komt wel bij 75 pet. van de menschen voor; dus het heele menschdom mocht wel worden onderzocht. Is dat waar? Antwoord: Wij allen hebben dien derden amandel, maar bij de meesten komt hij voor in zeer geringe, heel niet hinderlijke mate. Als echter eenigszins ernstige verschijnselen zich voordoen, is het wenschelijk dat er werk van wordt gemaakt en de woekering weggenomen. De operatie geeft zeer weinig gevaar, niet meer dan een spoorreis van Heerenveen naar Zwolle. Ik wil maar zeggen: de kans op verkeerden afloop is uiterst gering. Maar er is natuurlijk altijd eenig risico aan verbonden en daarom behoeft de woekering niet weggenomen te worden als zij geen ernstigen omvang, heeft aangenomen. Vraag: Is een polyp hetzelfde als adenoïde vegetatie ? Antwoord: Neen. --- Kinderen ter demonstratie. Daarna werden achtereenvolgens een elftal kinderen, die door de onderwijzers verdacht gehouden werden van de ziekte, voorgebracht ter demonstratie. Sommigen werden door hun vader vergezeld; anders gaf het hoofd der school de noodige toelichting. No. 1. Jongen van 10 jaar. Overdag kan hij wel door den neus ademen, maar in den slaap is de mond altijd open. Geen last van hoofdpijn. Vier jaar geleden roodvonk gehad en daarna last van doofheid. Heeft groote voortanden en een hoog gehemelte, 't Verstand lijdt er niet onder. Dr. Peters: Op de 100 lijders zijn er zeker wel 25, die op school heel goed kunnen meekomen. Op de verschijnselen kan men niet absoluut afgaan. Ik raad aan, met dezen knaap naar een dokter te gaan om de adenoïde vegetatie te laten verwijderen. Alleen in geval door een ziekte in het bloed iemands bloed het stollingsvermogen mist, zoodat zelfs bij een kleine verwonding er bijna geen einde aan het bloeden komt, onthoudeu wij ons van ingrijpen. Dan zullen wij zelfs geen kies trekken. No. 2. Jongen van 16 jaar, ziet stompzinnig toe, spreekt met sterken neusklank, was steeds achterlijk in het leeren. Dr. Peters: Hier zit meer achter dan alleen adenoïde vegetatie. Een zoo groote mate van achterlijkheid wordt door adenoïde vegetatie niet veroorzaakt. No. 3. Jongen van 13 jaar. Geen last van hoofdpijn, wel eetlust, wel frisch 's morgens, maar slapen "met open mond en verbazend snorken; soms opschrikken uit den slaap ; zit in school steeds met den mond open; is wat staf van gehoor; ademt zeer moeilijk door den neus; de voortanden staan spits en scherp bijelkaar en het gehemelte is hoog. Het hoofd der school zei: het lezen en schrijven ging goed, maar rekenen schrijf dat maar door. Moet hij logisch denken, dan is het uit.. Dr. Peters: Wanneer het blijkt, dat hij adenoïde vegetatie heeft en het wordt verwijderd, dan voorspel ik dat hij door den neus zal kunmen ademhalen en dat hij ook beter van gehoor zal worden, maar hij zal vooruitstekende tanden en een hoog gehemelte behouden. Op 5- a 6-jarigen leeftijd had hij volkomen genezen kunnen worden. No. 4. Een jongen van 11 jaar. Slaapt met open mond; 's morgens last van hoofdpijn; niet veel eetlust; vrij spits gehemelte; gewone amandelen sterk gezwollen. Dr. Peters. Dan is er ook altijd adenoïde bij. 't Is wenschelijk, dat deze patiënt behandeld wordt. No. 5. Jongen van 7 jaar. Twee broertjes, ook aan de kwaal lijdende, zijri reeds geopereerd. Is wat achterlijk in het leeren. Het stemgeluid toont een uitschakeling van den neus. Heeft een slecht gegroeide kaak. Voor zijn tanden geen ruimte genoeg in de bovenkaak. Hoog gehemelte. Klieren aan den hals die met de amandelklieren samengaan. Dr. Peters: 't Heeft veel kans, dat hij een adenoïde-lijder is. Na verwijdering van de vegetatie kan veel beterschap verwacht worden, ook in het leeren. Kijk hiermee worden die woekeringen weggenomen (Dr. Peters vertoont een lang heft met op het eind een stalen lus, die aa,n den buitenkant rond stomp, aan den boven-binnenkant scherp is. Die lus wordt in de keel om de woekering gebracht, even naar beneden en naar links en rechts gedrukt en de woekering is weggenomen.) --- Schoolartsen. De heer Kreeft: Ik begrijp, dat het voor een onderwijzer zeer moeilijk.is, met beslistheid te bepalen of een leerling lijder is of niet. Daarom wou ik voorstellen, als wij die lijsten krijgen, dat wij bij de gemeentebesturen er op aan zullen dringen, dat zij een arts aanstellen om onderzoek in de scholen te doen, want werkelijk, wij zijn leeken en onbevoegd om zelf dat onderzoek te doen. Dr. Peters: Ik zou toch niet graag aangewezen willen worden om dat onderzoek te doen in een school. Wat zouden we kunnen aanwijzen ? Hoogstens dat we op de vijftig leerlingen er twee of drie v.erdacht hadden gevonden. Met zoon schoolonderzoek zouden we zeker ook in conflict komen met sommige ouders. De heer Zelvelder: Ik meen toch, dat juist uit de onderwijzerskringen een krachtige aandrang moet uitgaan bij de gemeentebesturen, dat er zullen komen schoolartsen. Als wij nu en dan in onze scholen hebben een bevoegd man, dan geloof ik, dat in de toekomst tal van gevallen in de geboorte zullen worden ontdekt en dat zal voorkomen worden dat, zooals nu dikwijls het geval is, te laat hulp wordt ingeroepen, 't Zou daarom wenschelijk zijn, dat een motie werd aangenomen, waarin er op aangedrongen werd dat de scholen af en toe door een dokter worden bezocht. Ik vind het heel gevaarlijk, dat de onderwijzer optreedt als een halve dokter. De eenige gezonde oplossing is, dat de kinderen op gezette tijden worden onderzocht en dat van de onderwijzers in heel ons vaderland een krachtige wensch uitgaat tot onze gemeentebesturen, dat deze artsen zullen aanstellen, die op gezette tijden de scholen bezoeken en letten op alles wat met de hygiëne verband houdt, (applaus.) Een stem: Is het niet wenschelijk, dat een eerste stap door het schooltoezicht wordt gedaan? De heer Zelvelder: Dat heeft nu den eersten stap gedaan. Dr. Peters: Ik zou als schoolarts geen bezwaar hebben, maar wensch alleen in het midden te brengen, dat wij ons niet moeten voorstellen, dat schoolartsen in staat zullen zijn al de kinderen medisch te onderzoeken. Het zou niet ge wenscht zijn in het belang van de kinderen, want de dokter zou dan komen te onderzoeken ook die kinderen, die onder behandeling van een anderen dokter zijn. Wel in den zin van observatie zou een schoolarts kunnen werkzaam zijn. Vond hij dan iets, dan zou hij de ouders 'kunnen waarschuwen, en hen er op kunnen wijzen, dat er in voorzien moet worden. De heer Bonekamp. Is adenoïde vegetatie ook besmettelijk? Ik weet drie gevallen in één gezin. Dr. Peters. Het ontstaan van adenoïde vegetatie kennen wij niet met zekerheid. Dus kunnen wij ook niet met absolute zekerheid oor'deelen over de besmettelijkheid. Maar eenparig houden wij het voor niet besmettelijk. De kinderen kunnen gerust bij elkander slapen. Er worden weer eenige kinderen naar voren geroepen. No. 6, 7 en 8 (drie uit één gezin.) Geen van allen is achterlijk in het leeren. Hardhoorendheid komt wel eens voor. De oudste jongen heeft de verschijnselen in geringe mate en nu hij in de groeiperiode verkeert, is er hoop, dat het wei geheel zal overgaan. Een 10-jarig zusje heeft het in erger mate; een 7-jarig zusje weer geringer. No. 9. Jongen vau 8 jaar. Verstopping van den neus, maar anders in alle opzichten normaal. Slaapt met open mond, heeft een hoog gehemelte en is nerveuzer dan zijn broertjes. No. 10. Jongen van 8 jaar. Slaapt met open mond. Vrij groote tanden; spitse bovenkaak, last van doofheid en hoofdpijn, achterlijk in het leeren. Dr. Peters. Kijk, dat is nou een aardig knaapje, dat er schrander en frisch uitziet en waarvan het je verbaast, dat de onderwijzer getuigt, dat het achterlijk in het leeren is. Je zoudt alleen zeggen: jongen houd je mond toch dicht, want het staat zoo dom met open mond. Ik acht het zeer wenschelijk, dat dit knaapje onder behandeling van een dokter komt. No. 11. Een knaapje van 6 jaar. Slaapt met open mond en snorkt; zit ook steeds met open mond; heeft een hoog gehemelte ; veel last van doofheid. Dr. Peters. De ouders moeten gewaarschuwd worden. Hiermede eindigde de demonstratie. De aanwezigen waren eenstemmig in hun oordeel, dat ze een zeer leerzame bijeenkomst hadden bijgewoond. De Voorz. sloot de vergadering met een woord van dank aan dr. Petere. --- Een mislukte moordaanslag. De 27-jarige juffrouw S. F. te Rotterdam, die met hare moeder samenwoont, kreeg Dinsdagmiddag bezoek van een 20-jarig jongmensch, J. G. geheeten, wiens ouders de juffrouw van vroeger kende en dikwijls financieel had bijgestaan. Het jongmensch zat eenigen tijd gezellig met de beide dames in de kamer. Hij zei, dat hij kwam om afscheid te nemen; morgen zou hij uit Amsterdam vertrekken per stoomschip. Hem werden nog heel vriendschappelijk eenige goede raadgevingen gegeven, want onlangs is hij uit de gevangenis ontslagen, waar hij 3 jaar heeft doorgebracht wegens diefstal. Toen de moeder zich even uit het vertrek verwijderd had om naar de keuken te gaan, stond J. G., die al eenige oogenblikken met een revolver had zitten spelen en tegelijkertijd den laadstok verwijderde, zeker om sekuurder van zijn schot te zijn, eensklaps op, en terwijl hij juffrouw S. F. zijn linkerhand ten afscheid toestak, zette hij haar met de rechterhand de revolver tegen de linkerzijde van het hoofd en drukte af. Een schot weerklonk, doch de juffrouw, die zijn bewegingen met de revolver gezien had, en het koude metaal reeds tegen het hoofd voelde, bukte en wendde het hoofd om, met het gelukkig gevolg dat de kogel over haar heen vloog, door een ruit ging en op een binnenplaatsje belandde. De juffrouw bleef geheel ongedeerd. De dader nam dadelijk de vlucht. De doodelijk verschrikte vrouwen stelden de politie met het geval in kennis en deze arresteerde al heel spoedig den dader. Wat hem tot dezen aanslag kan gedrevenhebben, is ieder een raadsel. Hij zelf verklaart dat de revolver bij ongeluk moet afgegaan zijn. Hij was heelemaal niet van plan geweest, een moordaanslag op de juffrouw te doen. Hij had het wapen gekocht omdat hij dacht het voor de reis misschien noodig te hebben, en had het slechts meegenomen op de afscheidsvisite, om het eens te laten zien. --- Misrekeningen. Daar kan de nieuwe haven van Scheveningen over meespreken. Bij de indiening van het ontwerp werden de kosten geraamd op f 500,000, doch thans kon worden medegedeeld, dat zij nagenoeg het dubbele zullen bedragen. Die tegenvaller van een half millioen, 't welk de belastingschuldigen al weer meer moeten opbrengen, ligt niet aan een misrekening der deskundigen, maar aan stormen en andere omstandigheden, die niet te voorzien waren, heet het nu, maar waarop toch wel gerekend had mogen worden, dunkt ons, toen de volksvertegenwoordigers geroepen werden om voor of tegen het ontwerp te stemmen. „De geheele aanleg van de haven is mis," hoort men de Scheveningers algemeen zeggen, het is maar een halve, doch als de eerste helft er eerst maar is, dan moet de andere helft er ook komen. Daar is Nederland goed voor! Opzichtens den bouw of den aanleg van groote werken, zoo te land als te water, zijn er maar al te dikwijls tegenvallers en nooit meevallers te constateeren, een verschijnsel dat minder merkwaardig zal blijken als het meer nauwkeurig werd onderzocht. --- Korte Mededeelingen. — Waarschijnlijk door de dvi sternis misleid, is een gehuwde vrouw te Beilen te water geraakt en verdronken. — Woensdagmiddag viel te Zetten een jongetje, uit de bewaarschool komende, bij 't ouderlijk huis in een openstaande regenput en verdronk. — Ber 1 ij n heeft een hoogeschool met 7503 studenten en nog 1132 personen die niet als student zijn ingeschreven, maar toch de colleges volgen. — Te Winschoten werd Maandagavond een zesjarig knaapje vermist. Na lang zoeken vond men het levenloos onder een hoop zakken met koren. — Maandag zijn te Woestduin publiek verkocht 14 Russische veulmerriën, harddravers en tuigpaarden, o.a. twee aan den heer Joh. Plet te Heerenveen: „Nipiaga" voor f 570, en „Wewi" voor f 450. — Het passief in het faillissement van den ontrouwen Delftschen curator mr. v. Munnikrede, bedraagt ongeveer f 500,000, het actief niet meer dan f 10,000. Het aan te bieden aceoord in het faillissement Gebr. v. Hoytema te Delft zal niet boven 40 pCt. gaan. — Tegen dr. A. Bouman te Groningen, die resorcinum in plaats van resorbinum had voorgeschreven voor huiduitslag van een vierjarig kind, door welke vergissing het kind den dood heeft gevonden, is een maand hechtenis geëischt. De apotheker had den dokter er nog op gewezen, dat de zalf volgens het recept moeilijk was gereed te maken. — Uit Soheveningen wordt gemeld dat de haringvisscherij afgeloopen is, en heel wat beter had kunnen zijn. Dat spreekt des te meer, nu er twee uitstekende jaren voorafgegaan zijn. Er is nu wel een tamelijke vangst geweest, maar met de prijzen wilde 't niet. — Tot lid van den gemeenteraad van Hennaarderadeel is gekozen de heer S. Zandstra, antirev. Tot lid van den Raad van Kollum erland is gekozen de heer S. D. Rispens, vrijz. — De rijksmiddelen hebben ook de elfde maand goede resultaten opgeleverd, zoodat we tot nu toe 33|4 millioen boven het vorig jaar zijn gekomen en l millioen boven de raming. De schatkist kon tevreden zijn over de uitkomsten. Zij krijgt een goed jaar en dat past haar. --- St.-Jacobi-Parochie. Een andere verongelukte op de baren der levenszee was Pieter H., geb. te St.-Jacobi-Parochie en te Drachten aangehouden wegens landlooperij. Hij mag nog nauwelijks 20 jaar oud zijn en ziet er niet ongunstig uit, doch heeft in zijn gezioht iets zoo hulpeloos-vertrouwelijks, dat men begrijpt hoe hij nergens terecht kan, sedert hij op 16-jarigen leeftijd uit de ouderlijke woning wegliep, omdat een stiefmoeder hem het leven ondragelijk maakte. Tegen hem eischte de Off. 5 dgn. hecht, en drie jaar opz. naar eene rijkswerkinrichting. --- Oldeouwer. Een schippersknecht dient tamelijk vast in zijn schoenen te staan, zal hij geen verkwister worden. „Zoo menige haven, zoo menige meid" zegt een spreekwoord te hunnen laste en er kan nog veilig bij gezegd worden: „zoo menige herberg." De 17-jarige A. voer bij zijn oud-oom de Vries en was aanvankelijk van goed gedrag. Doch spoedig kreeg 't lichtzinnige de overhand en A. kon niet meer toe met zijn loon. Waar echter meer geld te krijgen? Hy wist raad. Zijn oom bewaarde zijn geld in het groote kastje in de roef. 't Zat op slot, maar door het kastje er naast kon men er in grijpen, en de pong te pakken krijgen. Met vrucht maakte A. drie maal gebruik van deze wetenschap. De eerste maal f 5, toen f 2 en daarna f 1, wat hij stal. Doch toen besloot oom, die al lang verdenking tegen hem had, het geld dat voor de hand lag te merken. Voor de vierde maal sprak A. de pong aan en haalde er f 1.26 uit. Maar nog dienselfden dag kwam zijn oom met een veldwachter aan boord en bracht hem tot bekentenis. Ontkennen zou trouwens niet veel geholpen hebben, want de gemerkte geldstukken die bij hem gevonden werden, zeiden genoeg. A. blijkt nog geen verstokt booswicht te zijn. Gedurende het verhoor zat hij te snikken. Den Off. verwonderde het dat de schipper niet direct de fatsoenlijk bekend staande ouders van den jongen gewaarschuwd had, toen hij verdenking kreeg, inplaats van hem zijn gang te laten gaan. Spr. eischte 1 mnd. gevang. --- Houtigehage. Dat er in den omtrek van Houtigehage nog al eens wat gestolen wordt, wie weet het niet ? Aan 't parket is men er zich ook wel van bewust, doch maar zelden gelukt het de justitie de dieven te pakken. Bouke P. en Frans de R., de eerste nog onder de 16 jaar, hebben zich toch laten verschalken. Ze werden door marechaussee en rijksveldwacht aangetroffen in een bosch bezig met het kappen en kapen van elzenhout. Heden waren ze niet aanwezig. De OS', vond dat met het oog op de talrijke diefstallen in die omstreken een betrekkelijk strenge straf aan de juisten besteed zou zijn, en eischte tegen ieder der knapen, wegens strooperij 10 dgn gevang. --- Drachten. In 't algemeen zijn sigarenmakers er zoo van overtuigd dat alles toch in rook en damp verdwijnt, dat sommigen hunner vaak afleiding «oeken in den eeest van Schiedam. Egbert B. van Drachten, een sigarenmaker van .3 jaar, heeft zijn voeten ook reeds op dat hellende pad gezet, en, anders een handelbaar persoon zooals de politie van hem getuigt, bracht het hem 25 Nov. in aanraking met de bewaarders van orde en rust. Hij sloeg nl. in de opgewonden stemming, die zijn oorsprong vindt in 't genot van j een borreltje, een kameraad zoo op 't hoofd, dat f veldw. Kromkamp en nog een collega zich verplicht achtten, tusschenbeide te treden. Eisch: 10 dgn. gevang. Egbert, die zich thans zeer solied en berouwvol gedroeg, vroeg een geldboete. Voor de eerste maal heeft hij nu terechtgestaan. --- Van Frieschen bodem. En hoe staat het nu met de Heerenveenéén-kwestie? Slaapt ze of is ze dood? werd in den laatsten tijd meermalen gevraagd. Geen van beide; ze is nog helder wakker. Minister Kuyper is advies gaan inwinnen bij de Gedeputeerde Staten onzer provincie en deze zijn een zeer uitgebreid onderzoek begonnen, waarin vooral de heer J. P. Engelman, vroeger burgemeester van Schoterland en dus met de gemeentelijke en locale toestanden en verhoudingen zeer goed bekend, een werkzaam aandeel moet hebben. Hopen we op een goed einde, zooals ds. v. Lonkhuyzen, optredende voor de Herv. gemeente Hoornsterzwaag tegen de gemeente Schoterland, hoopt op een gunstiger uitspraak in het bekende proces in hooger beroep. Beweerd wordt, dat ds. v. L. in dezen handelt namens het provinciaal kerkbestuur, dat zich heeft voorgenomen deze kwestie, zoo noodig tot in het hoogste ressort, door te voeren en te doen beslissen. In kleiner kwestie is te Akkrum eene beslissing genomen. Er komen daar met Mei niet minder dan zestien gezinnen „op straat", bij gebrek aan woongelegenheid. Dat kan toch niet voor een welingericht dorp. Er worden nu de noodige stappen gedaan om een bouwvereeniging op te richten. 't Is nog wel lang geen Mei, maar de bloeiende rozen doen er ons toch telkens aan denken. Nu we in 't vorig no. schreven over roode rozen te Heerenveen, verrast een onzer lezers te Oppum bij Crefeld (Duitschland) ons door in een brief een pas geplukte groene roos toe te zenden. Hij schrijft er bij, dat hij dezen zomer ook proeven genomen heeft met het kweeken van blauwe rozen, maar die zijn gedeeltelijk mislukt. Hij hoopt ons echter in 't aanstaande voorjaar een blauwe roos te kunnen aanbieden, welke attentie we reeds nu beloven alsdan dankbaar te zullen vermelden. Te Oud e g a (Sm.) stiet de arbeider E. zich het hoofd en kreeg een neusbloeding. Hoofdpijn ging er mee gepaard en die verergerde meer en meer, met het droevig einde, dat de man is overleden. Te He m rik is eene bejaarde weduwe verdronken. --- Rechtbank Heerenveen. 17 Dec. Heerenveen. Gewoon bedelen helpt tegenwoordig al niet veel meer en zoo nam Hendrik v. d. L. van Langezwaag 5 Dec. j.l. te Heerenveen weer zijn toevlucht tot dreigementen aan woningen, wöar hij wist dat alleen kinderen thuis waren. Dat heeft hij verleden winter ook op den Heerenwal te Nijehaske uitgehaald. Toen is 't hem slecht vergaan en heden is 't weer de aanleiding geweest dat hij als bedelaar op 't bankje zat. De dreigementen aan 't huis van een der Heerenveensche ingezetenen konden zeker niet bewezen worden, althans werd er niet van vermeld in de dagvaarding. Maar bekl. had ook bij anderen om vijf een ten gevraagd. Voor de rechtbank wekte hij als de vorige maal weer den indruk, verstandelijk en lichamelijk een gedegenereerde te zijn, waarom de Officier hem dan ook niet geschikt achtte voor opzending naar een Rijkswerkinrichting, doch tweemaal 12 dagen hecht, tegen hem eischte. ---