Logementhouders. De firma J. F. TAK &. ZONEN, distillateurs en wijnhandelaren te LEEUWARDEN, verzoekt U beleefd de bij U van haar ledig zijnde fusten, kruiken, manden en flesschen ten spoedigste per gewone gelegenheid terug te zonden. Inrichting voor Zenuwlijders ie Leeiiwerden T.™oS!i!»6. FAMILIELEVEN. „ G«Ä«;«r Directrice: Dr. VELSKABT, Mevr. XOPPBNOL. Zenuw-Arts. --- Spotgoedkoop. 1. Fransch ] 2. Duitsch f 3. ïngelsch /In één maand,"zonder meester. 4. Maleisch \ 5. Javaanseh ) 6. Duitsche j Handels-Correspondentie, '• f^an*0110 , zonder moester, in één maand. 8. Engelsche 1 9. Enkel Boekhouden in 8 dagen. 10. Dubbel Boekhouden in 8 dagen. 11. Hoe blijf ik gezond en sterk, populaire i iezondheidsleer. 12. Hoe maak ik mijn eigen Tafelmosterd en 100 andere geldbesparende recepten. 13. Hoe kan ik Hypnotiseur worden ? Nieuw. 14. Dansen leeren zonder meester. Deze spotgoedkoope boeken worden als volgt geleverd ; minstens 2 nos. to zamen voor f' 0,65, 4 nos. f 1.20, 6 nos. f 1.65, franco thuis op ontvangst van postw. (of zegels), waarbij moet vermeld „Goedkoope boeken" met vermelding der verlangde nos., door den Boekb. „ÏXCELBIOR", Frederilc Hendrikstraat 139, Amsterdam. --- Persnieuws. De Standaard over de S.D.A.P. In een vergelijking tusschen de antii'evohitiohaire en de sociaal-democratische par!ij zegt De Stand;.: Een partij kan 'niet zijn een snoer van aaneengeregen parels van allerlei kleur en vorm. Saainwerking is het doel van het partij wezen. Alleen, die eenheid moet het resultaat zijn niet van dwang en geweld aan de overtuiging aangedaan, maar van een groeien in eenzelfde richting. De antirevolutionaire partij heeft steeds getracht de noodzakelijke eenheid van actie zóó te regelen, dat de persoonlijke zelfstandigheid ongedeerd bleef. En dit moet. Want knakt ge die persoonlijke energie, dan raakt ook de energie van uw partij zoek. Waarschuwend voorbeeld blijft hier voor alle partijen, wat thans steeds meer aan ds sociaal-démOcratische partij in alle landen, en ook ten onzent, overkomt. Do Sociaal-democratie heeft gepoogd van haar partij een autoraatisch-mechanisch werkende machine te maken. Hierdoor heeft ze in liaar opkomst veel vermocht, omdat ze steeds met volle kracht bij haar actie optrad. Maar thans komen de naweeën. De aard der menschelijke persoonlijkheid reageert sloods sterker tegen haar stramme partij-constructie, en overmits de leiders te oen wil en dank die stramme constructie pogen te handhaven, is het verzet, weerzin en vinnigheid van rondsom. Een resultaat, daarom voor deze party, .m voor haar vooral, zoo fataal, omdat ze er de glazen van haar eigen toekomst-ideaal mee ingooit. ■ Immers thans reeds geeft ze het maar al te duidelijke beeld te zien van wat in haar .itrani-geoonstrueorden toekomststaat aan de misleide volkeren te wachten zou staan. • »• --- Kapitaal en Arbeid. Aan de boter- en zeepfabrieken van de firma Van don Bergha Limited te Rotterdam werken ongeveer 600 werklieden, ii Paar honderd van deze hadden zich aangesloten bij een vakvereeniging, die door den Bestuurdersbond werd opgericht. Thans hebben, zooajs H. Spiekman in Hei Volk mededeelt, de patroons den arbeiders aangezegd uit elke afdeeling twee afgevaardigden te kiezen, die daarna op he kantoor ontboden werden. Daar werd hun door een der heeren Van den Bergh, omringd door chefs en opzichters, er op gewezen, dat er tegenwoordig een zoo geheel andere geest onder de werklieden heersenre dan vroeger en dat de invloed van den Bestuurdersbond daar blijkbaar veel schuld aan had. De patroons hadden niets tegen ?en vereeniging, maar dan eene, op de fabriek! Er zou een ~kern" ingesteld worden — maar dan moesten do werklieden oers', de bestaande vakvereeniging verlaten Î Hij wilde ze niet daartoe dwingen, maar hen slechts meedcelen, dat aan ieder, die geen lid was van do bestaande vakvereeniging, of die zich onmiddellijk liet schrappen-5 pet. loonsvcrhooging zou worden toegekend. Wie dat niet deed, zou die loonsverhooging niet ontvangen. De hoor Spiekman signaleert zulk een handelwijze als een „geraffineerde speculatie, een onuitsprekelijk min misbruik van de armoede en de behoefte aan eenige loonsverhooging." Een bedreiging met ontslag, ronduit, zou nog oneindig ridderlijker zijn geweest. „Den volgenden dag — aldus vervolgt de heer Spiekman — werd den werklieden, bij pjes apart geroepen, een verklaring voorgehouden, waarin stond, dat ze bij een vereeniging, die aangesloten is bij den Behond, niet waren aangesloten. Die hadden ze óf to onderteekenen, en dan kregen ze de loonsverhooging, óf niet te onderteekenen, en dan zouden zo niet alleen niet in de loonsverhooging deelen, (met'de onvermijdelijke ruzies met de vrouwen thuis in 't vooruitzicht!), maar bovendien in A<* gaten worden gehouden. Toen zakte bij de eene groep zoowel als bij do andere, de moed in de schoenen; krimpend onder den dwang, de stem verstokt in de keel, bleek van de verdrukking, teekenden ze hun namen, en slopen dan weer weg, naar hun arbeid. Ze hadder. loonsverhooging gekregen! Maar o, als er niet het gevaar van ontslag voor velen wars opgedoemd, en ze daarvoor niet waren terug-gedeinsd, dan zouden velen liever do loonsverhooging den werkgever voor de voeten hebben geworpen . . . En voor reserve waren cv reeds 'n 25-tal werklieden aangenomen, die de plaatsen van eventueele weigeraars zouden kunnen innemen. En toen de werkgever en de directeuren naar huis terugkeerden, was het werk verricht: de organisatie was vernietigd, in één dag tijds. Maar ze zullen bedrogen uitkomen. De heeren Van den Bergh wilden er ~een eind aan maken". . . och, het gaat nu pas beginnen !" ... --- Van alle kanten geld. Het Hbl. rekent eens uit, hoe prachtig lic! gaat met onze financiën: de Rijksmiddelen hebben een mooien voorsprong' bij verleden jaar; onze Indische begrooting doet sommigen alweer aan een batig slot denken; do rente-standaard' is buitengewoon hoog; do Nederl. Bank maakt voel winst; doen heeft. Maar, voorspelt het blad, dit zal zich ook nu, evenals in '75, wreken, tenzij het de oppositie gelukt de heeren aan 't praten te krijgen. En misschien blijkt dan, dat er onder de firmanten metterdaad een politiek man schuilt. --- De houding der oppositie. De Nederlander houdt eene beschouwing over de verhouding der oppositie jegens de tegenwoordige regeering. 't Is niet ons doel, zegt het blad, om de regeering zooveel mogelijk te verzwakken en als \ mogelijk is .3 laten vallen. Niet in de eerste plaats behoort, gestreden te worden om de portefeuilles. Elk kabinet, dat onze beginselen ontziet, kan gesteund worden. Moet het op een bepaald punt om des beginsels wille bestreden worden, dan geschiede dit; maar niet uit wrok over zijn geboorteacte of over een stembusnederlaag, maar omdat het algemeen belang dit vordert. Ons ideaal behoort te zijn, niet dat het ministerie zoo spoedig mogelijk valt, maar dat het zoo regeeTe dat het. onzen steun verdient. Waar 't op aankomt, is niet wie de lakens uitdeelt, maar dat goede soort lakens uitgedeeld worden. Critiek is daartoe ontzaglijk nuttig. Docli die critiek zal het vruchtbaarst zijn, wan neer ze niet, als onder de oppositie, in speldeprikken en muntslaan ontaardt, maar evenredig blijft aan het gewicht der zaken welke ze geldt: wanneer niet afmatting deiministers, maar juiste beïnvloeding hunner daden haar oogmerk is; wanneer ze haar motief vindt ganschelijk niet in stembushaat, maar louter in den eisch van eigen inzicht of beginsel. --- Liberale Unie. 31e Liberale Unie heeft Zaterdag te Amsterdam vergaderd onder leiding van haren voorzitter, mr. H. Goeman .borgesius. Deze constateerde in zijn openingswoord, dat al verloochende de regeering haar oorsprong niet. zij tevens onomwonden te kennen gaf, dat zij alles wat zou doen denken aan uitdagende politiek* en prijs stelde op de medewerking en het vertrouwen van de geheele Kamer. Met andere woorden, dat zij verzoeningsgezind zou optreden en de rechten en vrijheden der minderheden ten volle zou eerbiedigen Men heeft gezegd, dat dit alleen uit nooddwang geschiedde, omdat het ministerie zelf wel gevoelde met sterk genoeg te staan om zich ac weelde van een uitdagende politiek te kunnen veroorloven Men vergist zich. Zelfs indien in beide takken der volksvertegenwoordiging de groote meerderheid uit be stond, zoo zouden toch de liberalen in den lande geen andere politiek wenschen - neen ik wil mi] sterker uitdrukken - geen andere politiek dulden dan- een verzoeninggezinde politiek, die een einde tracht te maken aan de spanning en verdeeldheid, waarover wil ons tijdens de verkiezingen met reden zoo hebben beklaagd. Handelden wij ivm ZIJ ?°«deil 01ls schuldig maken aan dezelfde j.out, die wij m onze tegenstanders veroordeeien. Het voorbeeld, dat Frankrijk ons te aanschouwen geeft, lokt werkelijk niet tot navolging uit. De kerkelijke, die vooruitstrevend wil en democratische hervormingen voorstaat, is ons sympathieker, dan de vrijzinnige, die zich zoo lang mogelijk tegen dergelijke her vormingen verzet. Wij ontkennen, dat geloof de basis mag zijn van politiek beleid, maar wij erkennen oven min het ongeloof daarvoor als grondslag. Wij zeggen niet: voor den politicus is het uit den booze zijn licht te willen putten uit de Schrift, maar wij beweren, dat het uit «lon booze is te verketteren het politiek beleid van hen, die, zonder zich op de Schrift te beroepen en zonder van de daken te verkondigen welk geloof zij al of niet zijn toegedaan, maatregelen nemen en hervormingen voorstaan, die doortrokken zijn van dien christelijken geest van zachtmoedigheid on barmhartigheid, die bij vele zoogenaamde paganisten in ruime mate is te vinden en door vele zoogenaamde christenen tot een bespotting wordt gemaakt. Zoolang echter de leiders van de z.g. kerkelijke partijen het geloof exploiteercn tot bereiking van politieke doeleinden, zoolang — het kan niet anders — zullen de partijen en fracties, die zich onder dergelijke leuzen vcreenigetn, tegenover zich vinden, allen, die met ons overtuigd zijn, dal een staatkundig beleid, uit zoo troebele bron voortgesproten, een ramp is voor het land. Maar hoe spoediger de politiek der antithese plaats maakt voor meer zuivere partijverhoudingen, gebaseerd op verschil van politiek inzicht en politieke beginselen, en niet op verschil van geloof — des té aanner zal het ons zijn. En in de verte hoor ik reeds do doodsklok luiden over de antithese. Een teekencoi feit is het manifest van „Patrimonium' . waarin het klaagt, dat de kerkelijke partij en, in tegenstelling met de vrijzinnige partijen, de kiesrechtuitbreiding trachten wep; te moffelen. Leest men niet tusschen de regels door, dat ook de mannen van „Patrimonium" beginnen te beseffen, dat de meest christelijke regeering niet is die regeering, die het meest den naam des Heeren gebruikt of het meest schriftvast is. maar wel die regeering, die zich het meest over de zwakken ontfermt, recht laat wedervaren aan allen zonder onderscheid, en door daden toont het moest doordrongen te zijn van den geest, die als bij uitstek ohris lelijk geschetst mag worden ? En do manifestatie van „Patrimonium staat niet op zich zelf. Ook in de Katholieke wereld begint zich, tegen de leidende beweging in, een democratische strooming te openbaren. Nu verwijf men ons, dal ook onze Bond zich nog steeds niet uitgesproken heeft vóór of tegen algemeen kiesrecht. Waar is, dat de Liberale lTnie zich nog niet heeft ver klaard, hoever ze de uitbreiding zou wenschen. Uitsluitingen willen alle deniocrati sche partijen - ook de vrijzinnig-democraten, zelfs de sociaal-democraten — maar over den omvang dier uitsluitingen bestaat groot verschil van gevoelen. We hopen echter tot een zoodanige overeenstemming te geraken, dal de eerstvolgende verkiezingen nog wel niet beheerscht zullen worden door de vraag van kiesrechfuitbreidipg, maai wel dom- het blanco ar tikel, IntuEScEên zal de re<*eerïhsr trachten tal van nuttige zaken, maar bovenal groote sociale hervormingen, tot stand te brengen. De spoedige indiening van deze belangrijke wetsontwerpen verhoogt in bij zondere mate de kans, dut »e ook wezenlijk wet. zullen worden. Maar mocht het aan de rechterzijde gelukken om mot den steun van ontevreden Ie den van de linkerzijde, aau dit ministerie het regeéren onmogelijk te maken, niet alleen zou de verwarring groot worden, maar het uitzicht on het tot stand komen van de mooratische hervormingen zou weder allicht voor langen tijd zijn verdwenen. Een krachtige aaneensluiting van alle vrijzinnigen is dus gebiedend noodzakelijk. Toen de heer Borjrèsvu'a uitgesproken had, volgde een donderend applaus. --- Korte Mededeelingen. — Hot schip „Vier Gezusters, van Menaldum, met aardappelen, rapen en wortelen naar Amsterdam vertrokken, is op het Enkhuizer Zand gestrand en zit reeds geheel onder water. Schip en lading zijn totaal verloren. — In den nacht van 15 op 16 Kovember zal een schitterende sferrenregen te zien zijn. Het verschijnsel zal het krachtigst zijn' den l 6 Nov- 's morgens, .als ten minste niet een heel gewone regen den sterren regen onzichtbaar maakt. — 't I s d e Chi n e es e h e r e g e e r i n ■ ernst met haar hervormingen. Ze heeft besloten, dat het opiumschuiven over tieu jaar geheel zal worden verboden, maar nu reeds is bij 't leger en de onderwijsinrichtingen dit'verbod van kracht. De hoogere ambtenaren krijgea'jzes maanden tijd, om zich het opiuminisbruik ai te wennen. Schuiven, ze na dien tijd nog, dan worden ze ontslagen. — Twee Volen dammer v i s schers, vader en zoon, waren op de Zuiderzee aan 't visschen. De zoon viel buiten boord, ca de vader, dit ziende, viel van schrik in onmacht. De schuit was dus 't stuur krijgt en maakte een verkeerde wending, doch juist hierdoor kon de zoon haar weer grijpen en 't gelukte hem zich weer binnen boord te werken en zijn vader tot bewustzijn te brengen. — De Engelsche rechters h e bben den naam, dat ze soms onbillijk en onbegrijpelijk streng straffen. Een bevestiging daarvan is wel het vonnis van de rechtbank te Bedford, waarbij twee mannen, die volstrekt niet slecht bekend stonden, wegens t inwerpen van een groote spiegelruit tot vijf jaar gevangenisstraf zijn veroordeeld. In ''t Engelsche Lagerhuis is over dit geval geïnterpelleerd. De minister zal een onderzoek instellen. - Naar aanleidingvan het vree selijk tramongeval te Amsterdam merkt de werktuigkundige ingenieur F. 0. Huygen op, dat men een tram eerder tot staan brengt door zwak te remmen, zoodanig dat de wielen nog eenigszins blijven doordraaien, dan door de wielen met sterk remmen f vast te zetten, zoodat ze over de rails voortglijden. Voor een gewoon spoorwegrijtuig b.v. zou bii droog weer bij een snelheid van 50 K.M. per uur 54 pet. der remkracht verlorei gaan, indien de wielen vastgezet werden door de rem. Op natte, glibberige rails is dit verlies nog veel grooter. — Onder de gemeente Lonneker s onder schooltijd de muur van een oude school naar binnen ingestort. De schoolkindereu hadden 't gelukkig zien aankomen en waren in tijds uitgeweken. Kasten en banken werden verpletterd. — In cc n do rp j e l> ij Erf u r t h a d men den gemeenteschaapherder zijn betrekking opgezegd. lTit wraak doodde hij de 150 schapen, die aan zijn hoede waren toevertrouwd, en bracht toen zich zelf om 't leven. — Een jonge moeder te Heesch (N Br.) had de wascli gespoeld en ging er moe naar buiten om ze aan de lijn te hangen. Onderwijl viel haar tweejarig kind in de nog met water gevulde tobben en verdronk. --- Boekskôginge. By W. M. Tiiconis Ss. to Leiden is yn 't Ijocht komd: Klankboarne, Foarste Samling Fersen fen Jan fen 'e Gaestmar, onder it motto: „Dêr wall't in klankboarne yn myn hert". „Klankboarne", dit is nou just gün titel om yn ús tiid fen „foardrachten" keapers to lokjen of to forlokjen, mar dy titel is nei wierheit, hwent hwet yn dizze Samling jown en foun wirdt binne klanken ut 'e loft en de bosk, feu it fjild en it wetter, fen waer en wyn, fen ijocht en libben, klanken sa't men dy heart en fielt, ef Ijeaver sa't in dichter as Jan fen 'e Gaestmar dy hear'. en fielt yn ús lege lannen en op ús wide wetters, oeral en lier yn it roun, op alle, tiden Ion 'e dei en yn alle getiden fen 't jier. Klankboarne ! Nó, dy titel is net op 'e keap makke en op bimsels net klear en öfmetten, mar hy wirdt foistien trooh de nammc fen edichter dy't der nest stiet. De klank fen dy namme seit genôch en elts dy't ophat mei i'is tael, wit det er yn dizze samling fen Tjs Fryske Sjonger fine scil: de stimming fen de natûr yn oerïenstimming mei de tael. De Fryske Mnsdouwen kinne yn gün tael moaijer bisougen wirde as just yn 'e Fryske, dy't berne is út it folk, det ieuwen yn dy lânsdou libbe en wirke haf. „Klankboarne" is gftns in boek, fen 227 siden, en opdragen oan de dichter syn Stalkc en Stipe, de hear Jolian Winklér to Haerlem. De útjower hat der ek hwet bisnnders fen makke, hwet formaet en printing oanbilanget. It is in kreas stik printwirk. De samling bifettet de nioaiste stikken dy't sa foar en nei, oer in tiidforrin fen in mannich jierren it Ijocht sjoen ha yn onderskate skrifteu. Om mar inkelden to neamen: De Beidsang, In dei yn 'e haeijinge, Oan 't Jonge Fryslftn, It Kiystbeintsje en syn Mem, en folie net genôch. Der binne meiïnoarren in tachtich dichtstikken, earnstige on koarlswilige, en oan 'e ein fynt men in samling punt- en slachrimen. Men scil wol bigripe det it skriuwen fen dit stikje bûien Ú3 gewoane boekskógei- omgien is. L. J. H. # * * To liea en to gêre, fersen fen M. Miedema. Utjefte fen de firma Van der Spoel en Co. to Groii, 1906. Det Miedema, dy't by de lezers fen Sljucht en Bjucht goed oanskreaun stiet as de skriuwer fen ytlike forhalej», ek wol fersen skreaun hat, wisten wy. Mar net, det der safolle wieme, — en det dêr safolle goeds mank wier, sa't oan dizze samling, det in blomlêzing is, nou dochs bliken docht. It hat altyd sa west yn öa Fryske letterkinde, en it scil yn 'e earste opslach ek wol sa bliuwe: men kin yen min in oardiel foarmje oer ús dichters en skriuwers, hwent hjar wirk toarket om, it iene hjir. it oare der. Men hat it net byinoaren, ja de helt fen 'e tiid lôst men 't netienris en wit fen 't bistean dos net óf. Gysbert Japicx en de Halbertsma's meitsje in útsûndering, en Waling Dykstra hat sels it rûchste al gearswile en oan reakken time yn 'e „Fryske Hüsfrjeon", mar in folsleine „Harmen Sytstra", in „Tsjibbe GeartsK dy't men samar fen 'e planke nimme kin, in „Piter Jelles'- yn ieu ban .... honear scille se útkomme ? Och it is sa spitich on men ken der it greatsfe part Fryske lozers sa oan, det i'is Otjowers troch 'en fiid Ijeaver mei stoaterske negoasje piele, as det se in flink, dreech boek útjowe. ' Det moat oars wirde. Der moat in tiid korame, det men yn suver alle Fryske studenr- en húskeamers in boekehinger ef stander mei Fryske wirkon fynt. En den nioatte dy't wy krektsa neamden, der alderearst op I Mar salang it safier vet net i«, en ús dichters en skriuwers don hjar ' wirk yet oan 'e fjouwer winen oerjaen moatte, ynpleats fen 't op to garjen ont in hânsum boek folje en útjaen kinne.... is 't in ding fen bilang det se, as der genôoh omtoarket, ris in blomlêzing jowe. In foarbyld scil dudlikr meitsje, hwerom. Is der op in priissprekkerij wolris immen utkomd mei in fers fen Miedema? Wy ha der noait fen heard. En dochs scil men yn dizze bloemlezing mear as ien geskikt stik oantrefle. Det kin men nou maklik fine, nou't alles byinoar is. M*r foartiid wier 't in poepetoer. Der is fen 't sinimer klage dot ús priissprekkers sa selden hwet nijs hearre lieten. For in diel leit him det bjiroan, det moaije fersen en proazastikken dêrom yet lang allegearre net geskikt binne lor de planken Mar for in oar diel komt it dochs ek, om't ús letterkinde der rjtsjucht as in oeralle naeidoaze. Men kin lang eidzje, foar t men fynt hwet me siikket. En hwa hat ek al dy âldo en nije Iduna's, Forjit my netten, Swauneblommen, Bijekoerrcn, Fryske Husfrjeonen, For Hûs en Hiemen en Sljucht en Rjuchtvn yn 'e liûs, ef wit der oau to kommen ? En dochs wolle Fryske blomlêzingen oan diss' tiid fa net rjucht fen 'e hfln .... wit ik det in pear gôekinden fen mines sizze scille. Mar ik freogje: kin dit ek komme, om t Cis titiowcrs sa'n bytsje durj ha, det se in pankoek om in aei bidoarn — ik wol sizze, det se 't pear blomlêzingen dy't deial ris útkomd binne, hwet to lyts halden ha? 't Moat altyd mar goedkeap wêzo 'yn 't Frysk.en det hfilde se yn 'e rekken. Mar men moat net foijitte det hwa't in blcmtêzing keapet, ditmeastal docht, om, yn in bishlc det bifén lije kin, iii góe- | frjeon binnendoarren to habben. Dizze blomlêzing feu Miedema is ek al wei' neat to j gre it, (110 bla.1 mar 't formaet en de iitfierino: binne gelokkich dochs sa, det men 't nei yens boekbynder bringe, en 't yn in krens prachtbantsie bine litte kin. Sa kin inen 't dos yn wearde hâlde, en det mei sikorwier wol mei Miedema syn dichtwirk. ., * Op 'e Planken en F'oar 't Bo a C. Wielama, by de firma V.d. Spoel en Co. to Grou. Men wit det der nest twa jier ûntler dit opskrift seis boekjes mei foardrachten ien dizze skriuwer útkomd binne by deselde firma, en men wit, hoopje wy, ek yet, hw-t wy der do fen sein ha,— yn 't koart dit, "det Wielsma' syn foardrachten apart steane, om't it kinstwirkjes binne, hwet inen fen 'e measte oare net sizzo kin. Det oardiel dêr hulde wy ús by, nou t der wer trije boekjes by komd binne: VII: De Brcgene, foardracht for ien manspei soan, VIII: Yn (,oede ierde, foardracht mei sang for in mauspersoan en in frouminske, en IX: Eûmer 18, foardracht mei sang lor ien mauspersoan, en Fleuripe Nynke, foardracht mei sang for ien frouminske. It hat in gelokkich tinkbyl.d west, om dizze boekjes troch to nûmerjeii, en ek yn 't selde formaet to jaen as dy seia fen do. Nou kin men se sels letter ynbine litte. --- Berichten uit Stad en Dorp. Tentoonstelling van drukwerken. LEEUWARDEN, 11 Nov. Al veer 'ntentoonstelling. Een kleintje nu. „Kieiu maar rein", dat mag er van gezegd worden. Ve Friesche Bouwkring alhier n< de Rotterdamscbe firma Corns. luimig en Zn. a ons het werk, dat in hare drukkerijen wordt voortgebracht, eens te laten kijken. Op de bovenzaal van Da Klanderij is het te zien, heden en de beide vo'gende dagen. Je komt binnen en ontvangt een catalogus als gids. Dat kost niets, 't Boekje zegt val terstond, dat ge iets goeds kunt verwachten; 't is mooi van buiten en knap van binnen, 't Voorwoord heeft totmo versje van Huygens: .Mijn drukker leeft in droeven druk, Want 't drukken geeft, hem weinig druk; "Was 't drukken maar wat, drukker, 't AVaar geen bedrukte drukker." Vernuftig van Huygens gevonden „en VRak neg geldend voor hem, die zijn arbeid ernstig opvat en zelfs het geringste met zorg behandelt", meent de firma. In dia laatste woorden ligt het geheim van alle succes, als het talent aanwezig is. Dat merken we al spoedig bij 't rondgaan. In de-afdeeling boekdrukkerij is er vee', in kleurendruk, dat we met bewondering aanschouwen. Daar onder een stadsgezicht naar een aquarel in vierkleuren, reproducties van schilderijen en van een een middeleeuwse!) boek, zeer kunstig getcekend in acht kleuren, uitrjoodigingskaarten, adreskaarten ca getuigschriften. Van een zevenkleurendruk „De Houthakker", naar een schilderij van Thomas Riss zijn ook de verschillende klem-opvolgingen tentoongesteld en eveneens van een uitnoodigingskaart, bijna geheel uit toonplaten gesneden. Dat geeft eenig idéé van de manier van werken. „Menigeen", staat er in 't voorwoord, „die een eenvoudig plaatje, • ais zijnde „maar drukwerk", in da enippermand werpt, zou dat niet meer opmerkzaamheid beicbouwen, als hij wist, hoeveel arbeid men er aan besteedde voor het gereed was. A!et het doel, die opmerkzaamheid en belangstelling op te wekken, werd deze expositie samengesteld. In de volgende afdeeling, lithografie of steendruk, vindt men een uitgelezen collectiu prentbriel kaarten, w.o. in acht kleuren. De verschillende daarbij behoorende afdrukken geven een beeld van het ontstaan. Da volgorde der kleuren was: geel, vleeschkleur, lichtblauw, donkerrood, zwart, donkerblauw, lichtgrijs,donkergrijs. Buiten deze kaarten bevat de afdeeling o.m. diploma's, etiquetten, plakkaten, bankaandeelen (gravure), prentenboeken, kalenderschilden, omslagen. De afdeeling lichtdruk heeft een paar fijne reproducties van kantwerk, „natuurgetrouw" weergegeven op blauwzuur-ijzerpapier, of duidelijker gezegd: wit op blauwen ondergrond en de afdeeling immigraphie toont on» een wedergave van verschillende teekeningen, door architecten vervaardigd. Meer interessant is o.i. da afdeeling immigraphiedruk, de laatste in den catalogus en verweg het grootste aantal nummers omvattende, w.ó. sommige stukken die ook door hunne afmetingen tot de merkwaardigheden behooren. Daar is b.v. een gezicht op Keulen in 1641, lang circa 8,75 M. en uit één stuk, naar negen houtsneegravuren vervaardigd. De machtige stad met bare vele kerken en drukke scheepvaart op den RJjn maakt een grootachen indruk. Dan zag Rotterdam er in 1566 maar zeer alledaagsch uit, zooals wel biykt uit een reproductie naar een plattegrond, door ecu landmeter in dat jaar geteekend. Qe zoudt meenen, het oorspronkelijke «tuk voor u te hebben, zoo haarfijn is alles weergegeven. De catalogus vermeldt, dat de kleuren met de hand zijn aangebracht. Een curiositeit is wel ds voorstelling van een regelmatigen zestighoek, waarin al de diagonalen zijn getrokken. Dat zijn er te zamen 1710 ; maakt met de zestig zijden van den veelhoek 1770 lijnen I En ondanks dien wirwar z\jn zelfo de snijpunten nog ,scherp" gebleven. Een ander meesterstuk van drukkunst is een kaart van het landgoed Staverden, In achttien kleuren uitgevoerd. De catalogus vestigt de aandacht op het juiste passen der versohillende in contouren gevatte kleuren. Zoo is er meer, w.o. reproducties van teekeningen op satijn. De firma gaf ook een reclameplaat, voorstellende haar eigen gebouwen en het bedrijf, dat er in wordt uitgeoefend. Waarbij in den catalogus een uitvoerige toelichting van den architect, die het ontwerp maakte. De tentoonstelling kreeg al dadelijk na de opening een druk bezoek. NIJEHASKE, 12 Nov. Den 1 Januari e. k. aal het een kwart eeuw geleden zijn dat de heer R. NtJk als Becretaris van het Burgerüjk armbestuur alhier In functie trad. De heer Nij k verwisselde den 1 Jan. 1901 die functie met die van penningmeester by genoemd armbestuur, in welke betrekking hl) thans nog met onvermoeiden ijver werkzaam is. JOURE, 12 Nov. Dinsdag 11 Dec. e.k. aal de heer Ds. J. R. Dijkstra, predikant b(J de Oeieformeerde gemeente alhier, zijn zilveren jubtlê- kunnen vieren. Ds. Dijkstra, wiens eerste standp'aats Loosdrecht was, kwam in November 1889 uit »yne tweede standplaato Sliedrecht naar hier, alwaar bij dus 17 jaren zijn ambt heeft waargenomen. Tijdens zijn predikantschap alhier werd het Kerkgebouw der Gereformeerden in de Boterstraat belangrijk vergroot. HASKERDIJKEX, 10 Nov. Door den politiedienaar Boerstra is procesverbaal opgemaakt tegen de 66 jarig* Anna H., geboren te Poppingawier, koopvrouw, gedomicilieerd te Amsterdam, verdacht vai) diefstal van boter uit den winkel van Oege Postma alhier. De verdachte heeft zonder omwegin bekend een half pond boter uit genoemden winkel te hebben weggenomen alleen met bet doel in de gevangenis te komen. LEEUWARDEN, 13 Nov. In de Raadsvergadering van heden Dinsdag, komt o.m. aan de orde een voorstel van B. e:i W. tot het onderhands verhuren van ee:i perceel land aan de Huizumerlaan aan de Friesche Tuinbouwvereeniging. Gaat dit voorstel er door, en daar is veel kans op, dan zal de proeftuin van genoemde vereeniging een aanzienlijke uitbreiding kunnen ondergaan. Het voornemen bestaat dan, om eerstdaags dit werk aan te vatten. Een oppervlakte, minstens zoo groot als de tegenwoordige tuin, moet daartoe omgespit en verder bewolkt worden. De Vereeniging is van plan, ook met de Westlandsohe cultuur eens een proef te nemen. 't FRIESCHE NOORDEN, 12 Nov. 't Werk op de bouwlanden kan als geëindigd beschouwd worden. De bieten zijn gerooid en afgeleverd aan de verschillende fabrieken. De aardappels zijn voor een deel ook verzonden, doch menigeen houdt één of meer hoopen over, om zoo mogelijk in 't a.s. voorjaar daarvoor een ■ttoogeren prijs te bedingen. De koolrapen, verbouwd als tweede vrucht in vroege-aardappelvelden, zijn gedurende de laatste dagen gerooid. Door c aanhoudend regenachtige woei' was men genoodzaakt het ploegen te staken on bijna ieder had ook reeds zijn land voor den winter in gereedheid, 't Vee is meerendeels gestald, deels om het natie weer, deels om voederen van bietenafval een grootere melkopbrengst to verkrijgen. Over den weidetijd valt echter dit jaar niet te klagen. De Moddergatster visschers zijn in de beide voorgaande weken ongelukkig geweest. Slechts enkele roggen en een mand of drie scharren werden gevangen. Het mindw o-imstige weer is de oôrzai an. --- Onderzoek ven verlofgangers aan wie uitstel is verleend, o.a. da melk! Duitschland, die geen vrijstelling hebben. I In het Gemeentehuis van Schoterland ie Heerenveen op Vrijda» Ï3 November 19C6, voorm. 10 uur. Voor de gemeenten EngwirdeD, Doniawerstal, Haskerland, Idaardevadeel, LemsterlanH, Opsterland, Rauwerderhr-m, Schoterland. Smallingerland, UUngeradeel en Weststellingwerf. II In het waapcgebouw to Sneek op Zaterdag 24 November 1906. 's voorm. 10 nur. Voor de gemeer'-en Baarderadeel, Boisward, Gaaster» land, Hemelumer Oldepiiaert en Noordwolde, Hennaar» deradeel. Hindeloonen, Sioten, Sr.eek, Stavoren, Wonseradeel, Workum, Wijmbritseradeel en IJlst. 111 In de Manége te Leeuwarden op Zaterdag 1 Decenv ber 1906, 's voorm. 11 uur. Voor alle overige Friesche gemeenten. ---