Xrackfreejk ■m | M „Crackree" ' W\ st'^t on9e" i 'sml\mËÊk B looflijk veel F H| W mooier. Pro- ; f \ beert maar. Hl fAB»IKAAT: N.V. „ONDER ONS", DE KRIM (Q.> J --- LEEUWARDER NIEUWSBLAD ACTUEEL DAGBLAD VOOR FRIESLAND EEN PROEFABONNEMENT TOT 1 JANUARI A.S. KOST SLECHTS 50 CT. VOOR LEEUWARDEN EN HUIZUM FRANCO PER POST 75 CENT ABONNEMENTEN KUNNEN WORDEN BESTELD BIJ DE BEZORGERS - AGENTEN - KANTOORHOUDERS P.T.T. EN AAN HET BUREAU GALILEËR KERKSTRAAT 17 --- Ned. Schaatsenrijdersbond. Vier-en-vijftigste jaarvergadering. j. *~* Lu hotel Amicitia werd Zaterdag* -te jaarvergadering gehouden Kon. Nel. Schaatsenrjjderebond. orde gestelde jaarverslag van itaris, den heer W. M. van Haatten, . Aiiisterdam, werd goedgekeurd. Wij onty.en er aan: ,pler clubs traden tot de bond toe, terwijl L l'hibs afgevoerd moesten worden. Het |al donateurs verminderde van 880 tot 878, « steeg weer tot 672. Er zijn 33 donateurs li . . vorige winterseizoen ging weer een l'Ned. rijders onder leiding van de bond H Davo6, om zich daar te trainen. De B geklasseerde rijder was .Jan Langedijk, ~,l>r in de drielniiden-wedstrijd Zwitsor- I, —Nederland zoowel als Ballangrud in slaagde de ', 'lle'er binnen de tijd van het wereld(., 'e rijden. Dit stond ten name vau \°*f Staksrud op 25 Febr. 1933 te Hamar *alrov_ kampioenschappen te let x " in 300° meter* . bestuur was daar beslist op tegen. tot VetletriJaen echter beter dan tot nu j hun recht te laten komen, stelde het ter°? °lJ de wedstrijden eerst de 6000 L, ,ü Verrijden en daarna 600 en 1500 ' hetgeen juist tegengesteld is aan de regeling, 'e nVerBadering ging hiermee aceoord. ]0[°ngeveer vijf uur werd de vergadering --- Fryske Krite. ptre^lKUMi 15 Nov- De aiU Berlikum en 11 van de Chr. Fryske Krite kwam L "fv°iid iv vergadering bijeen onder lei- Ljail. den heer G. Runia. De hei '.'ld een inleiding over „De Jong'ienekip", terwijl al* tweede spre- L. Aa de heer Roelink, van Lieve Vrou- rp: ..Piler •"chtwirk yn J.orhan mei syn libben." --- Gewestelijke Federatie S.D.A.P. — — Op da zaal van P. de Jong aan de Langemarktstraat is gister de jaarvergadering gehouden vau do Gewestelijke Federatie der S.D.A.P. in Friesland; 118 van de 128 partij-atdeelingen hadden een of meer afgevaardigden gezonden, zoodat de groote Laai ze nauwelijks kon bergen. Voor bet 'Partijbestuur was de heer W. H. Vliegen aanwezig. Voorts gaven het Kamerlid P. Hiemstra en de nieuw-benoemde rayondirecteur van de Arbeiderspers, de heer Klaas Toornstra, door hun aanwezigheid van hun belangstelling blijk. De voorzitter, de heer J. Geerts, opende met een korte toespraak. Hij stipte enkele gebeurtenissen in binnen- en buitenland aan. waarbij hij onder meer wee» op de verkiezingen in Engeland, die voor de extremisten van links en rechts een fiasco geworden zijn. en op da jongste Staten- en raadsverkiezingen. Vervolgens memoreerde hij het afscheid, dat de heer L. J. de Jong vau het openbare politieke leven genomen heeft, wat hem gelegenheid gaf, op de verdiensten van dezen trouwen partijgenoot te wijzen. --- Jaarverslagen. De jaarverslagen, uitgebracht door don secretaris-penningmeester, den heer H. de Boer, gaven aanleiding tot een aantal vragen en opmerkingen. De heer Sj. Fennema, Tietjerk, informeerde naar het werk van de indertijd in het leven geroepen landbouwconiiiiissie. De heer Pietereen, Leeuwarden I, merkte op, dat men had mogen verwachten, dat met het jongerenvraagetuk iets meer kaast gemaakt was geworden. De secretaris-penningmeester van het Gewest, de heer H. de Boer, beantwoordde het grootste deel der vragen. De laiidbouwcomniissie bestaat nog, doch veel werk is er voor haar niet. De ingewikkeldheid der crisisregelingen veroorzaakt dat haar taak uiterst beperkt is. Gok spr. beval nogmaals het jongerenvraagetuk in de aandacht aan. --- Jaarverslag Statenfractie. Daarna werd het jaarverelag van de Statenfractie aan de orde gesteld. De heer G. Venema (Leeuwarden I) kwam terug op de verkiezing van Gedeputeerde Staten. Hij sprak zijn misnoegen over de afloop uit en vroeg, hoe de' fractie, de sterkste in de Staten, genoegen kon nemen met één zetel in het college van Gedeputeerden. De heer L. de Vrïee (Dokkum) sprak in gelijke geest; hij noemde het gebeurde vernederend, De heer L. Becherer (Lekkum) informeerde naar de activiteit der fractie met betrekking tot de kanalenplannen. De heer P. Sikkee, voorzitter der Statenfractie, merkte op, dat, wat Lekkum vraagt, in het verslag wel degelijk te lezen etaat. De fractie was waakzaam en zal het blijven. Wat de kwestie der Gedeputeerden aangaat, die is hier reeds eerder aan de orde geweest. Toen is aan de fractie een groote mate van vrijheid en zelfstandig oordcelen gelaten. Zij heeft hst nu, na rijpe overweging en niet zonder het op zij zetten vau sentimenten, geboden geacht, in het college vertegenwoordigd te blijven. Spr. zette nader uiteen, om welke redenen dat van groot belang is. Daarna werd het jaarverslag van de Statenfractie goedgekeurd. --- Actie voor het Plan In een uitvoerige inleiding besprak de heer H. de Boer vervolgene de actie voor het Plan. Hij schetste de organisatie voor deze actie en wees ieder op zijn plicht met het oog op een goed slagen van het werk. Hij herinnerde aan het colporteeren in vroeger dagen, en wees er in dit verband op, welk een mooie taak hier voor de jongeren ligt. Voorts besprak hij in breede trekken de toestand en de vooruitzichten der beweging om ten slotte de aandacht te vragen voor een actie voor ledenwinst. --- Bestuursverkiezing. De uitslag van de beetuursverkiezing was, dat voor het dage lij kaoh bestuur de heeren .1. Guorls iii H. de Boer zonder tegencandidaten herkozen zijn. Het derde lid, de heer J. IJtema, zag zijn mandaat hernieuwd. Voor het overige bestuur zijn "flerkozen d? heer D. Bakker, mevr. Bogaard—Hoekstra, de heeren Sikkes, A. Veenstra en H. Wassing. Iv de plaats van het statenlid de heer A. Kleietra ie de heer J. K. Brouwer gekozen. --- Voorstellen der aldeelingen. Het voorstel van de alueeling Drachten om te besluiten, het vo:gsnde jaar een gewestelijke betooging te Drachten te crganiseeren, is na eenige gedachtenwisseling ingetrokken in verband met de vanwege de C.P.C, te organiseeren zomerpropaganda. Joure, dat gratis beschikking over goede sprekers in verkiezingstijden wenechte, nam genoegen niet een verklaring van den voorzitter, dat het bestuur de financieel zwakke afdeelingen steeds zooveel mogelijk ter wille ie, zoodat na de toezegging, dat in de toekomst deze aangelegenheid de aandacht zal behouden, het desbetreffende voorstel ingetrokken kon worden. Het bestuur bracht een afwijzend advies uit op een voorstel van Wolvega, aangaande de coutributieregeling. De afdeeling wilde een klasse invoegen tusschen die van fl5 en die van f4O. De voorz. merkte op, dat de thans geldende regeling gunstig werkt, zoodat het wellicht beter is, met een herziening te wachten. Ook dit voorstel werd teruggenomen. --- Rondvraag. Bij de rondvraag opperde de heer Roza het denkbeeld, de jubileerendc Federatie namens d« afdeelingen een tweetal Planvlaggen aan te bieden. Dit denkbeeld viel in goede aarde. De vooizitter deelde mee, dat van andere zijde reeds een Planvlag aangeboden was, doch zou niettemin dit jubileumgeschenk niet volle sympathie aanvaarden. Tenslotte brak de heer F, de Boer, bestuurslid van de afdeeling Friesland van de Vereeniging S.-D. Raade- en Statenleden, een lans voor het tijdschrift „De Gemeente", dat voor ieder, die belang stelt in vraagstukken vau gemeentelijke en provinciale politiek, onmisbaar mag heeten. De voorzitter sloot zich hier graag bij aan. De voorzitter sloot daarna met een kort woord deze korte, geanimeerde vergadfrjn^', --- INGEZONDEN De film „Apo-Kajan,” het hart van Borneo. „Alle minsken binn' üs broerreu.” Do 6e December wordt mijn film In de hoofdstad van het „alde heitelAn" vertoond. De besturen der vereenigingen, die hiertoe het initiatief hebben genomen, hen ik zeer erkentelijk voor hun hulp bij mijn streven om u den Dajak te laten zien. Gok de redactie van dit blad, die mij de gelegenheid geeft de film in te leiden, dank ik zeer. Waarom ik voor al die medewerking zoo erkentelijk ben, zal ik in het kort toelichten. Apo-Kajan is een onbekend land, gelegen.... in het onbekende Borneo! Het is zeer moeilijk en slechts ten koste van ontberingen, moeiten, risico's te bereiken. Hoe ver het is, illustreert de volgende mededeeling: ik ontving eens een telegram van huis en dat telegram was drie volle maanden oud! De reis van de kust via Kajanrivier naar de hoofdplaats Longnawang, duurt vau ongeveer 40 tot 75 dagen! Men reist in een open bootje, blootgesteld aan de tropische zon en de trop'sche regens, 's Nachts bivakeert men in het bosch. Toeristisch beschouwd is die reis, waarbij elk comfort ontbreekt, heelemaal niet prettig! Maar ik vond ze interessant in de hoogste mate! Diep respect krijgt men voor de zwoegende, onvermoeide roeiers. Eens per maand' vertrekt er een militair prauwentransport, met het doel het garnizoentje van het noodige te voorzien. In het land zelf is niets te koop. Het is in vele opzichten een volkomen vacuüm! De legercommandant had mij vergunning gegeven, om met een dergelijk transport mee te mogen varen. Voor die hulp was ik buitengewoon erkentelijk, want nu kon ik mij geheel wijden aan mijn doel: zien, opmerken, filmen en fotografeeren! Ik heb de heele lange tocht door de bulderende stroomversnellingen opgenomen. lT ziet de Dajaks in hun element: ze trekken, duwen, sjorren de prauwen door de verraderlijke kolkingen, niaalstrooineii. hooge golven. En dit bij groote hitte en regen! Na weken en weken ploeteren bereiken wij het garnizoentje. Mijn reis duurde maar 44 dagen. Ik zeg „maar" vierenveertig dagen. Tochten van meer dan 70 dagen komen ook voor. Dat wij er zoo kort over hebben gednan, was te danken aan het fe.it. dat we slechts een paar dagen door bandjirs tot rust werden genoodzaakt. Vaak moet het transport vel e dagen in het bosch wachten, tot het water daalt. Die gedwongen rust in een bivakje van enkele vierkante nieters. Op de helling van een berg, is een bezoeking, Na een paar dagen is de meegenomen lectuur doorgelezen. En dan kwelt de verveling. Wandelen, zich even vertreden, is onmogelijk, want overal dreigen de nare bloedzuigers. Het bosch wemelt ervan! Bovendien is „wandelen" iv een oerbosch en dan nog wel bij reuen, een onmogelijkheid. Zooals ik reeds opmerkte, heb ik op de reis geluk gehad. Ter plaatse gekomen trof ik het weer: de militaire arts was iemand die het volle vertrouwen der Dajaks had, hij sprak hun taal, kende hun adat. Met een vriendelijk woord kreeg hij alles van hen gedaan. Ik vergezelde hem op zijn maandelijksche tochten door het land, waardoor ik de gelegenheid had de bevolking te leeren kennen, hun feesten bij to wonen, feesten die hoogst merkwaardig lijn. Bij een dier leesten werden rooiwedatrijdeu gehouden. U ziet zoon feest op de film. Prauwen, elk bemand met 60 roeiers, bekampen elkaar. In een wolk van opspattend water ziet u 300 Dajaks voorbij stuiven. Nooit heb ik zoo iets moois gezien! Zóó roeien alléén Dajaks! Ik filmde hun gewoonten, zeden, gebruiken, o.m. het groote Koppensnellersfeest, dat zes, soms negen dagen en nachten duurt! Het koppensnellen wortelt in de godsdienst. Het is een gebruik, dat de menschen voor hun welzijn beslist noodig achten. Het gouvernement heeft het verboden, dat is de tragiek vau de aanraking met de Westersche beschaving. Ik keur het gebruik natuurlijk af. Maar daarnaast had men de menschen hoogere beschaving moeten brengen. En dat is verzuimd! Er is in het land geen missie of zending, die in nauwe samenwerking niet het bestuur de menschen opvoedt. Zeer merkwaardig is hun kunstzin, die zich vooral uit in fraai kraleuwerk op hoeden, mandjes e. d. Een bijzonder fraai mandje bevindt zich in het museum van iiidonesische kunst te Leeuwarden. Door de goede zorgen van Notaris Ottema staat naast het mandje de foto der kunstenares. Op de film heb ik het maken van kralenwerk vastgelegd. Ik leg alles mondeling uit via de luidspreker. ledereen in de zaal kan het gesproken woord gemakkelijk volgen. En als u nu dit alles heeft gezien en gehoord, zegt u: „'t Was een openbaring! Nooit heb ik vermoed, dat die bloeddorstige, wreedo Dajaks zulke gemoedelijke, zachtzinnige, kunstzinnige, sympathieke menschen zijn!" Hiermede is mijn doel bereikt! En daarvoor ben ik de initiatiefnemers en pers zoo erkentelijk. H. F. TILLEMA. --- IJsclub Giekerk. GIEKERK, 18 Nov. De IJsclub Giekerk kwam Zaterdagavond in café D. Vißser jaarvergadering bijeen. Aanwezig waren 24 leden. Het ledental is momenteel 110. Uit het verslag van den penningmeester, den heer S. Brouwer, bleek dat de club te beschikken heeft over f 170.—. Als afgevaardigden naar de Bond van Uaclubi werden aangewezen de heeren IJ. Liezinga en S. Brouwer, De beslissing over eventueel te houden rijderijen werd overgelaten aan het bestuur. --- Damclub „Ons Genoegen” ZWAAGWESTEINDE, 16 Nov. Do uitslag van de wedstrijden der damclub „Ons Genoegen" is als volgt: Ie klasse: S. de Jong—H. de Vries 1—1; S. de Jong—Joh. Elzinga 2—o; R. Wij- In nga—F. Elziiiga 2—o; J. Elzinga—F. Elzinga o—2; J. Elzinga—H. K. Weistra o—2; ('.. Bosma—H. K. Weistra o—2; W. Postma— M-. de Jong 2—o; A. Smodinga—ll. S. Wijbenga o—2; .lob. Elzinga—H. S. Wijbenga o—2; A. Venema—A. Lourens I—l. 2 e klasse: J. Boorsma—A. Douma o—2; J. S. Elzinga—J. ' -tl; .f. \\ naar—A. do Vries 2—o; Tj. van der Laan— A. de Vries 2—o; C. Wijbenga—J. Wagenaar 2—o; C. Wijbenga—R J. Wijbenga o—2; Joh. Wijbenga—R. J. Wijbenga o—2; Joh. Wijbenga—ll. van der Heide o—2; F. de Bruin— J. Boorsma 2—o; F. de Bruin—H. H. Wijbenga 2—o; (1. Douma—H. H. Wijbenga o—2: G. Douma—l. Veenstra 2—o; A. Douma— L. de Roos 2—o. --- IJsclub Huins. HÜINS, 16 Nov. Onder leiding van den heer J. Weijer hield de ijsclub „Huiiie en Ometreken" haar jaarvergadering in café Terptstia. De penningmeester, de heer D. Koldijk, deelde mede dat de inkomsten f 111.41>ï en de uitgaven f 44.01 waren. Het aftredend bestuurslid de heer D. Koldijk werd herkozen. Tot bode werd benoemd de lieer Jac. Rodeuhuie. Uitgeloot werden vijf rentelooze aandeden ii ï 5 voor de ijsbaan en één a flO voor de windntotor. Besloten werd de eerste rijderij te houden van mannen, die niets hebben gewonnen, of van jongens, terwijl de verdere regeling aan het bestuur werd overgelaten. --- Opbrengst collecte. TWIJZELERHEIDE. 15 Nov. De zakjeecollecte voor de zending heeft iv de Herv. Evangelisatievereeniging opgebracht f 50.40. --- BRUINTJE BEER EN DE GULZIGE PRINSES. No. 53. — De oude vrouw had de kabouters bevolen het gulzige prinsesje zoo weinig mogelijk te eten en te drinken te geven. De kereltjes brachten haar naar een kaal vertrek en toen begon het lieve leven: om haar te plagen, kwamen ze met allerlei lekkere dingen aandragen. Puddingen, vruchten, gevogelte zag ze op de schalen prijken, maar ze mocht nergens aankomen: ze mocht er alleen naar kijken! De kabouters zeiden: „Bruintje Beer, voor jou geldt deze straf niet; je mag van alles proeven wat je ziet." Maar dat deed Bruintje niet: ook hg had honger, ook zyn maagje was leeg, maar hij wilde van dat ajles niets hebben, ala het pr.i*»sesje er ook niet iets van kreeg. --- Een reinigingsdienst. ZWAAGWESTEINDE, 16 Nov. Vele malen is er in ons dorp al geeproken over een reinigingsdienst, doch nu schijnt er uitkomst te zullen komen. De heer D. Postma zal het eene pjrobeeren en is reeds aangevangen om eens per week de privaattonnen en ander vuilnis op te halen tegen een geringe vergoeding, 't Ie te hopen dat hij medewerking krijgt van de inwoners, zoodat dit moeilijk vraagstuk kan worden opgelost. --- UIT DE PROVINCIE Chr. Geref. Jongelingsver. „Benjamin.” ZWAAGWESTEINDE, 16 Nov. Gisteravond hield de Chr. Ueref. Jongelingsver. „Benjamin" een begunstigersavond in de Chr. Geref. kerk. onder leiding van den heer A. R( itsma. De heer W. T. Postma gaf een bijbelinleiding over Richteren 6 : 25 tot het einde, waarop een flinke bespreking volgde. Door den heer J. van der Meulen werd ingeleid: „De grondslag van het gezag." --- Vrachtauto in de sloot gereden. BEETGUMBRMOLEN, 16 Nov. Hedenavond te omstreeks half acht reed een grootezeswielige vrachtauto, eigen aan den garagehouder veltman te Leeuwarden en bestuurd door diens chauffeur G. Hielkema, eveneens wonende aldaar, te Dijksterhuizen o.d. Beetgiiniermolen in de sloot. De chauffeur bekwam geen letsel. Het ongeval gebeurde doordat de chauffeur moest uitwijken voor een paar aldaar loopende voetgangers. Ten gevolge vau het glibberige Wegdek sMpte de wagen. Met een kraanwagen werd de auto weer op het droge gebracht. --- IJsclub Weidum. WEIDUM. 16 Nov. Hedenavond hield da ijsclub Weidurn haar algemeene ledenvergadering bij Samplonius, alhier. Uit hit jaarverslag bleek, dat de vereeniging 106 leden telt en 1 eerelid. De penningmeester, de heer A. Schotanus, had aan inkomsten geboekt 1201,70% en aan uitgavea f 88,72. In de plaats van den heer M. Hagedoorn, die geen herbenoeming wenschte werd als bestuurslid gekozen de heer M. v. d. Weide. De heer A. Schotanus werd als bestuurslid herkozen. De eerste rijderij zal er een zijn van leden, drie aan de stok. Uitgeloot werden de volgende aandeeKi 27, 34, 23, 46. 80. 72, 41 en 10. Het verlote paar schaatsen viel ten deel aan het lid M. Veneina. De voorzitter, de heer F. de Boerj richtte woorden van dank aan het afgetre'. oestuuralid. deu lieer .M. Fiasedoorn ne aan den heer D. de Boer, die als keurmeester had bedankt. De consumptietent werd gepacht door den heer A. Middendorp voor het komende seizoen. --- Jongeman door auto aangereden. HALLUM, 18 Nov. Zaterdagmiddag reed de 20-jarige A. Wierstra per fiets onmiddellijk achter de geladen vrachtauto van G. Visbeek. Ongeveer bij den landbouwer Biernm aan de Hallumerhoek. week de auto meer naar rechts om ruimte te geven voor een tegemoetkomende vrachtauto uit Mantgum. Tijdens dit uitwijken raakte W. in botsing met de cabine van deze laatste auto. Hij kreeg ernstige wonden aan het hoofd en de handen. Eerst werd hij naar de ouderlijke wonimr gebracht, doch later op advies van dr. Dij Stra naar het Diaconessenhuis te Leeuwarden vervoerd. %Fr De auto werd licht beschadigd en de fietvernield. --- IJSCLUB WARGA. Vijftig-jarig bestaan. WARGA, 18 Nov. ~De Wergeaster Reed"* hield Zaterdagavond hare jaarvergadering, onder leiding van IJ. Kooistra. De ontvangsten waren f 558.47 en de uitgaven f 351.59)4. Het kassaldo is f 591.87^. Als kascommissie voor het volgend jaar wnden aangewezen de heeren W. de Jong, ü. van der Woude en A. Terpstra. Onder de aanwezigen werd een vijftal prijsjes verloot. Het aftr. bestuurslid de heer M. van der Veen werd herkozen. Er werd besloten om de vermakelijkkeidsbelasting dit jaar door de club te laten betalen. Daar de vereeniging deze winter haar vijftig-jarig bestaan zal gedenken, werd besloten om zoo mogelijk een ledenrijderij te houden met een feestelijke prijsuitdeel'ing. Als deze niet plaats kan vinden, zal in Februari of begin Maart een feestavond georganiseerd worden. --- Uit-dag aanbesteding. KOLLUM, 16 Nov. Hedenmiddag had onder architectuur van den heer E. F. v. d. Laan, bouwkundige te Kollum, voor rekening van den heer P. Oly, de aanbesteding plaats van de vergrooting der bestaande winkel, en hel bouwen van een pakhuis. Totaal 14 inschrijvers. De uitslag wae als volgt: J. D. Veenetra, Augustinuega f 3430 G. Lucas, Ulrum -2840 J. v. Oosterom, Zoutkamp .2545 W. Knol, Hoogkerk -2540 L. Zuiderveld, Laek -2638 J; de Vries, Grijpekerla -2526 K. Hofman—Houwerzijl -2485 Gebr. J. en K. de Vos, Veenk-ioo&ter -2477 J. Holtrop, Grijpskerk -2420 S. v. d. Molen, Burum -2385 J. Boersema, Lutjegast -2335 A. Westra, Kollum .-_>&.> l J. en IJ. Rinsma, Surhnisterveea -2*265 A. Hoff. Kollum - ~v *£MG ---