TWEEDE KAMER 16 Maart. De Wieringermeer. Aan de orde is het wetsontwerp tot instelling van een openbaar lichaam voor de ingepolderde Wieringermeer en nader aan te wijzen ingepolderde of in te polderen gedeelten van het IJsselmeer. De heer EBELS (v.d.) vraagt eenige nadere inlichtingen over het eigenaarsbeheer van de Staatseigendommen binnen het gebied van het openbaar lichaam ~de Wieringermeer." Spr. vraagt zich af, of er bij de uitgifte wel voldoende aandacht wordt gevestigd aan de kleine bedrijven. Deze laatste 2ijn in de eerste plaats een sociaal, de grootere bedrijven meer een economisch belang. Te groote versnippering van de grond is ook niet aan te bevelen, doch hier moet toch het sociale element op de voorgrond staan. De heer BONGAERTS (r.k.) brengt hulde aan de regeering voor de voorbereiding dezer moeilijke materie. Spr. wijst op het nut van de te verkrijgen ervaring, ten opzichte van de Noordoostelijke inpoldering. Hij verheugt zich, dat wo nu een groot lichaam krijgen met verordenende bevoegdheid. De heer BIEREMA (lib.) vindt dit voorstel mosterd na de maaltijd. De regeering had er zes jaar eerder mede moeten zijn gekomen; drie kwart van het Werk is nu al verricht. Reeds zijn er vele kleine bedrijven. Eigenlijk kennen we hier te lande niet het groote bedrijf in de akkerbouw. Dat de Staat, zelf landbouwbedrijven exploiteerend, goede resultaten kan behalen, is wel bewezen. Spr. zou het daarom aangenamer zijn, als de oppervlakte tot geringer afmetingen werd teruggebracht, bv. 1000 hectare. Hij geeft in overweging het Deensche erfpachtstelsel met een canon van vijf jaar. Met een altijd vaste canon betwijfelt spr. of de regeering voldoende behoorlijke gegadigden zal vinden. Spr. keurt in elk geval af, dat de regeering niet meer dan 5000 H.A. heeft bestemd om te worden verkocht. De heer KRIJGER (c.h.) is het er niet mede eens, dat dit wetsontwerp is als mosterd na de maaltijd. Hij bepleit een betere regeling tei aanzien van de gronden voor - erkgenootschappen. Tegen het beschikbaarstellen vau 3000 H.A. voor Staatsexploitatie heeft'spr. geen bezwaar; eigenlijk is deze grootte een compromis tusschen voor- en tegenstanders van Staatsexploitatie. De heer v. d. WAERDEN (s.d.) vreest dat de scheiding van waterstaats- en gemeentebelangen in ie toekomst tot wrijvingen aanleiding zal geven. Bij de keuze der grootte van de bedrijven moet rekening worden gehouden met de eischen om in de toekomst niet het buitenland te kunnen concurreeren; daarom moet versnippering der gronden zooveel mogelijk worden voorkomen. Spr. wijst op het nut van Staatsexploitatie in groote bedrijven. De heer VAN KOEVERDEN (r.k.) wenscht dat. waar het particulier initiatief kan optreden, er geen grondbedrijf zal zijn. Spr. hoopt dat wat nu zal worden gedaan, ten voordeele zal komen van volgende inpolderingen. Spr. wijst op #liet voordeel van kleine bedrijven, die moeten vechten voor hun bestaan en om vooruit te komen. De economische voordcelen mogen de sociale belangen niet geheel overheerschen. De minieter van Waterstaat, de heer VAN Llüïli DE JEUDE, acht het een voordeel, dat we hier te doen hebben met een partieele regeling en niet met een, voor alle iiipolderingen'geldende. Er is nog maar weinig ervaring; we zullen rekening kunnen houden met de lessen, door het in te stellen lichaam te verkrijgen. Het zal ook mogelijk zijn, dat nu gewenschte regelingen zullen blijken, in de practijk niet te voldoen. De positie van het domeinbeheer is overwegend, inderdaad, doch men behoeft met bevreesd te zijn dat het domeinbestuur topzwaar zal worden. Wat de kwesties staatsexploitatie en groote of kleine bedrijven betreft, erfpacht of verkoop, dat alles heeft zijn voor- en tegenstanders. Bij het beoordeelen van een en ander moet rekening worden gehouden met de aard der gronden. De omstandigheden moeten uitmaken of groote dan wel kleine bedrijven de voorkeur verdienen. Als er 30€0 ha is "ekozen voor staatsexploitatie, dan is het noodig om een behoorlijke proef te kunnen nemen. Bepaling van dit oppervlak is indertijd in overleg met de Kamer tot stand gekomen. ,--.». De heer BONGAERTS (r.k.) beplei beperking der staatsexploitatie. Spr. dient een 'amendement in om in plaats van 3000 ha. ICOO ha. daarvoor beschikbaar te stellen. De MINISTER ontraadt het amendement. Het amendement komt morgen in stemming. Evenzoo het wetsontwerp. * * * --- Beperking van stichting van scholen. Aan de memorie van antwoord in zake dit Wetsontwerp wordt ontleend. Art. 19 der lager-onderwijswet 1920, zaï door het ingediende wetsontwerp geen verandering ondergaan. Het is den minieter niet duidelijk, waarom na aanneming van het wetsontwerp een school slechts dan een school in de zin van artikel 19 zou kunnen zijn, als zij de eenige openbare lagere school ter plaatse was. Dat het artikel in een uitgestrekte gemeente op iiillende plaateen een openbare school kan eiechen is ook het oordeel van den minister. Rij aanneming van het huidige ontwerp zullen de gemeentebesturen bij de oprichting van openbare scholen in nieuwe wijken Uiteraard moeten handelen in overeenstemming met artikel 23 bis en Ged. Staten zullen een besluit van de gemeenteraad slechte kunnen goedkeuren, indien blijkt, dat de school door het aldaar bedoelde aantal leerlingen zal worden bezocht. De minister wijst er op, dat in dit wetsontwerp, blijkens zijn geschiedenis en zijn considerans, geen plaats is voor voorschriften, die ten doel hebben de oprichting van bepaalde scholen te bevorderen buiten de normale weg van het initiatief van de gemeenteraad, van Ged. Staten of van de Kroon. Een aanvulling van het wetsontwerp, teneinde de zekerheid te geven, dat de op grond van het rondschrijven van minieter Marchant opgeheven scholen zullen worden hersteld, acht de minister ook overigens ongewenscht. De staatscommissie heeft de u.1.0.-scholen opzettelijk buiten de voorgestelde regeling gehouden. De argumenten, in het voorloopig verslag aangevoerd, om ze er wel in t# betrekken, komen den minister niet voldoende overtuigend voor. --- Mobilisatieslachtoffers. Aan de memorie van antwoord in zake het vooretel van wet van den heer K. ter Laan c.s., houdende een nieuwe regeling in zake het verleenen van geldelijke uitkeeringen aan de mobilisatieslachtcffers wordt ontleend: Het vooretel brengt geen wijziging in het beginsel van de bestaande wet doch brengt alleen enkele gevallen onder de werking dier wet, die tot heden ten onrechte zijn uitgesloten. Het vooretel is een poging om eindelijk en voorgoed te komen tot een oplossing, die zoowel voor de regeering als voor * belanghebbenden bevrediging kan schenken. Het betreft degenen, die bij afloop der mobilisatie naar huis zijn gezonden zonder bewijs te vragen van hun ongeschiktheid, in het geheel enkele tientallen, en verder degenen, die niet vóór 1935 om ondersteuning gevraagd hebben. Beide groepen zijn niet talrijk, zoodat het geldelijk bezwaar niet kan gelden, indien hun recht wordt erkend. De voorstellers wenschen slechts steun te bieden naar de beginselen van de geldende wet: het verband tusschen de invaliditeit en de militaire dienst moet vaststaan. Maar dan wenschen zij ook alle mobilisatie-slachtoffere te helpen. --- Wijziging crisispachtwet 1932. In de memorie van antwoord inzake dit ontwerp merkt de regeering o.m. het volgende op: Uitgaande van de gedachte, dat de voorgestelde wijziging van de crisispachtwet niet anders is dan een, door de omstandigheden geboden, logische voortzetting van de lijn dier wet, kan de regeering niet toegeven, dat de toepassing van die wet op contracten, aangegaan na 1 Januari 1932, een zeer verkeerde uitwerking Sou hebben. Slechts indien blijkt, dat de pacht in verband met de buitengewone tijdsomstandigheden niet kan worden opgebracht is een beroep op de geldende crisispachtwet mogelijk en zal in de toekomst een beroep op de gewijzigde crieispachtwet kunnen worden gedaan. Daarom rust de conclusie, dat roekeloozen, die te hooge pachtprijzen geboden hebben, zullen worden geholpen en bedachtzamen zullen worden gedupeerd, op een onjuiste grondslag. De regeering moet. op dezelfde grond stellig tegenspreken, dat de door haar voorgestelde wijziging ook betrekking zou hebben op een geval, dat een pachter door gebrek aan land gepacht heeft voor zeer bezwarende voorwaarden, d.w.z. op voorwaarden, waarvan van de aanvang af te voorzien was, dat ze niet zouden kunnen worden nagekomen. Voor het verleenen van terugwerkende kracht aan het ontwerp tot 1 Juli 1936, in die zin, dat ook voor sedert die datum vervallen termijnen in na 1 Januari 1932 aangegane contracten alsnog vermindering zal kunnen worden gevraagd, acht de regeering geen termen aanwezig. --- Verhooging crediet voor werkverruiming. Aan het verslag over het betreffende wetsontwerp wordt het volgende ontleend: Algemeen werd de indiening van dit wetsontwerp met instemming begroet. Verscheidene leden waren echter van meening, dat dit ontwerp wel een stap in de goede richting, doch een al te bescheiden stap is. Om tot belangrijke vermindering van de werkloosheid te komen, zou de uitvoering van werken op veel grooter schaal ter hand moeten worden genomen en zouden daarvoor veel grootere credieten beschikbaar dienen te worden gesteld. Eenige drongen aan op het innemen van een soepeler standpunt ten aanzien van werken, welke in kleine gemeenten kunnen worden uitgevoerd, zooals bv. die betreffende tertiaire wegen. --- Collectieve arbeidsovereenkomsten. De heeren Coops en Louwes hebben eenige amendementen ingediend op het wetsontwerp inzake het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten. Een amendement bedoelt de bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten, betrekking hebbend op de loonen, van verbindendverklaring uit te sluiten. De voorstellers achten een. verbindendverklaring, welke ook de loonen betreft, een al te gewaagde stap, waarvan de gevolgen niet te overzien zijn. Een ander amendement beoogt het inwinnen van advies imperatief in plaats van facultatief voor te schrijven voor het geval de minister overweegt tot verbindendverklaring over te gaan. --- RBGEERINGSGEDELEGEERDE BIJ DE JAMBOREE. Ir. J.F. van Hoytema. Door den Minisier van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen is als regeeringsgedelegeerde bij de stichting Wereldjamboree 1937 aangewezen, ir. J. F. van Hoytema, hoofdingenieur-adviseur der gemeente 's Gravenhage. --- De mislukte postauto-overval te Den Haag. Dader no. 3, een voortvluchtige Duitscher, thans to Wiesbaden gearrsteerd ln samenwerking met de Duitsche politie is inspecteur N. D. Pool van de Haagsche politie er in geslaagd te Wiesbaden de hand te leggen op den derden dader van den mislukten overval op de postauto, die op de late middag van Dinsdag 9 Februari in de J. P. Coenstraat in Den Haag voor het agentschap der posterijen op de hoek van de Pieter Bothstraat plaats greep. Deze derde man, de 28-jarige Duitscher R. Harth, -heeft, naar de „Avondpost" meldt, reeds bekend. Naar men weet werd reeds kort na de overval een der daders, de 30-jarige Nederlander Jérome A. E., gearresteerd, die in een garage aan het Bleyenburg de auto had gehuurd, waarmee de daders na de overval ontkwamen, 't Was bekend, dat E., die als kellner geruime tijd in de Residentie wae werkzaam geweest, zeer vriendschappelijks omgang ka-d met twee. buitenlandsche collega's, eu uit het signalement, dat van de daders bekend was geworden, kon worden vastgesteld, dat deze beide vrienden bij de overval betrokken waren geweest. Een dezer, bekend als „Henri de Amerikaan" werd begin van deze maand te Antwerpen gearresteerd. Het was een 40-jarige Belg, die geruime tijd in Amerika heeft vertoefd. Uit het onderzoek was gebleken, dat de eerste arrestant E., tal van jaren in Amerika was geweest, waar hij zelfs een flinke gevangenisstraf in Sing-Sing onderging Hij maakte deel uit van een gangsterbende en werd tenslotte, toen hij het te bar maakte, naar Europa gedeporteerd. Tegelijk met hem werd de 40-jarige H. M. uit Amerika gebannen, eveneens omdat hij het er al te bont had gemaakt. Beide mannen, die reeds in Amerika goede bekenden waren, werden in Hamburg aan land gezet. Slechts van deze bijzonderheden voorzien, vertrok de Haagsche politie-inepecteur Pojl naar Hamburg, waar uit de passagierslijsten van de Hamburg—Amerika-lijn bleek, dat E. in October 1935 uit Amerika iv Hamburg was aangekomen, samen met den eveneens uitgeleiden Belg M. Nadat deze eerst eenige tijd in Hamburg woonde, vertrok hij naar Den Haag, waar hij zijn intrek nam bij E., met wien hij het plan voor de roofoverval ontwierp. Beiden woonden n.l. op kamers in de Pieter Bothstraat en vandaar hebben zij het dagelijks weerkeerende transport van de brievenzakken uit het postagentschap op de hoek van de J. P. Coenstraat en de Pieter Bothstraat gadegeslagen. Zoo konden zijn ongemerkt hun voorbereidingen treffen. --- De derde man. Als derde man werd toen de 28-jarig? Duitscher Riohart Harth door hen in het complot gehaald, die zij uil de tijd dat zij als kellners werkzaam waren, kenden. Dit internationale drietal heeft toen in d» namiddag van 9 Februari de overval gepleegd, waarbij „Henri de Amerikaan" en Harth poogden den 32-jarigen Van der Plas, chauffeur van de postauto, neer te slaan, nadat M. 'hem eerst een bijtend vocht in de oogen had gegooid. Van der Plas diende de roovers evenwel flink van repliek en sloeg beide kerels tegen de grond. In de door E. bestuurde auto, die op de hoek aan de overkant van de straatwachtte, ontkwam het drietal. Zij zijn daarop door het Haagsche Bosch naar de garage aan iet Bleyenburg gereden, en ieder op eigen gelegenheid een geeii heenkomen zocht- E. bleef in Den Haag, waar hij werd gearresteerd in zijn woning aan de Cornelis Houtmanetraat. M. trok naar België, waa hij Dinsdag 2 Maart te Antwerpen wem gearresteerd en in het Huis van Bewariiu aldaar ingesloten, terwijl Harth, — die geruime tijd onvindbaar was — thans te Wies baden is achterhaald. Bij zijn verhooren door de Duitsche poli!:* in samenwerking met inspecteur Pool, legd hij tenslotte een volledige bekentenis al waarbij hij ook de, beide medeplichtigenoemde. . M die Belg is, zal met worden uitgeleverd en te Antwerpen terecht slaan. Ook Hartii zal vermoedelijk, daar hij in zijn eigen land is gearresteerd, daar terecht staan. --- VAN HEINDE EN VERRE PEST IN HET TENGGER-GEBERGTE. Vier dooden. Naar Aneta uit Malang meldt, heerscht op het Tengger-gebergte pest. Te Nongkodjodjar zijn vier peronen aan pest ovm-leden, terwijl vijftig personen van de ziekte worden verdacht. De dienst der volksgezondheid is voortdurend diligent en neemt verschillende maatregelen. --- BELANGRIJKE ORDER VAN DE KONINKLIJKE PETROLEUM MIJ. Zes tankschepen in Engeland besteld. De Koninklijke heeft opdracht gegeven voor de houw van zes tankschepen van 12.000 ton elk, hij Engelsche werven. Naar men weet heeft de Koninklijke de vorige week nog een order van drie tankschepen geplaatst bij de Rotterdamsehe Droogdok-maatschappij. --- AUTO- EN MOTOR-ONGELUKKEN. Vrouw door auto gegrepen en gedood. Vanochtend is op de weg langs de Zuidwillemsvaart, tusschen Den Dungen en Middelrode, onder de gem. Den Dungen, de 42-jarige vrouw D. Raaymakers—Vissers door een haar achteroprijdende auto gegrepen. De vrouw was op slag dood. Het slachtoffer was per rijwiel op weg naar de markt in 's Herfogenbosch. Een mand met eieren droeg zij aan haar arm. De vrouw is vermoedelijk geslipt, waardoor zij juist voor de auto kwam te vallen. Mej. Raaymakers was moeder van vier kinderen. --- DE NIEUWE COMMANDANT VAN HET VELDLEGER. Generaal-majoor J.J.G. baron Van Voorst tot Voorst. . Naar wij vernemen is Generaal-majoor J. J. G. baron Van Voorst tot Voorst, commandant van de vierde divisie, met ingang van 31 Maart a.s. benoemd tot commandant van het veldleger, als opvolger van luitenant-generaal jhr. W. Röell. Jan Joseph Godfried baron van Voorst tot Voorst werd 29 December 1881 te Kampen geboren. Hij was een zoon van den tateren voorzitter der Eerste Kamer, luitenant-generaal baron van Voorst tot Voorst. Tot generaal-majoor, commandant van de 4e divisie, is benoemd de kolonel P. W. Best, van de generale staf, commandant van de luchtvaartafdeeling, terwijl in diens plaats commandant van de lu'clitafdeeling werd de luitenant-kolonel F. A. van Heyst. --- f DOUWE EGBERTS P**«s--f W?" " ,Mm\\L,A £ci&< FRIESCHE HEEREN BAAI //wtowaSteaJH^É --- RIJKSLOONEN EN SALARISSEN. De prijsstijging is nog niet van die aard, dat salarisverhooging noodig wordt geacht. Op de vragen van het Tweede-Kamerlid De Visser betreffende4 herziening van loonen en salarissen van rijkswerklieden en ambtenaren, in verband met de prijsstijging van levensmiddelen en verbruiksartikelen, heeft de Minister van Binnenlandsche Zaken het volgende geantwoord: * De regeering acht de prijsstijging van levensmiddelen en verbruiksartikelen voorshands nog niet van die "aard, dat bijzondere maatregelen ten aanzien van de salarissen en loonen van het personeel in 's Rijks dienst noodzakelijk en gerechtvaardigd zouden zijn. De bezoldiging van het overheidspersoneel heeft, vooral in deze tijden, haar volle aandacht. Mocht het treffen van bijzondere voorzieningen noodig zijn, dan zal daartoe worden overgegaan. --- Wenschen van de C.N.O.P. De Centrale van Ned. Overheidspersoneel heeft in een vergadering met vertegenwoordigers der aangesloten organisaties de finantieele positie van het overheidspersoneel besproken. Ofschoon erkend werd, dat de indexcijfers van de kosten van het levensonderhoud na de depreciatie van de gulden nog geen belangrijke stijging vertoonen, meende men toch, dat, gezien de stijging der groothandelsprijzen, een duurder worden van het leven in de naaste toekomst moeilijk kon uitblijven. Reeds thans doet zich de prijsstijging van sommige eerste levensbehoeften, waaronder brood, vooral in de groote gezinnen, merkbaar voelen. Gewezen werd op het feit, dat, na de groote offers, die het overheidspersoneel in de crisistijd heeft gebracht, de laatste salariskorting voor het Rijkspersoneel, die door een overeenkomstige korting voor het personeel der lagere organen werd gevolgd, n.l. die van 5 %, ingaande 1 Januari 1936, de levensomstandigheden voor groote groepen van ambtenaren en werklieden zeer zorgvol heeft gemaakt. Men was van oordeel, dat er thans alle reden is om die korting ongedaan te maken. Waar destijds door de Regeering het voornemen is kenbaar gemaakt om in 1937 een herziening van het Bezoldigingsbesluit ter hand te nemen, sprak men als zijn meening uit, dat thans de tijd is aangebroken, om met deze herziening in gunstige zin een aanvang te maken, opdat niet, zooals in de oorlogstijd, de verbetering der bezoldiging geruime tijd achter de duurte aan zou komen. " --- De Middelbare Kploniale Landbouwschool te Deventer begaat binnenkort 25 jaar ---