De Christenen en de Vredesbeweging. Lezing van den heer Fedde Schurer. z 1 "c n een druk bezochte — alle drie Schaaf waren geheel met belangstellenen gevuld — openbare propaganda-bijeen«omst, welke was belegd door de vereen, «v-i 6-n Vrede" en de Jongeren Vredesactie, P" ' gisteravond de heer Fedde Schurer van Remmer over: „De Christenen en de Vredesbeweging". Alvorens de bijeenkomst te openen, las de van „Kerk en Vrede", de heer W. akker enkele wijzangen voor van den Ooster«üen wijsgeer Rabindranath Tagore. Spr. het h" vervolgens de aanwezigen welkom, in t bijzonder den heer Schurer, waarna hij er "en nadruk op vestigde, dat het doel van den avond was, iets te vernemen omtrent de van Oorlog en Vrede, problemen, artegenover menigeen nog erg lauw staat. ..Z., vl°otconferentie te Londen heeft weinig esiutaat opgeleverd, in Italië wordt de bewaleningsstrijd weer ingezet. Het is onze plicht „ VOor ie zorgen, dat dit groote gevaar niet fen j' Wordl' Het heeft spr- bijzonder getrofden h de JonSeren Vredesactie, die het eerst in t r Scllurer nad uitgenoodigd, er direct toestemde, deze bijeenkomst samen met Sdth 6n Vrede"- de ouderen, te beleggen, zn 1 -elde daa™a mede, dat de heer Schurer Nau Zl,n.g in de Friesche taal zou uitspreken. geuT ks had de heer Bakker deze woorden h,- ,' of een der aanwezigen protesteerde "'"tegen op heftige wijze, zin °S T?ordat men bet gemeenschappelijk te ]e Ben lied „Levenslust", waarbij de heer Bijëinir de Piano accompagneerde, had beu-j Kd> hadden enkelen uit het auditorium l "wijze van protesl de zaal verlaten. In h Woord was hierna aan den heer Schurer. kip Nederlandsch vertaald, luidde zn met p™ Ul'gesproken rede ongeveer als volgt: Per ƒ nieuwe *'Jd kent nieuwe vragen, elke nip101'6 neeft hnai keerpunien,*waar men opzicht Z houding"dient te bepalen. Oude mond in et 'evetl veranderen en vallen sla M he zedel'ik oordeel van een later gecon hevige strijd tusschen de oude, en !erYaüeve richting, die het verleden ziet, heKk Jongeren' die bun blik op de toekomst van 7 gericht' fe er bet noodzakelijk gevolg "-. ,£oo'n schok is b.v. in de 16e eenw door rik V 1 geSaan' tijdens de Reformatie. Ame*a beleefde den strijd om het onrecht, dat wë*Hoenen menschen om hun huidskleur jj/r aangedaan. Onze tegenwoordige tijd mét k arbeidersbeweging, die gekomen is de L- i r aanklacht 'egen het kapitalisme; mn jloniale volken vragen zich af, of het 'oederland gerechtigd is, een band met hen 'e onderhouden. Ook et probleem van den oorlog j opgekomen. Een probleem is iets moei- J«s, iets, dat lastig is op te lossen. Er zijn 0 enwel menschen, die het probleem van den a)rlog vergelijken met, of het beschouwen ii"' 6en schaakprobleem. Kunnen zij er niet "komen, dan wordt eenvoudig gezegd: „De a wandelt nu eenmaal in raadselen op da '6n men gaa' over '°' de orde van den ve i Woord Christenen wordt ontzettend ,j j .gebruikt en misbruikt. Wanneer ik zeg, r.x j* er mee bedoel, hen, die aangesloten Bi-K i een Christelijke Kerk en getrouw hun 'Joel lezen, dan zeg ik het verkeerd. Veri ZOU billen zeggen: „Christenen zijn de eriangenden in deze wereld. Christenen hehv,Z'J' die vn burgerschap in den Hemel °ben, hoewel zij leven op aarde." rein 'evenshouding, die in den grond we««iversmijten is, keur ik af. Men is geen „0p enstaander, want in den strijd tusschen We t 6n kwaad moet men partij kiezen. Men één j°°k' dat alle dingen zich bewegen naar kom '* de overwinning van Christus, de 'ant •Van Zi'n Koninkriik- Wü is geen pure jasie, maar een woord, dat inhoud heeft. Chr.6 moeten staan midden in het leven. De reid en neeft de massale schuld van de wem. «iee te dragen. Dit is eerst liefde. Als is if6*11 's' die een ideaal beeft uit te dragen, eve dan niet de Christen? Hoe vaak wordt la, nwel niet gezegd: „Dat ideaal is zoo hoog, zenrVVe maar niet ,racbien het te verwev-an't We moeten dit echter wel doen, bed dat dli,'ft ons tot ongekende mogelijk„ n- We moeten ons inplnats van verlanden. geen tevredenen gaan voelen! leid menschen van de Vredesbeweging, barn v, 6en Broot gevaar- WiJ gaan ons licht den rt'Se" Vofilen' immers wij zijn tegen oorlog, dus de anderen zijn er voor. yj.ll^9l-! brak de vreeselijke wereld-oorlog on.' ,ou hpt domheid zijn geweest, dat de vondo \ de' vernielende werktuigen uitleefa ' het was net verstand, het intelsi ' dat, als het losslaat van de zedelijke bazit' u ,gevaarliJkste is wat een menseh beüik dris geen verstandelijk, maar een zedeliet' ct' echter niet bij een paar staatssch id' generaals of fabrikanten. Het is onze 1914" Emi' Ludw'g ga' in zijn werk „Juli D 'de schuld aan enkele staatslieden. Wie cht echter die menschen op hun hooge laats? Dat waren wij! Het gevaar van lntcrna(;onale bewapening Rl "Ul*engewoon groot. De spanning wordt v,-.heviger, want men vraagt zich af: j? at is die regeering van plan met al dio apens, wat voert men toch in zn schild? J? vonkje doet alles ontbranden. Hi WaPentabrikant is allereerst fabrikant. vd moet afnemers hebben. Liefde voor het dp d sPeelt daarbij geen rol, dat is in n °°rlog gebleken, toon de Duitsche kanon.ntabrikant Krupp wapens leverde aan zn 'gen land en tevens aan de vijanden van zijn jpk e werken van Carl Zeiss in Jena, de «ende Duitsche fabrieken van optische in- leverden hun producten aan de vloot, die daarmee den zeeslag in j ' kkagerak won. Duitsche soldaten bleven n t' rankrijk hangen aan prikkeldraad, dat en, ele maanden geleden was aangevoerd uit Un eigen land. Het kapitalisme was de gren- Mreeds gepasseerd! Mevr. Brouwer—Prakke zong hierna, door Mej. C. Stienstra op de piano begeleid, enkele liederen: „Bitten", „Die Liebe des Nächsten" en „Die Ehre Gottes aus des Natur". Vervolgens zette mej. Brandsma, voorzitster van de Jongeren Vredesactie in het kort het doel en streven dezer vereeniging uiteen, om te besluiten met een krachtige opwekking, zich als lid of donateur te doen inschrijven. De voorzitter van „Kerk en Vrede", de heer Bakker, deed daarna hetzelfde omtrent deze vereeniging. Spr. vestigde nog de aandacht op den, door de J. V. A. in een hoek van de zaal opgestelden boekenstand, waarna eenige oogenblikken pauze werden aangekondigd. In deze periode werd ijverig gecolporteerd met de organen van de „J. V. A." en van „Kerk en Vrede," terwijl lijsten circuleerden, waarop me., zich als lid of donateur van een of van beide dezer vereenigingen kon inschrijven. Na de pauze zong mevr. Brouwer „Pax Vobiscum," waarna de heer Schurer zijn lezing vervolgde. Waarom is den laatsten tijd de oorlogsvraag zoo brandend? Er is toch altijd oorlog geweest? In onzen tijd is de beweging echter bezig een volksbeweging te worden, omdat wij nooit eerder zoo na met den oorlog hebben e maken gehad als thans. De moderne oorlog is ontstaan door de ontwikkeling van het menschelijk verstand, in dienst van het kapitalis;ne. Thans nu het kwaad rijp is, zien we het wezen van dien strijd in den vorm van gifgassen en bacteriën. Er werd ons gezegd, dat we het land moesten verdedigen, de overheid gehoorzamen om ons zelf te handhaven, 't Was niel anders, wanneer anderen er hun leven bij inschoten. Het Nieuwe Testament zegt: „Hij dip het leven behouden wil, zat het verliezen." Thans is reeds duidelijk gebleken, dat het naar eiken prijs er naar streven zichzelf te behouden, leidt tot massale vernietiging. lor een groot gedeelte is men, uit vrees voor de waarheid van deze goddelijke paradox anti-militarist geworden. Maar, zegt men, on 9 vaderland dan? Hebben we dan geen plichten tegenover onze natie? Men gaat verder en richt bittere woorden tegen de antimilitaristen. Men noemt hen lafaards en verraders. Dit is een misverstand. Wij hebben ons vaderland lief, en willen daar. oor gaarne offers brengen, maar bij het systeem van het militarisme is het woord offer te heilig. Een offer moet vrijwillig worden gebracht en da Staat dwingt. Er kan evenwel in zooverre van offer worden gesproken, dat het volk dienst doét als offerdier! (Applaus.) De moderne staat vergrijpt zich aan de persoonlijkheid, maakt den menseh tot een stuk materiaal. Het i 9 een groote schande, dat een volk zich hiervoor laat gebruiken. Wij zijn menschen Gods, die zich niet als materiaal mogen doen bezigen. (Applaus). Wij staan voor de grens van het overheid6recht! Voor de vereen, voor Krijgswetenschappen heeft generaal van Munnikrede onlangs de mogelijkheid van een nieuwen oorlog besproken. We moeten in de eerste plaats rekening houden met de burgerbevolking, aldus deze generaal, want die zal er meer in betrokken worden. De publieke opinie zou daarom gecentraliseerd moeten worden, hetgeen dus de centralisatie en de distributie van den leugen beteekent. Voorts moeten de leiders der anti-militaristische vereenigingen worden gemuilband. De misdadigers uit de gevangenissen moeten worden losgelaten, blijkbaar om hun gaven en talenten aan het front te toonen. Is dit geen omkeeren van de moraal? Deze generaal is echter een goede generaal, want hij dient zn systeem. Mogen wij deze satanische middelen toepassen? Bij de beantwoording van deze vraag moeten we niet allereerst ons zelf zien, maar de gemeenschap. Spr. voelt veel voor de vereen. „Kerk en Vrede" en is er dan ook lid van. De Kerk heeft zoo lang gezwegen, dat het wel eens tijd wordt, dat haar stem eens wordt gehoord. Het woord Kerk wil zeggen, dat wat van Christu9 is. Wie van Christus is, behoort te staan aan den kant van de vredesbeweging. Kerk en vrede zijn dus twee begrippen, die bij elkaar behooren. Onlangs heeft Dr. Thomas in Leiden op, den Juliana-avond een rede uitgesproken, waarin in hoofdzaak naar voren kwam de angst voor de toekomst en de opwekking lid te worden van den Vrijwilligen Landstorm. Het leger en de Kerk moeten de sterkste machtsorganisaties van den Staat worden, aldus Dr. Thomas. Uit naam van Christus protesteer ik tegen deze uitdrukking! (Applaus.) Als wij ons Christenen weten, kunnen wij niet tegelijk onze naaste liefhebben en vernietigen. Nooit megen wij den Staat voor God in de plaats zetten. Ons is bijgebracht, dat we de overheid om God's wil moeten gehoorzamen, maar de overheid is geen God op aarde en we dienen Hem meer lief te hebben dan Staat. (Langdurig applaus.) Van de gelegenheid om met den heer Schurer van gedachten te wisselen, werd door een vijftal aanwezigen gebruik gemaakt. De heer Ehvard begon met den heer Schurer te vragen, of hij Hollandsch verstond, waarna spr. zich tot den voorz. van „Kerk er Vrede" wendde met de vraag: „Hoe komt hel, dat deze vergadering niet met gebed werd geopend? Spr. keerde zich vervolgens weer tot den heer Schurer en gaf o.m. ie kennen, dat men de Schrift geheel heeft te volgen. De heer Giezen, die zich anarchist noemde, : tte zn opvattingen omtrent da houding, die men tegenover den Staat, (ie vrucht van het geweid, heeft aan le nemen. Spr. wilde den Staat aantasten, daar dit z.i. de eenige methode is, om het militarisme te bestrijden. Zijn bedoeling was, te beweren, dat hel niet gaat te zeggen: „Alleen door het Christendom tasten wé het militarisme aan." De heer Bos protesteerde tegen het bezigen door den heer Schurer van de Friesche taal, die niet door een ieder wordt verstnnn ;n vi.zigen. (Applaus). De heer Bakker slor.t daarna de bij-eenkomst mei een hartei'jk woord van dank tot allen, die tot het hadden meegewerkt. --- Van B. en De regeling van de wethouders-pensionneering. De amendementen.. — — Namens de soc.-dem. raadsfractie hebben de heeren Botke en M. Molenaar een aantal amendementen ingediend op de ontwerp-verordening, regelende de toekenning van vergoeding en pensioen aan afgetreden wethouders. De commissie ad hoc, bestaande uit de heeren 11. Tiemersma, voorz., mevr. Buisman, J. A. Feitsma, M. Vromen en P. F. J. Westra. heeft deze amendementen onder de loupe genomen en geeft nu haar advies er over aan den Raad. --- Met grooten luister Is te Brugge het eeuwfeest van Guido Gezelle gevierd. In tegenwoordigheid der koninklijke familie is het door Jules Lagae vervaardigde standbeeld onthuld. Koning Albert legt een krans aan den voet van het beeldhouwwerk. --- Weduwen- en weezenpensioen. Artikel 6. derde lid, en artibïl 12 wenschen de heeren Rotke en M V almaar geschrapt te zien in verband met een nieuw artikel 23. hetwelk zij voorstellen in de verordening op te nemen en dat luidt als volgt: „Wanneer een wethouder of een gepensionneerd, of in het genot van een vergoeding gesteld weihouder komt te overlijden, wordt aan zijn weduwe en (of) aan zijn minderjarige kinderen pensioen verleend of een vergoeding toegekend ten bedrage van voor de weduwe op de helft en voor ieder minderjarig kind op één tiende van bet bedrag van het pensioen of de vergoeding, waarop de overledene recht had kunnen doen gelden, onafhankelijk van de bij art. 22 (nieuw) gestelde limiet; een en ander tot een gezamenlijk maximum van 80 procent. ~De in art. 22 gestelde limiet geldt ook voor het weduwen- en weezenpensioen". Het betreft, zegt de commissie, hier bet toekennen van de vergoeding en van pensioen aan de weduwen en kinderen van een Onze commissie nu heeft haar gevoelen inzake het weduw:en- en weezenpensioen in de toelichting tot de ontworpen verordening medegedeeld en gemotiveerd Ook na hernieuwde overweging blijven wij de daar weergegeven meening toegedaan, dat er niet voldoende aanleiding is om ten aanzien van de weduwen en de kinderen van een gewezen wethouder verder te gaan dan in ons ontwerp is voorgesteld. Mocht de Raad van een ander gevoelen zijn en een wezenlijk weduwen- en weezenpensioen willen invoeren, dan geven wij in overweging onze commissie uit te noodigen alsnog een daartoestrekkende aanvulling der verordening te ontwerpen. In ieder geval echter ontraden wij aanneming van het als amendement ingediende artikel 23, omdat dit, naar het ons voorkomt, èn wat strekking èn wat redactie aangaat, tal van bedenkingen doet rijzen. --- De tijdelijke vergoeding. Het eerste amendement betreft artikel 1 en strekt er toe om dit artikel als volgt te lezen: „Aan hem, die ophoudt wethouder te zijn wordt — voor zoover hierna niet andere i 9 bepaald — op zijn verzoek gedurende een tijdvak gelijk aan. dat der ambtsvervuUing, een vergoeding ten laste der gemeente toegekend. ..De vergoeding bedraagt, behoudens het bepaalde in art. 22, gedurende de eerste 3 maanden de laatstelijk door hem genoten wedde, gedurende de volgende 3 maanden 7ó. en daarna gedurende hoogstens SA jaar 50%." De commissie heeft tegen dit amendement ernstige bezwaren. Aan bet stelsel der vergoeding, zooals dat ki de ontwerp-verordening tot uitdrukking is gebracht, ligt de gedachte ten grondslag dat de gemeente den afgetreden wethouder dient heen te helpen over de financieele moeilijkheden, welke, naar wondt, voor hem zijn voortgevloeid uit het wijden van een gedeelte van zijn tijd en werkkracht aan de wethoudersfunctie, m.a.w. uit het feit, dat hij wethouder is geweest. Die veronderstelde nadeélige gevolgen nu houden geen direct verband met den duur der ambtvervulling en den aard van de vergoeding behoort daar dus evenmin afhankelijk van te zijn. In zooverre, zegt de commissie, strijdt het amendement met het door ons voorgestane systeem. Maar nog in een ander opzien* komt het daarmede in botsing. Immers een van de voornaamste punten, waarop de bestaande verordening naar onze meening wijziging behoeft, is- het verband tusschen het aftreden van een wethouder en de financieele gevolgen daarvan. In ons voorstel van 6 Febr. j.l. hebben wij uitvoerig uiteengezet dat en waarom onzes inziens het aftreden als wethouder door de verordening niet. mag worden gekoppeld aan financieele belangen. Wij deden teen reeds opmerken, dat zulks noch in het belang van den functionaris, noch, vooral, in dat der gemeente zoude wezen. En nu willen de voorstellers van het amendement juist een regeling invoeren, volgens welke een wethouder, die betrekkelijk korten tijd na zijne benoeming zou willen, of zélfs in het welbegrepen gemeentebelang zou moeten, aftreden, daarin zal worden belemmerd, omdat hij weet, dat hij door langer aan te blijven, het totale bedrag zijner vergoeding vergroot. Reeds om deze principiëele bedenkingen ontraden wij aanneming van het amendement ten zeerste. . --- Een nieuwe openbare functie. Vervolgens behelst het vooretel schrapping van den tweeden zin van artikel 6 der ontwerpverordening, aldus luidende: „Aanvaardt hij (die in het genot is eener vergoeding) eene openbare betrekking, dan. komt de daaraan verbonden bezoldiging in mindering van de vergoeding". Behalve een lid onzer Commissie, dat schrapping van dezen- zin van het begin af heeft voorgestaan doch daarbij in de minderheid bleef, zijn wij van oordeel, aldu9 't advie* der commissie, dat het laten vervallen van deze bepaling ongewenscht is en dat de gedachte, die aan de tegenwoordige redactie ten grondslag ligt, moet worden behouden. Kan onze Commissie niet medegaan met het amendement, waarvan zij de aanneming derhalve ontraadt, wij hebben de gelegenheid, die de hernieuwde bespreking van artikel 6 ons bood, aangegrepen om daarin' alsnog eenige wijziging voor te 9tellen. Het komt ons, uitgaande van ons vergoedingsbeginsel, bij nadere overweging voor, dat de beste regeling van dit onderwerp die is, volgens welke de overgang van de wethoudersfunctie naar een nieuwe sociale positie voor den betrokkene, binnen de getrokken grenzen en voor zoover van de gemeente afhangt, zoo geleidelijk en daardoor zoo gemakkelijk mogelijk wordt gemaakt. Dit doel kan, beter dan door de aanvankelijk gekozen redactie, worden bereikt door artikel 6 als volgt e lezen: „Indien hij, die in het genot is eener vergoeding, weder wethouder der gemeente wordt, vervalt de vergoeding op den dag van de aanvaarding van het wethouderschap". Op de vergoeding wordt in mindering gebracht de bezoldiging, welke de betrokkene wegens eenig ambt of betrekking uit de openbare kas geniet, voor zoover die bezoldiging te zamen met de vergoeding 't bedrag van zijne laatst genoten wethoudersjaarwedde te boven gaat". Wij wijzigen ons voorstel mitsdien in dezen zin --- Pensioen na vier jaar? Voorts is- een amendement op artikel 10 ingediend, met het doel om het te doen luiden als volgt: „Aan hem, die gedurende ten minste 49 maanden, al dan niet aaneengesloten, wethouder der gemeente is geweest — waarbij gedeelten van maanden voor vol worden gere kend — heizij voor, hetzij na het tijdstip van het in werking ireden dezer verordening, wordt, met ingang van den dag na dien waarop het wethouderschap is geëindigd, pensioen verleend. Is de aanvrage, bedoeld in art. 9, ingediend meer dan een jaar na den dag waarop het per.?:ccn volgens het vorig lid zou ingaan, dan gaat het pensioen eerst in op den dag na dien der indiening. Art. 3 vindt overeenkomstig toepassing'-. Uit de toelichting tot ons voorstel en v' heigeen hierboven nos werd opgemerkt, den Raad gebleken zijn, dat naar het oorrivan onze Commissie, alihans van hare gi mogelijke meerderheid, het toekennen \; vergoeding niet beperkt behoort te worden ! hen, die korter dan een bepaalden üj wethouder zitting hebben gehad, doch \ toepassing moet zijn in alls gevallen, wr men de mogelijkheid aanwezig me dat financieel nadeel in de "pesitie van afgetredsne tengevolge van het wethou. schap, door een overgangstijd, waarin < vergoeding wordt toegekend, opgeheve: worden. In dezen gedachtengang, dien nog altijd als juist beschouwen, vallen <; alleen buiten de vergoedingsregeling de < vallen, waarin wegens ouderdom of ia\ teit de bedoelde mogelijkheid, normaal geno. men, niet meer aanwezig geacht wordt. Li die gevallen wordt dan ook in plaats van vergoeding pensioen toegekend. Ons dunkt dit systeem in zichzelf volkomen logisch en tegenover de belanghebbenden alleszins billijk en het ligt dus voor de hand,.dat wij ons ten sterkste verzetten tegen een voorstel, waardoor ons stelsel geheel gedenatureerd zou worden. Wij moeten dus ook de aanneming van dit amendement ontraden". ---