TWEEDE KAMER INDISCHE BEGROOTING. Memorie van Antwoord. Blijkens de nieuwste gegevens had de uitvoer van geheel Nederlandsch-Indië in de eerste 10 maanden van 1937 een waarde van ruim 828 millioen gulden, terwijl de invoer een waarde van ruim 411 millioen gulden had (over de eerste 10 maanden van 1936 waren deze cijfers reep. ruim 473 en ruim 223 millioen gulden). Zonder twijfel kan men hier spreken van een duidelijk teeken van ecu krachtig economisch herstel. Ook de minister ie van inzicht, dat men zich dient te hoeden tegen overschatting van de snel ingetreden opleving. Hij acht het intusschen niet vruchtbaar zich te begeven in de vele en velerlei bespiegelingen ten aanzien van het karakter van de economische opleving in de wereld. Zijn standpunt is, dat er in elk geval aanleiding bestaat om voorzichtigheid te betrachten, want na elk, vrij plotseling optredend herstel volgt gewoonlijk weder eenige teruggang. Dit doet echter niets af aan het feit, dat Indië een land blijft met een voorbeeldige economische uitrusting en dat het concurrentievermogen van Indië door de rationalisatie der bedrijven in de afgeloopen jaren nog aanzienlijk is versterkt. Wat ##de voor de inheemsche bevolking te voeren welvaartspolitiek aangaat, zal in de eerstvolgende jaren worden gestreefd naar verbreeding en versterking van de economische basis, teneinde deze voor de toekomst beter bestand te doen zijn tegen schokken, als welke in de laatste jaren werden ondervonden. Een krachtige welvaartspolitiek wordt due ook door den minister noodig geacht, doch hij kan niet inzien, dat daartoe moet worden aangestuurd op gouvernements-exploitatie in de buitengewesten, zooals in het voorloopig verslag wordt aanbevolen. De welvaartsmaatregelen zullen in de naaste toekomst op breedere 6chaal moeten worden voortgezet. Doch naar het inzicht van den minister verdient het vooral aanbeveling om met kracht te streven naar al hetgeen, dat er toe kan leiden om op economisch gebied het hoofd te bieden aan de snelle bevolkingsaanwas van Java, zoomede om verbetering te brengen in de economische structuur van Nederlandsch-Indië, teneinde dat gebiedsdeel minder afhankelijk te doen worden van de uitvoer van een aantal producten van land- en mijnbouw. In verband met deze beide desiderata is het noodzakelijk de beschikbare middelen zooveel doenlijk aan te wenden ten behoeve van een krachtige voortzetting van de bevordering van de inheemeche landbouw en de inheemsche nijverheid, voor zoover deze beide voorname bedrijfstakken dienen Voor de voorziening in de eigen behoeften der bevolking. Als derde gewichtig middel tot verbetering van de economische toestand zal daarbij de bevordering van de emigratie van Java met de daaraan verbonden kolonisatie in de Builengeweelen in toenemende mate moeten worden nagestreefd. In het bijzonder zal daarbij opmerkzaamheid moeten worden besteed aan die streken, die, hetzij tengevolge van de jongste crisie, hetzij door periodiek voorkomende voedselschaarschte, de economisch zwakste deelen van Indië vormen. Met het oog daarop zal ##een regionale welvaartsbevordering in bepaalde streken de aandacht moeten hebben. Uit het vorenstaande blijkt, dat de minister zich aansluit bij de opvatting, dat de "evordering van de eigen werkzaamheid der mheemsche bevolking thans op de voorgrond dient te staan. Dit beteekent uiter- aard niet, dat hij de oogen sluit voor de Mogelijkheid, dat Nederlandsch kapitaal en Nederlandsch intellect een rol kunnen spelen bij de totstandkoming van export-industrieën, niet name op Java, al zal men zich daarbij moeten hoeden voor overdreven verpachtingen. De minister zal binnenkort terzake van de verdere ontwikkeling der nijverheidsbevordering uitgewerkte vooretellen van de •"idische regeering ontvangen. Over de verdere bevordering van de landbouw inclusief verruiming van de afzet der Producten buiten de eigen dessa, zal de met de Indische regeering in overig treden. --- De internationale politieke toestand , Ongetwijfeld kan de ontwikkeling van de internationale politieke toestand rondom de *.aciiic gevaren medebrengen voor de vei"gheid van land en volk van Nederlandsen Dat onder deze ernstige omstandigheden zelfs extremistisch gezinde leiders er nationalistische beweging op Java tot meer waardeering van het Nederlandsche bewind zijn gekomen dan zij tot nog toe aan e dag hadden gelegd, acht ook de minister van groote beteekenis. p De belangstelling van. het buitenland voor Timor heeft steeds de volle aandacht van de regeering. --- De inwendige politieke toestand. Ook den minister stemde tot verheugenis **e kentering in de politieke gezindheid van oerschillende leiders der inlandsche bewe-Blng ten aanzien van -het door hen tevoren Sehuldigd en gepropageerd beginsel der z.g. «on-coöperatie. De minister geeft de verzekering, dat de de groote waarde van deze ge"'.lzigde gezindheid verstaat en wegen zal weten te vinden om aan de thans in ruigere kring waar te nemen geneigdheid tot «celneming aan de behartiging van de volksbelangen in gepaste mate tegemoet te «omen. Niets zal haar meer welkom zijn, aan. in samenwerking met uit de inheemsche maatschappij opgekomen krachten te urbeiden aan haar onder alle omstandigheden onveranderlijke taak van bevordering van het geestelijk en stoffelijk welzijn der Bevolking. Met het oog op de bijzondere omstandigheden en verhoudingen in de heterogene jndische samenleving, acht ook de minisifib i '" tlel al2:erneen belang noodzake "Jk, dat het centraal en locaal gezag krach«B gehandhaafd blijft, opdat de ontwikke «ag der nationalistische beweging worde gehouden binnen de door wet ©" orde ge«leiae grenier Vooralsnog zouden geen termen kunnen worden gevonden om --- het interneeringsoord Boven-Digoel. als zoodanig op te heffen. Intusschen heeft de Indische regeering in ernstige overweging genomen om, aanstonds wanneer zulks met het oog op de openbare rust en orde toelaatbaar mocht zijn, wederom een aantal daarvoor in aanmerking komende geïnterneerden naar de plaats hunner herkomst terug te zenden. Met zoodanige verdere systematische terugzending werd enkele maanden geleden wederom een aanvang gemaakt. Wanneer op deze wijze het aantal geïnterneerden in belangrijke mate zal zijn verminderd, zou te zijner tijd overwogen kunnen worden of de overgebleven kwaadwillige en onverbeterlijke elementen, de z.g. onverzoenlijken, nog langer in Boven- Digoel zullen moeten blijven dan wel, zonder politiek bezwaar, hun andere plaatsen in de Indische archipel tot verblijf kunnen worden aangewezen. Vooralsnog acht de Indische regeering het niet noodzakelijk om aan ambtenaren het lidmaatschap der N.S.B, te verbieden. --- Zondagsrust. De minister is gaarne bereid den gouverneur-generaal uit te noodigen te bevorderen, dat, voor zoover de legerdiensten zulks toelaten, de ter zake van de Zondagsrust geldende voorechriften ook door de legerautoriteiten worden in acht genomen bij het ontwerpen van oefenprogramma's en algemeene orde re. Het vraagstuk van de Zondagsruet in de havens zak in verband met de verbeterde conjunctuur, door de Indieche regeering opnieuw ter hand worden genomen. Ten aanzien van de Zondagsrust in de onder Westersche leiding etaande bedrijven en culturee zijn regelingen getroffen. Wat betreft de geleidelijke invoering van een rustdag in de inlandsche bedrijven moge dienen, dat de Indieche regeering voornemens is, bij elke nieuw te ontwerpen arbeidsregeling voor arbeidere, die niet zijn onderworpen aan de regeling van het Indisch burgerlijk recht, te overwegen of daarin voorechriften omtrent rustdagen en/of diensttijden zullen zijn op te nemen. Wat --- de kolonisatie in Nieuw-Guinea betreft, wordt het volgende meegedeeld. In de gewesten buiten Java en Madoera zijn beter en dichter bij de eilanden gelegen streken beschikbaar voor kolonisatie door inheemschen, zoodat emigratie naar Nieuw- Guinea voorshands nog niet aan de orde behoeft te worden gesteld. De rapporten, welke den minister met betrekking tot de stand der kolonisaties van Europeanen op dat eiland regelmatig bereiken, zijn dermate teleurstellend, dat zeker voor de naaste toekomst daarvan geen bevredigende resultaten zijn te verwachten. --- De Indische defensie. Wat de verdediging van de vloothasie Soerabaja betreft wordt medegedeeld, dat de voor dit marinesteunpunt ontworpen defeneiemaatregelen nagenoeg zijn voltooid en dat, in verband met de thans reeds voorhanden middelen, een aanval op deze vereterkte basis op zéér krcahtig© tegenstand zal etuiten. Dat de oefentijd van de Eurppeesche militie totaal onvoldoende • zou zijn, kan de minister allerminst toegeven. Nopens de plannen der regeering voor verdere uitbreiding van de landmacht bepaalt de minieter zich voor het oogenblik tot de mededeeling, dat die uitbreiding vooralsnog niet zoozeer op de basie etaat van verbreeding, doch van verdieping, met uitzondering nochtans voor wat de luchtmacht en de luchtdoelbeetrijdingemiddelen betreft, welke een aanmerkelijke uitbreiding ondergaan. Zich ook overigene geheel aansluitend bij het inzicht van de leden, die met kracht opkwamen tegen een geringschattend oordeel over de Indische legermacht, is de minieter van meening, dat met .twee goed uitgeruste divieiee op Java geen reden tot ongeruetheid behoeft te bestaan. Het denkbeeld tot invoering van een volkemilitie bevindt zich, in verband met de in de Volkeraad aangenomen motie-Soetardjo, waarbij de regeering wordt uitge noodigd een commissie in het leven te roepen, die de invoering van een inheemsche militie in studie zal nemen en der regeering daaromtrent op korte termijn van advies zal dienen, voorehande in een etadium van hernieuwd onderzoek, waarvan het reeultaat dient te worden afgewacht. Met zijn ambtsvoorganger di van meening, dat, warm vt Iplan 1930 volledig zal zijn ui!"', vo organieatie van het leger vol zij] gezegd mag worden, dat tegen aanranding van one grondgebied met alle vereischtó kracht zal kunnen wordon opgetreden, a' zal natuurlijk aanvulling en in wrbami met de eteede voortscl ninge- en afweerterbniok vernis en aanschaffing van nieuw materieel noij dig kunnen blijken. --- AL CAPONE KRANKZINNIG GEWORDEN. Hij kon niet tegen gevangenisleven. Al Capone, de eertijds beruchte gangster en dranksmokkelaar is in hel hospitaal van de Alcatraz-gevangenis opgenomen. Dit is geschied omdat men de laatste tijd ernstige verschijnselen van krankzinnigheid bij hem geconstateerd heeft. Capone, die indertijd tot elf jaar gevangenisstraf is veroordeeld wegens belasting-ontduiking — zijn smokkelpraktijken kon men hem niet bewijzen — en die in 1934 in Alcatraz, een eilandje in de Baai van San Francisco, werd opgesloten, is blijkbaar niet tegen het gevangenisleven opgewassen geweest. Ofschoon hij zich de laatste jaren voorbeeldig had gedragen, weigerde hij de vorige week plotseling het hem opgedragen werk te verrichten en zat uren lang somber voor zdch uit te staren. Enkele dagen geleden viel hij een der bewakers aan, waarna de gevangenis-autoriteiten het noodzakelijk achtten hem ter observatie in het hospitaal op te nemen. --- DE OUDERDOMSVOORZIENING. Bedrijfs- en Personeelfondsen. Op de gister te Breda gehouden Sociale dag van de Alg. Katholieke Werkgeversvereeniging sprak de heer Charles Stulemeijer over: de Ouderdomsvoorziening. Na een breed historisch overzicht stelde spreker op de voorgrond, dat niet alleen de ouderdomsvoorziening van de loonarbeiders onvoldoende is, maar in bepaalde gevallen, misschien nog in sterkere mate, ook voor andere groepen van de bevolking, met name voor de kleine zelfstandigen, het levensonderhoud voor de oude dag onvoldoende verzorgd is. Voor het verkrijgen van een betere ouderdomsvoorziening kan de bestaande invaliditeits- en ouderdomsverzekering het best als uitgangspunt aanvaard worden. Als voorbeeld noemde spreker het Algemeen Mijnwerkers Fonds te Heerlen, hetwelk z.i. de practische mogelijkheid opent tot bedrijfsgewijze regeling der ouderdomsvoorziening. Door deze completeering zouden in de verschillende bedrijfsorganen, zoowel ziekte-, ongevallen-, kinderbijslag-, werkloosheidsen ouderdomsverzekering worden ondergebracht en deze om zoo te zeggen de draagsters daarvan kunnen worden. Een regeling, omvattende zoowel de loontrekkenden als de kleine zelfstandigen, acht spr. niet mogelijk. Als juiste doelstelling geeft hij aan: eenerzijds te bevorderen de verplichting voor de bedrijven om mede voor de betere voorziening van de oude dag der bedrijfsgenooten te zorgen; anderzijds te bevorderen, de ouderdomsvoorziening van personen, voor wie deze totaal ontbreekt, of verbetering van de ouderdomsvoorziening voor personen, voor wier oude dag onvoldoende gezorgd wordt. Noodig achtte spreker de bevordering van de oprichting van bedrijfspensioenfondsen langs de weg van bedrijfsraden, waarbij de overheid voor die bedrijfsgroepen, waar een dergelijk bedrijfspensioenfonds is opgericht, de toetreding tot dit fonds verplichtend stelt voor alle ondernemingen, die tot die bedrijfsgroep behooren. Daarnaast kan de regeering aan die fondsen, die bereid zijn de bij hen aangesloten arbeiders op zestigjarige leeftijd te pensionneeren, een bijdrage verleenen, bijv. uit de middelen bestemd voor de werkeloosheidsbestrijding en daarmede een dubbel nuttig werk verrichten. Eindelijk bevordere de regeering de spoedige totstandkoming eener „Personeelfondsenwet", waarin volledige aandacht zal zijn geschonken, zoowel aan personeelfondsen verbonden aan een onderneming, als in het bijzonder aan groepen van ondernemingen tot hetzelfde bedrijf behoorend, met zooveel mogelijke inachtneming van de zelfstandigheid der fondsen. Invoering van verplichte ouderdomsverzekering van de klasse van kleine zelfstandigen stuit af op theoretische zoowel als op practische bezwaren. Spr. zou geneigd zijn zich voorstander te verklaren van vrijwillige verzekering dezer groep van personen met subsidie van staatswege. Een zoodanige verzekering biedt het voordeel, dat zij niet alleen dient als propagandamiddel voor de verzekeringsgedachte, maar dat zij tevens de verzekering onder het financieel bereik brengt van een grootere groep. --- KUNST. HET CONCERTGEBOUW-ORKEST NAAR GRONINGEN. Onder leiding van Willem Mengelberg. Naar aanleiding van het vijftigjarig bestaan van het Amsterdamsche Concertgebouw geeft het Concertgebouworkest dit seizoen in de voornaamste provinciale steden jubileumconcerten onder de persoonlijke leiding van zijn dirigent, prof. dr. Willem Mengelberg. Om ook de muziekliefhebbers in de drie Noordelijke provinciën weer eens in de gelegenheid te stellen het beroemde orkest te hooren en te zien spelen, wordt een concert gegeven in de groote zaal van De Harmonie te Groningen, op Donderdag 12 Mei a.s. Voor de organisatie van deze avond heeft zich een Werk-comité gevormd, bestaande uit de volgende dames en heeren: Prof. dr. G. v.d. Leeuw, voorzitter, Groningen; mevr. J. M. bar.esse de Vos v. Steenwijk—Van Royen, Assen; mej. Andrea Elkenbracht, Groningen; J. A. Hazewinkel, Groningen; Mr. C. H. Beekhuis Jr., Leeuwarden; W. A. Th. Niemeijer, penningm., Groningen; mej. Cath. Polak Daniëls, secr., Groningen. In het Eere-comité hebben zitting willen nemen: Mr. P. A. V. Baron v. Harinxma thoe Slooten, Commissaris der Koningin in de Provincie Friesland; Mr. Dr. R. H. baron de Vos van Steenwijk, Commiesaris der Koningin in de Prov. Drenthe; Mr. J. Linthorst Homan, Commiesarie der Koningin in de Prov. Groningen; Jhr. Mr. J. M. van Beyma, Burgemeester van Leeuwarden; Mr. J. Bothenius Lohman, Burgemeester van Assen; Mr. P. W. J. H. Cort van der Linden, Burgemeester van Groningen; dr. E. van Weideren baron Rengers te IJsbrechtum, President van het College van Curatoren van de Rijks Universiteit te Groningen; Prof. Dr. K. Sneyders de Vogel, Rector- Magnificus van de Rijks Universiteit te Groningen. --- HET BETOVERDE BOS Kleurwedstrijd voor de Jeugd, met 100 prijzen 191. Kalm liep Eenzaam op de boom toe en klom er in, zó vlug en makkelijk of hij een eekhoorntje was. Daar was bij al bij het nest en heel-Voorzichtig zette hij het vogeltje bij zijn broertje en zusjes. 193. „Hoor je, hoe dankbaar het vogeltje is?" vroeg Eenzaam aan Anneke, nadat hij weer uit de boom geklommen was. „Dat ze nooit zal vergeten, wat wij voor haar kindje gedaan hebben. En dat, wanneer wij ooit haar hulp noodig zouden hebben, wij altijd op haar kunnen rekenen." 195. Ernstig gaf hij het blaadje aan Anneke en zei: „Doe dit nu eens in je mond en luister nog eens." Vol verwachting keek Eenzaam toe. En ja werkelijk, opeens kon Anneke echt verstaan, wat het vogeltje zei: En niet alleen het vogeltje maar ook de bijen en de vlinders en kleine Hansje de poes. Sprookje voor Kinderen 192. Dadelijk ging de moedervogel onder luid getjilp in het neet bij haar jongen zitten en koesterde het teruggebrachte vogeltje vol liefde. 194. Anneke moest lachen en zei: „Wat ie het vogeltje blij, hè? Jammer alleen, dat we bet niet echt verstaan kunnen. We moeten het er maar bij denken, dat ze dit zegt." De kluizenaar zei niets, maar bukte zich en plukte een blad van een plantje af, dat onder de boom groeide. 196. Wat was dat leuk! Eenzaam plukte een hele tak van het plantje en stopte die in Anneke's mandje. „Voor onderweg Anneke, als je je wat alleen voelt. Dan kan je met de dieren in het bos praten. In ieder geval met Han"ie en d-' is ook prettig. --- RADIO-PORGRAMMA VRIJDAG 11 FEBRUARI. Hilversum L 1875 en 415,5 M. 8,00 VARA 10,00 VPRO. 10,20 VARA. 12,00 AVRO. 4,00 VARA. 7,30 VPRO. 9,00 VARA. 10,40 VPRO. 11,00—12,00 VARA. 8,00 Gramof. 10,00 Morgenw. 10,20 Declamatie. 10,40 Zang, piano en gramof. 11,10 Deel. 11,30 Orgel. 12,00 Orgel. 12,30 Ensemble en gramof. 2,00 Zang en piano. 2,30 Dansorkest en sol. 4,05 Gramof. 5,00 Voor de kinderen. 5,30 De Ramblers. 6,00 Amat-uitz. 6,30 Pol. journaal. 6,50 Orgel. 7,00 Caus.: Herinneringen aan „de nieuwe sohool". 7,20 Gramof. 7,30 Ber. 7,35 Caus.: Lezen in de Bijbel. 8,00 Bas-bariton en piano. 8,30 Caus.: De beteekenis van gezondheid in een menschenleven. 9,00 Orkest, koor en sol. 10,30 Ber. ANP. 10,40 Avondwijding. 11,00 Cello en piano. 11,25 Gramof. 11,30 Jazz. 11,55—12,00 Gramof. Hilversum 11. 301,5 M. Alg. programma, verzorgd door de NCRV. 8,00 Sohriftl., mcd., gew muz 8,30 Gramof. 9,30 Gelukw. 9,45 Gramof. 10,80 Morgend. 11,00 Gramof. 11,15 Viool en piano. 12,00 Ber. 12,15 Gramof 12,30 Ens. Van der Horst en gramof. 2,00 Gramof. 2,30 Christ. lectuur. 3,00 Bariton en piano. 4,00 Gramof. 4,15 Kwartet. 5,45 Gramof. 6,30 Voor tuinliefhebbers. 7,00 Ber. 7,15 Literair halfuur. 7,45 Report. 8,00 Ber. ANP. Herh. SOS-Ber. 8,15 Deel. 9,00 Orkest. (Om 10,00 Ber. ANP). 10,45 Caus. over zwemmen. 11,00-12,00 Gramof. Hierna: Schrift!. --- Droitwich. 1500 M. 11,40-11,50 Piano. 12,10 Orgel. 12,50 Band 1,35—2,20 Strijkkwartet. 4,20 Gramof. 4,50 Deel. 5,20 Orkest. 6,20 Ber. 6,45 Deel. 7,00 Orgel. 7,20 Koor. 7,50 H-arm.-orkest en sol. 8,35 Octet en sol. 9,20 eer. 9,40 Caus. 10,00 Symph.-orkest. 10,40 Harp. 11,08 Caus. 11,20 Band. 11,50—12,20 Dansmuz. --- Keulen. 456 M. 5,50 Orkest. 7,50 Kleinoritest en aoi. ii,_o Orkest. 12,35 Symph.-orkest. 1,35 en 2,35 Gramof. 3,20 Blaas-ens. en cello-kwartet. 4,30 Amusements-orkest. 6,30 Orkest, solisten, vocaal sextet, pianoduo en lnstr. kwartet. 8,30 Cabaret. 9,50—11,20 Orkest en mandoline-kwartet. --- Brussel. 322 en 484 M. 322 M.: 12,20 Gramof. 12,50 Orkest. 1,50— 2,20 Gramof. 5,20 Dansorkest. 6,05 Cello. 6,50 Gramof. 7,20 Zang. 8,20 Orkest. 8,50 Tooneel. 9,50 Verv. concert. 10,30—11,20 Orkest. 484 M.: 12,20 Gramof. 12,50 Klemorkest 1,50—2,20 Gramof. 5,20 Kleinorkest en zang. 6,38 Gramof. 6,50 Piano. 7,35 Gramof. 8,20 Symph. -orkest en sol. In de pauze: Gramof. 10,30—11,20 Gramof. --- Deutsohlandsender 1571 M. 6,30 Orkest, vocaal sextet, vrolijk lnstr. kwartet en sol. 8,05 Caus. 8,20 Gramof. 9,20 Ber. 9,35 Sportreport. 9,50 Pianoduetten. 10,05 Scheepsweefbericht. 10,20 Orkest. (10,30—10,45 Sportreportage). ---