Winterhanden<\ (U behoeft niet bang te lijn, ook j 's wintert Uw handen te laten zien ; C want winterhanden zijn te voor- J 1 komen. Akkers Kloosterbalsem ver- 1 2acht, herstelt en voorkomt erger I * Neem, zoodra zich de eerste ver- # schijnselen voordoen.' AKKER'i 1 Kloosterbalsem I „Geen goud f I zoo goed" I --- 455ste STAATSLOTERIJ. Vijfde klasse. Trekking van 20 Jan. — Per tel, f 25.000 no. 11270. f 1000 no. 12249 14504 14876 17028. f4OO no. 10197 19050. f2OO no. 12753 13425 13631 16593 17530. f 100 no. 1479 4509 4956 16996 17553 17610 19683 20335. --- Plotseling sterfgeval. — — Gisermorgen is het 7-jarig zoontje van schipper Tichelaar plotseling gestorven. De schipper was hedenmorgen vroeg met een sleep vertrokken naar Harlingon. Men was ongeveer ter hoogte van Schenkenschans, toen plotseling het jongetje, dat aan tafel zat, ineenzakte en overleed. De ouders zijn met hun schip naar hier teruggekeerd. --- W.H. Visser † — — Na een zeer korte ongesteldheid i* in den ouderdom van 60 jaar overleden de heer W. H. Visser, tot voor kort vischhandelaar in de Korfmakersstraat alhier. Voor ongeveer een jaar had hij zijn zaak overgedragen aan zijn zoon, den heer P. Visser. De heer W. H. Visser was een bekende middenstander hier ter stede. Gedurende een reeks van jaren was hij bestuurslid van de Winkeliersvereeniging al. zijn zaak in de Korfmakersstraat wist hij door ijver en toewijding te maken tot een beklants affaire. De heer Visser was voorheen jarenlang bestuurslid van de rederijkerskamer „Aurora", van welke club hij destijds tevens een gewaardeerd medewerker was. --- Aanrijding tusschen vracht-auto en luxe-auto. — — Gistermorgen heeft om ongeveer kwart voor acht op den Harlingersingel een aanrijding plaats gehad tusschen een vrachtauto van de NV. Bouwmaterialen v.h. L. .1. de Vries en C:., Willemskade alhier, en een luxe-auto van den heer dr. J. Lijbering uit St. Annaparochie. Vanaf den Harlingerstraatweg kwam laatstgenoemde auto, bestuurd door een zekeren P. S uit St. Anna Par., naar de Vrouwenpoortsbrug. Uit de Pier Pandenstr. kwam de vrachtauto, bestuurd door een zekeren J W. Beide auto's zijn tegen elkaar gebotst. Van de vrachtauto werd de voorzijde eenigszins ingedrukt, kerwijl de luxeauto van voren nogal beschadigd werd. Tevens sprongen verschillende ruiten van de luxe-auto stuk. De glasscherven verwondden d edochter van den heer Lijbering, die in de auto zat, niet ernstig aan het gelaat. Een agent verbond het meisje met het verband, aanwezig in het verbandkistje van E.H.B 0., dat terzijde van de woning van den brug-wachter hangt. Dr .de Boer bracht haar daarna naar zijn woning. Het ongeluk is vermoedelijk te wijten aan het niet den voorrang geven aan den chauffeur van de vrachtauto door den bestuurder -van de luxe-auto. --- AGENDA. 10-24 JA. Princessehof. Kunst aan Allen en Schilderen Teekenkunst. Tentoonstelling. Bouwbeeldhouwwerk. 19 t.e.m. 22 JAN Vrije Evang. Kerk, 3 en 8 uur. Bijeenkomsten tot opwekking en verdieping van het geestelijk leven. --- DINSDAG 20 JAN. Zalen Schaaf. 8 uur. Gem. Zangvereen. „Het Onthouderskoor". Groote reciteerwedstrijd. By Schaaf. Selskip for Fryske tael- en skirftenkennisse „Krite Ljouwert". Gewoane gearkomste. Lezing fen J. H. Brouwer. Zuivelbank. Instit. v. Arb. Ontwikk. Lezing dr. F. C. de Vries, Ned. Herv. Pred. te Oenkerk. --- WOENSDAG 21 JAN. Harmonie. 8.15 uur. Friesche Orkestver- 6e Concert. Vereen, v. Vrijz. Hervormden. Gebouw Oostorkade. 8 uur. Gezellige avond. Harmonie. 8 uur. Soc. dem. Vrouwenclub. Spr. L. Welling. Onderw.: De opvoeding van --- DONDERDAG 22 JAN. Harmonie. Concert door Johan Slrauss met zijn Weensch orkest. --- MAANDAG 20 JAN. Foyer Harmonie, 8 uur. Mij. tot bevordering der toonkunst, afd. Leeuwarden. Concert door mevr. L. Schröder, mej. B. Tjomsma eu den heer A. Roodentn --- VAN HEINDE EN VERRE VERHOOGDE WERKLOOSHEIDS UITKEERING VOOR BAKKERSGEZELLEN. Leden van den Algem. Ned. Bond. De vrij ,gunstige stand der Werkloozenkns deed het hoofdbestuur van den Algem. Ned. Bond van Arbeid(st)ers in het Bakkers-, Chocolade- en Suikerbewerklngsbedrijf reeds in September 1930 besluiten, bij den minister van arbeid voorslelien aanhangig te maken tot verhooging en verlenging van de uitkeering nan de reglementair rechthebbende werklooze leden. Eindelijk is nu. schrijft „H e t V o 1 k" bij den bond een beschikking van den minister ingekomen, waardoor het mogelijk wordt, ingaande 19 Januari as. de uitkeeringen in een aantal klassen, thans bedragende f 15.60, ft .50, flB en flB per week. te verhoogen tot resp. f 16.50, f 18. f 19.50 en f2l per week. De maximum termijn-uilkeering, thans bedragende 78 dagen per boekjaar, zal voor ben, die 156 weken bijdragen hebben betaald en na 19 Januari werkloos worden, verlengd worden tot 90 dagen. De uitkeeringen zijn voor alle plaatsen des lands gelijk. --- De Galamadammen. Gemeente contra tolgaarder. — — Voor de rechtbank alhier is heden een aanvang gemaakt met de pleidooien in de procedure tusschen de gemeente Hemel. Oldeph. en Noordwolde als eischeres en den tolgaarder te Galamadammen, den heer R. E. Hoekstra, als gedaagde. In dit proces, dat 7 Dec. 1926 is aangebracht, vordert de gemeente een bedrag van f 47.20, als onverschuldigd betaalde totp. over de jaren 1919 t.m. 1925. Zij verzoekt de rechtbank te verklaren, dat de weg van Koudum naar Hemeluni te Galamadammen door een nfsluitboom onrechtmatig is versperd en vraagt verbod van het heffen van tol door den tolgaarder van gemeenteambtenaren. Voor eischeres trad op mr. C. H. Beekhuis Jr., die in een uitvoerig pleidooi op verschillende gronden concludeerde tot toewijzing der vordering, terwijl voor gedaagde optrad mr. J. G. Stenfert Kroese te Zwolle, geëerd door mr. M. E. Hepkema te Leeuwarden. Eigenaar van den tol te Galamadammen is Jhr G. A. J. van Sprengler te Hattum. Reeds in de 16e eeuw heeft er een weg staan van Koudum naar Hemeluni, waarbij gebruik gemaakt werd van de overvaart. Bij resolutie van 17 December "621 van Ged. Staten, nader bekrachtigd 20 Mei IGÓ2 is o.m. Vastgesteld, dat de toenmalige eigenaar, Lollius van Lyclama, Raid Ordinaris in den Hove van Friesland en zijne vrouw Foekien van Galama en hunne naeomolingen van ieder persoon bij zijn Tolman met een praamke daarover gehaald wordende om voorts te voet te passeeren zal hebben een halve stuiver". Bij deze resolutie werd den eigenaar van Galamadammen ook het recht toegekend soheepvaarttol te heffen. In 1688 is de weg van Koudum naar Hemelum verhard en toen hebben de Ged. Staten aan Johannes van der Waaijen en Laclius van Lyclama octrooi gegeven een „redelijcken" tol te heffen van de weggebruikers In 1833 zijn onderhandelingen geopend met de eigenaren van den tol door de Galamadammen. Mr. Gerards A. Avenhorn van Vauta en Fok Wiggerts. tot verbetering van den binnenlandschen waterstaat. Deze Mr. G. A. Avenhorn van Nauta was secretaris van de Grietenij Rcuwerderhuis te Rauwer.! en kreeg, toen tusschen 1833 en '38 een brug over de vaart was geslagen wegens vermindering van inkomsten van den tol, f4OO schadevergoeding, terwijl toen in overleg met de Ged. Staten een nieuw tarief voor tolhef fing is vastgesteld. De hoofdvraag in het proces is, aldus de pleitnota van Mr. Beekhuis, of Ged. Staten in 1836 en 1837 rechtens handelden, toer. zij de toenmalige eigenaresse van Galamadammen eerstens bij overeenkomst het tegenwoordige tolrecht toestonden, en tw»edens in een provinciaal reglement een tarief voo.-dat tolrecht vaststelden. Terloops dient opgemerkt, dat na den bouw van de brug de overzet verviel, terwijl het toltarief op 1 cent werd vastgesteld. Het in 1621 verleende recht was n;et verkoopbaar. Het ging dos bij verkoop in 1811 niet op den kooper ever. In 1836 hebben Ged. Staten in een overeenkomst met den eigenaar van de Galamadammen het pretense recht van overhaal in een tolrecht ómg"z: ' Zij hadden daartoe niet voldoen!-! volmacht van d 3 Staten. En Prov. Staten hebben dit gebrek niet bekrachtigd, aldus vervolgt de pleitnota. Zij konden dit gebrek ook niet bekrachtigen, want de overeenkomst was publiekrechtelijk voor zooverre zij de lolrechten regelde. Publiekrechtelijk wa bekrachtiging an zoon gebrek niet mogelijk. Trouwens ook kan men een publiekrechtelijke regeling niel met een volmacht aan een ander overlaten. Dat is verboden delegatie. De geheele provinciale overheid was trouwens onbevoegd om in deze regelend op te treden. In 1836 had alleen de Koning concessie voor het recht van tolheffing kunnen verleenen. Het is van geen belang dat het reglement Koninklijk is goedgekeurd. De Koning is trouwens onjuist ingelicht. Want men schreef, dat er sprake was van verandering van het tarief van een bestaanden tol. En er bestond ten hoogste een recht van overhaal. De Koning heeft ook alleen he* tarief .1 niet het recht van tolheffing goedgekeurd. In 1836 was ook de Regeering van die meening Het is ook onbillijk, dat de tol niet rechtsgeldig is. De eigenaar van Galamadammen behoeft noch den weg, noch d! brug te onouden. Het tolgaarderschap is zeer antrekkelijk. de tolgaarder krijgt de tolgelden, en wordt gemeenlijk door het Rijk tot bezoldigd brugwachter aangesteld. Zoo snijdt hot mes van twee kanten, zoowel voor den tolgaarder, als voor den eigenaar, die aldus hoogere pacht krijgt. Gedaagde, zoo besluit mr. BeekKuis, heeft er subsidiair beroep op gedaan, dat hij het zakelijk recht van tolheffing door verjaring heeft gekregen. Een dergelijk zakelijk recht is echter niet bestaanbaar. En verkrijging door verjaring is geheel ondenkbaar, en was dat vroeger ook. Zeer subsidiair heeft gedaagde er beroep op gedaan, dn! ld heft voor gebruik van lom. Een dergelijke begdheld el niet m■„ ik in verband met de openbaarheid van den weg. --- Pleidooi namens gedaagde. — — Namens de gedaagde werd gepleit door mr. dr. S '. en orocureür te Zwolle. Deze betoogde dat de belrokken gronden tot 1621 in vrijen en Ónbezwaardeu eigendom waren be doof de familie Lycklama a Nije-iolt. Die kon tot dit jaar den doorgang door het va. ter en den overgang over zijn perceelen aan ieder beletten. In 1621 Is het vaarwater door de familie T.ycklama a Nijehoit tot publiek vaarwater ntid en is mei de Provinciale Staten geregeld, hetgeen geregeld behoorde te worden Men behield zich voor het recht van tolheffing van ieder, die de Galamadammen passee In 1688 heeft de familie Lycklama a Nijehoit aangevraagd concessie om een weg aan te leggen met recht van tolheffing. Omtrent alamadammen is in de daarop gevolgde concessie nietl beslist, wijl deze materie geheel buiten de concessie viel. In 1695 heeft de familie Lycklama a Nijehoit ->ie tot hel van dezen weg overgedragen aan de gemeente Koudum en ie onder meer bedongen dat op dezen weg geen tol mocht,worden geheven, doch is uitdrukkelijk gereserveerd het recht tot tolheffing op de Galamadammen. In 1733 is door de Staten van Friesland het bes-aan van bet recht van tolheffing implicite erkend, doordien het onderhoud vaii de schouw bleef ten laste Van paarden: stroeve handel; iets minder in prijs 20-26 et. per pond geslacht. 10! biggen; slachthandel f 5-11 per stuk. SXEEK. 20 Jan. De prijzen van de meeste rundervee-aoorten gaan langzaam naar benedrn; wel worden prima kwaliteit, soms voor hel. buitenland voor een besten prijs ndald, doch misschien ook wel vanmie zJuivelprijzen en grooter wor ! ivoor worden de prijzen nog lager verwacht. Ook de prijs der rundveesoorten voor de slachtbank wordt er niet be