Schilderijententoonstelling Princessehof. II Uit het land der stilte. Yf JHet groote aantal inzendingen van ]• 'onbekenden is voor de tentoonstel- Sscommissie een verrassing geweest. pas dit inderdaad zoo verrassend? tal riesJ heeft een betrekkelijk groot aani ecbilders van naam voortgebracht. Heb(j„ 'j'i in onze lijd niet aan te wijzen Van Sch •m» Jurres, de Boltema's, de Van Hobbe Smith, Baukema, Wiersma, S|.ei^a en vele jongeren? Op een volk van «en ver nonderd duizend zielen is dit Mi ?antnerkelijk aantal. Bedenkt men daarvan f' slechts een zeer gering percentage ,) 'en» die zich tot het teekenen en schilv en voelen aangetrokken, de hoogte van Oio e.n^en°emde kunstenaars bereiken, dan de a daarnaar gerekend, onder de Friezen Bri som naar teekenstift en penseel te * iPen wel betrekkelijk groot zijn. efe e v°lksaard vertoont dan ook inderdaad p nschappen, die zulks in 4e hand werken. ,je .en hoofdkaraktertrek der Friezen is hun'Qgetogenheid. Ze zijn traag in 't spreken Reirfeer 'erushoudend in het uilen hunner « fioedsaandoeningen door woord of gebaar, onth e' sP°Dtane lied als onwillekeurige io ezerrling wordt in Friesland zelden ge- Ook '. noe talrijk de zangvereenigingen er vL.ElJn gezaaid, tio HBr ne ui'zeSgen en uitzingen der gelij.eclsaandoeningen aldus door de natuur]ese aanleg geremd zijn, daar zoeken de ziei 0 lange andere weg hun afvloeij."' Een dezer wegen is die der instrumendit, n,Uz'ek. Inderdaad is onder de eenvouvio 1 kevolking het primitief bespelen van îan' harmonium, harmonica een veelvuldig 'ot rePen middel om gevoelsbewegingen 8c> Ul'ing te brengen, zonder dat men de gelaar Wde schijn van sentimentaliteit op zich u,*'l het uitingsmiddel der stilte en zelfpe lo*enheid bij uitstek, doen teekenstift en ken 6' aan **e hand. e schilder en de tee'an 3r unnerl in hun werk hunne gevoeöiav volle ontlasten en zich zelf dus vrij „, en zonder eenig contact met hun medehj Qs.Cnen» Teekenen en schilderen, dat zijn 6tjnUltnemendheid de liefhebberijen van de ja 'en en de eenzelvigen, en met dezulken het Friesche volk rijk gezegend 1 Plet e keerzijde van deze beschouwing aa/r) VOor **e ste'lin!?' dat dé Friesche eigenda ?de lust lot teekenen en schilderen in e^and werkt, richt r **e aanleg °P zwijgzaamheid is ge-0017 daar Dee,t niet aHeen de tonS' doen sliti het oor weinig te doen. In het land der hB{n >op de stille, wijde, kale vlakten, wordt jj oor slechts weinig in beslag genomen, «n (?n'w&!£elt zica een orgaan naar de aard "e mate van het gebruik, dat er van gebakt wordt. Het is dus logisch, dat onder i het aantal menschen, bij wie 'ot ?eDoorsindrukken het sterkst bijdragen ,j de vorming van hun bewustzijnsinhoud, auditieven alzoo, beneden het normale cc?et üggen. Daaruit volgt dan, dat de visu- ZaVv- diegenen welker bewustzijn hoofdft elijk op gezichtsindrukken reageert in de Tederheid moeten zijn. En de taal der _„^eelen is immers juist de 6childer- en Rentaal! ,ju P grond van de Friesche eigenaard is s te veronderstellen, dat onder de Frie-11 de drang om zich door middel van lijn kleur te uiten betrekkelijk veelvuldig °et voorkomen. Ditzelfde geldt voor de z g. huwelijke schoone handwerken, en voor de llnKen, die 't gevolg zijn van verhoogd ud' p^as"ek en bouwkunst; in verband mal . ac Friesche volkskunst zouden hierover j angwekkende opmerkingen zijn te maken. °c° zulks ligt buiten dit bestek. Aa tejtoonstellingscommissie heeft op haar zenTraSe van vijf en twintig personen Indringen verkregen. Dat zijn dus degenen, met hun werk voor den dag durven en ,n komen. Hoevele eenvoudige en stille fl.erkers zullen er echter niet zijn, die voor , et nog zooveel hun werk onder aller oogen H,den willen brengen? „rûr is veel kans, dat juist hun werk ons j)oo'e verrassingen zou kunnen bezorgen. v Ze tentoonstelling geeft er een voorbeeld onh ar is 'eekenwerk van iemand, die totaal du .kend was en het nog is. Een jongeman, zi- ln stille afzondering, louter voor zich en deri-is2enooten. met krijt en pen de won<]j Hlkste en schoonste visioenen en verbeelden! 0 0p Papier heeft getooverd. lemand, liik i6r scholing blijkbaar, die met onvergee Kel;Jk vaste hand menschelijke gestalten 0 , 'ngewikkelde Gothische kathedralen, con nuizengevelB en portretten in visionaire •2enlroSitie heeft tezamen gebracht, zoo rare", knap, dat het beste van zijn werk bur eeks met dat van Toorop en Konijnen-2 te vergelijken is. Be t ialeDti waarvan niemand het rjo tan vermoedde, een rijke belofte voor jon Oekomst in' Hield; want hoewel deze Veri Pries no" leett' heeft hij de wereld Ren nen ziin naam wor(l' zelfs niet meer de, Door zijn tipelen bekend. Daar begint de zweefvictorie. Daar heeft men het zweef patent; Boven alle crisiscrisis Zweeft de zwevenzwever fijn, Jongens, zweeft er mee, je kunt dan Ook eens in de wolken zijn! 'k Denk dat men in lutt'le weken 't Klappen van de zweefzweep kent, Wat kan u er van weerhouden? Bovendien, het kost geen cent! En wij zijn u allen dankbaar, Groote Murmerwoudenaar, Mettertijd heeft ieder dorpje Nog een Kees de Zwevelaar We zijn nosr alleen nieuwsgeirig (Daarin blijft de mensch toch kiem!) Hoeveel 'r in ons lage Friesland Strakjes nog voortvluchtig zijn ERNST KOS --- VAN HEINDE EN VERRE Fraude? Enkele leden van den gemeenteraad van 's Hertogenbosch stelden den burgemeester de volgende vragen: Is het U bekend, dat door den directeur van het slachthuis fraude is gepleegd? Zoo ja, weet U dat naar een ruwe schatting het een bedrag is groot ongeveer f 40.000, dat door den directeur van bovengenoemd bedrijf van de slagers is gevorderd? Zoo het antwoord bevestigend luidt, iï U dan met ondergeteekenden niet van meening, dat deze directeur van het slachthuis behoort te worden ontslagen en de gelden door hem aan de slagers moeten worden terugbetaald? De N. Rt. Crt. teekent hierbij aan: Toen weken geleden geruchten over fraude aan het gemeentelijke slachthuis zich in de stad begonnen te verspreiden heeft het gemeentebestuur onmiddellijk een accountantsonderzoek doen instellen. Op grond van een vj>vorloopig rapport — het definitieve accountantsrapport is door inmiddels ingetreden ziekte van den directeur van het slachthuis vertraagd — kon de wethouder der bedrijven toen met stelligheid tegenspreken, dat er fraude ten nadeele der gemeente was gepleegd. Daarover heeft uiteraard het onderzoek ook slechts geloopen en niet over de hierboven beweerde feiten, die den tijd der rijksdistributie raken, welke buiten de gemeente omging. --- DE VERMISTE JOURNALIST KNUD HOLMBOE. In de woestijn vermoord. Eindelijk is er zekerheid omtrent het lot van den tot den Islam bekeerden jongen Deenschen journalist Knud Holmboe, die in October van verleden jaar in het Noorden van Arabië, op weg van Akaba, in het zuiden van Transjordanië, naar Mekka, verdwenen is. Het blad „Politieken" had aan een anderen journalist opgedragen het spoor van Knud Holmboe te volgen en te trachten zich zekerheid te verschaffen omtrent diens lot. Het resultaat van dit onderzoek is geweest, dat Knud Holmboe in „Niemandsland", het gebied tusschen Transjordanië en de Hedzias, door leden van den stam der Assabieten, is vermoord met het doel hem te berooven. Een der leden van den stam was er te Akaba getuige van geweest dat Holmboe geld wisselde en dit had zijn hebzucht gaande gemaakt. Met vier anderen had hij Holmboe in de woestijn overvallen en uitgeplunderd. Men hield hem gevangen, doch 's nachts wist Holmboe te ontsnappen en sprong in de Roode Zee, waar hij drie uur rondzwom en vervolgens aan land ging. Den volgenden morgen (het was de 13e October) vroeg hij aan een voorbijgaand Arabisch meisje of zij hem geitenmelk kon verschaffen. Het ongeluk wilde dat zij tot den Assabietenstam behoorde. Zoo werd zijn aanwezigheid verraden. De roover, die het plan voor den overval had gesmeed, trok er met zijn geweer op uit en schoot Holmboe dood. Zijn kleeren worden thans nog door de roovers gedragen en het hoofd van den stam, Sjeik Naasir, heeft beslaggelegd op het fototoestel van den vermoorde, wiens kameel zich eveneens in het bezit van den stam bevindt. Als eenige herinnering aan Holmboe heeft de Deensche journalist die op onderzoek uitging, een Mohammedaansch gebedenboek gekregen, fegstemd voor den in Denemarken wonenden vader van den vermoorde, waarin Holmboe een tekst uit den Koran geschreven had voor hij Akaba verliet voor de reis die hem noodlottig zou worden. --- Hoogeschool voor Toegepaste Wetenschappen. De vereeniging „Nederlandsch Centraal Instituut voor de Kennis van het Buitenland" heeft in samenwerking met andere vereenigingen het voornemen opgevat tot stichting van een Hoogeschool, die zal zijn ingesteld op de practijk, en economische vak-hoogeschool. Een zoodanige Hoogeschool wenscht de wetenschap niet in de eerste plaats ter wille van de wetenschap zelve te zien beoefend, maar ziet haar voornamelijk als belangrijk middel tot verkrijging van voor de maatschappij nuttige kennis; zij zal zich daarom bij de indeeling van haar onderwijsprogramma moeten richten naar de verschillende functies in de praktijk, waaraan de verschillende wetenschappen dienstbaar moeten worden gemaakt. Men heeft gedacht drie faculteiten in het leven te roepen, kortweg te onderscheiden in een economisch-taalkundige faculteit, een economisch-sociologische faculteit en een bestuursfaculteit, die de wetenschappen vereenigt, welke in het bijzonder geschikt zijn voor de toekomstige ambtenaren en ambtenaren in functie. Het voornemen bestaat, de H.T.W. te 's-Oravenhage te vestigen. De studie aan de H.T.W . zal over semesters (studie-halfjaren) verdeeld worden, waardoor de verkrijging van voldoende tijd voor eigen studie gewaarborgd is. Zij zal opleiden voor het candidaats-examen in economische wetenschappen, het doctoraal examen in economische wetenschappen, examens ter verkrijging van academische diploma's voor de praktijk, van hoogere praktijk-diploma's voor bepaalde beroepen en takken voor het economisch sociale verkeer, zooals bijv. voor den exporthandel en voor examens, die buiten de Hoogeschool worden afgenomen vanwege den Staat of andere lichamen, bonden en vei'eenigingen. De practische waarde van deze studie zit in de mogelijkheid van keuze en combinaties van vakken en vakonderdeelen, in de specialisatie dus van de studie, zooals onze Universiteit die niet geven kan. Zoo zullen o.m. mogelijk zijn hoogere opleiding tot economisch tolk en vertaler, tot export-agent, tot assuradeur, tot vakvereenigingsleider, ot hoogere ambtenaars-functies, terwijl mede een hoogere opleiding voor de journalistiek een plaats in dit plan is ingeruimd. --- DE EERSTE WAARSCHUWING. Wordt niet van kwaad tot erger! Die pijn in de lendenen — die rheumatische pijnen, duizeligheid, hoofdpijn en die nare urinestoornissen waarschuwen u, dat de organen, welke het bloed dienen te filtreeren, verzwakt zijn. Zij toonen aan, dat urinezuur en andere onzuiverheden in den bloedsomloop blijven in plaats van met de urine uit bet lichaam te worden verwijderd. Uitstel is gevaarlijk. Verwaarloozing leidt dikwijls tot rheumatiek. ischias, spit, blaaszwakte, waterzucht en andere ernstige kwalen. De ondervinding van duizenden dankbare menschen bewijst, dat de veiligste wijze tot versterking en opwekking der verzwakte organen bestaat in het gebruik van Foster's Rugpijn Pillen. Dit speciale middel zal spoedig uw gezondheid en kracht herstellen. Bij alle drogisten enz. â 1.75 per flacon. --- GESPREKKEN OP DE BRUG Films en klankfilms. Eerst de wereldfilm China, Japan, Duitschland, Frankrijk, Spanje enzoovoort. Daarna een revue der Paaschgeneugten. „Hè jimme weest?" „Wij (Y. Blok) nae de Harmenie. Bommen op Montekarlo, reuzemooi. Spaansk gong it er om wech. Mar 't geld wel weard. En hè jimme nergens weest?" „Ja, wij met femylje nae de Tievelie, Ben Hur." „0, út 'e kristentyden, — oek moai hé?" „Nou, dat besweer ik je, en hewwe der mear fut weest?" H. Wotidstra met een der „ferloofden" nae Sienema, dêr sit it sa smûk hè! Nou, bslist moai hear. Do 't it dien wier, sei er: „Nou foader, noch in potsje bier?" Argwanend iemand: „Foader, foader, is ie al met je dochter trouwd?" „Ei né ju, mar dat sizze se wolris, — ei, 't is fen dat nochteren stedfolk hé, mar 'n beste jonge, sa net." Rikus zei: „Jimme priffereare de fernanie biejeskopen, — geef mij de Luwadder mar. Sprekend moaije filums. ik hou niet fan die flauwe dingen,' der mvt beweging weze." Krine zei: „Dus alles het weer út weest en de senten opmaakt, — en dat in deuze tiden." „Nou, mar it waer ommers soa koud as roet, waer konnen je beter sitte." ..Die paar dubbeltsjes komme der oek noch wel." „Ja, ferhip jou met jou besunigen, wie besunigt?" ~Wur niet lilk, 't is 'n ouwe man die't it seit." „Noait man, elk seit syn sin. Mar mij út 'e biejeskoop keare, dat doen se niet soa gou!" „It is wel goed foar je kredyt," zei Lindert, „as je niet altyd thús sitte. Je mutte je wel es hier os daar prissenteare." „Foaral as je naest je winkelman komme te sitten os je bakkerskarre, die't noch in fandel sjaar fan je te beuren het." (Y. Blok). „D a n liet ik my noch niet over de snút slaen, dan sei ik noch: 't binne jou senten niet daer't it fan gaet." „Nou, nou.' (Krine). „Jawisse, sei ik dat, ouwe man, besunich jou wel es wat?" „Wat sal ik, ouwe stumpert, 'n ons tabak en in paar soute hearings, da's alles wat ik geniet in 'e week." „De groaten gaen ons oek niet foar, die smite met it geld. Wat het de stad deend, — het de ouwe ysbaan kocht, in hot gat, foar 40.000 gulden." Domkop: „Se waren it metmekander eens." „Wie je?" Domkop: „Wie! — weet ik niet — mar Ik noarde dat myn baas er over prate met nog een, en doe seien se, ja, Stee Eraleö se, er; over; en doe-..»" Rikus: „Jonkje, jonkje, pas op 'e openbaarheit, dou staast' hier foar it ooch fan alle meensen." De domkop (verschrikt): „Ik weet fan niks." Stem: „Twee meters mutte se it ophooge!" „Nietwaar (Lindert). Se hooge it niet op, — se bringe de huzen omhooch, —« se houwe palen in 'e grond en daaroplans in betonnen fondemint en daar kom me de huzen op." Vraag: „Dus, krekt as an 't Hoek.terpad achter 't gasfabryk, met trapkes foar de deur?" Lindert: „Ja, fanselluf, se kanne niet heeltyd met in anloop in 'e hús opspringe hé! Betonnen trapkes, — brandfrij." „De stad doet it mar", zei een gemelijk uitziend mensen. „De plysjes krije oek allega/e nije kleeren, en wat binne de meensen noch knap!" ~Ja, mar die ouwe, die drage se bij nacht of." De gemelijke: „Praetsjes, — wie seit dat?" Rikus: „Bij nacht! Om met op bed?" „Né ju, as se nachtdienst hewwe." lemand, die Sytse heet. sei: „Ja, mar de stad is teeyens oek weer sunich." Hij duwde zn handen in zn zakken en knikte met 't hoofd naar zn buikje, en herhaalde: „de stad is oek wel sunich." Hoedatsoa, waarom, waarmet wúste segge, bewys datteris" (scheeve monden en puilende oogen). „De burregemeester" zei Sytse, „die het dat moai inpikt. Wat de plysjes nou kosse. dat ferhale se weer op 'e asmannen en soa, — der het 'n fergadering fan weest, ja, stiekum, stiekum hoar, 't waer 'n besloaten fergadering, mar ik hew 'n seun en die (nadere uiteenzetting bronvermelding,) nou, 'n fergadering fan 'e asmannen en de burgemeester, en doe het die seid: „mannen fan 'e gemeente, it binne krappe tiden, mar ik doen in beroep op jimm' soliedaarjetijt, dan salie wy er wel deurheen slingere. Mar jimme mutte de rottels misse, die dingen binne ouderwets en hast nergens mear te besetten en kosse in hanfol geld." Stem: „Eén timmerbaaske in 'e Wouden kan es alleen mar make, se kosse 25 gulden." Sytse: „Sien, daar hè je it al. Doe sei in asman: ..burgemeester,- wy foele it wel, mar hoe mutte wy de juffres en de mufrous dan waarskouwe?" En doe sei de burgemeester, die sei: „asmannen", sei ie, „gaen hene en klap de deksels fan 'e asemmers die't jimme nou fersichtich teugen 'n boom os 'n paaltsje ansette, — klap die fiks op 'e balstiennen del, dan hoare de juffres en muffres it wet, en er komt meteen leven in 'e stad. En dat hè se armomen!" „Hè se it armomen, nou, nou." Rikus: „Nou, mar dan kanne wy ons nou mar klaarmake, dan sal er wat gebeure. Och heden, die't nou it measte lúd er út haalt dat is de man fansels, — pas op as je se passeare mutte." Sytse: „Ik wú dochs mar eefkes opme rke dat wy hier in regear hewwe dat niet skroomt om er út te halen wat er in sit, al lykt it soms oek dat se wat an 'e rejale kant binne." Rikus: „Wrachtig Sytse, hest gelyk, je mutte dochs mar op it idé komme." «. ë_U!-4 _ ---