Beschouwing. Bellum omnium contra omnes. Oorlog van allen tegen allen. Ik meen, dat er dezer dagen iets was met het Vredespaleis te den Haag Zelfs moet hel zeer mooi belicht geweest zijn. Zeker, zoo is het, de Vrede komt hoe langer hoe meer in een zeer schril licht te staan. Het Duitsche volk komt te staan onder de psychose van vóór 1914. Razend werkt in dit land de oorlogsindustrie. Duizenden vliegtuigen worden aangemaakt, in een oogenblik tijds om te bouwen tot gevechtsvliegtuigen Men kan ei vrijwel zeker van zijn, dat de Duitschers, ee.-ste klas chemikers als ze zijn, een behoorlijke voorraad gifgassen ter beschikking hebben. Wellicht hebben ze daar nog een kleine verrassing onder. De bevolking wordt weer gedrild. Oefeningen tegen luchtaanvallen, waar het geheele volk aan deelneemt. De huizen moeten luchtdichte kelders hebben, met watersluizen, zolders moeten worden bedekt met zand. De Fransche minister Daladier bezocht onlangs de fortenstad aan Frankrijks oostgrens. Slechts een lichte goivmg in het landschap verraadt de aanwezigheid der forten Ze beslaan een uitgestrektheid van 100 km. lengte. Treinen, die sr in razende snelheid doorstermen, onderhouden de verbindingen. Voor de rest is Frankrijk, zoowel te land als ter zee, tot de tanden bewapend. Met Italië staat het er evenzoo voor. Niet voor niets wordt de luchtvaart daar zoo aangemoedigd. Amerika's luchtvloot wordt uitgebreid met machines, die reusachtige afstanden kunnen afleggen. De vloot wordt uitgebreid met moederschepen voor vliegtuigen. Groote slagkruisers worden bijgebouwd. Japan, uit angst voor Amerika, . 5. Heerrijde r s p r ij s. Handlcap-draverij le klasse. Afstand 2400 Meter. Prijzen: f 250, t'7s en f 50, benevens eereprijzen en kunstvoorwerpen voor de rijders der winnende paarden. 1. Diamant Bleu , eig. C. F. Ockhorst (J. Droog) 2530 M., tijd 3.41 2/5. 2. Wi'lly A, eig. Dr. A. Dijstra (E. Maathuis) 2450 M., tijd 3.42 1/5. 3. Radio S., eig. Joh. Span (v. d. Elshout) 2440 M., tijd 3.42 3 5. --- MOTORSPORT. Zweedsch motorrijder gedood op circuit van Malmö. Bij wedstrijden om den Grooten Prijs van Europa op het circuit van Malmö werd de Zweedeche motorrijder Lundberg gedood, meldt het N. v. d. D. De Engelsche coureur Percy Hunt op zijn Norton met genoemden Zweed in botsing, waarbij Lundberg op slag werd gedood. Hunt werd zwaar gewond en brak een arm. Le Ned. renner v. d. Pluvni gaf den strijd op. --- FUSIE VAN NOORDELIJKE MOTORCLUBS. 1000 K.M. betrouwbaarheidsrit. Dezer dagen is er een voorloopige fusie tot stand gekomen van de Motor-club Assen en omstreken, de Noord-Overijselsche Motoren Automobielclub, de Noord-Nederlandsen e Motorclub en de Zuid-Friesche Motorclub Het secretariaat dezer fusie zal te Groningen, Heerestraat 73. gevestigd worden. Deze vereenigde Motor- en Automobielclubs hebben besloten gezamenlijk een grog. te betrouw baarheidsrit te organiseeren, zooals nog nimmer in het Noorden des lands georganiseerd is. Een commiföie uit de besturen der Vereenigingen heeft de mogelijkheid om deze rit in Nederland te houden, het allereerst overwogen. Jammer genoeg is dit echter tegenwoordig door de minder welwillende houding van de verschillende autoriteiten hier te lande onmogelijk. Ook heeft men de mogelijkheid overwogen een rit in Nederland (Neutraal gebied) en België te houden, maar bier is men op te veel bezwaren gestuit. Ten slotte kwam men tot de conclusie, dat de eenige oplossing if>, het gebied voor dit sportevenement in Oostelijke richting te zoeken. Men zal nu 30 Sept.—l Oct. a.s. een tweedaageche rit naar Harzburg organiseren met Ter Apel als vertrek- en aankomst-punt. De eerste dag zal over een ongeveer 400 km. lange route naar Harzburg gereden worden, met een daarop volgend 100 km. lang bergtraject. De volgende dag zal vanuit Harzburg. waar overnacht wordt, langs een langere route naar Ter Apel teruggereden worden. De lengte van de geheele route zal ongeveer 1000 km. bedragen. De gemiddelde rijenelheden zullen 45 km. voor lichte wagens en motoren bedragen, terwijl voor zwaardere wagens en motoren dit op 50 km. gesteld ie. In de bergrit is een gemiddelde van 36 km. vereischt, dit gemiddelde is voor de Superklas-e (automobielen boven 3000 cm.) 50 km. DeVier Clubs verwachten een groot aant.il inschrijvingen, aangezien het een uiterst sportieve rit zal zijn en de geheele route over goede wegen loopt door een prachtige omgeving. --- Ontwerp Begrooting 1934 Harlingen. Tekort f 70.000. Aanvrage om rijkssteun Aan de ontwerp-gemeentebegrooting voor 1934 hebben B. en W. een voorwoord toegevoegd, waarin zij de Raad mededeelen, dat zij bij het aanbieden der ontwerp-b> grooting voor 1933 reeds genoodzaakt waren een zeer somber beeld op te hangen van de finantieele toestand onzer gemeente. Daarvoor waren redenen aanwezig, want er bleek geen evenwicht te zijn verkregen tusschen uitgaven en inkomsten, hoewel tevoren reeds verschillende maatregelen waren getroffen. Met ingang van 1 Januari 1931 kwam een belangrijke verhooging tot stand yan de heffing van rechten wegens door de gemeentereiniging te bewijzen diensten. Op de hoofdsom der in de gemeente geheven grondbelasting en vermogenebelasting werden toen reeds de maxima aantallen opcenten gelegd, terwijl het aantal opcenten op de personeele belasting 85 bedroeg. Met ingang van 1 Mei 1932 is het getal opcenten op de gemeenfonds-belasting verhoogd tot 90, terwijl met ingang van die datum een tijdelijke korting op de jaarwedden van het gemeentepersonsel is ingevoerd tot 3 %. Toch kon de begrooting voor het jaar 1933 niet sluitend worden gemaakt dan nadat: 1. de ramingen van inkomsten zoo hoog mogelijk en die van de uitgaven, zoo laag moelijk waren uitgetrokken, waarbij bovendien geen enkele post is uitgetrokken voor onderhoud van walbeschoeiïng enz. 2. vele subsidies met 20 % waren verlaagd, 3. de belasting op tooneelvertooningen andere vermakelijkheden was verhoogd van 10 tot 15 procent, 4. de opcenten geheven op de personeele belasting waren verhoogd van 85 tot 100— 200, 5. de opcenten op de gemeentefonds-belasting waren opgevoerd tot 100. 6. een straatbelasting was ingevoerd met een geraamde opbrengst van fBOOO, 7. een extra-winst uit het gasbedrijf was geraamd op f 12.500, 8. het pensioenverhaal op de jaarwedden van het gemeentepersoneel was verhoogd met 6% en gebracht op 9>Y %. 9. door heeren Ged. Staten was goedgevonden dat het over 1932 te verwachten t>kort van ongeveer f 43.000 in te*, hoogste 4 jaren mocht worden gedekt. Zoodat ten laste van de dienst 1933 niest meer behoefde te worden gebracht dan een som van ruim f 10.000. Niettegenstaande dit alles moest in de loop van 1933 wederom worden geconstateerd, dat de middelen onvoldoende waren. Na het opmaken der ontwerp-begrootiug voor 1934 is gebleken, dat de uitgaven de inkomsten met een bedrag van f 66.266 zuilen overschrijden. Hierbij is dan echter nog niet gerekend op een post voor onvoorziene uitgaven, zoodat een bedrag van f 70.000 zal moeten worden gevonden. Ook al is in deze begrooting onmiddellijk gerekend op een rijksubsidie in de kosten van steunverleening aan crisisvverkloozen en werkverschaffing van 75 %, toch moet voor het grootste gedeelte de oorzaak van dit tekort toegeschreven worden aan de abnormale hooge bedragen welke tengevolge van de alhier heerschende werkloo. ten laste der gemeente blijven. Vergelijkt men enkele cijfers onder de uitgaven met de ramingen op de begrooting voer 1933. dan blijkt aanstonds, dat hooger moesten worden uitgetrokken: 1. rente van geldleeningen f 5000; 2. aflossing van geldleeningen f 5000; 3. extra bijdragen in het gem. pensioenfonds f 1800; 4. kosten van straatverlichting (als gevolg van de tot stand gekomen grenswijziging), f 1400; 5. subsidie Groene Kruis en ziekenhuis, f 2000; 9. kosten van onderhoud (baggering; volgens overeenkomst komt in 1934 1/7 gedeelte van de aannemingssom méér ten laste der begrooting) f 8000; 7- onderhoud van de trekweg f 1500; 8. subsidie aan de Arm- en Weesvoogdij f 38.500; 9. steun aan crisisvverkloozen (na aftrek van het rijkssubsidie) f 3750; 10. subsidie aan werkloozenkassen f 4250. Totaal f 71.200. Hieruit blijkt, dat een tekort van f 70.000 heel wel verklaarbaar is. Verhooging van belastingen achten B. en W. niet mogelijk, evenmin als verdere bezuinigingen op de uitgaven. Hoe ongaarne dan ook, zien B. en W. zich genoodzaakt de financieele toestand der gemeente aan zijne excellentie den minister van Binn, alandsohe Zaken voor te leggen, ten einde te verkrijgen, dat ook aan Harlingen een bijdrage uit ?s Rijke kas worde verleend. --- Raad Dokkum 4 September. Afwezig de heeren Fortuin en Liezenberg; de eerste wegens overlijden van zijn vrouw, de laatste wegens ziekte. Voorzitter: Alb. Jonker, burgemeester. De VOORZ. stelt voor aan den heer Fortuin namens de Raad een schrijven van rouwbeklag te doen toekomen, waartoe zonder hoofdelijke stemming wordt besloten. --- Gemeenterekening 1932. De gemeenterekening over 1932 sluit met de volgende cijfers: gewone dienst: inkomsten f 319.237.59, uitgaven f 319.761.91. Nadeelig slot f 524.32. Kapitaaldienst: inkomsten f 253557.40*/ i, uitgaven f 230.888.85' It. Voordeelig slot f 22.668.55. De VOORZ. deelt mede, dat op de dienst 1932 nog pl.m. f4OOO te vorderen is. De heeren Van der Meulen, Fokkens en De Beer worden aangewezen als leden van de commissie tot het nazien dezer rekening. --- Gymnastieklokaal. De VOORZ. deelt mede, dat gebleken is dat de alhier bestaande gymnastiekvereenigingen over weinig toestellen beschikken, waarom B. en W. voorstellen het hun toegezegde crediet te willen verhoogen met f 500 voor aankoop van toestellen. Het crediet voor aanschaffing van toestellen enz. wordt dan gebracht op f 1500. --- Schadeloosstelling. Na een korte geheime zitting wordt zonder discussie besloten niet in beroep te gaan tegen de vonnissen van de rechtbank inzake de procedure met Dantumadeel en Oostdongeradeel over de schadeloosstelling. --- Verbetering ijsbaan. Op voorstel van den VOORZ. wordt besloten aan de agenda toe te voegen de verbetering van de ijsbaan. Hij deelt mede, dat de ijsbaan niet vlak ligt. Het bestuur wil de baan egaliseeren, waarvoor het de medewerking van de gemeente inroept, teneinde dit werk in werkverschaffing uit te voeren. De te betalen loonen, die voor subsidie in aanmerking komen worden begroot op fB5OO. De andere kosten ad f 2300 zullen niet voor rekening van de gemeente kunnen worden gebracht. De gemeente zat derhalve het volle bedrag van fB5OO voor haar rekening moeten nemen, waarin het Rijk subsidie zal verleenen. De heer VAN STRALEN zegt, dat het loon eigenlijk te laag is. Een uurloon van 24 cent is voor het onderhavige werk veel te laag. De VOORZ. zegt, dat aan het uurloon niet veranderd kan worden, daar dit vanuit Den Haag wordt geregeld. --- Rondvraag. Naar aanleiding van een vraag van den iieer W. BROUWER over een te bouwen pand aan de grens van de gemeente komt het uitbreidingsplan ter sprake. De heer FOKKENS wil de heer De Wijs te Enschedé, die nog nooit, ondanks zijn belofte, het uitbreidingsplan instuurde, in deze zaak In gebreke stellen. De VOORZ. zou dat nog niet willen doen. maar hem een termijn van 14 dagen stellen, waarbinnen het plan moet zijn binnengekomen, daar anders de opdracht zal worden teruggenomen. Vlet algemeene stemmen wordt hiertoe besloten. Do heer VAN STRALEN vraagt, hoe het staat met de commissie voor het georganiseerd overleg. De VOORZ. zegt, dat het concept-reglement voor deze commissie gereed is, en de volgende vergadering op de agenda kan worden geplaatst. Hierna sluiting. --- Goederenloodsen afgebrand. GORREDIJK, 4 Sept. In de afgeloopen nacht heeft alhier een felle brand gewoed, welke de goederenlcodsen van de fa. John Beenen in de Bamboeeteeg geheel in de asch legde. Tevens werd ook de onmiddellijk aan deze pakhuizen grenzende woning, eveneens eigendom van den heer Beenen. en bewoond door het raadslid Douma, grootendeels door de vlammen verwoest. Omstreeks half vier werden de heer Douma en zijn vrouw wakker en ontdekten tot hun groote ontsteltenis dat de achter hun woning gelegen pakhuizen in lichte la-xie stonden In allerijl wekte men de kinderen en spoedig had liet gezin de woning verlaten. De brandweer werd gealarmeerd. Men slaagde grootendeels erin de inboedel van de woning te redden aangezien de vlammen de woning nog niet hadden aangetast. Toen de motorspuit arriveerde, duurde he! nog 20 minuten, alvorens water kon worden gegeven. Het bleek n.1., dat de zuigleiding niet werkte, zoodat men liet water niet ui! de vaart kon betrekken. Men sloot daarom aan op een brandkraan, doch door de geringe druk kon niet met een krachtige straal worden gewerkt. Men bepaalde zich lot het nathouden van een belendend pakhuis van de firma Jonkers. waarin een groot aantal kinderwagens was geborgen, en van Dounia's woning. Spoedig was liet gevaar voor het pakhuis van den heer Jonkers geweken. Tegen half vijf slaagde men er eveneens in het vuur in het woonhuis van den heer Douma te bedwingen en het grootste deel te behouden. De loodsen, welke grootendeels van hout waren opgetrokken en waarin veel brandbaar materiaal was opgeslagen, waren een uiterst gewillige prooi der vlammen geworden. Een groote hoeveelheid materiaal werd door 't vuur verteerd, om. een nieuwe electro-motor. Huis en loodsen zijn verzekerd. De inboedel van den heer bouma echter niet. Omtrent de oorzaak van de brand tast men in het duister. --- RADEN VAN ARBEID. Eervol ontslagen. Bij de Raad van Arbeid te Leeuwarden is eervol ontslag verleend aan den he.-.r G. Jonker, inspecteur le klasse en aan F. Staüdt, adjunct-commies te Veenwouden, beiden onder toekenning van wachtgeld. Eveneens is eervol ontslag verleend onder toekenning van wachtgeld, aan den heer J. C. Breider, v.h. commies bij de Raad van Arbeid te Sneek en aan den heer S. Hazéwindus, inspecteur 2e klasse bij de Raad van Arbeid te lleereqyeen. --- Sylforiening „Langweer.” As de Noardweetewyn him hwet ynboun hie, wieme der fêst net safolle skippen fen 'e tachtich oan 'e wal lizzen bleaun by de wedstriid dy't Snjeon halden ie to Langwar. Der wier dos hwet tofolle wyn en men kin fen tinken wol ha, dat it ünder yn 'e Wiellen by de start, hol stie. De meaete silers binne dweiltrochwiet wirden; dit as treast for de bemanning fen it Kameleon en de Diana (12 foets jol) dy't omsloegen. Folie farderij wier der alsa net op 'e Wiellen. By de Langwarder feart laei in biele kolony smuk efter it reid en op 'e hoeke Wiellen—Alde Wei seach men ek hiel hwet lizzen. Wer oaren wieme de Langwarder bürren yneyld en folgen de etriid fen 'e pólle by de oaljefabryk, Langwar lit wolris faker de platboaijumskippen earst sile. Dit kear ek wer. Om healwei twaën (wol hwet bitiid, seine party silers.) gong it ekot for de Tsjotters, dêr't de twa Langwarders Kabeljauw en Anna fensels ek yn meisylden. De oare fiif wierne de Eva, de Lutsche, de Brasem, de Friso en de Jenny (J. Hiemstra, Aldegea W). Wolken spatwetter sloegen oer it foarskip. dat de dope ündergongen hja foart-en-daelk. Nei ien roete wier de Kabeljauw der al in hiel ein üt. mar Eva laei twad, Anna tred en de Jenny fjird. Friso krige macikemint oan 'e gaffel en joerh it oer. Dit skip bleau oars moai by de kloft. Fyft wier dp Brasem, dat dy wier gans binefter rekke. Mar yn 'e twade roete passearde dit skipke earst de Jenny, letter noch de Anna en yn 'e léste roete wist er de Eva ek noch fo-arby to kommen. Mar de Kabeljauw koe er net mear krije, sadat er mei gloarje de twade priis woun. Eva wier tredde priiswinner. Utslach: 1 Kabeljauw, D. Viseer. Langwar; 2. Brasem, Broerren van der Laan. Snits; 3. Eva, J. de Wilde, Snits. Twad gangen de S k o u w e n. Acht fen de tret'eien kamen oan 'e start. De trije Akkromers bleauwen wei. Douma mei de Anna startte it moaist. De Ré fen G. A. Atsma to Twellegea gong fiif minuten to let troch de start, mar liy roun best en wier al moai oan 't ynheljeo, dot er der genöch fen krige en ophold. De ünregistrearrp skou fen Pot fen Bakhuzen hie gjin kaertsje. Nei de earste roete wier de Fjouwer Broerren foar. Twad laei de Jonge Marlen fen bakker Valkernato Aldegea (W.) Tred wier de Meerkol (moat dat net ris- Markol wirde, Frans Lammerte ionge;-?) en fjird de Zeilluet (moat.... ensfh. Svlnocht!) De Fryslan II wier iderkear fyft. Vn 'e twade roete makke de Meerkol san moaije slach, dat er noch foar de Fjouwer Broerren en de Jonge Marten by de tünne by de Langwarder feart wier. Hy bleau ek opit earste plak en woun mei glflns de priis. De Fjouwer Broerren lykwols laei bislach op it twade plak en -priis en in skoandere wedstriid sijld. De oankomst fen de Jonge Marten, Zeillust en Fryslan wier noch spannend, mar de earste woun noch de tredde priis. Lar k e n hiene hjar seis oanjown. mar twa Snitper „keien" bleauwen wei. De priis waerd mei gans in foarsprong fen 'e Trewes fen S. van der Meer to Ljouwert woun. Twad wier jimmer de Boekanier fen BeekiTïiis to Sebrandebürren 12-foets Jollen (seis oanjown). De Notedop fen Schaap to Snits wier 't foariiks-t mei 't starten. Mar de Stormy Weather (is StöarmwiiPi') 'fen Hoekstra to'Ljouwert'wier wer it flucbste en bihelle de earste'priis, wylit de Notedop de preemje krige. Vn dizze klasse sloech ien om, sa't ik oan it bigjin al sei. Lytse B. M.'ers: 10 ynskriuwers. 8 meidoggers. In prachtstriid wier it yn 'e earste twa roeten tusken it Kameleon en de Pirate. De léste makke yn de twade roete in selde slach. as de skou Meerkol en rekke foar. Dat plak hat Stoffel ek net wer ófstien, sadat hy mei greate foarsprong de earste priis woun (it Kameleon tearde om). Rusticus to Waldsein mei de Lena, dy't tred laei. skoude do op en bihelle de earste preemje. Tred kaem oan de Maerteblom fen Grevelink to Toppenhuzen. Hofolle greate B. M.'e r s der start binne. ik wit it net, mar dit wit ik wol, 29 etiene op 'e list. In unvk gesicht wier hjar start. Tusken de Paljas. Marie en de Tjerk Hiddes is fochten om 'e trije heechste prizen. Vn 'e twade roete b.g. hie by de tünne by de Langwarder feart de Paljas de lieding, folge fen de Marie en de Tsjerk Hiddes. Vn 'e léste roete laei op itselde sté de Marie krekt foar de Tsjerk Hiddes, wylst de Paljas tred wier. Dizze stan foroare net mear. De Gretha hat meaetal fjird west en ia ek 6a oankommen. De fyfte priis wier for de Freal fen F. A. v. d. Sluis to Langwar, wylst de Anneke fen T. Yntema to Reardhuzum de léste priis woun. De oare Langwarders (Bnndoeng, Loa Doeri en Markol) koene gjinien fen 'e prizen yn 'e wacht slepe. Frijbuiters. Fiif oanjown. trije start, t.w. Marodeur IV, Wetterblom en Jet. It like earst wol. dat de earstneamde der mei de priis op 6f gean ?coe, mar Jet helle him yn en lei der bislach op. Marodeur IV krige de preemje. 7.10 M.-klasse. fjouwer meidoggers, t.w. sperwer, Corrie, Kemphaan en Zuiderzee. De léste startte fiersten to let en spile gjin rol. De Kemphaan lykwols bleau nei in goede etart mar moai by de lieders. v. Gooi wier hast iderkear foar. Allinne yn 't lést. do briek yn skoat en de Sperwer skeat him noch forby. Utêlach: 1. Sperwer; 2. Corrie. Rein bogen. Seis oanjown, fjouwer Hart, yn de fclchoarder: Wetterflinler fen E. D. de Jong to St. Kijk (de eardere Holland), Waterrot (S. Kuioers, Snits), en de Bolfijn (syndikaet Vrolijk. Snits). De Wetterflinter hold ton earsten syn mcai plak. mar koe it np 't lést net bankje teün 'e alde rotten lyk se Kuipers en Vrolijk. Hja gongen him beide foarby en wonnen resp. de earste en twade priis. It Waterzonnetje kaem fiersten to let by de start, mar sylde dochs noch in pear roeen. Langwar syn syldei wirdt sa njunkelytsen ien fen de wichtigste dagen fen d' ein fen it syljier. --- Twee luitenant-vliegers omgekomen. Uit Buenos Aires wordt gemeld: Twee luitenant-vliegers, Gamarro en Ferrer, zijn om het leven gekomen, toen hun vliegtuig, dat deelnam aan ee:i esquadrillevlucht te Palomar (Argentinië) bij een noodlanding w:erd vernield. --- DE SLAAPZIEKTE TE ST. LOUIS. Reeds twee-en-zeventig dooden De slaapziekte in St. Louis (U.S.A.) heeft tot nu toe twee-en-zeventig personen het leven gekost. Vijfhonderd per-68Hëa SÜe lüdeade aan. jie slaapziekte, ---