kwm iiNUTIFIEEUKI I HEDEN, MORGEN EN VRIJDAG I I P. S. BAKKER | --- Schoen reparatie-Inrichting TUINEN 35 Snelreparatie-.nrichting Zoo noodig kan er op gewacht worden Heeren Zolen en Hakken bij ons gebracht en afgehaald slechtst2.2s, Dames f 1.80 Vlugge, soliede afwerking! Wnteuwe JN OVER DE KELDERS 16-18 GRÜHÜLftS THEE" GEURIG EN KRACHTIG I 30 32 35 38 40 cent per ojïs Mandarijn Thee 50 et. p. ons flii S. lETEB NIEUWESTAD LEEUWARDEN --- DE BUITENLANDSCHE TOESTAND President Coolidge heeft bij den wapensülstandsherdenking een rede gehouden waarin hij scherpe critiek uitte op de Europeesche legerpolitiek. President Coolidge deed allereerst uitkomen, welke groote offers door de Vereenigde Staten voor den oorlog en de overwinning waren gebracht, offers, die in materieel opzicht volgens hem grooter waren dan die van eenig ander land, en die hem tot de uitspraak brachten dat uit economisch oogpunt bezien de oorlog de meest destructieve zaak ter wereld is. Wat er ook van ons moge worden gezegd, aldus de president, wij hebben geen zelfzuchtig voordeel van den oorlog gehad en geen burger van de Vereenigde Staten behoeft zich te verontschuldigen, dat hij niet zijn plicht heeft gedaan bij de verdediging van de vrijheid van de wereld. Uitvoerig zette de president uiteen, wat de Vereenigde Staten na den oorlog deden in het belang van den herbouw van de wereld en uit zijn betoog bleek wel duidelijk de ontstemming en de teleurstelling over de opvattingen, welke in Europa over de Amerikaansche politiek worden gepropageerd. Amerika en Europa begrijpen elkaar niet en president Coolidge noopte, dat men in Europa zou willen trachten wat meer begrip van de Amerikaansche staatkunde te verkrijgen. In het bijzonder wees hij daarbij dan op de geringe vorderingen, die in het vraagstuk der bewapeningsbeperking naren gemaakt, en deed lüj uit.Lo._s_j dat de Vereenigde Staten weinig konden gevoelen voor financieele hulp aan Europeesche landen, zoolang deze landen groote uitgaven hebben voor militaire doeleinden. Intusschen echter betoogde de president, dat Amerika zelf zich krachtiger behoorde te bewapenen, niet ter agressie, maar ter verdediging. Een land dat redelijke voorbereidingen treft voor verdediging zal minder blootstaan aan vijandelij ken aanval en minder te lijden hebben van een schending van rechten, welke tot oorlog aanleiding kan geven. Dat is het standpunt van Amerika. „Gereed te zijn ter verdediging is niet zich schuldig maken aan agressie". En in dit verband bepleitte de president in het bijzonder een versterking van de vloot en verdedigde hij de Amerikaansche vlootplannen en tevens de zorg voor een voldoende legermacht. „Dat er toch wel eenige tegenstrijdigheid is in deze militaire voorbereiding van Amerika — al geschiedt die dan ook niet in militairen geest, zooals Coolidge zeide — en in de onvoldaanheid over den stand van de Europeesche bewapeningsbeperking scheen de heer Coolidge niet in te zien. Voor hem is de militaire voorbereiding van de Vereenigde Staten slechts een middel ter waarborging van den vrede... die door anderen wordt bedreigd. Dat anderen voor hun militaire voorbereiding de zelfde argumenten bezigen, ziet de president blijkbaar niet in. En zoo kon hij dan ook in deze zelfde rede, waarin hij Amerikaansche vlootversterking bepleitte, nadrukkelijk verklaren, dat „wij niet de voorbereidingen van een nieuwen oorlog willen financieren." Aan de oprechtheid van president Coolidge en zijn medestanders — gelijk de aanstaande president Hoover — is niet te twijfelen. Zeer terecht immers zeide hij, dat Amerika slechts de vrede kan wenschen, te meer omdat het bij zijn veelzijdige belangen' het ergst door oorlog zou worden getroffen. Maar hij plaatste zich wel onomwonden op het standpunt van het: wie den vrede wil ruste zich ten oorlog. Of dit het juiste voorbeeld is voor het „booze" Europa, is een vraag, die zeker wel mag worden gesteld." * • * In 't Engelsche Lagerhuis is Coolidges aanval op de Europeesche legerpolitiek reeds door Baldwin gepareerd. 't Was naar aanleiding van een scherpe uitval van Lloyd George tegen de leiding der Engelsche regeering, dat Baldwin zijn beleid had te verdedigen, en daarbij heeft hij zich zijdelings ook tot Coolidge gericht. Lloyd George verklaarde, dat z.i. het Engefsch-Fransche vlootcompromis het vooruitzicht van een vrede in Europa en de goede betrekkingen met de Vereen. Staten in gevaar heeft gebracht. Baldwin, den leider der liberale fractie beantwoordende, zeide dat het Engelsch-Fransch compromis, niet anders was dan een eerlijke, oprechte poging om te ontkomen aan de impasse, waarin men op de Vlootconferenüe te Genève was geraakt en waardoor de zaak der ontwapening in gevaar kwam te verkeeren. Er heerscht, zoo zei Baldwin, wederzijds tusschen Amerika eu Europa een betreurenswaardig gebrek aan begrip. Het is zeer moeilijk te zeggen waarom, doch de Amerikaansche staatslieden kennen de Europeesche staatslieden niet, de Europeesche de Amerikaansche niet. Er heeft geen persoonlijk verkeer plaats, zoodat het nog veel moeilijker is, wederzijdsch begrip te verkrijgen. Het is ter vermijding van mislukking in de toekomst van belang, dat men aan beide zijden vertrouwd is met het specifieke verschil tusschen de politieke stelsels van Europa en de Vereenigde Staten. Besprekingen zijn noodig in plaats van telegrammen. „Onze eenige wensch met onze buitenlandsche politiek is" — aldus eindigde Baldwin — „de. wonden te heelen, door den oorlog geslagen en er voor te zorgen dat de vrede van Europa wordt geconsolideerd gelijkelijk tot het welzijn van onze vrienden en onze vroegere vijanden." --- VAN HEINDE EN VERRE Auto- en motorongelukken. Gistermiddag te twaalf uur zijn te Tilburg twee jongens, die uit school kwamen, in de Zwyssenstraat, terwijl zij lic pen te spelen, door een auto overreden. Beiden werden gewond. Een 10-jarige jongen bekwam een ernstige schedelbreuk en andere kwetsuren. Hij werd in bewusteloozen toestand naar het St. Elizabeth-ziekenhuis vervoerd. Men vreest voor zijn leven. Zijn kameraadje is er minder erg aan toe en kon na verbonden te zijn naar huis terugkeeren. --- Zoutwinning in Palestina Tusschen de regeeringen van Palestina en Engeland zal v-ij spoedig een definitieve overeenkomst gesloten worden waarbij aan Engeland het winnen van zout uit de Doode Zee toegestaan zal worden. De Doode Zee is zooals men weet, rijk aan zouten, vooral aan kali en broom; de gezamenlijke waarde deer zouten moet op 30 milliard gulden geschat. De zoutwinning zal door verdamping door de zon geschieden en f*"* 7esr geringe kosten meebrengen. --- De Amerikaansche gerst als? varkensvoeder ongeschikt. De minister van Binnenlandsche Zaken en J.andbouw heeft op vragen van der, heer Lovink betreffende het instellen van een onderzoek naar de hier te > ingevoerde Amerikaansche gerst. meegedeeld dat de bedoelde gerst als varkensvoeder minder geschikt is. Zoowel de Rijksseruminriehting als 't Rijksproefstation voor Zaadcontrole, alsmede het Rijkslandbouwproefstation voor veevoederonderzoek hebben zich met de kwestie beziggehouden. Er is toen gebleken, dat de gerst geen schadelijke bestanddeelen bevatte. Wel is de indruk bij microscopisch onderzoek ontstaan, dat zich uit deze gerst meer schimmel kan ontwikkelen dan gewoonlijk. Tenslotte is geconstateerd, dat het gerstmeel een voor varkens zeer or.aangenamen smaak, en geur heeft, zoodat het als varkens voeder ongeschikt is. --- Inzegening van auto's. De afd. Maastricht van de R.K. Handelsreizigersvereeniging St. Chrisfoffel, nam het initiatief van een niet alledaagsche plechtigheid, n.l. de inzegening van de auto's uit Maastricht en Zuid-Limburg door deken Wouters. Een oproeping tot de autobezitters was niet tevergeefs geweest. Zondag, tegen 3 uur reden honderden luxe-auto's en motorfietsen en een groot aantal vrachtauto's het Vrijthof op, dat in een minimum van tijd een reusachtig autopark geleek. Zelfs de postauto was op het appèl verschenen. Na het uitspreken van een gebed volgde het zegenen van de verschillende auto's waarop alle auto's weer in volgorde wegreden. Een groot aantal toeschouwers woonde deze plechtigheid bij. --- Rechter in het Permanente Hof van Intern. Justitie ongesteld geworden. Voor het Permanente Hof van Intern. Justitie te 's Hage werd gister begonnen met de behandeling van het geschil tusschen de Fransche en de Servische Regeeringen omtrent de vraag of de betaling van de coupons en de aflossingen van de Servische leeningen tusschen 1895 en 1913 in Frankrijk geplaatst, in papierfrancs, zooals de Servische Regeering beweert, dan wel in goud-francs moet plaats hebben. Nauwelijks waren de pleidooien begonnen, of een der rechters, de heer Negulesco, moest wegens een plotselinge ongesteldheid, zich verwijderen. De zitting werd daarop verdaagd. --- Psendo-artsen. Het vak van pseudo-arts, schrijft het H b 1., blijkt, hoe vreemd het ook moge klinken, in sommige landen nog altijd beoefenaars te kunnen vinden. Enkele weken geleden verscheen op een zaal van het Algemeen Ziekenhuis te Praag een goedgekleede jonge man, in een witte operatiejas, die verschillende afdeelingen bezocht. Geen der doktoren kende hem, maar ieder hunner dacht dat het een nieuwe collega van een andere afdeeling was. Hij stelde zich nu en dan voor als dr. Pee of dr. Ohrenstill. Het bleek echter, dat men met een oplichter te doen had, die op het laatste oogenblik handig wist te ontsnappen. De politie te Praag deelt mede, dat men te doen had met een 22-jarig jongmensch van goede Praagsche familie. Hij heet Johann Stampfl. Op 17-jarigen leeftijd werd hij van school weggejaagd, bestal later zijn ouders en zoekt een goed heenkomen buiten Praag om na enkel© maanden daar weer op te dagen. Zijn ouders weigerden hem te ontvangen, waarop hij van kwaad tot erger verviel, een reeks pensionhouders oplichtte enz. In 1926 kreeg hij twee jaar voorwaardelijke kerkerstraf. Onder den naam dr. Schönfeld ging hij nu de provincie onveilig maken. In een hospitaal in Zuid-Bohemen wist hij een aanstelling te krijgen, hetgeen hem den weg opende om in het najaar van 1926 in een Praagseh ziekenhuis een aanstelling te krijgen. Hier stal hij twee microscopen en ging hij voor 13 maanden den kerker in. Tn Maart 1.1. is hij in vrijheid gesteld. Onmiddellijk wist hij zich in le dringen in de eerste kringen van de hoofdstad, waar hij zich overal aangenaam wist te maken en algemeen doorging voor een begaafde, sympathieke jonge dokter. Het stelen van een microscoop schijnt hem weer noodlottig te zijn geworden. Men vatte de verdenking op, maar toen de politie wilde optreden, was de vogel gevlogen. Ook in Dresden speelde zich iets dergelijks af. Een arbeider, Alfred Heller verscheen eind October als arts in een ziekenhuis te Dresden, inspecteerde een en ander en verdween toen weer. De man lijdt vermoedelijk aan grootheidswaanzin; hij trad ook al eens als „prins" op. --- Verslag Ned. Verbond van Vakvereen. Uit het pas verschenen verslag over het jaar 1927 blijkt, dat het Ned. Verbond van Vakvereenigingen op 1 Jan. 1.1. 29 aangesloten organisaties met 202696 leden telde, tegenover 27 bonden met 196.314 leden op 1 Jan. 1927. In 1927 sloten zich aan de Ned. Bond van Part. Chauffeurs en de Algem. Ned. Bond van Verzekeringsagenten. Het aantal vrouwelijke leden steeg van 11248 op 12180. Van de op 1 Jan. 1928 in ons land in vakcentrales georganiseerde arbeiders (in 't geheel 410.388) waren aangesloten bij het Ned. Verb. v. Vakvereen. 50.10 %, Nat. Arb. Secretariaat 3.51 %, Ned. Synd. Vakverbond 0.85 %, Chr. Nat. Vakverbond 13.07 %, R.K. Werkl. Verbond 25.75 %, Algemeen Ned. Vakverbond 2.88 %, Verbond van Vakorganisaties van hoofdarbeiders 3.84 %. Het aantal afdeelingen van de bij het N.V.V. aangesloten bonden was op 1 Jan. 1928 2130. Amsterdam telde op genoemden datum 36.019 modem-georganiseerde arbeiders, Rotterdam 27.571, Den Haag 15.720, Utrecht 7590, Groningen 3973, Leeuwarden 2860, Dordrecht 4103. Over de verschillende provinciën waren de ledentallen als volgt verdeeld: Noord-Holland 55113, Zuid-Holland 66393, Zeeland 3617, Utrecht 11146, Gelderland 16890, Overijsel 17205, Friesland 8902, Groningen 11819, Drente 3880, Limburg 4029 en Noord- Brabant 3702. In 1927 ontvingen de bonden aan contributies f 5.101.886.78 l of bijna f 200.000 meer dan in 1926. De totale ontvangsten waren in 1927 f 5.861.092.27. Als het totale vermogen der bonden wordt opgegeven op 1 Januari 1927 f 9.059.146.04, en op 1 Jan. 1928 f 10.399.140.72 i/o. Het centrale stakingsfonds van het N.V.V. bevatte bovendien op 31 Dec. 1927 f 1.365.26-1.49. In 1927 werd uitgekeerd bij staking en uitsluiting f 267.037.18, .ziekte f 394.722.18i/2 en bij sterfgeval f 34.355.55. De inkomsten der werkloosheidskassen (contributiën en bijdragen van Rijk en gemeenten) bedroegen in 1927 in 't geheel f 4.093.690 en de uitkeeringen f 3.302.971. Op elke 100 leden in het N.V.V. georganiseerd waren op 1 Jan. 1928 72 landarbeiders, 9 hoofdarbeiders en 19 personen in openbaren dienst. Bij het N.V.V. en bij de aangesloten bonden waren op 1 Jan. 1928 in dienst 187 bezoldigde bestuurders en 208 beambten (kantoorpersoneel). --- Ernstig auto-ongeluk bij Grijpskerk. De heer H. H. Schole, wonende in de Akkerstraat 2a te Groningen, handelsreiziger en vertegenwoordiger voor de firma Philips, reed gisteravond omstreeks acht uur in een vier-persoons auto van Leeuwarden naar Groningen. Tusschen Grijpskerk en Niezijl is de auto, die rechts van den weg reed, door tot nu toe onbekende oorzaak plotseling met groote vaart naar het linker gedeelte van den weg geslingerd en vervolgens met den zijkant tegen een boom gebotst. De gevolgen waren ontzettend, schrijft het Groninger Dagblad. De heer S. hing half uit den wagen en was vreeselijk verminkt. De dood moet onmiddellijk zijn ingetreden. Het lijk werd naar een schuur in de nabijheid vervoerd, alwaar een spoedig ontboden geneesheer uit Grijpskerk helaas slechts den dood kon constateeren. De auto werd zwaar beschadigd. De familie werd zoo spoedig mogelijk met het droevig ongeval in kennis gesteld. De heer S. was gehuwd en vader van twee dochters. --- GROOTE PLANNEN VAN FORD Een Ford-fabriek in Engeland. Op 't oogenblik bouwt Ford een groote fabriek te Dagenham aan de Theems. Een fabriek waar de in te voeren Fordwagens zullen worden gebouwd en die binnen korten tijd het grootste automobielbedrijf in Europa zal vormen. Dit is een belangrijke gebeurtenis, daar het de verplaatsing is van een gedeelte van Ford's fabricatie naar Europa. Weliswaar had Ford hier in Europa verschillende „nederzettingen", o.a. fabrieken te Cork (lerland) en Birmingham, alsook in Antwerpen, maar dat neemt niet weg dat wanneer de fabricatie naar Europa trekt, de prijzen zonder twijfel zullen dalen, wegens lagere kosten voor productie en transport. De Fordfabrieken te Detroit kunnen het werk bij lange niet aan. De vraag naar het nieuwe type is zóó groot dat de uitvoer naar Europa maar een gering deel der aanvragers kan voldoen. De groote fabriek te Dagenham zal nu bestemd zijn voor de vervaardiging van alle Fordmodellen, behalve dan de tractor. De materialen worden in Europa aangekocht, hetgeen een aanwinst voor de Europeesche industrie mag worden genemd. De kantoren echter komen bij Piccadilly Circus te Londen. Voorloopig zal de fabriek in Detroit alleen nog Rusland bedienen. De maatschappij die opgericht is om deze Fordfabrieken te financieren zal een raad van commissarissen hebben, waarin natuurlijk Henry en zijn zoon Easel zitting krijgen, benevens een drietal vooraanstaande kooplieden en C. E. Sorensen. President-commissaris zal zijn Sir Percival Perry. De tractor, Fordson genaamd, zal in 't vervolg gemaakt worden in de fabriek te Cork. En alleen daar. want in Amerika heeft Ford om aan alle aanvragen van wagens te voldoen, zijn tractorbedrijf eenvoudig stop gezet, en die fabrieken eveneens aan den bouw van gewone wagens dienstbaar gemaakt. Zoodoende is de fabricatie van personenwagens in Cork stop gezet en alles wordt nu ingesteld op de productie van Fordson-tractors, onderdeelen enz. De volledige machinerieën en de fabrieksinrichting zijn al onderweg van Amerika naar lerland. De Fordsonfabriek te Cork zal werken onder controle van de Ford-maatschappij te Londen. De fabriek te Manchester heeft cnder deze omstandigheden geen reden van bestaan meer, en zal derhalve worden opgeheven. Zooals misschien bekend fabriceert Ford ook den bekenden maar veel duurderen Lincolnwagen. Of de Dagenhamsche fabriek ook hiermee op de Europeesche markt zal verschijnen, of wel dat de productie daarvan aan Detroit wordt overgelaten, is nog niet beslist. --- STADSNIEUWS Geslaagd. ■ Aan de Rijksvakschool voor Kleermakers en Coupeurs (afd. snijschool) te Utrecht, slaagde voor het eindexamen de heer Joh. van Streun Rzn.. alhier. --- Inspectie. De generaal-majoor W. J. C. Schuurman, commandant der Ile divisie te Arahem, inspecteerde heden hei in de infanteriekazerne alhier opgelegde oorlögsmaferieel van het negende regiment-infanterie. De generaal was vergezeld van den luitenant-kolonel B. E. Stöver. chef van den staf Ile divisie. --- Ouderavond Gemeenteschool 10 a. Gisteravond had iv het gymnastieklokaal van bovengenoemde school de ouderavond plaats. De voorzitter, de heer Posthuma, hoofd der school, riep bij de opening de aanwezigen een hartelijk welkom toe. In zijn openingswoord stond hij bij zijn mededeelingen de school betreffende, hier en daar uitvoerig stil. Onder anderen bij de indeeling der klassen. Vervolgens stond op de agenda een gymnastiekles onder leiding van mej. H. Kuipers. Deze meisjesklasse kweet zich heel aardig van baar taak; de onderscheidene oefeningen werden flink en correct uitgevoerd. Alles liep vlug en vlot van stapel en het woord van hartelijken dank door den voorzitter, namens de vergadering, aan mej. Kuipers gericht, was zeer zeker op zijn plaats. Van de gelegenheid tot samenspreking tusschen ouders en onderwijzers werd in do pauze een druk gebruik gemaakt. In de plaats van de vijf leden der oudercommissie die moesten aftreden werden gekozen de heeren G. de Boer, H. Meier, H. Hamming en de beide dames mej. Stelpstra en mej. Bruinsma. Na nog eenige oogenblikken van gezellig samenzijn sloot de voorzitter de vergadering die, wat opkomst betreft, beter had kunnen zijn. Er waren een 43 personen aanwezig. ---