DE BUITENLANDSCHE TOESTAND Er zal, en er moet binnenkort in Duitschland in het politieke leven doorgepakt worden. Dat voelt en hoopt iedereen eigenlijk, als men zijn oor zoo te luisteren legt. Over de wijze waarop dit dient te geschieden, loopen de meeningen natuurlijk nogal uiteen, doch alle partijen en lichamen hebben daarbij dit 'gemeen, dat zij geen van allen een duidelijk inzicht in de huidige verwarring kunnen krijgen en in de mogelijkheden die er uit voort kunnen komen. Een gelukkige omstandigheid mag het daarom genoemd worden, dat de rijksregeering, ondanks haar moeilijke subtiele taak er blijk van geeft bewust haar weg te volgen en de behartiging van het algemeen Duitsch belang door geen partijpolitiek laat beïnvloeden. Niettemin staat zij binnenkort voor dit voldongen feit, dat de groote meerderheid der Rijksdag haar optreden en werkwijze zal afkeuren. Wat dan? We schreven het gisteren al: Dan zal ontbinding van den Rijksdag volgen en het eenigen tijd zonder dit lichaam gedaan moeten worden. Een .experiment, waarbij men wel goed voorbereid mag zijn. Daarom zal Von Papen Maandag dan ook naar Neudeck gaan om met president Von Hindenburg de situatie te bespreken. De Deutsche Allgemeine Zeitung vermoedt, dat de rijkskanselier den rijkspresident zal verzoeken om een decreet tot ontbinding van den Rijksdag, en dit decreet zal verkrijgen ook. Tevens dienen de maatregelen, welke genomen moeten worden na de o.itbinding van het parlement, behandeld te worden. Aan de reis naar Neudeck gaat nog een tochtje naar Munster vooraf, waar de rijkskanselier morgen de voornaamste punten van zijn regeeringsprogramma bekend zal maken, die per radio morgenmiddag om 12 uur uitgezonden zullen worden. Komt het inderdaad tot ontbinding en nieuwe verkiezingen, die nog wel even aangehouden kunnen worden, dan wordt het naar alle waarschijnlijkheid de eerste maal dat #de Nazi's hiervoor bevreesd zullen zijn. Tot nu toe immers drongen Hitler en de zijnen steeds daarop aan, in de vaste overtuiging, dat een nieuwe gang naar het stemlokaal altijd hun aantal zou vermeerderen. Maar nu zullen ook zij gaan voelen dat zij hun hoogtepunt bereikt hebben of er in ieder geval niet ver meer van af zijn. Als we bijvoorbeeld in de Völkische Beobachter lezen: „De rijksregeering laat de geruchten over ontbinding verspreiden in de verwachting hierdoor druk op die partijen te kunnen uitoefenen, die geen nieuwe verkiezingen willen; waartoe zij naïef ook de N.b.D.A.r. rekent", dan voelt men in die uitlating toch meer het onrustige binnenste dan wel de trotsche verzekerde toon van VrHegtezou, zoo schrijft dit blad voorts nog, een onderduiken in de onwettigheid zijn, als het er van kwam dat dadelijk geen nieuwe verkiezingen werden uitgeschreven. Maar als iets verder staat te lezen, dat het afstaan van het bestuur van de staat aan Adolf Hitler de eenige oplossing is, dan wordt de inwilliging van een dergelijke eiach blijkbaar ineens zeer grondwettelijk gevonden. ~ . -. „on Mede door de nazi's weten de centrum-mensehen niet waar ze aan toe zijn. Over een coalitie tusschen die wee is al veel gesproken, maar de partu van het midden komt wel in een heel lasüg parket, nu Hitler niets meer van de regeering-Von Papen weten"U- Het eenige positieve resultaat, dat de Dinsdag te Constanz gehouden bespre king tusschen dr. Bruning eng StrLer, den bekenden leider.der nationaal-socialisten heeft opgeleverd M de heeren besloten hebben eventuee Ht feit, dat Stra»»er i het het houden van besprek ing en centrum heet het genen staan, dat Hitler de neeie y> ding zijner partij aan Sisser overgedragen. . fe moeilijk In hoeverre dit juist is, k onloo_ worden nagegaan.maar iaatsten chenbaar dat Strasser m voor_ tijd steeds meer en meer k werkelijk grond is getreden ÏJdlstlJ-partij zou tot politiek leider der n k zekeren zijn uitverkoren, *.°u *J van de sociazin als een overwinning van g listische elementen in de p~ v worden beschouwd de de ont- En deze spanning aanga wikkeling van de polxügw» **—- sen wordt slechts vermeerderd door de emotie die het vonnis van Beuthen met zich brengt. De vrouw van een der veroordeelden, Lachmann, heeft deze dagen nog een verzoek om gratie ingediend. Van meestal welingelichte zijde wijst men echter op de moeilijkheden voor de commissoriale Pruisische regeering om gratie te verleenen aan de ter dood veroordeelden van Beuthen. In breede kringen toch van het publiek heeft men vóór het afkondigen van de noodverordening tegen de terreur steeds weer met klem verlangd, dat met alle scherpte tegen de onruststokers zou worden opgetreden. De regeering heeft lang overlegd of zij aan dit verlangen tegemoet zou komen en tot het instellen van speciale rechtbanken zou overgaan. Nu deze rechtbanken echter zijn gevormd, mag men om zuiver zakelijke redenen haar werkzaamheid niet weer tenietdoen, door telkens van het middel van gratie gebruik te maken. Dat is noch bevorderlijk voor den binnenlandschen vrede, noch voor de autoriteit van den staat. Tenslotte wijst men op de noodzakelijkheid de werkzaamheid van de speciale rechtbanken noch door het verleenen van gratie, noch anderszins illusoir te maken. Want de kleine burgeroorlog duurt nog steeds voort. Groote troepen communisten vielen Vrijdag te Breslau nat.-socialistische krantenverkoopers lastig, en toen partijgenooten van deze laatsten te hulp kwamen, vond een kloppartij plaats,. waarbij aan weerskanten verschillende personen gewond raakten. Voorts werd een gezelschap katholieken, dat nabij Leubach in een hut voor het onweer school, door communisten met messen en revolvers overvallen. De leider van de katholieken kreeg een levnsgevaarlijke messteek in de longstreek. Toen hij ineen zakte, loste één der communisten nog vijf revolverschoten op hem. Bij het verschijnen der politie vluchtten de communisten, doch de namen der daders zijn bekend. * * * --- Right or Wrong, my country! Met die woorden heeft het chauvinisme zich wel het duidelijkst gekenmerkt. Verdragen of niet, rechtvaardig of onwettig, het interesseert me niet, mijn land voor alles. In 1914 kon dien zinsnede de Duitsche regeering in den mond gelegd zijn, toen zij het over een vodje papier had; thans hooren we dat bekende geluid weer terug in een #redevoering van Oesjida, Japansch minister van buitenlandsche zaken, waar hij de politiek van zijn land ten opzichte van Mantsjoerije uiteenzet. De erkenning van de regeering van dat land is een van de stappen om Mantsjoerije meer en meer tot een vazalstaat op het vasteland van Azië te maken, maar tegelijk een schending van het negen-mogendhedenverdrag. Daarom is het scherpe protest van de V reenigde Staten dan ook zeer begrijpelijk. Ja te Washington is men zelfs van oordeel dat Oesjida's rede feitelijk gericht was tegen den Volkenbond. Een der grondslagen van den Volkenbond is immers, dat de territoriale integretiteit van de Volkenbondsleden, in casu China, erkend dient te worden. De bladen spreken van een uittarting aan dit instituut. Er wordt zelfs gedreigd met een diplomatiek in de ban doen van Japan. De invloed van de rede is in China ook allerminst van verzoenende aard. Reeds is er een herleving van de anti-Japansche boycotbeweging. Moscou neemt daarentegen alles rustig op, daar er niets nieuws aan het licht is gekomen. Een erkenning van do Mantsjoerijsche regeerinsr door de Sovjet-unie liet ook tb?ns niet in het voornemen. In Tokio zelf is Oesjida natuurlijk d o man. De gehee'e pers met uitzondering van een links-radicaal blad, is gunstig hem gestemd. De Nitsji-Nitsji heeft het over de voornemens om de vrede in het Verre Oosten te handhaven; de rechts-georiënteerde bladen uiten zich iets pittiger en meenen, dat de vastheid van de regeering ook tegenover de Volkenbond in overeenstemming is met de werkelijke belangen van het land. Het gaat er nu maar om hoe men dat woordje „vastheid" dient te interpreteeren. * * * De Duitsche rijksregeering schijnt wel degelijk van plan te zijn de werkverschaffing te financieren niet hulp r'an een gedwongen leening. Deze leening zou 3 pet. van het vermogen bedragen. De landbouw zou van deze leening worden uitgesloten, terwijl de industrie als schadevergoeding verlaging van bepaalde belastingen zon verkrijgen. Welke belastingen hiervoor in aanmerking komen en welken omvang de verlagingen zullen hebben, daaromtrent is nog niets positiefs bekend. Onbekend is eveneens of kleine vermogens vrij zullen zijn, op welke wijze de waarde van het vermogen zal worden bepaald en hoe men zich de realisatie van de voorgeschreven 3 pet. voorstelt. --- TELEGRAMMEN De conferentie te Neudeck. BERLIJN, 27 Aug. Behalve rijkskanselier Von Papen zullen ook de rijksweerminister Von Schleicher en de minister van binnenlandsche zaken Von Gayl in gezelschap van staatssecretaris dr. Meissner Maandagavond naar Neudeck reizen. Aangezien niet alleen het economisch program zal worden besproken, doch tevens de geheele binnenlandsche politieke toestand en de in samenhang met de bijeenkomst van den Rijksdag te treffen maatregelen. --- VAN HEINDE EN VERRE De bezuinigingen in Indië. De Indische Volksraad heeft de begrooting van onderwijs met 31 tegen 27 stemmen verworpen, wegens bezwaren tegen de financieele bezuiniging. --- Geen opheffing van 8 regimenten infanterie. Naar aanleiding van het bericht van de Limburger Koerier, dat met ingang van 1 Januari acht regimenten infanterie zouden worden opgeheven, wordt aan de N. Rt. Crt. meegedeeld, dat hiervan officieel niets bekend is. --- Als dieren burengerucht verwekken. De Haagsche kantonrechter heeft heden den directeur van den Haagschen dierentuin veroordeeld tot f 1 boete, omdat hij niet door de noodige voorzorgsmaatregelen -hoeft gewaakt, dat dieren, die onder zijn hoede staan, geen hinderlijk rumoer of burengerucht verwekken. --- Valsche munterij in België. Op diverse markten van de provincies Antwerpen en Brabant, n.l. te Puers, Boom, Londerzeel, zoomede Willebroek zijn, naar de T e 1.. meldt, in de jongste dagen in vrij groote hoeveelheden valsche stukken van twintig frank uitgegeven. Door de politie van Antwerpen, Brussel en Mechelen wordt een onderzoek ingesteld. --- Lord Inchcapes testament. Bij testamentaire beschikking heeft lord Inchcape, die eenigen tijd geleden overleed, aan elk der 200 dienstdoende gezagvoerders van de P. and 0. en de British India Steam Navigation Cy. honderd pond sterling vermaakt en elk der 200 eerste officieren en 200 hoofdmachinisten vijftig pond. --- De Meppeler Straatweg bij Zwolle. Naar aanleiding van de veelvuldige ongelukken, welke den laatsten tijd op den Meppeler Straatweg nabij Zwolle zijn gebeurd, hebben B. en W. van Zwolle en van Zwollerkerspel den minister van Waterstaat met aandrang verzocht, te bevorderen, dat het wegdek van den Meppeler Straatweg zoodanig wordt veranderd, dat het niet langer een gevaar oplevert voor automobielen. Zij herinneren er aan, dat de gemeenteraad van Zwolle het vorige jaar telegrafisch een verzoek van gelijke strekking tot den minister heeft gericht, en schrijven, dat de sindsdien genomen maatregelen om het wegdek stroever te maken, blijkens de opgedane ervaringen geheel onvoldoende zijn. --- DE GEMEENTE WARSCHAU IN FINANCIEELE MOEILIJKHEDEN. 8000 gemeenteambtenaren in staking. Aangezien het gemeentebestuur niet in staat is geweest zich het noodige geld voor de uitbetaling der salarissen te verzekeren, zijn in den loop van gister ongeveer 8000 gemeenteambtenaren van Warschau in staking gegaan. Met uitzondering van de kasafdeeling, waren alle bureaux gesloten. Het stakingscomité heeft besloten niet aan den arbeid te gaan alvorens de salarissen van Juli en Augustus zijn uitbetaald. Als antwoord daarop heeft het gemeentebestuur gedreigd, dat ieder, die in den loop van Zaterdag den arbeid niet hervat, zal worden ontslagen. Terwijl na verpanding van de laatste nog vrijgebleven objecten de "stadskas nog over ongeveer 800.000 zloty beschikt, zijn ter voldoening van alle vorderingen der stakers 4000.000 zloty noodig „ --- Holland—Zuid-Afrikalijn. Op een gister te Amsterdam gehouden buitengewone vergadering van aandeelhouders der N.V. Holland-Zuid- Afrikalijn werd besloten de vennootschap te ontbinden. De dienst zal evenwel in den vollen omgang worden voortgezet door de Vereenigde Nederlandsche Scheepvaart Maatschappijen. De Nederlandsche vlag zal dus op dat traject niet verdwijnen. --- DE HOOGE RAAD. Verworpen cassatieberoepen. De Hooge Raad heeft heden verworpen het cassatieberoep van den koopman K., die door 't Haagsche Gerechtshof was veroordeeld tot 4 jaar gevangenisstraf, wegens den bekenden overval op een postauto aan de Van Lennepweg te 's-Gravenhage in September van het vorig jaar en diefstal daaruit van ruim fl7OOO. Voorts heeft de Hooge Raad verworpen de cassatieberoepen van de gebroeders R., die door het Gerechtshof te Arnhem zijn veroordeeld, en wel een der gebroeders tot 13 jaar en de beide anderen ieder tot 10 jaar gevangenisstraf, wegens moord op Oudejaarsavond gepleegd te Kerkdriel op den rijksveldwachter Tap. De Hooge Raad heeft eveneens verworpen het cassatieberoep van mr. D. L. S. te Amsterdam tegen het arrest van het Amsterdamsche gerechtshof, waarbij hij wegens het medeplegen van valschheid in geschrifte is veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf met aftrek van zes maanden voorarrest. De rechtbank had hem veroordeeld tot 11/»l1/» jaar gevangenisstraf, wegens verduistering als curator in een faillissement en valschheid in geschrifte. --- De commissie voor den steun in natura. Naar de Volkskr. verneemt, zijn voor de door de regeering te benoemen commissie, welke de mogelijkheid zal onderzoeken, om de geldelijke s'.eunvorleeninsr te wijzigen in geheele of gedeeltelijke verstrekking van steun in natura, behalve oud-minister Lambooy als voorzitter, aangesteld als leden: mevrouw Schmutzer-Hendriks te Utrecht, mej. M. M. A. Michels, inspectrice bij het nijverheidsonderwijs te 's Gravenhage; de heeren Dreess, wethouder te 's Gravenhage; F. J. Claes, bedrijfsleider van de fa. De Gruijter te Vught; J. Westrik, burgemeester van Barneveld; W. Warmolts, bedrijfsleider van de Handelskamer te Rotterdam; Valstar. als vertegenwoordiger van den tuinbouw; één vertegenwoordiger der drie groote vakcentrales van werknemers en een van de drie grootste landbouworganisaties; verder de heeren Klaassen, directeur van het marktwezen te Amsterdam, van Walsurn, dir. v.d. gem. dienst van maatschappelijk hulpbetoon te Rotterdam. Meijer de Vlies, hoofdinspecteur der werkverschaffing, en Van Hoeven, rijksinspecteur der steunverleening. --- Congres O.S.P. De Onafhankelijke Socialistische Partij houdt heden en Zondag haar eerste congres te Amsterdam. De waarnemende voorzitter, de heer J. de Kadt, herinnerde er in zijn openingswoord aan, dat het juist vijf maanden geleden is datV* de Partij werd gesticht. In die vijf maanden zijn 120 afdeelingen gesticht met 3200 leden. Hierna stelt spr. in het licht de overgang van vleugel van een politieke partij tot zelfstandige partij. Niet tusschen S.D.A.P. en C.P.H, willen wij, zegt spr. een partij bouwen, maar in de plaats van die twee willen wij in de arbeidersklasse een partij bouwen. De gebeurtenissen, zegt spr., bevestigen volkomen de juistheid van de opvatting die wij sedert jaren verkondigd hebben. In dit verband constateert spr. de voortdurende verscherping van de crisis, waardoor kapitalisten en reformisten tot radeloosheid worden gebracht, terwijl dreigende oorlogstoestanden zich niet wijzigen. Hiertegenover stelt spr. den groei van het fascisme. Ook in ons land wordt de crisis dieper en de reacti) brutaler. Spreker stipt aan het rapport-Welter en zegt dat de wil tot actie ontbreekt bij de leidingvan S.D.A.P. en N.V.V. en dus is het de taak van de O.S.P. op te stuwen de arbeiders der S.D.A.P.'en de massa's van het N.V.V. Na er aan herinnerd te hebben dat gewerkt wordt aan het tot stand komen van een strijdend eenheidsfront, waarvan het eerste resultaat was de vorming van het Antifo-comité, zegt spr., dat de voornaamste taak is de groote massa van de Nederlandsche arbeiders in beweging te brengen en te revolutioneeren. --- STADSNIEUWS Geslaagd. — — Geslaagd te Den Haag voor acte Hand- en Lijnteekenen M.0., de heer B. Schuurmans uit Leeuwarden. --- Infunctietreding. — — B. en W. van Leeuwarden hebben 'de infunctietreding van E. Alting als onderwijzer aan gemeenteschool no. 12 vastgesteld op '1 September 1932. * --- Belastingconsulent. Voor het examen belastingconsulent, afgenomen door het Instituut v. Handelswetenschappen, slaagde de heer S. 11. Waringa, alhier. --- Vereen, van Christelijk schoolonderwijs. — — De 15e September a.s. vangen wederom de avondcursussen van de Vereen voor christelijk schoolonderwijs in de school Margaretha de Heerstraat 1 aan. De A-cursus- stuurt in de richting van handelsonderwijs, de B-cursus geeft algemeene ontwikkeling. --- De hemelschrijver. — — Gisteravond ongeveer rlalf zeven was de hemelschrijver weer aan het werk. Met groote blokletters teekende hij thans den naam van een schuurmiddel aan den blauwen hemel. Het vliegtuig schitterde in het zonlicht en geleek een zilveren vogel. --- Fonds „Francke en de Meester”. — — Als afgevaardigde van de afdeeling Leeuwarden naar de algemeene vergadering van het fonds „Francke en de Meester" is aangewezen de heer G. A. Gosses, secretaris-penningmeester van genoemd fonds. De vergadering zal op 17 September a.s. te 's-Gravenhage worden gehouden onder presidium van den directeur F. J. Backer, kolonel van de brigade grenadiers en jagers. --- Een Engelsch Leger des Heils muziekcorps bezoekt ons land. — — In de maand September hoopt een Engelsch Leger des Heils muziekcorps — en wel dat van Southsea I — een tournee door ons land te maken. Het komt dan ook in Leeuwarden, en wel op 7 September, en zal uitvoeringen geven, 's middags drie uur in den Arendstuin en 's avonds acht uur in de Harmonie. Ook in 1925 bezocht dit muziekcorps ons land. Thans telt het drie en vijftig muzikanten. Het is zeker onoodig te zeggen, dat zij voor hun Heilsoldaten-arbeid geen enkele vergoeding ontvangen, doch nog persoonlijk bijdragen voor het onderhoud van het corps. Zoo goed als zonder uitzondering hebben allen hun muzikale kennis in het Leger opgedaan en tezamen hebben zij meer dan duizend dienstjaren als Heilsmuzikant achter den rug. Kapelmeester is H. T. Ford, een energiek, begaafde jongeman. Een twintigtal leden heeft zich, onder leiding van muzikant E. Wells vereenigd tot een mannenkoor, dat in de muzikale samenkomsten waardevolle diensten verleend. --- Vervolgonderwijs. — — Voor jongens en meisjes die dit jaar of eerder de dagschool hebben verlaten, bestaat weder gelegenheid zich aan te geven voor het vervolgonderwijs, dat van 15 Sepembter tot 15 Maart gegeven wordt, gedurende vier avonden per week van 6 tot 8K uur. Behalve in de gewone vakken wordt aan leerlingen die het zevende of achtste leerjaar doorloopen hebben, onderwijs gegeven in de Engelsche taal. Een afzonderlijke cursus wordt gevormd voor leerlingen die de dagschool hebben verlaten na het doorloopen van de vijfde of zesde klasse. Deze leerlingen ontvangen, naast de gewone vakken, onderwijs in handenarbeid. Wij vestigen gaarne de aandacht van belanghebbenden op deze gelegenheid voor verdere ontwikkeling. Vooral ook voor jeugdige werkloozen bieden deze cursussen een geschikte gelegenheid, de avonduren nuttig bezig te zijn. Aangifte kan geschieden op 30 Augustus en 6 September, van zeven tot acht uur, in gemeenteschool no. 14 (Tjerk Hiddesstraat). --- VACANTIE-ONTSPANNING. Reuzepret! Hoe fijn het was! Dp volksmond zegt: „Aan alles komt een eind". Inderdaad. Ook aan de vacanties-pelen. Deze week zijn de kinderen met hun leiders voor het laatst er op uit getrokken. Gisteren was het de laatste dag! Of ze dat ook jammer vonden! Natuurlijk, ze zouden nu nog wel een week willen spelen, ravotten, zwemmen, ja, wie weet wat niet al! Maar dit kan nu eenmaal niet. Volgende week begint de school weer. Ook deze laatste week was het steeds prachtig zomerweer. Er zijn weer verschillende uitstapjes gemaakt naar Zwartewegsend, Groote Wielen, Groote en Kleine Bontekoe, Wielzicht. Dinsdag, 'e morgens 9 uur, moesten de jongens op de hoek GroningeriMraalweg— Bleeklaan zijn. Doel van de dag was Zwartewegsend. En weer waren ze vol ongeduld. Sommigen stonden er al om acht uur. Niks niet vroeg! Moeder had hen heelemaal niet wakker behoeven te maken. Ze waren er al om zeven uur uit. Of dat niet een prestatie in vacantietijd is! Nou, en of! Met luid gejuich werd het commando van den leider: op stap! begroet en daar gingen ze, Kwiek Ipop.ead, druk arajgad, hartelijk lachend. Ecu leuk gezicht, die mareheerende jongens met rugzakken. Natuurlijk liepen ze ook wel eens wanordelijk dooreïkaar. Dat kan je nu eenmaal niet anders verwachten. In de speeltuin var hotel Bunt werden de toeetellen direct bestormd. De draaimolen werd „ingenomen" na een algemeene aanval. Reuzepret hadden ze er. De schommel ging zoo hoog. De >én kon hooger, durfde hooger dan zijn kameraad. Nauwelijks was ie er af, of een tweede vriend sloeg weer het record. In de bosschen was hot heerlijk wandelen. De grot en de belvedère waren reuze attracties. Ook in het zwembad.Groote Wielen en de uitspanning Wielzicht hebben de kinderen zich buitengewoon vermaakt. En niet minder plezier hadden ze in de speeltuin Kleine- en Groote Bontekoe. De grootere jongens maakten weer enkele dag- cf fietstochten. Vrijdagmorgen waren de kinderen te vinden op de Wi'hdminabaan en Sonnenborgh. Die middag werden de vaeantiespelen besloten met het brengen van een bezoek aan de Leeuwarder Bioscoop en Tivoli. Daar werden twee zeer komische films vertoond, waarom de jongens en meisjes zich „krom" hebben gelachen. Het zangspel „Tooverfluit", opgevoerd door de hoogste klassen, werd met zeer veel belangstelling gevolgd. Tot slot kregen de kinderen een reep chocolade. Daarna namen ze hartelijk afscheid van de leiders, waarbij deze laatste enkele cadeautjes als dank -oor hun vele arbeid in ontvangst hadden te nemen. Een attentie die wel op prijs zal worden gesteld. Het comité voor varantieontspanning kan, nu de vier weken weer voorbij zijn, met groote voldoening op zijn zeer te waardeeren streven en werken terugzien. PracMig zomerweer deed deze vaeantiespelen voortreffelijk slagen. De ouders zullen de commissie wel hartelijk dankbaar zijn, dat ze de kinderen op zulk een aangename wijze in de vacantie heeft bezig gehouden. ---