Over de „Tjandi Mendoet”. De Boeddhistische tempel uit de Progro-vallei. " De heer Th. van Erp te Den Haag, *S,»e eenige jaren geleden voor het Friesch genootschap van Geschied-, oudheid- en taalkunde over Boeddhistische legenden 6prak, heeft gisteravond voor de leden der zelfde een voordracht gehouden over Qe ~Tjandi Mendoet", de prachtige Boeddhistische tempel uit de Progro-vallei, die beschouwd kan worden ais een juweel van rehgieuse bouwkunst. Deze tempel staat in e streek, die genoemd wordt „de tuin van ava" en is slechts enkele K.M. verwijderd an den beroemden Boroboedoer. la een oude Chineesche kroniek, aldus •Je heer van Erp, komt een bericht voor, vo|gena het welk omstreeks 674 in dit land Ageerde de vorstin Sima. Haar bestuur was voortreffelijk. Er heerschte orde en tucht en ■ Peciaal de veiligheid van personen en goeden in Sima's rijk werd hoog geroemd. £en Mohammedaansch vorst nam eens de er°ef op de som door een zak paarlen op ~? openbare weg te „verliezen". Geen van ''ma's onderdanen raakte de zak met de kostbaarheden aan en toen, na drie jaar, ac kroonprins er met zijn voeten aan dorst ca*en, werden hem tot straf de teenen afgehouwen. Spr. maakt melding van dit be'ch', omdat het een licht werpt op de hoerigheid der Javaansche maatschappij in a,e dagen. De zegeningen van 't Boeddhisme waren er talrijk en groot. Undrent de geschiedenis van de Tjandi ii ei? ,et is weinig bekend. Noch de stichter, och 't juiste bouwjaar weet men. Alleen staat vast, dat deze tempel stamt uit de Mid. avaanscne t terwijl wordt aangeno,en dat zij even ouder is dan de Boroboe°«r. Waarschijnlijk ie dan ook met de bouw eSonnen omstreeks 750. Een en ander lijdt nen .aL uit de vondst van een steen, waarop £eSnft stond: „Boeddha heeft van alle dinj n de oorzaken en het teniet doen der „ ,rzaken doorgrond", welke steen men ver*» '«ek met dergelijke vondsten uit de Borooedoer. Helaas hebben de priesters slechts dp e eeuwen in deze tempel mogen arbeidk' mmer9 *oen 's reede die mysterieuze j acle gekomen, die een einde maakte aan e Midden-Javaansche cultuur. Pas vele, e|e eeuwen later werd de Tjandi Mendoet "°or ons ontdekt. Dit gebeurde, in 1834. Coren ifSen wa 6 'oen frez'£ met de Boroboedoer on er een vermoeden van, dat vlak bij, P 3 è 4 K-M. afstand zich nog zoon prachtig oorbeeld van Hindoe-kunst bevond. Te verwonderen is dit niet, want de „Tjandi Menoet" was in de loop der jaren voor 't grootsle deel met aarde bedekt geworden. De restauratie, waaraan spr. persoonlijk heeft jeelgenomen, had echter een gunstig ver°op en thans kan de tempel weer in al haar choonheid bewonderd worden. Zooals de heer van Erp met behulp van laat zien, is de „Tjandi Men- #en eenvoudig bouwwerk an ongeveer 25 M. in 't vierkan.. De bouwasters zijn begonnen met baksteen, doch ater is verder gegaan met de zooveel nooiere natuursteen. Intusschen de baksteen ° van een uitstekende kwaliteit. De Hindoe !j de achtste eeuw moet deze kunst wel bij 'stek goed verstaan hebben. tPVe.neer van Erp bespreekt dan de bouw- van de tempel, die zeer bijzonder is. ( '1 hebben hier te doen met een architecz Ur> waarbij de horizontale lijn overheerecht, oalg jat bij stapelbouwkunst immer het ace i - Ecnler ziJn verschillende verticale v centen aangebracht, om het domineeren g n t horizontalisme eenigszins te temperen, fra •wees er verder op, hoe buitengewoon is ïi de versiering der onderdeelen is. Daar «te , ereerst de prachtig gemodelleerde monl„ ' .P' beneden aan de goed gelijnde trapve m??' *n de trapspiegel of trapwand zijn Von*'1 lende Paneelen' ingebracht, waarop rj 9te.Hingen uit legenden. Deze versie;(i.^wiJze is een unicum op Java, want bijna )i t!rt vindt men hier toegepast het Ilora't o'sc". ornament, wat aesthetischer is. Voor dopfïl"'8e vindt men echter de ,soluut onmogelijk zijn, dan is het oi„ ?end advies der werkgeversbestureu, laoj m Reen geval een grootere loonsver*'ng dan 11.— per week toe te passen. --- TOESLAG OP WERKLOOZENUITKEERINGEN. Raadsbesluit van Hcnnaarderadeel niet goedgekeurd. Ged. Staten van Friesland hebben goedkeuring onthouden aan cern besluit van de Raad der gemeente Hennaarderadeel van 17 December 1932, waarbij op de begrooting dier gemeente voor 1932 werd aangebracht een post ad f 350, waaruit zou worden betaald een toeslag op werkloozenuitkeeringen van hen, die voorheen in de gemeentelijke werkverschaffing hebben gearbeid, en wel tot een bedrag van f 3.80 per gezin, naar gelang van behoefte. Ged. Staten overwogen daarbij: dat volgens de artt. 28 en 30 der Armenwet het verleenen van steun geschiedt door het burgerlijk armbestuur en slechte bij gebreke daarvan door burgemeester en wethouders; dat in Hennaarderadeel de bedoelde steunverlening zal geschieden met voorbijgaan van het burgerlijk armbestuur, door B. en W. rechtstreeks uit de gemeentekas; dat de gedachte regeling dus westelijk ontoelaatbaar is. --- Het marktbezoek te Leeuwarden. Velen komen thans Vrijdagsmorgens vroeg met de bus. Het was en is nog steeds een vanouds bekend verschijnsel, dat voor Leeuwarden, de drukte die de groote Vrijdagmarkt met zich meebrengt, reeds Donderdags, zoo tegen de avond, begint. Dan komen immers langs de rails de kooplieden, uit Friesland, uit geheel Nederland, en het buitenland niet te vergeten, reeds naar onze hoofdstad toe, om Vrijdagsmorgens tijdig bij het openen van de markt een voordeelige handje-klap te kunnen doen. In de goeie jaren, met de vlotte handel en loonende prijzen, was er evenwel nog meer, dat speciaal de verkoopers uit Friesland een dag eerder op reis deed gaan. Dan kon men toch Donderdagsavonds in de stallen al met animo aan het handelen slaan. En och, als de koop goed verloopen was en ook de volgende dag nog vsel beloofde, begonnen de heeren ook wel eens aan een pretje te denken en gingen de stad wat in. Ook toen waren er natuurlijk de hoogte- en laagtepunten; doch al was het in zomer en winter een beetje slap, herfst en voorjaar deden de drukte weer dubbel zoo groot worden, waarbij er haast geen slaapgelegenheid genoeg in Leeuwarden was voor de bezoekers. Toen kwam de malaise, benevens de groote autobus en vrachtwagen.. Die toch samen hebben aan het Leeuwarder marktbezoek een ander aspect gegeven. Niet alleen toch had de moeilijke tijd voor de veehouderij een nadeelige invloed op de drukte en koopkracht, maar veel veehouders moesten ook naar een weg uitzien om #de kosten van hun wekelijksch reisje zoo gering mogelijk te doen zijn, nu de verdiensten zeer miniem waren. Dat terugloopen van die één-nachtlogeerders blijkt wel uit de ruwe schatting die men ons daaromtrent opgaf. In de goeie jaren, abnormaal goed mag men haast wel zeggen, borg Leeuwarden zoo van Donderdag op Vrijdag in de slappe en drukke tijd respectievelijk ongeveer vijfhonderd of een dikke duizend menschen meer. Thans zijn die cijfers te vervangen door om en bij de honderd, en ruim driemaal zooveel als dit laatste getal. Wel een aanmerkelijke verslechtering. De Hollanders, en de handelaars elders vandaan, moesten wel een dag eerder komen, maar voor de Friezen en de bezoekers uit de andere Noordelijke provincies was het mogelijk Vrijdagsmorgens in de vroegte van huis te vertrekken. En gebeurde dit vroeger ook reeds met een enkele vroege trein of per fiets, thans opent de autobus hier geheel nieuwe perspectieven. Vanuit Ternaard, bij Winschoten weg, uit de zuidelijke Woudstreken en van Sneek kwamen de bussen aanrijden. En hoe zal het komen met de Alkmaarsche bezoekers bijvoorbeeld, wanneer eenmaal de Afsluitdijk opengesteld is? Stelt de A.T.O. een zeer vroege dienst op Vrijdag naar Leeuwarden in, dan komen daarmee vast een aantal mee. Maar als dat niet het gevolg is, krijgt een andere bus zeker geen concessie. Of die dan noodig is? Zeer zeker, want vroegere beslissingen hebben reeds geleerd, dat deze voor een, zij het dan ook slechts éénmaal per week, doch geregeld rijdende bus, gewenscht is. In de eerste plaats vond #het vervoer langs de weg dus niet plaats, omdat de rails ontbraken, of omdat het vervoer eenvoudiger was, doch wijl hierdoor een gelegenheid geboden werd, een nachtlogies en daarbij komende kosten te besparen. Daar mag wel even de aandacht op gevestigd worden, want de grootere trek naar de hoofdstad zal, zooals ons van bevoegde zijde werd medegedeeld, zeker terugkeeren als de handel weer wat fleuriger wordt en een „uitje" er opnieuw af zal kunnen. En waar menige handelaar nu zelf Vrijdags pas komt, ziet men ook het vee, dat vroeger Donderdags al per boot of met de trein aankwam, niet eerder dan op de marktdag zelve, nadat het 's nachts, en tegen de morgen, ook uit Holland, per vrachtauto is aangevoerd. Dit laatste vervoermiddel 16 trouwens, afgezien van deze bijzondere omstandigheden, veel bruikbaarder, hoewel duurder, dan spoor of tram. Was immers vroeger bij het vervoer van vee, meermalen overladen noodig, thans gaat de koe bij de boerderij er op en wordt vervolgens zonder meer op de markt afgeleverd. Maar niettemin, als de haar tarieven gaat verlagen, is het de vraag nog, wie dan de klandizie wordt toegewezen. Het zijn in hoofdzaak wel de logement- en stalhouders, die door de mindere komst van marktbezoekers en vee op Donderdag gedupeerd worden. Aai> de andere kant is het ook wel opmerkelijk, dat door die reisgelegenheid met de bus het bezoek op Vrijdag des te grooter is geworden. Zoodat al met al, de logementhouders nog niet te klagen hebben. --- Vriendenkring Deinum. DKINUM, 5 Jan. Trad in de eerste samenkomst ds. Nauta van Leiden voor de vereeniging op met een . lezing over Albert Srhweitzer, de tweede avond werd verzorgd door de Friesche voordrager IJ. Schuitmaker van Leeuwarden, die uit eigen werk voordroeg. Als hoofdnummer werd behandeld „De sang fen 'e tiid". Na een overzicht van het geheel werden enkele typen op meesterlijke wijze uitgebeeld. Daarna kwamen nog meer of minder bekende personen uit „Lech ris an"; ..De Wilewaal" en m.a. voor het voetlicht, die het talrijke publiek hartelijlr deden lachen. --- R.K. Friesch Staatkundig Jongeren Verbond. FRANEKER, 5 Januari. De leden der afd. Franeker van het R.K. Friesch Staatluindig Jongeren Verbond, kwamen in het R. K. Vereenigings-gebouw in vergadering bijeen. De opkomst gaf reden tot groote tevredenheid. De voorzitter, de heer Th. Post, riep allen het welkom toe. inzonderheid de voorzitter der R.K. Kiesvereeniging ..Gelijk Recht" alhier, aan wien hij het woord verleende. Deze zette in den breede uiteen het groote belang van bovengenoemd verbond: Vooral in de tegenwoordige tijd moet men steeds paraat zijn en zich in dit schoone verbond niet aan verslapping of verflauwing prijs geven. Ér werd besloten den spreker uit te noodigen om aan de leden een leerzame avond te geven voor jonge R.-K. mannen van 18-25 jaar. Tot voorzitter werd vervolgens gekozen de heer Joh. Wierdsma. --- Paard op hol ST. JAC. PAROCHIE, 5 Jan. Gister sloeg alhier een paard van den landbouwer D. Schuiling te Minnertega, gespannen voor een ledige wagen, op hol. In vliegende vaart holrle het dier met de hevig slingerende wagen achter zich, langs de dorpsstraat. Nadat een gedeelte van de wagen was weggeslingerd, botste bet vehikel tegen de auto van den mclkventer P. H. alhier, wat ten gevolge had, dat het plat van de wagen terechtkwam tegen een raamkozijn van het café Stellingwerf, echter zonder schade te veroorzaken. Spoedig daarna lag de wagen geheel uitelkander en vervolgde het hollende dier alleen zijn weg. De bestuurder, een arbeider van S„ werd van de wagen geslingerd en bekwam eenige ontvellingen aan zijm gezicht. Overigens hadden geen persoonlijke ongelukken plaats. --- Muziek- en zanguitvoering. KOLLUM, 5 Jan. Onder leiding van den eere-voorzilter, den heer F. Tamsma, werd door de Chr. muziekvereen. „Wilhelmina" en de Chr. zangvereen. „Advendo" een uitvoering gegeven voor ouders en begunstigers der beide vereenigingen. Velen gaven blijk van hun belangstelling en luisterden vol aandacht naar hetgeen beide vereenigingen ten gehoore brachten. De band tusschen werkende en kunstlievende leden is deze avond buiten twijfel weer versterkt. --- UIT DE PROVINCIE Een radio-centrale in het klein. ZWAAGWESTEINDE, 15 Jan. Door verschillende ingezetenen van ons dorp zijn pogingen gedaan om een radio-centrale tot stand te brengen. Door een vooraanstaande firma werd bij B. en W. van Dantumadeel vergunning gevraagd voor het aanbrengen van een centrale, doch deze aanvraag stuitte op formeele bezwaren bij dit college. Toch ie het nu een gedeelte van de bewoners van de Koopmansweg gelukt iets dergelijks klaar te spelen. Bij de heer Joh. Visser heeft men verschillende aansluitingen op diens toestel gemaakt, zoodat als 't ware een radio-centrale in hel klein is tot stand gebracht. Aangezien de draden over eigen land zijn gespannen, is dit niet in strijd met de gemeentelijke verordening. --- Oprichtingsvergadering te Sneek van de Coöperatieve Verbruiksvereeniging „Excelsior u.a. SNEEK, 5 Jan. Heden werd in de Harmonie de oprichtingsvergadering gehouden van de coöperatie te Sneek, onderafdeeling van de Coöperatieve Verbruiksvereeniging „Excelsior" u.a. te Leeuwarden. De goed bezochte bijeenkomst werd geopend door den voorzitter van de Plaatselijke Raad, den heer G. Vonk, die er op wees, dat hoewel de ervaringen in Sneek op coöperatief gebied niet zoo schitterend waren, voor een plaats als deze met ongeveer 600 modern georganiseerden en een sterke S.D.A.P.-afdeeling, wel een mogelijkheid voor coöperatie bestond. Er werd besloten geen eigen coöp. te stichten, maar over te gaan tot het stichten van een filiaal van „Excelsior". Oorspronkelijk gaven zich 20 personen op als lid, terwijl zich in 't begin van December reeds 160 hadden opgegeven. Een voorloopige commissie is reeds ingesteld, waarin zitting hebben: J. Moll, C. Brandsma, G. Vonk, ü. Bergsma, S. F. Bok en W. Schermer. Hierna gaf de heer Hageman een korte beschouwing over de film die vertoond zal worden, n.l. de propagandafilm „De Maarsohalkstaf" • Na de pauze sprak de heer Hageman, dir. van „Excelsior" een propagandistisch woord. Hij memoreert de oprichting van Excelsior in 1898 en deelt mede, dat de omzet dezer vereeniging thans reeds boven één millioen gulden is geslagen. Spr. houdt vervolgens een uitvoerig betoog over de groote economische beteekenis van de coöperatieve beweging, en toont voorbeelden aan dat de gedachte van coöperatie steeds noodzakelijker wordt. Na deze rede volgde de vertooning van de film. Het muzikale gedeelte van de avond werd verzorgd door Apollo. --- Autobotsing. ZWAAGWESTEINDE, 5 Jan. Een heel onfortuinlijk chauffeur is de heer T. Ilansma, te Kollumerzwaag. Gistermiddag botste hij op de Triemen tegen een paal van het electrisch net. De paal knapte bij de grond af, terwijl de auto van voren ernstig werd beschadigd. Binnen enkele weken is dit het derde ongeval dat hem is overkomen. --- Vrouwenleesclub opgericht. ST. ANNA PAR., 5 Jan. Hedenavond kwamen pl.m. 40 vrouwen in vergadering bijeen, waarvoor als spreekster optrad mevr. Molenaa —Leijdensdorf van Franeker. Na een korte inleiding van den heer J. Geerts.Voorzitter van de afd. der S.D.A.P. alhier, bepleitte spreekster de belangrijkheid van loesclubs voor vrouwen. Staande de vergadering werd een dergelijke club opgericht, waarvoor zich 35 vrouwen opgaven. De bijeenkomsten zullen eens in de 14 dagen worden gehouden onder leiding van de spreekster. --- De crises en de landbouw. ST. ANNA PAR.. 5 Jan. Voor de atd. der Vrijz. Democratische bond alhier, behandelde hedenavond de heer Koels-, lid der Tweede Kamer, hel onderwerp: „De crises en de landbouw". Gewezen werd op het groote verschil in de landbouw, nu en voor 20 jaar. De Vrijz. Dem. hebben echter altijd een open oog gehad voor deze zoo belangrijke tak van nijverheid, wat spr. met verschillende voorbeelden illustreerde. Door de crisis is echter het geheele landbouwbedrijf ontwricht, wat in hoofdzaak veroorzaakt wordt door de belemmering van uitvoer. Werd voorheen de uitvoer alleen belemmerd door invoerrechten, nu komen daar nog bij het contingentensysteem en het deviezenstelsel bij de afrekening. Werd ons land voorheen dikwerf in een begunstigde positie geplaatst. al meer en meer wordt daar van afgeweken. Spr. meende echter lichtpunten te zien. n.l. de groote oppositie in Engeland en Duitschland tegen de regeeringen, welke beide voor protectie zijn en de verkiezing van Roosevelt tot president in Amerika, die meer voor vrijhandel gevoelt dan Hoover. Ook is de hoeveelheid van enkele soorten uitgevoerde groenten nog niet verminderd, evenmin het aantal uitgevoerde eieren. Of deze toestand gehandhaafd kan blijven is niet met zeker- Jieid te zeggen. Kan zij.niet blijven, dan zijn we op het graanbedrijf aangewezen, dat echter zonder steun niet kan conerurreeren tegen de groote graanbedrijven van Rusland, Canada en Argentinië. Vervolgens behandelde spr. de tegenwoordige steunregeling voor de landbouwbedrijven. Deze is noodzakelijk, want volgens de Centrale boekhouding in de provincie Groningen, hadden de eigen boeren aldaar over 1931 nog een verlies van f 1.50 per H.A.; voor eigen arbeid was dan enkel vrije woning gerekend. Steun moet beschouwd worden als een middel om het bedrijf staande te houden. Deze steun vraagt echter groote uitgaven; op de rijksbegrooting is ruim 200 millioen gulden uitgetrokken voor landbouwsteun. De V. D. voelen er voor de consumenten te laten betalen, daar zij dikwijb koopen beneden kostprijs. Daarna gaf spr. nog een overzicht van de crisispachtwet, die hij zedelijk aanvaardbaar en economisch noodzakelijk acht. Tenslotte werd nog aandacht geschonken aan de werkloosheid. Uitvoering van groote werken, wegen en vaarten vond spr. gewenscht. Op het platteland verbetering van tertiaire (3e klasse) wegen. Na de rede werden door een viertal personen vragen gesteld, n.l. of landbouwsteun niet dikwerf gegeven wordt, waar dit niet noodzakelijk is en of spr. geloofde in de oplossing der crisis door steun. Hierop werd door den heer Ebels geantwoord, dat hij sleun aan bedrijven het beste vond, maar deze niet als de oplossing beschouwde. De vergadering, door 100 personen bezocht, werd gepresideerd door den heer J. v. Schothorst. --- Gerechtshof Leeuwarden 5 Jan. Met vuurwapen geschoten of met voetzoeker geworpen? De 23-jarige kleermaker H. 11. M. te Winschoten werd wegens afpersing gepleegd op de openbare weg door de Wm6choter Rechtbank veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf. De Officier van Justitie en verdachte gingen in hooger beroep. Hedenmorgen behandelde het Hof deze ■zaak. H. 11. M. wordt ten laste gelegd, dat hij in de nacht van 10 op 11 September j.l. te Winschoten mej. A. 'T. H. Mulder gedwongen heeft een aan haar toebehoorend handtaschje af te geven, onder het drigend uitei» der woorden: „Geef dat taechje af", terwijl hij daarbij op ongeveer 3 a 4 Meter uit een vuurwapen een schot in de richting van het meisje loste. Als eerste getuige wordt gehoord mej. Mulder. Zij verklaart dat zij om klokslag twaalf uur in de bewuste nacht de winkel waai' zij werkzaam was. heeft verlaten. In de Holstraat gekomen kwam verdachte haar achterop en ging aan de andere kant van de straat loopen. Bij haar huis gekomen liep de man op haar toe, zei enkele niet nader te noemen woorden tot haar en dwong haar daarna haar taschje af te geven. De man balde plotseling zijn linkerhand en zij zag een vuurstraal, die, naar zij meende, uit een vuurwapen kwam. dat zij echter niet gezien heeft. Zij voelde een klein oogenblik pijn. op haar bate en begon direct te schreeuwen van ...Moord!" Haar buurman, de heer L. Schriever, deed op haar geschreeuw een raam open en begon tegen verdachte I" schreeuwen. Het meisje kreeg toen geleg< - heid baar woning in te vluchten. Het :. je had de man niet gekregen. Mej. Mulder zeide op een vraag van den president, dat verdachte geen sigaret bij zich had, waarmee hij een voetzoeker heeft-aangestoken. Zij heeft Jieel duidelijk een knal gehoord. Een roode plek wees aan, waar zij door de vuurstraal geraakt was. Verdachte voorgeroepen, bekent het meisje te hebben gevolgd en tegen haar te hebben gezegd: „Geef hier dat tasi/.ije". Hij heeft daarop een voetzoeker aangestoken. De vuurstraal was gericht op de borst van mej. Mulder. Waarom hfj het heeft gedaan, weet hij niet. Hij had geen kwade bedoelingen met het meisje. De proc.-generaal eischt bevestiging van het gewezen vonnis. Mr. Levie van Groningen, verdachte's verdediger, vertelt iets van de levensloop van verdachte. Ook dien avond had hij weer gedronken. Pleiter acht het bewezen, mede door de proef die is genomen, dat de vuurstraal afkomstig was van een voetzoeker. Wat in de dagvaarding staat is dus niet juist. Pleiter vraagt daarom vrijspraak van verdachte. Op verlangen van het Hof wordt daarop in de rechtzaal de proef met een voetzoeker herhaald. Een veldwachter steekt met een sigaret de voetzoeker aan. Een eigenlijke vuurstraal wordt niet gezien. Een zeer luide knal klinkt op als de zoeker uitelkaar is gesprongen. Mej. Mulder zegt dat de vuurstraat, die op haar gericht was, een geheel andere was. De knal en de vuurstraat hoorde en zag ze tegelijk. De verdediger vraagt tenslotte de invrijheidstelling van veidachte, welk verzoek het Hof afwijst. --- Faillissement. Faillissement A. W. Jaarsma, kaashandelaar te Leeuwarden. Door het verbindend worden der eenige uitdeelingslijst geëindigd. --- TUSSCHEN DE GREIDEN EN DE ZEE. VERDWENEN POëZIE. Kort geleden stond er «n ddt blad een berichtje uit een der dorpen in hot Friesche waterland over uilen en molene. — „Met bet verdwijnen der watermolens zijn de uilen hier ook bijna verdreven", zoo werd gemeld. „Deze lichtschuwe \ zochten hun diagscbuilplaats meestal in den kop van een watermolen, om van daar uit 'e awonds hun tochten over de velden te doen om muizen te vangen". Ik kan niet beoordeelen, of deze twee dingen wel zoo nauw samenhangen al 6 hier wordt; gemeld. De uilen zuMen nu wel andere verblijifpla.atsen zoeken en allicht, dat zij die vinden in andere streken don daar, waar zij eertijds in de molens buisden. In zooverre is het te begrijpen, dat, waar de molens als slachtoffers van dezen tijd vallen (onnoodig vaak, nu moderne wiekstelling, zooals bij Wijnaldum ie toegepast, afdoende verbetering brengt), daar ook de intereesainite versohijiairjigea dier, uilen minder worden opgemerkt. In elk geval getuigt een bericht als dit er opnieuw van, hoe helaa6 zooveel poëzie van het platteland verdwijnt, hoe de platte, plompe tred van een niveUperenden tijdgeest alles als onder een zware wals vertreedt en steeds weer de charme, de schoone bekoring van het aparte, eigene, karakteristieke, boeiende, origineele verdwijnen doet ook uit Frie6'lande dorpen en van Frieslands velden. Wat waren zij een schoone en edele sier van het waterland, de molentjes, de spinkoppen en de bovenkruiere en hier en daar de andere, en hoe jammerlijk wordt Friesland geschonden door de afbraak, de verwoesting en verminking van zooveel moois. En met de molens verdiwijnien ook de vogels. De uilen zweven niet meer als geheimzinnige gestalten Mi de schemering met mysterieuze!, roep uit de molengaten, gedaanten uit een vreemde wereld, vrienden van vaallheid en duister, wezens vol eigen, wondere schoonheid. Leeg en (tor wordt het landschap zonder de molens en de uilen, met het geMikiker en metalen geknars van de wimdimotoren er voor in de plaats, dwod, zielloos en zonder zin. Weg molens — weg uilen — weg wulpen, hoe langer hoe meer, bij voortschrijdende ontginning en cultiveening — weg grutto's en kieviten op vele plaateen, waar zij vroeger talrijk waren — wreg futen en roerdompen, waar de plassen gedempt zijn en de rietvelden verdwenen. Weg het geJd ook, dat in peperdure electriscthe bemalrng en ondoelmatige en onproductieve ontginning — als bij Seherperazeel en elders — gestoken is. Misschien 'dat 'dit laatste argument, dat ndel alleen de poëzie, maar met de schoonheid ook bet geld wegteert als sneeuw voor de zon, nog wat redden kan, ook daar, waar 6chcon,heidsoverwegingen geen of te weinig opgeld doen. Maar anders.... arm Friesland, in meer dan één zinl Harlingen. %. li. B. . ---