DE BOOM IN ONS VOLKSLEVEN let ijeZ?Uclen °nze landschappen zijn zonooomon? Zij behooren er zóó voor j,8 e boom in onze landschappen. Ris JllUis dat er heel wat fantasie noo le fries!, WeS te denken uit het beeld van '"i maar ? dorPen van de °Pen kleistreken, 'oogero hijgen van die, welke op de "ijde ktor°nden h£B'en- We souden de '?veu d ,on' in winter en zomer, waarj'eke,, ;„ , Jne spitsen van de dorpstorens ?'dak , • lepelende blauw, of het za"et »aai,UstlS mijmert over de landouwen. Nek ]Jnf m'ssen De boomen zijn de bij ,i r'andsche sier van onze wegen. lefkeer toeverlaat van het moderne snel- Maai.' adsbeei fem ook §een boom weg uit onze leH boo^en' mooi is de gracht, waarin zich |ok in «i Weerspiegelt; rust verblijdt u, • alsie o druksto straat, als deze een "Ms jar*Uat aan een rij boomen. Waar Cr°on te n een boom zijn kruin en zijn t 'li L PriJk zet over een stille tuinmuur *i verd Vei'geten huizenhoek, daar brengt Zoo jg leegte, ook in het gemoed. •Nfen "e boom. zonder dat we het diep 'Wen J'1ns dierbaar. Hij moet dit iv alle de menschen geweest zijn. Nu iee^(le1vnlnensclien> alleen dat °P PriJs :'6r,' in ons is ca daf' in het a,ge" "C" 2nu i overmaat ter beschikking is. '1 hoei in nioeten volgen dat de 1 telooi.' 0' °nze landen in vroegere tij- rdadig is geweest; en dit dan 6ei '8 met wat vaak op school gecSclirijVe ;n ]n tegenstelling met wat 61p : Als inS, uit vroeger tijd ons mede\ jf* oveï ide °"deren onder ons zich !|)èn ziet oude Germanen herinne\ i i"10" dezen uit de dichte bosïov^^tornj let heele land zoowat bedek's dn 1!0'' de Romeinen; er waren eN, Atavi- buomeii, dat heele volkeren 't, i/eren. !ei'en> in uitgeholde stammen S.i ,Veel pouden afzakken. Reken eens leili ie of -no°dig waren, als in elke \ n W-, Vl.er Personen konden zitten, *f >a on 8e! 'ike !)'at minJi lage landen de boschgroei NfcHi z6o„WaS dan men uit der«e-r'n K eri>e h ?u m°gen opmaken, leert "Stalde td-embestudeering; wel was Nd "%:oeiM "Veering van wat men wet K> Vo0deB fülWore. W,e staan hier tussii, en van de vele tegenstrijiSai? be»eS, Wat de g gel^k p*est^ert en dat, wat ernstige SS en crin8' moderne opgra- %03 de beoefe bv Q(ilieiri 0re' zonder de minste te" ,\ aan het daglicht brengen. m »n het Drentscho landschap. Met klimop omrankte eik nabij het Jpbskolkje onder Amen. --- De boom een kostbaar bezit in oude tijden. «at dsVBUken , 10l k t °Oöi t„ n n-imvorm, als: „Wan?> ï» rW aarde ziigt, Maakt ieder vNcl,lßt awriJgt"> doen zien dat de C*%l *as aïrieen in onze landschappen E? C «"scT» marken - geografische 'fhS «ePaalri ccnheden. waarbinnen i« «e !Ht X, aantal menschen kon le\\y vast'1.1111 over een groot deel C*B h °Udp Jbewoning geschikte stre- V Va°oö>lolki Wereld. Zeer veel trekken K oVfnemen die we in onze omge- V" eersPie2eien zich dan lh V* °>ïsti« £6 gebieden; omgekeerd 'l >-*e « oePasJi>Wh ? wiJ bepalingen aan ' ,ra>'sch k - °om als ee'i 'kostbaar - T e»ke& Voor de gemeenschap feX* or* i g, aantoonen. Het legentor(li?d ijselijke bepalingen de ar&iede °01' de fantastische K? «eh ZIJ dreigen. Hier volgen & Nol* w bo°m schilt, dien zal K' $> dezff ? bii die b00m.... %? V> ollV .raf°efening is tè bar 1 i?a> Lor^IJven; het is een bc* Cft Wüdban van 1423 Uli Gnirim vinden op blz. 518 en volgende. Deze straf doet denken aan die, welke degene moest ondergaan., die een grenssteen onrechtmatig had verplaatst. Het afkappen van een vruchtboom — ook vruchtboomen moeten in die tijden gemeenschappelijk bezit zijn geweest — werd gestraft met het afkappen van de hand op de staan gebleven stronk. Wie in het markebosch brand sticht, zal in een wan gebonden worden en zoo, met ontbloote voeten gezet worden in een voor; dan zal men een voer hout op 9 pas van hem, in brand steken en hem laten zitten, totdat zijn voetzolen afvallen. — Bedreiging alleen al, met een dergelijke straf, zou zelfs in onze tijd, met zijn veelvuldige boschbranden, een merkwaardige uitwerking ten goede kunnen hebben. — Elders vinden we als straf voor den brandstichter in het markebosch, dat hij, alvorens men hem in de straks genoemde wan' bond, genaaid werd in een „rauwe" runderhuid. Het genaaid zijn in een runderhuid treft men ook aan bjj veerdijken — dooden, waarvan de vroegere gemeenschappen niets moesten hebben. Het rund — os, koe stier, kalf, — is een belangrijke figuur, niet alleen in het dagelijksche leven, maar ook in het geestesleven van de vroegere geslachten. Ook Nederlandsche marke- en landrechten nam Grimm op in zijn werk, zooals we straks een enkele maal zullen zien. --- De boom als trooster. Volkswijsheden, als het rijmpje van straks, leeren ons dat de vallende boom werd beschouwd als een buitenkansje, als een goede gave. Inderdaad was de boom in alle tijden een en al goedheid, en vooral voor die vroegere eenvoudige gemeenschappen was alle boosheid hem verre. In onze kinderliedjes, zoo vaak klanken uit een grijs verleden, is het altijd de mooie boom, de boom die hoe langer hoe dikker wordt. Hij geeft schaduw bij te felle zonneschijn, hij is de gezochte speelplaats voor de kleuters en de schuilplaats bij een regenbui. En op mooie zomeravonden, na gedaan werk is de dorpslinde of -eik, of, in onze tijden de kastanje, de maar wat gewilde verzamelplaats van al wat zich jong weet of voelt; dan zou wel elk blad zijn deeltje kunnen krijgen van het lief en het leed dat de dorpsgemeenschap overkomt. Nóg verbergt een verongelijkt, huilend kameraadje als bij instinct, zijn tranensnoet liefst tegen een boom. De boom, weldoende bij zijn leven en weldoende nadat hij geveld is, is de grpote trooster, de opnemer van leed en narigheid. Zoo kunnen wij de figuur van de boom begrijpen in zoo vele oude gebruiken, welke ons anders vaak ondoorgtondelijk toeschijnen. Misschien is wel een der oudste mythen, waarin we de boom in deze weldadige rol leeren, die van Isis en Osiris in het oude Egypte. Na een zware strijd werd Osiris, de god van het leven, door den boozen Set overwonnen en in 14 stukken gehakt. Isis, de Moeder der goden, in zware rouw, vond pas na een vreeselijke tocht deze 14 deelen terug, legde ze in een kist en gaf deze over aan de stroom. De ki«t raakte vast in de wortels van een tamarinde — elders van een ceder of een vijgeboom — en werd opgenomen in de stam van de boom, die om de kist heen groeide. De boom verzwolg den verminkten god: het gruwelijk leed voor het oog, de rouw van de aarde. Boscliwal niet boomen en jeueverstruiken in een Drentsche „Doorgang" | --- Ook iets over de boom in Friesland. De Friesche sagen spreken van de Boompoel van Roodkerk; dit moet eens een banpiaats zijn geweest voor wederkomende geesten — van dooden die geen rust kunnen vinden — die de gemeenschap in rep en roer plachten te zetten; werd dat te bar, dan moest een duivelbanner hulp verleenen; hij wist de baldadige geesten mee te voeren naar de Boompoel en met een bezweringsformule ketende hij ze vast in de poel of aan de boom. In alle tijden werden de poelen als toegangen tot de onderwereld beschouwd; de boom was hier de wachter aan de ingang. Als vroeger — en het is nu al weinig anders — de ouders in het nauw werden gebracht door de bekende, in alle eeuwen gestelde vraag van nieuwsgierige kinderen, dan namen zij wel óók hun toevlucht tot de boom: „de kindertjes komen uit de boom" In, de Woudstreek waren het zeer speciaal de boomen uit de Wouden. Nu zal zeker meer dan één lezer zeggen dat in deze antwoorden niet verwerkt is de boom welke schut biedt aan ouders die de vragen van hun kinderen pogen te ontwijken, maar dat hier juist de vorm van de boom, en wel in het bijzonder die van de stam, hoofdzaak is, en hier valt niets tegen te zeggen. We hebben hier toch een volkomen natuurlijke tegenhanger tegenover te zetten: „de kindertjes komen uit de kool", is op veel plaatsen in ons land, de geijkte reddingsplank voor de benauwde ouders; dialekten in Vlaanderen en in ons land kennen kalle, kaol, kolle (denk aan tooverkol!) en bedoelen daarmede onder bepaalde omstandigheden een , vrouw. — Een met Roodkerk overeenstemmend verbaal vermeldt mevr. Huizega—Onnekes uit het Groninger Land, waar rondom een boom een kring werd gestrooid van meel of zout; in die fering sloot de geestenbanner de boosheden op die de bevolking verontrustten. Meel en zout 2ijn vanouds beproefde afweermiddelen; een kring daarvan gemaakt, kan door geen kwaad overschreden worden; evenals de boom zijn beide stoffen in elk opzicht goed voor den mensch. Het zoul vervult nóg zijn rol in de kerkelijke ritucelen van onze tijd. --- SCHAATSENRIJDEN ACHT JONGE SCHAATSENRIJDERS WORDEN GETRAIND. In een eenvoudige'huiskamer ergens iv Rotterdam-Zuid zitten acht jonge kerels bijeen. Ze drinken een kopje thee en luisteren aandachtig naar de negende, die in levendige trant vertelt. Niemand onderbreekt het verhaal, want het is de bekende schaateenrijder Siem Heiden, die verdiept is in ervaringen, waarin ze alle belang stellen, ervaringen uit Noorwegen, Drontheim, uit Davos en uit Boedapest, waar Heiden eens de Nederlandsche kleuren hoog hield met andere rijders van naam. Hij vertelt hoe slordig en leelijk de Canadeezen wel rijden, die desondanks sprintere van de bovenste plank zijn en hij vertelt van zijn strijd tegen den eterken Noor Ballangrud, glorierijke dagen van weleer.... Maar Heiden haalt deze schat van herinneringen met een zeer bepaald doel op vanavond. De acht jonge kerels, die aan zijn lippen hangen, worden door hem getraind. Deze jongemannen zijn gekozen uit een keur van hardrijders en zij zijn in Rotterdam samen gekomen om onder de straffe leiding van Heiden, zoolang ijs en weder dient, eens de puntjes op de i te zitten. Daar is n.l. ook Piet Keyzer, over wiens rijden vorig jaar tijdens de Elfstedentocht in Friesland zooveel te doen is geweest. Zoo graag zou hij dit jaar weer hebben meegedaan, maar hij was uitverkoren om in Rotterdam te komen trainen. Het was kiezen of deelen. De jonge Keyzer, die zoo graag nog eenmaal tegen den winnaar Adema zou hebben gereden en voor wien deze tocht alles beteekende, heeft gekozen. En hij koos het eenige goede, hij ging in Rotterdam trainen. Voor de eerste maal in de Nederlandsche schaatssport is thans dit groepje rijders bijeen gebracht. Het bestaat uit: v.d. Kommer uit Langerijs, Muits uit Jisp, v. Hoorn, Zaandijk, Scheer uit Twisk, Keyzer uit De Lier, Striibis uit Harenkarspel, Schouten uit Warnsveld en de Rotterdammer Piet Zwanenburg. --- WISSELGELD Hoe zwaar doze moeilijke tijd ons ook moge vallen en wat voor lasten bij ons ook oplegt, — het ia tevens een tijd, die meer dan in normale tijden het geval is, gelegenheid heeft tot ontplooiing van de deugden en krachten, welke in den mensen sluimeren. In menige situatie komen heldhaftige en grootsche hoedanigheden tot uiting en vaak verrast een karakteradel, welke men bij den betrokken persoon niet had verondersteld. In de tragedie, waarin men tegen wil en dank gedoemd is als medespeler op te treden, verheft men zich boven zichzelf en groeit men boven zichzelf uit. Het is, als loopen wij, gelijk de helden in de antieke treurspelen, allen op kothurnen, de tooneellaarzen, die de acteurs zooveel forscher en grooter deden lijken tegenover hun publiek. Inmiddels blijven wij ondanks alles toch ook in deze geweldige tijden gewone, kleinzielige menschjes. En nu meer dan anders verdriet ons dit; wij schamen ons, wanneer telkens weer blijkt, hoezeer wij onszelf tegenvallen. De gewondheid aan grootecheëpsche afmetingen doet ons de kleine dingen minachten. En toch, — het leven bestaat nu eenmaal zelfs tijdens de geweldigste tragedie uit kleinigheden. Deze alledaagsche dingen ontloopen, kunnen wij niet. Wij zijn er op aangewezen en wij zouden ons overspannen, wanneer wij louter leefden vam de majestueuze allure. Het is hiermee als met het geld. Er bestaan bankbiljetten van duizend gulden en er beslaan -halve centen. Beide bezitten hun waarde; er is geen principieel onderscheid tusschen geld en geld. Men kan een bankbiljet van duizend gulden omwisselen in balfjes en, als men genoeg halfjes heeft, kan men deze inruilen voor een bankbiljet. Practisch alleen is er verschil; in een snoepwinkeltje komt men niet ver met zijn bankbiljet en wanneer men een huis heeft gekocht, kan men moeilijk met halve centen betalen. Zoo past in het leven in do ééne situatie" het groote gebaar en in de andere situatie de kleine hebbelijkheid. Maar in elk van beide belichaamt zich eenzelfde karakter. Moed, waarheidsliefde, trouw, — om maar eens enkele dingen van waarde te noemen, — behoeven niet altijd de tragische grootsehheid om zich te openbaren. Ook kleine, oogenschijulijk onbeteekenende voorvallen kunnen ervan getuigen. De man van karakter openbaart zich evenzeer in de simpele gebeurtenissen van het huiselijk leven en in den alledaagschen omgang als in het dramatisch moment. Hij wisselt het bankbiljet van zijn groote deugd daar voor zedelijk kleingeld, dat door dezelfde waardestempel geijkt is. Wie alleen in het groote groot meent te kunnen wezen, mist de ware grootheid. Den waarachtig grooten mensen herkent men aan zijn optreden in het alledaagsch bestaan. Wie alleen in de dramatische momenten groot blijkt, is een tooneelspeler. Het zijn zijn kothurnen, — zijn tooneellaarzen, — die hem grooter doen lijken dan hij in werkelijkheid is. Zijn bankbiljet is valsch; ware het echt, hij zou het immers, voor kleingeld kunnen wisselen. Doch juist in onzen dramatischen tijd wordt men vaak verrast door menschen, die men tot nu toe uitsluitend van den kleinen kant bad leeren kennen, omdat het alledaagsche leven geen gelegenheid had geschonken tot zedelijke heldendaden. Men vond ze soms ietwat pietluttig, ietwat gewoontjes, ielwat saai Maar nu er door de omstandigheden standvastigheid, moed offervaardigheid van hen wordt geëischt en liet lot heb eensklaps in-een heldhaftige situatie plaatst, blinkt hun karakter ons te- als zuiver goud. Wij gevoelen ons met eerbied vervuld voor menschen, die wij tevoren over het hoofd hadden gezien. Het errast ons, zooals wij verrast zouden zijn, vaniieer wij iemand, dien wij wel eens in en snoepwinkeltje ontmoet hadden, waar -ij met centen betaalde, bij het loket van de iank een groot bedrag zien uittellen. Er komen oogenblikken, waarop wij ons kopergeld voor zilvergeld moeten inwisselen. Dat is, wanneer alles van onze persoonlijkheid wordt gevraagd, wanneer wij da volle kracht van ons karakter moeten bijeenzamelen en ons uiterste moeten geven. Dan moeien do kleine plichten wijken voor den grooten plicht. In de gelijkenis verkoopt een man al, wat hij bezit, voor de parel van buitengewone waarde. Zoo komt soms Ook voor ons het dramatisch oogenblik, waarop wij alles te gelde moeten maken om het in te ruilen voor hetgeen dan ons eenig betaalmiddel is: de heldhaftige, deugdzame daad, waarin da mensen van karakter zijn gansche persoonlijkheid legt. H. G. CANNEGIETER. --- „Wilde palmen", Juniperussen, in een Drentsen heileveld (bij Kamps onder Rolde). --- Wobkje Kooistra, van Warga, die bij de Donderdag gehouden Elfstedentocht de eerste dame was. die de eindstreep passeerde. --- WIE HEEFT EEN VERKEERD RIJWIEL MEEGENOMEN? Op Woensdag 29 Januari j.l heeft bij den kapper Kooistra, Groot Schavernek no. 3 alhier, een verwisseling van rijwielen plaats gehad. Vermist wordt een zwartgelakt damesrijwiel, merk Gedo, nikkelen stuur, vrijwiel, bandrem, kettingkast, metalen rokbes-ehermer, bagagedrager, imitatie Terryzadel* electrische lantaarn met zwarte kap, voorzien van belastingmek. Achtergebleven is aldaar: een zwartgelakt damesrijwiel merk Winner, nikkelen stuur, vrijweel, bandrem, kettingkast, rokbeschermer, bagagedrager met stander, Terryzadel met taschje, electrische lantaarn gemerkt Aryla, geldig belastingmerk in busje om de stuurpen. In verband met het vorenstaande verzoekt de commissaris van politie de eigenares van het achtergebleven Winner-rijwiel, die thans vermoedelijk in net bezit is van het Gedo-rijwiel, zich ten spoedigste te melden aan het politiebureau (Afd. Recherche) aan de Nieuwestad te L'warden. --- Zij pikken ook een graantje mee. Straatjongens als de musschen zijn, late» zij zich niet gauw afschrikken (foto Weltbüd) ---