STADSNIEUWS PRIJSVRAAG. >- — Bij de door de Vereeniging tot Bevordering der Bouwkunst le Groningen uitgeschreven bouwkundige studieprijsvraag werd de tweede prijs behaald door den heer H. Eldering, te Huizum. --- MEVROUW DE WED. DS. JAS OVERLEDEN In den ouderdom vaii 94 jaar is te Schiedam overleden mevrouw de wed. P. A. J. Jas (Igminia Arnolda-Cornelia Roos). Ds. Jas was indertijd een bekend predi kant hier ter stede, die ook menigmaal voor de alhier verblijf houdende troepen, wanneer deze in kampementen gelegerd waren. een preekbeurt vervulde. --- DE PROV. FRIESCHE VEREEN. ASTHBRO. Jaarvergadering. — — De Prov. Friesche Vereen. „Astnbro" hield op 17 Febr. haar jaarvergadering in Zaal Schaaf alhier. In zijn openingswoord gaf de voorzitter, de heer A. de Vries, een beknopte uiteenzetting over de arbeid in het afgeloopen jaar, waarbij hij wees op de groote moeilijkheden bij de propagandavoering, als gevolg van de tijdsomstandigheden. Ondanks deze moeilijkheden bestaat er echter geenszins reden tot ontevredenheid. Immers als de kroon op ons werk werd in het afgeloopen jaar gevestigd te Amsterdam de zetel der Ned. Ver. „A6thbro", waarbij de Friesche vereeniging thans is aangesloten De bestuursverkiezing had tot gevolg, dat de heer S. de Ruiter bij acclamatie werd herkozen, terwijl in de vacatures werd voorzien door de verkiezing van de heeren P. Boersma en v. d. Heide. Tot lid der controlecommissie werd de heer P. Kracht aangewezen. De jaarverslagen van secretaris en penningmeester werden goedgekeurd, waaruit bleek, dat het ledental met ca. 40 °/o was gestegen; statuten en reglementen, ontworpen door de Ned. Ver. werden behandeld en aangenomen. Door het hoofdbestuur der Ned. Ver. werd de Prov. Friesche Vereeniging opgedragen in Friesland meer plaatselijke vereenigingen te stichten. --- Vereeniging van Kerk-voogdijen Friesland. Jaarvergadering te Leeuwarden. De Provinciale Afdeeling Friesland van de vereeniging van kerkvoogdijen in d° Nederlandsche Hervormde kerk, hield gister in de koffiekamer van de Harmonie haar jaarvergadering onder voorzitterschap van den heer J. A. Bakker te Menaldum. en wees er op, dat er thans voor de vereeniging zeer belangrijke problemen aan de orde gesteld zijn. Met erkentelijkheid gewaagde spreker er van, dat de Synode ten opzichte van vele vraagstukken op het advies en de voorlichting der vereeniging prijs blijkt te stellen. Er is thans door de Synode een commissie benoemd, waarin ook onze vereeniging is vertegenwoordigd — aldus spreker — die het vraagstuk van de verhouding tusschen bestuur en beheer der krek tot een oi>'ossïng zal trachten te' brengen. Ook zijn er thans wijzigingen aanhangig gemaakt van het reglement op de predikantstractementen, in verband waarmede de aandacht der vereeniging gevraagd werd. Spreker besloot zijn openingswoord met "mede te deelen, dat de vereeniging steeds meer aanhang krijgt; bijna 1000 kerkvoogdijen in den lande zijn thans bij de vereeniging aangesloten en van de enkele honderden, die dit nog niet gedaan hebben, behoort het meerendeel tot de categorie Van de zeer kieine gemeenten, voor wie toetreding tot de vereeniging uit financieele overwegingen bezwaarlijk is. --- De jaarverslagen. De secrelaris-penningmeester, de heer J. G. Jansonius, te Huizum, bracht hierna de jaarverslagen over 1940 uit, waaraan wij het volgende ontleenen. Het. aantal aangesloten kerkvoogdijen steeg in 1940 met 14 tot 149; in 1941 traden tot dusver nog als nieuwe leden toe zes kerkvoogdijen, zoodat bij de provinciale afdeelingen thans 155 kerkvoogdijen zijn aangesloten. Er zijn in Friesland thans nog 19 kerkvoogdijen bij de landelijke vereeniging aangesloten, die niet in de provinciale afdeelingen georganiseerd zijn, hetgeen de secretaris een onjuiste toestand achtte. Het secretariaat der provinciale afdeeling heeft aan verscheidene kerkvoogdijen advies gegeven over tal van beheersaangelegenheden. Uit de rekening en verantwoording bleek, dat de ontvangsten 1456, de uitgaven f2Ol bedroegen. De begrooting voor 1941 werd vastgesteld overeenkomstig het ontwerp van het hoofdbestuur. De geraamde ontvangsten bedragen f 630, de uitgaven f 400. --- Bestuursverkiezing. Aan de orde was vervolgens de verkiezing van een bestuurslid wegens periodieke aftreding van de kerkvoogdij Menaldum, welke zich niet voor een herkiezing beschikbaar stelde. Gekozen werd de kerkvoogdij le Harlingen. i --- De verhouding tusschen Bestuur en Beheer der kerk. De voorzitter hield vervolgens een inleiding over ..De verhouding tusjchen Bestuur en Beheer der Kerk", waarbij hij op de voorgrond stelde weinig aandacht te willen schenken aan de historische achtergrond van het probleem, hetgeen immer* de beoordeelinir van het probleem in het huidige tijdsgewricht slechte zou vertroebelen. Toen spreker voor het eerst optrad als voorzitter der landelijke vereeniging, liet de verhouding tusschen bestuur en beheer iv de top van het ' kerkgenootschap wel het een en ander le wenschen over. Mele door de arbeid der vereeniging. welke ook in de gemeenten een goede verhouding tusschen beheer en bestuur wenschte, ie de samenwerking tusschen bestuur en behee' in de top der kerk vooruit gegaan, zood. ' de verhouding thans bijna ideaal le nor men ie. De Synode heeft bij haar wer! zaambeden de "beheersorganen door COP lüiesoriale afvaardiging erkend en u's n lueel voorbeeld van de goede ?■ king noemde epri ber • '•'■• v welke het weekl '-ad ■' '■ de Hcr\- i-' ■■'..- '•■'■" in thans ook onze vereeniging een plaatsje heeft gekregen. Van de #goede samenwerking in dc lep zal een gunstige afspiegeling in de plaatselijke gemeenten thans niet achterwege mogen blijven. Ook plaatselijk kan. gezien de huidige ontwikkeling in het kerkelijke leven, meer overleg gepleegd worden tusschen kerkeraad en kerkvoogdij, o.a len opzichte van de vaststelling van de ligger op de predikantstractementen, het kerkelijk bevolkingsregister, de verzorging van de openbare eeredienst, het liturgisch vraagstuk, het onderhoud van kerkelijke bouwen en de offervaardigheid der gemeenten. Vooral ten aanzien van het laatste punt is een geregeld contact tusschen kerkera'-ul en kerkvoogdij gewenscht. In verscheidene gemeenten is het met de offervaardigheid der gemeenteleden slechts matig gesteld, omdat sommigen meenen, dat dit slechts een bijkomende factor is. Het geestelijke leven moet juist in deze tijd door een groote offervaardigheid 'der gemeenteleden versterkt worden. Wij hebben altijd op het standpunt gestaan, dat de predikanten, vrij van aardsche zorgen, het Evangelie moeten uitdragen en daartoe is offervaardigheid noodzakelijk. Ook het vraagstuk van de zorg voor ie jeugd moet in overleg tusschen bestuur mi beheer betrokken worden. Enkele kerkgenootschappen, o.a. het Luthersche, staan op het standpunt, dat de kerk zich buiten de opvoeding van de jeugd moet houden Volgens spreker moet de jeugd wel degelijk in het werk der kerk betrokken worden en in dit verband bepleitte spreker de etic.v ting van vereenigingen van „Jong-Hervormden", gelijk deze reed? in verschillen ie gemeenten zijn opgericht. Spreker memoreerde hoe reeds verschillende gemeenten de jongeren gelden bijeen zamelen voor restauratiefondsen en in andere gemeenten de gelden voor de Hoofdelijk? Omslag ophalen. Het uiteindelijke ideaal van het hoofdbestuur der vereeniging is. dat deze vereeniging als ongerepte beheersfiguur in het organische verband van de kerk wordt opgenomen, waarbij ook gedacht wordt aan ecu afvaardiging der vereeniging in de Synode. De vergadering is hierna verdaagd tot. des middags, toen de heer F- van Dijk Tzn. te Leeuwarden een inleiding heeft- gehouden over: „lets uit de geschiedenis van kerk en kerkbouw." --- Mededeelingen. Bij het verslag van de Commissie tot wering van schoolverzuim over 1940 maakt de heer H. DE BOER enkele opmerkingen. Hij wijst daarbij allereerst op de sterke stijging van het aantal verzuimen, dat opliep van 151 in 1938 tot 291 in 1940. De commissie wijt deze stijging aan enkele factoren, die voor een deel voortvloeien uit de oorlogsomstandigheden. Drievierde van deze verzuimen bleek ongeoorloofd te zijn, en daarvan weer een vierde het gevolg van het zg. spijbelen- De oudere bleken vaak geen invloed meer op hun kinderen te hebben. Spr. meent, dat hier maatregelen móeten worden genomen. Wie zal zeggen, dat de toestand niet nog erger zal worden, wanneer de oorlog nog lang voortduurt? In Rotterdam is, naar spr. betoogt, door soortgelijke omstandigheden ree ie een sterke stijging van de jeugdcriminaliteit opgetreden, waartegen mm thans maatregelen beraamt. Dat bewijst dat wo hier met een ernstig verschijnsel hebben te maken; het rapport is een waarschuwing. Een stijging der jeugdcriminaliteit is hier nog niet voorgekomen, maar moet worden verhinderd. Spr. meent, dat de gemeenschap hier een taak heeft. Hij wil geen bepaalde maatregelen vragen,' maar dringt.er op aan, dat 8.. en W. aandacht aan het rapport*zullen willen wijden. De VOORZITTER meent, dat men moeilijk bepaalde maatregelen kan vooretellen; deze materie is daarvoor te ingewikkeld. Reeds eenige jaren heeft deze. zaak de aandacht van B. en W. Een middel, dat men eenige jaren geleden kon toepassen, ie nu onbruikbaar, doordat de. kinderen op verschillende tijden naar-school gaan. Het is echter van het grootste belang, dot de ouders de beteekenis van deze aangelegenheid inzien. De stijging van het aantal verzuimen is nog niet onrustbarend, maar een verdere toeneming moet toch worden tegengegaan Conform het voorstel van B. en W. wordt het rapport vervolgens voor kennisgeving aangenomen. --- Benoeming. Voorstel van B. en W. tot benoeming van een lid van de financieele commissie, va cature-U. do Wallen Benoemd wordt de heer Geeris met 22 st. De heer Feitsma krijgt 'L st., de heer Praamsma 1 st., blan co 1 stem Voorstel van 13. en Wi tot overplaatsing van den heer A. Roosma als hoofd van gemeenteschool 13a naar gemeenteschool 1. Z.h.st. aangenomen. --- BURGERLIJKE STAND LEEUWARDEN, van 17 t.m. 19 Febr. Geboren: Gerrit zv. G. Reileema en D. van Wijk; Marian dv. J. Prineen en G. Geerdink; Jelle zv. H. Jelgersma en H. de Vries; Rinze zv. G. van der Heide en K. Koopal; Pieter Jakobus Evers zv. H. Bootsma en A. Halma, van Marrum; Wieke Annte dv. A. Kamstra en W. Zijlstra; Geertje dv. A Veenstra en I. de Leeuw; Petrus Richard zv. L. F. A. Heijsters en A Ploeg; Uko Cornelis zv. U. C. Pruis en I- T. I. Smits. Ondertrouwd: A. Hoekstra. 28 j. vau Nijmegen en J. H. Meijer, 29 j. Overleden: D. de Jong, SO j.. man van S. Gras; G. Tadema, 5ö j., wed. van .1. Veiver; K. v. d Ploeg. 53 j., man van R, de Jong, van Arum A. 0. :ngen. 84 j., wed. van G. Boèkenoogen; J. ten Brug. 77' j., man vanS, de Koe; J. Oostérhoff. 70 j., man van C. M Weeselink, eerder wedn. van B- J. Hajonidee v. d. Meuien; G. Jagei, 49 j., vrouwelijk ongehuwd; M. C. de Boer, 73 j., vrouwelijk ongehuwd; K. de Jong, 67 j., man van A. Keuning; P. Attema, 61 j.,'wed. van A. Hnringa; G de Vries,' 85 j., wed. van W. v. d. Zweep; A. H. Vos, 97 j.. wed. van-J. W. v. Dijk; J. Fortuin, 68 j., man van J. Stroosma; G. v. d. Woude. 76 j., wed. van A. Broekbuijsen; L. G. de Vriee, 79 j., geh. gew. met F. Hoogstra; Jelle, 2 dg., zv. H. Jelgersma en 11. de Vriee; A. Leers. 65 j., vrouw van W. Veltman; Gatse. 4 mnd., zv. IJ. v. Dijken P. Stedehouder; 11. de Vries, 61 j.. vrouwel. ongehuwd. WONSERADEEL, 6—12 Februari Geboren: Sietse zv. B. Miedema en 13. ten Brink le Hieslum; Marie dv. S. Anema en C. M. Faber te Witmarsum; SijUke dv. J. van der Eems en D. Althof te Pingjum. Ondertrouwd: C. L. Kramer te Putten (G.) en F. Ras te Kornwerderzand. Overleden: T. Hoekstra, 54 jaar, vrouw van F. Hiemetra te Arum, overl. te Leeuwarden; Anna Kuipers, 20 jaar, ongeh., te Kimswerd, overl. te Leeuwarden; B. Steonsma, 69 jaar, wed. van A. Kamstra te Arum; P. Wiersma, 54 jaar, vrouw van K. Velzen te Parrega; J. van der Velde, S 6 jaar, wed. van J. de Boer te Witmarsum; V. Hengst, 62 jaar, wed. van D. Yska 'te Gaast.. --- Leeuwarder Gemeenteraad 19 Februari. De Raad is hedenmiddag bijoen geweest onder voorzitterschap van den loco-burgemeester, den heer G. Botke. De burgemeester en de heer J. de Boer waren wegens ziekte verhinderd; voorts waren afwezig de heeren Turksma en Beuving. ' --- Verhuring winkels. Voorsiel van B. en W. tot verhuring van de winkel op de hoek van de Tuinen ZZ. en de Voorstrcèk aai. D A. Dirks. Aangenomen Voorstel tot verhuring vau de perceelen Dróevéndal no. 1, Oude Oosterstraat no. 4 St. Jacobsstraat no ;op no. 2, Ossik'op 2e, eu'BerlfkulfM'niatJtt' 13, resp. aan Dr. S. Vi'arténa, A eu T. Haak, mei A. M Duijm, F- van der \veüd. J. van der Meulèn en Jildo van der Meuien. Aangenomen. De heer MEF.K wijst op een clausule in de huurcontracten, krachtens welke het onderhoud geheel voor rekening van de huurders komt. Is. zoo vraagt spr., hierop controle? üo VOORZ. veronderstelt van wel. Het voorstel wordt aangenomen. --- naar de eischen des tijds Ingericht. Spr. zegt, dat de nieuwe gevels In de trant van de oude zullen worden opg brokken en goed zullen passen in hun omgeving. Het opzetten van een plan voor algeheelc nieuwbouw zal zeer veel tijd vorderen; een snelle uitvoering van dit plan is ook noodzakelijk met het oog op de benoefte aan ruimte, die thans wordt gevoeld. Nadat spr. nog enkele opmerkingen neeft beantwoord, wordt overgegaan tot de replieken. De heer POSTHUMA wil wichten voor 't argument, dat hier snel moet worden gehandeld. Spr. heeft zijn opmerking over Gem.-werken vooral gemaakt, omdat hij sinds jaren heeft verzet tegen de inschakeling van provinciale ambtenaren in de diensten der gemeente. De heer ROM COLTHOFF meent, dal men de raad niet mag verwijten, dat men voor de derde maal dit voorstel te behandelen krijg. B en W. hadden dan indertijd maar een beter voorstel moeien indienen. De heer MOLENAAR antwoordt hierop, dat het vorige voorstel in de raad geen verzet heeft ontmoet. Hij gaat op verschillend-J opmerkingen, door de raadsleden gemaakt, in, waarbij hij zich kant tegen de houding van B. en W., die aan de opmerkingen van de provinciale deskundigen, meer waarde hechten dan aan die van hun eigen ambtenaren. De heer PRAAMSMA besloot, dat deze post oorspronkelijk een onderhoudspost is geweest. Voor verwijten in de een of andere richting is hier geen plaats. Wanneer men eenigermate nauwkeurig de stukken heeit gelezen, dan weet men, dat het heele gebouw wordt vernieuwd. Voor algeheele vernieuwing zou men geen vergunning krijgen. ' Mevrouw v. DIJK vraagt, of er misschien na Zaterdag nog uieuwe stukke zijn gelegd'? ■ Jfi _e VOORZITTER ontkent »• brengt vervolgens het voorstel v in stemming. Het wordt aanvaar siemmen. (Tegen de heeren V» é Buiël, Rom Colthoff en Ferme^J v. Dijk.) --- HET GEBOUW RAADHUISPLEIN 30. In Augustus 1940 heeft de Raad een bedrag van f 12.800 beschikbaar gesteld voir de "noodzakelijk gebleken verbetering van bet gebouw Raadhuisplein 30, en voor wijziging.van de indeeling ervan. Ged. Staten bleken echter, conform het oordeel vau dtrii hoofdingenieur van de Prov. Waterstaat, van meening, dat onder de algeheels verbetering ook diende te worden begi epen het herstel van de voor- en zijgevel van het pand, die sterke vervalsverschijnselen vertoonen. Het oorspronkelijke plan is daarop herzien en wordt thans iv de nieuwe vorm duor B. en W. aan de Raad aangebodea. In verband hiermee en als gevolg van de stijging gen het onooglijke ervan. Ook spr. had g-iarne een teekening gezien, waaruit had kunnen blijken, dat met zijn bezwaren rekening werd gehouden. Hij zou er voor voelen, het oude gebouw geheel af te breken. De "VOORZITTER had gedacht, dat de hselo Raad de gevoelens van den heer Praamsma zou deelen. Het gebouw wordt bijna geheel vernieuwd en --- nog de traditie van den omroeper, die iedere belangrijke mededeeling 0 | jU)g op deze merkwaardige wijze bekendmaakt (Foto Pax-Holland) --- TIJDELIJKE TOELAGE VOOR GEMEENTEPERSONEEL. Tenslotte wordt besloten toi van verordeningen tot het ve een tijdelijke toelage aan het g A eoneel eu tot wijziging vau de h verordening. .I,^ De beer POSTHUMA had de'j| nen liever nog wat extra ve' Spr. vraagt nog enkele i"1: meent, dat lieden, die zoo af.e° „dij van de gemeente werken, niet J geling vallen, en hij zou gaa™ ,i met hun bezoldiging hiermee m wordt gehouden. Is bruto loon * f pensioengrondslag? Dan meent bepaalde gevallen de grens van worden overschreden. De heer WIERSMA verbeu; het voorstel van B. en W. 0 laag naar spr.'s oordeel, maar o .1 het college niets doen. Spr moeilijkheden, als gevolg van °e M kosten van levensonderhoud v' ..._?] eoneel, dat net boven deze grea even zwaar ziju als voor hen, , p deze grens liggen. Spr. heriune besluit van de Prov. Stalen va"Jjy|ef voor alle salariseen beuedeu '-^r(ji hooging van 10 % hebben baast zich erover, dat hier nie' lijks kan worden voorgesteld, » d hij of het besluit van Zeeland » I ring van het Rijk zal krijgen, y voorts, om bij de bepaling »a 0 „ld bedrag geen rekening le inkomsten wegens overwerk ol beid. 11 0 De VOORZITTER beantwoord1 maakte opmerkingen, waarbij hU dat de regeling in het algemeen * a lijkheden zal opleveren. ÓnbiHl» len steeds voorkomen van een afwijkende regeling zou zijn. meer niet. ~ »n' Nadat de heeren POSTHUMA $ SMA nog een opmerking hebpe' | en deze door den VOORZITTEN ( woord, wordt het voorstel va" aanvaard. _ --- Zitting van het Duitsch Landgerecht. Beleediging van de Duitsche Weermacht. Een ambtenaar van het depal jjjjjj Sociale Zaken, de 40-jarige J ' was met de behandeling van heden van gesubsidieerde 'nst°eli'ï'\ bij een ambtelijk bezoek aan ILjtstll' ~ huis nabij Breda een in de f »# gesteld gedicht bij zich, dat c Me] Duitsche Weermacht in hooge » de • I digende strekking had. Hij "e\ei «•' I trice van het huls het gedicht vl j vroeg, nadat zij het gelezen schrift van te mogen nemen, (oCii goedvond. De directrice droeg assistente op, vier doorslagen ? g]joeïfl schrijfmachine te maken ten ..njjfi.. eenige aan de inrichting ver^er, sonen. Een dezer, oen boekhou jet tijd tot tijd de administratie vat"ge€ terhuis kwam nazien en die den heer M. daar aanwezig «■* \p afschrift mee naar huis en toon o.a. aan zijn 17-jarigen zoon. ,jBflP', Met genoemden ambtenaar ha" <$ de directrice, de assistente en pc», der zich voor het Landgerecht l jjjii. te verantwoorden wegens versp het lied in kwestie. mW M. erkende een groote fout t? p maakt door het Duitsch-vijand'S de directrice van de instellingi eK * | uit hoofde van zijn ambt op be $h laten lezen, doch hij voegde niet de bedoeling te hebben » aa» verspreiden en het dan ook D' j ren te hebben gegeven. ~ 'V De directrice gaf toe, dat z'J vJ». teil had laten maken ten behoef ge aan de inrichting verbonden van de vrouw van den doktef' j jji)i-| overigens alle politiek buiten D' De assistente bevestigde, "a,arefl 9 had overgetikt in vier.exemP zij welbewust van de inhouo i genomen. jde Jf De boekhouder had, zoo *e' o-ff'g» gedicht .aan enkele zoon, laten lezen, omdat hij .j gesteld vond. isaß^J In zijn eisch deed de StaaK, Q komen, dat het zeer verkeerö ten met een voor Duitschland jjt J inhoud te verspreiden en a et A t-en ambtenaar als M. ernstig iei aangerekend, wijl hij als vf*.tis $ ST van het departement bet o ê inrichting kwam brengen. Ne ff)et JH 15 maanden gevangenisstraf van drie maanden preventieve Tegen de directrice eischte boete (in verband met haar 8 yf! j tecetand werd in dit geval straf gevorderd), tegen de a"\- (e1' JJ maand met aftrek van PreveD!loUolV een maand) en tegen den hoe* a|ir (ij maan-len gevangenisstraf. 0I uieiii9 de drie in voorloopige heen j brachtc maanden. totjfl'i De rechter veroordeelde ,*fs"_l gevangenisstraf, de directrice '° ari*sy van in verrekening met vC,°n'|e IV wordt afgetrokken), de assis'e' „c' I komstig de eisch tot een maa" $&* en den boekhouder tot zes n > aftrek --- Maandagmiddag werd vierjarig meisje B. H., wonend* , wiikscheweg te Den Haag, op , kade aangereden door een Paa.]0i doordat de voerman voorrang ',;- en hierdoor op 't trottoir ' jji Het kindje werd met ver*' W beenen en rug naar het zieke e % Zuidwal vervoerd, waar het iD pen nacht ia overleden, ---