Het geheim der Noormannenpoortjes door S. v. d. Meulen en Jr. J. B. Vries 14. III 5. Het altaargiaf in de kerk. Wille herleidt liet kerkgebouw uit ds kultushal der Steentijd en het altaar mei de crypt er onder uit ütt altaargraf (zie afb. 4). Het kerkaltaar zou dus oorspronkelijk een altaargraf geweest ziju. Dat het dit inder daad ook was, blijkt uit verschillende gegevens die wij bij Lechler vonden. „Oorspronkelijk stond de Heiligen-sarcophaag in een crypt onder het altaar. Hier werd hij slechts bij processies vandaan gehaald en bij bijzondere feestelijke gelegenhe den achter het altaar in de kerk geplaatst Toen zich omstreeks het jaar 1000 de christelijke ritus veranderde, bleven de Heiligen-sarcophagen steeds op het altaar staan." Duidelijk is hier de herkomst uit het voor-christelijke altaaigraf te onderkennen Nu de ingang van de crypt. Als een der oudste altaartypes mogen we zeker de „kribbe"-voorstellii!g van afb. 3 beschouwen. Het kleine poortje is hier voor ons duidelijk zichtbaar aangegeven. Gezien de bijzondere religieus» beteekenis, zal dil poortje aanvankelijk ook voor de bezoekers van de kerk zichtbaar geweest zijn, m.a.w dus in die zijde van het altaar zijn aangebracht, die naar de zitplaatsen gekeerd was; bij Oost-Westoriëntatie, dus aan de West-zijde, bij de oorspronkelijke Noord- Zuid-oriëntatie dus aau de Zuid-zijde van het altaar. Of zich onder 't iltaar in de moderne ka tholieke kerk ook 'n crypt bevindt, en zoo ja hoe de toegang daartoe is, is ons niet bekend. In de kapel bij de kloosterruïne te Sibculo (Twente) bevond zich onder bet altaar een crypt, met de ingang aan de achterzijde van het altaar. Merkwaardig is dat het vo!kslige haardvuur in ac woning. Later ge verhaal hier ook weer spreekt vau een kist, die in deze crypt gestaan zou hebben. Deze crypt zou tijdens de opgravingen tegen het donker worden ontdekt zijn. De arbeiders zouden toen door een kleine opening er een kist in hebben zien staan. Men maakte ds opening dicht om hel onderzoek de volgen de morgen voort te zetten. Toen men er de volgende morgen weer naar keek, was de kist „met de kloosterschat" echter verdwenen. Enkele vrijwel geheel vergane resten van een met koper beslagen kist hebben wij echter in deze crypt teruggevonden. De volksoverlevering had dus ook hier weer gelijk door te beweren, dat er oorspronkelijk een kist in het keldertje onder het altaar had gestaan. De ingang aan de achterzijde van het altaar houdt misschien verband met het achter het altaar, dus verborgen voor de gemeente, plaatsen van de Heiligen-sarcophaag. De hooge beteekenis van het poortje als plaats der wederopstanding maakt het echter alleszins waarschijnlijk, dat dit oorspronkelijk wel voor het v°lk zichtbaar wis aangebracht. In de oude Noord-Zuid georiënteerde voor-christelijke en gedeeltelijk vroeg-christelijke kerk bevond het poortje zich dan iv de Zuidzijde van het altaar. De Zuidingang vinden wij ook bij georiënteerde hunnebedden (Wirth). Wilde men de crypt binnengaan, dan kon men dit alleen door het poortje, dat echter zoo klein was, dat men zich op zijn minst diep moest buigen Uit de ligging van het koor op het Noorden volgt, dat men zich bij het binnengaan dan diep voor het Noorden boog. Het poortje van het altaar-graf in de op voor-christelijke wijze georiënteerde kerk voldoet dus geheel aan de beschrijving dia de volksoverlevering van het „Noormannen poortje" geeft. a. Steentijdkerk met altaargraf. b. Christelijke kerk met altaar en crypt onder het altaar, (a. Eu b naar Wille.) --- G De symboliek van het poortje. „Door de symboliek worden de eenvoudigste, de doodgewoonste dingen gewijzigd en geïdealiseerd en krijgen zij nieuwe en om zoo te zeggen onbegrensde waarde... De lap goed, die wij in de gewone omstandigheden als een oud vod zouden weggooien, vereenigt, ais hij aan het eind van een stok bevestigd is, al de hooge idealen in zich, die in hot denkbeeld vaderland vervat zijn; en Ivvee lijnen, welke elkander zijn voldoende om aan millioeiitrn christenen -de verlossing der wereld door het vrijwillige offer van een God in herinnering te brengen " Aldus omschreef Graaf Goldet d'Alviel'a de beteekenis der symboliek. Daarom is ook een onderdeel van een voorstelling voldoende om de gedachte aan do geheele voorstelling wakker te roepen Zoo symboliseert ook de weergave van hei poortje de geheele wedergeboorte-gedachte We vinden de poort als symbool der op standing reeds in Egypte zelfstandig optre den. Kristensen deelt hierover het volgende mede: „In de doodendienst leveren de grafstelen de meeste voorbeelden van de deursymboliek; een menigte stelen hebben de vorm van een deur en op de voorzijde is een deur afgebeeld (zie afb. 5). De reden ligt voor de hand. De afgestorvene leeft in .de opgerichte stele; wanneer die bovendien nog een deur voorstelt, is dat omdat ook de deur de plaats en het symbool der opstanding is. De deurteekeningen op de sarcophaag hebben dezelfde beteekenis...." Het runeteeken van de f oerboog symboliseert ook f | de poort en is daar- ' * door ook het teeken. der wedergeboorte, het heilsteeken. Men denke slechts aan het gelukbrengende hoefijzer. In het bovenaangehaalde gebruik om zwakke kinderen onder de oer-boog-vormige takken van de braamstruik door te laten gaan is reeds een ia een bepaalde vorm groeiende tak voldoende om poort en we dergeboorte te symboliseeren. In het oude Rome kennen we de Janus poort. Kristensen verklaart de beteekenis van deze poort als volgt: „De oorspronkelijke en godsdienstige beteekenis van de Januspcort komt aan het licht bij het Romemsche gebruik, om den ter dood veroordeelden, maar begenadigden misdadiger of vijand, onder het juk door te laten gaan. Het juk was een Januspoort, het symbool van de overgang van dood tot leven en van leven tot dood; onder het juk doorgaan was de redding. ledereen kent de geschiedenis van Horatius, die uit patriottische ijver zijn zuster vermoord had. en in plaats van zelf de dood te ondergaan, de moord boette door met bedekt hoofd onder het juk van Janus-Junonius (den god van de nieuwe maan), door te gaan. Hij verrichtte daarmee een sacrale handeling (capfte adoperto), een daad van verzoening, die hem in staat stelde weer onder de levenden te leven. Zoolang de bloedschuld op hem rustte, behoorde hij den dood; 't doorgaan onder het juk, Janus-juk, had ten gevolge, dat de dood zijn aanspraak op hem verloor; hij hoorde opnieuw tot deze wereld. Het komt ons voor, dat uit deze samenhang stellig blijkt, dat het juk de poort is tusschen de andere en deze wereld, de poort van het doodenrijk. De verlichte, rationalistische kringen in en vóór de keizerstijd stonden hier zonder eenig begrip tegenover en gaven da verklaring, die later de gangbare is geworden. Het juk werd als het slavenjuk opgevat, en hij die er onder door ging erkende daarmede zijn minderheid eu zijn nederlaag Maar Horatius ondei wierp zich aan geen smadelijke vernedering; hij werd geen slaaf, maar volbracht een godsdienstige bande ling („piaculum"), die hem van de dood redde. L'vius verhaalt dat het juk, dat men bij die gelegenheid oprichtte, later altijd op algemeene kosten onderhouden werd. Een onverklaarbare eerbied voor een teeken van openlijke schande, maar heel begrijpelijk voor een heilig voorwerp en een heiligs plaats, de poort vau Janus met dezelfde beteekenis als de poort van Hades." Het poortje is dus, ook als het alleen optreedt, eer, heilige plaats en '.et gaan door dit poortje een godsdienstige handeling, die de wedergeboorte symboliseeiL Graïstele in de vorm van een deur (naar Kristensen) --- 7. Het Noormannenpoortje. In het voorgaande hebben wij in het oorspronkelijke kerkgebouw een poortje beschreven, dat als toegang tot het altaar-graf, alle eigenschappen van het Noormannen poortje had, n.l. een klein poortje, de eenige toegang tot het altaargraf, waar men alteen gehuki door kan gaan en dan een buiging naar bet Noorden maakt. Verder hebben wij aangehaald hoe het poortje als symbool der wedergeboorte voor kan komen fn het gaan door dit poortje oorspronkelijk een rlechlige godsdienstige handeling was- Het Noormannenpoortje aan onze kerken kan afgaande op de volksoverlevering als een soortgelijk symbolisch poortje opgevat worden. Door het in de Noord-muur te plaatsen werd de verbinding met de voor* christelijke heilige richting hersteld. Ging men er, evenals bij het altaargraf, vanuit de kerk dcor, dan was het gericht als de poort van het doodenrijk en herstelde het de verbinding met de heilige Noordrichting. Men kan dit opvatten, als een bewust hierop teruggrijpen van de kerkbouwers, doch ook als een concessie van de kerkelijke autoriteiten aan nog sterk in het volk levende voor-christelijke ideeën. Wij hebben tot nu toe steeds aangenomen, dat het Noormannenpoortje een bepaald poortje in de Noordmuur van de kerk is. Is deze opvatting echter juist? Ten eerste komen in de Noordmuur van sommige kerken meerdere poortjes voor, zoodat het niet zonder meer vast staat, welke hiervan het bewuste poortje is Dit vast te stellen lijkt ons practisch onmogelijk, daar de volksoverlevering ons hierbij geen hou-vast geeft. Ook is het mogelijk, dat het Noormannenpoortje in het geheel niet in de kerkmuur heeft gezeten, doch dat in verband met de heilig 6 noordrichting, het volk de herinnering aan dit poortje, aan een noordingang van de kerk heeft gekoppeld. Het zoeken van de Noormannenpoortjes in de Noordmuur heeft dan geen zin, omdat ze dan daar nooit geweest zijn. Het oorspronkelijke Noormannenpoortje kan dan het poortje in het altaargraf, zelfs ook alleen de symboliek van de oer-boog geweest zijn. Verder bestaat de mogelijkheid, dat in dien hier inderdaad aan een bepaald poortje in de Noordmuur gedacht moet worden, dit poortje slechts symbolisch was aangebracht. Vele poortjes in de Noordmuur zijn dichtgemetseld. Het zou van belang zijn. om eens na te gaan, of er hieronder ook zijn, die nooit echt, doch slechts nagebootste poortjes aan de buitenkant der muur waren. We zouden dan op het gebied der banning van voor-christelijke heilige symbohm aan de buitenkant dit kerk komen, waar van er vele voorbee/deri aan Duitsche kerken bekend zijn. Het heilige poortje dat nauw verbonden is niet de opvattingen die het Noorden als heilige richting beschouwen is dan gebanneu aan de Noordmujr can de kerk. De volksoverlevering heeft dan de oorspronkelijke beteeke'i's bewaard, doch het poortje hoort niet op de tegenwoordige plaats thuis Men z'ef het, er blijven neg vele vragen open. Wij gelooven dan ook piet het geheim van de Noormannen poort jes geheel ontsluierd te hebben. Wel zijn wij van meening, da' de overlevering betrekking heeft op een poortje, dat de wedergeboorte, de opstanding uit de dood symboliseert en dat als symbool oer-oud is. De oplossing ligt vdgens onze opvatting dus in de voor-christelijke poortsymboliek, ais weergave van de wedergeboorte ües vleffches. --- De loonen bij de werkverruiming. Wat het binnenkort te verwachten besluit zal bepalen. In „Werk en Steun", het tijdschrift voor steunverleening en werkverschaffing, doet ir. W. H. van Eek eenige algemeene mededeelingen over een reeds aangekondigd en binnenkort te verwachten besluit inzake een geheele reorganisatie van loonen en arbeidsvoorwaarden van de tewerkgestelden bij de werkverruimingsobjecten. Het steunbegrip en armenzorgkarakter zal aan de werkverruiming worden ontnomen. Aangaande de nieuwe loonpolitiek deelt de heer Van Eek o.m. het volgende mede: • De volwaardige arbeiders zullen een garantieloon ontvangen, dat gebaseerd zal zijn op het in de streek geldende landarbeidersloon, waarbij aan de arbeiders, woonachtig in de meer stedelijke centra, een woonplaatstoelage zal worden toegekend, welke woonplaatstoelage zoodanig is berekend, dat grondloon plus woonplaatstoelage even onder het ter plaatse geldende contractloon voor de arbeiders-grondwerkers vastgelegd in groep 111 van het landelijk contract voor de bouwbedrijven, zal komen te liggen. Bij deze opzet is van de gedachte uitgegaan, dat de bij de werkverruimingswerken verlangde arbeid algemeen gesproken het midden houdt lusschen landarbeid en de arbeid van den grondwerker in do bouwbedrijven. Daarnaast zal voor de arbeiders, die de vereischte werkprestaties bij deze werkobjecten nog niet kunnen leveren om voor het garantieloon in aanmerking te kunnen komen, een overgangsloon worden vastgesteld, dat iets beneden het vorenbedoelde garantieloon zal liggen en welk loon op gelijke voet blijft geregeld als tot nog too in de werkverschaffing gebruikelijk was, d.w.z het basisuurloon zal geheel in aceoord moeten worden verdiend, waarbij trainingstoe lagen het den nog zeer ondeskundigen arbeider bij dit werk mogelijk zullen maken het basisuurloon te halen. Toont de arbeider, die onder de bepalingen van het overgangsloon valt, door zijn werkprestatie dat hij geacht kan wordeti het garantieloon waard te zijn, dan zal hij ten spoedigste worden overgeplaatst naar de groep van volwaardige arbeiders met de voor ben geldende garantieloonbepalingen. De verzorging van de plaatsing van de arbeiders, die vooralsnog geen werk in het zoogenaamde vrije bedrijf kunnen verkrijgen, zal worden opgedragen aan de organen van het rijksarbeidsbureau, derhalve los van de gemeentelijke instanties. De omzetting van het werkloosheidssubsidiefonds in een algemeen arbcidsFonds, waaruit, los van de gemeentebegrootingeo, ter uitvoering van een voldoende aantal werkverruimingsobjecten noodig voor de algeheele opheffing van de werkloosheid, subsidies dienen te worden verstrekt, zal onvermijdelijk ten siioedigste van kracht worden van het in dit artikel aangekondigde reorganisatiehesluit inzake de loonbepaling en de overige arbeidsvoorwaarden bij de werkverruiming, noodzakelijk dienen te 1 i olgen. --- De Centrale Keukens. Zullen misschien ook Zondags maaltijden gaan leveren. Naar het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening mededeelt, wordt overwogen om, indien mocht blijken, dat men de behoefte gevoelt, ook op Zondag maaltijden van de Centrale Keukens te betrekken, dit mogelijk te maken. Tot dusverre gaf men er de voorkeur aan, op Zondag zijn eigen potje te koken. Maar een verandering van gevoelen op dit punt schijnt, mede in verband met de invoering van de aardappelenrantsoeneering, niet uil gesloten. Velen van hen, die voedsel van de Centrale Keukens betrekken, kunnen moeilijk van de aardappelenkaart afstand doen. Men vindt het een bezwaar, dat men dan niet op Zondag, wanneer men zelf kookt, aardappelen kan eten. Stellig zou het aangenamer zijn, wanneer men hiertoe wel in de gelegenheid was. Maar de Centrale Keukens zijn onder de tegenwoordige omstandigheden wel genoopt, de geheele aardappelenkaart te vragen. Men bedenke overigens, dat, wanneer men, zelf zijn maaltijden bereidende. de beschikking over anderhalve kilogram aardappelen per week heeft, men evenmin in de gelegenheid is, eiken dag aardappelen te nuttigen. Hierbij komt, dat, nu de aardappelen zijn gerantsoeneerd, aan het betrekken van voedsel van de Centrale Keuken groote voordeden zijn verbonden. Wel is, tengevolge van de rantsoeneering, de hoe veelheid aardappelen in een maaltijd van de Centrale Keuken automatisch kleiner geworden, maar getracht wordt, de voedingswaarde van het menu toch zooveel mogelijk op peil te houden en het resultaat van deze pogingen is geenszins onbevredigend. Zooals men weet, is de portie voedsel, als gevolg van de aardappelrantsoencering, van 1.2 liter tot ongeveer een liter moeten worden verminderd. Maar deze vermindering is gepaard gegaan met een prijsverlaging van 25 tot 22 en, voor de vetkaartbezitters, van 13 tot 10 cent. Dat men voor dergelijke prij zen thuis een maaltijd van dezelfde voediugs waarde zou kunnen bereiden, moet uitgeslo ten worden geacht. Juist ter verhooging van de voedingswaarde wordt voorts de groente voor de helft gekookt, voor andere helft rauw in het voedsel verwerkt. Dat de rauwe groente van stronken ontdaan en terdege gereinigd wordt spreekt vanzelf. Zij wordt bovendien uitersi fijn verdeeld. De smakelijkheid gaat, door ge deeltelijke aanwending van rauwe groente, niet alleen niet achteruit, maar neemt zelfs toe. Misschien heeft men enkele dagen noodig om aan het nuttigen van een deel der groente in rauwe toestand te wennen, maar zoodra men er aan gewend is, zal men dit beamen. Van belang is, dat de hoeveelheid groente, die thans in een maaltijd wordt gebruikt dubbel zoo groot is, als zij vóór de aardappelenrantsoeneering was. Om de spijs voldoende te kunnen binden verwerkt men er voorts een kleine hoeveelheid — zoogenaamd ontsloten — aardappelmeel in. Hierbij draagt men er nauwlettend zórg voor, dat de hoeveelheid aardappelmeel niet te groot worde. Op deze wijze word* voorkomen, dat het voedsel een glazig waas krijgt, dat voor sommige menschen de aanblik minder smakelijk zou maken. Ter vergrooting van do smakelijkheid worden in de maaltijd de noodige specerijen in de juiste mate, verwerkt. De organisatie der Centrale Keukens on derhoudt, om de voedingswaarde van het verstrekte eten te allen tijde zoo hoog mogelijk te houden, voortdurend contact met he. Voorlichtingsbureau van de Voedingsraad — dat de menu's samenrtelt — en met het Centraal Instituut voor Voedingsonderzoek en het Nederlandsch Instituut voor Volksvoe ding, die geregeld het vitaminengehalte van de maaltijden controleeren. De, overal in he1 land gevestigde, keuringsraden voor waren brengen aan de organisatie der Centrale Keukens rapport over de deugdelijkheid van het verstrekte voedsel uit. Hun bevindingen blijken in de regel gunstig. De afnemers van het eten zijn er in het algemeen zeer tevreden over. Uiten zij klachten, dan worden die zorgvuldig onderzocht Blijkt een klacht gegrond — wat uit de aard der zaak wel eens voorkomt; de huisvrouw in een particuliere huishouding, heeft evenmin zonder uitzondering alle dagen succes — dan spreekt het vanzelf, dat aan de klacht wordt tegemoet gekomen. --- 25-jarig jubileum. TZUM, 13 Mei. De 16e Mei zal het 25 jaar geleden zijn dat Oepke Bijlsma ale werkman op de boerderij Nieuw Heerema State kwam, bij de familie S. J. Hilverda. Deze dag, die voor den werkman en ook voor den werkgever getuigt van een harmonische samenwerking in een steeds vriendelijke verhouding, zal ongetwijfeld voor beiden van groote betqekenie zijn, waarbij het beiden aan gelukwenschen niet zal ontbreken. --- Zestig jaar getrouwd. RINSUMAGEEST, 14 Mei. Maandag 19Mei a.s. hoopt het echtpaar J. Talema—Ozinga het gedenkwaardige feit te herdenken, waarop zij (JO jaar geleden in de echt werden verbonden; beide oudjes genieten nog het voorrecht van een goede gezondheid. De heer Talsma is 90 jaar, en zijn echtgenoote 80 jaar. Tevens is de heer Talsma de oudste inwoner hier ter plaatse. Het echtpaar Talsma, dat alom in ons dorp en ongetwijfeld ook daarbuiten bekend ie, zal het zeker op deze heugelijke dag aan belangetelling ontbreken. --- 25-jarig jubileum. ST; JAC. PAR., 12 Mei. Heden herdacht de arbeider Wietze Leystra de dag dat hij voor 25 jaar in dienst was gekomen bij den landbouwer L. Wallinga alhier. In 1930 kwam de heer D. H. Biernia op deze boerderij, bij wien Leyslra is gebleven. Deze dag is voor Leyslra en diens gezin niet onopgemerkt voorbijgegaan, 's Morgens bij het opstaan was de driekleur reeds op hun woning geplaatst; 's middags was er bezoek van de heeren Wallinga en Bierma met hun vrouwen, die den jubilaris en zijn vrouw elk een passend cadeau vereerden als bewijs van groote waardeering, en des avonds was er een gezellige kring van arbeiders om dit zilveren jubileum te vieren. --- Toeristentocht door Oostelijk Friesland. De leden van de A.N.W.B. en hun gasten tijgen er op uit. j Hoe verfrisschend het is in deze tijd ">' zijn vele zorgen er eens een dag op gaan, ondervonden deze winter de scha"' senrijders, die er uit waren gebroken genieten van de ijssport en van het buite" zijn. Nu staat de zomer voor de deur* utf8 de rechte lust om uit te gaan ontbreekt. Me ziet te veel bezwaren. De A.N.W.B. meen* gezien het heilzame van goede ontspannM zijn leden over het doode punt heen te m° ten helpen door het organiseeren van e 1" tochten. Ook de Noordelijke provincies W| gen hierbij hun deel. Op 25 Mei a.s. zal n door de A.N.W.B. een rijwiel-wandeltocll worden georganiseerd door een mooie en weinig bekende streek in D' Oostelijk deel van Friesland, waaraan i& wel Friezen als Groningers gemakkeW' kunnen deelnemen. ,< Reeds is, zooals de heer J. F. E. na, pers- en propagandaleider van de Bon. in een persconferentie meedeelde, het L heele parcours uitgestippeld. Waar de to' precies heengaat blijft voorloopig een 6' heim voor de deelnemers, maar wel •* gezegd worden, dat, dank zij de mede*8 king van landgoederen-bezitters, ook dM nen, die meenen Oost-Friesland goed to W nen. langs wegen zullen worden gevoer* die hen nog onbekend zijn. En dat deze * gen voorbij schilderachtige plekjes voer6" daar staat de Bond borg voor! , Zooals gezegd bestaat de locht, welke « 25 Mei a.s. gehouden zal worden, uit e.( rijwiel- en een wandeltocht. Er zijn ".r< vbrtrekposten geplaatst in overeenstemW111--met de richtingen, waaruit deelnemers ve wacht worden. Zij, die komen uit Leeu*s, den on omgeving kunnen het best P.j stoomtram gaan naar de Drachten (hotel de Phoenix), voor G'| ningen is de vertrekpost ingericht in W' „Het Wapen van Drenthe" te Rodf'i eveneens per stoomtram Weikbaar. Te( slotte is rekening gehouden met deel" mers uit Heeren veen, Meppel enz. door e,, derde vertrekpost in te schakelen te B 6!' sterzwaag. (Hotel „de Klok" of ■.•■■, Herder"), eveneens per stoomtram te bCe ken. ..< De directie van de N.V. Ned. Tram*® Mij. te Heerenveen heeft voor deze tocht t* medewerking toegezegd, in het bijzon11 voor het vervoer van de rijwielen. J Men kan vertrekken tusschen 8 en 12 <•" I hetgeen het voordeel biedt, dat de deel", mers niet gemeenschappelijk fietsen, ni'J zich kunnen verdeelen. Waar allen dezel' weg rijden in één richting, ziet men nau*j lijks zijn voorganger en heeft men het ï\ voel alleen op pad te zijn. Natuurlijk »J men wel kleine groepjes maken, b.v. v familieleden of eenige vrienden, die t« J men willen rijden ledere deelnemer °"'\ vangt een wegbeschrijving, welke hem *Ka geeft hoe hij moet rijden. Op een bep%i' punt zal hij een aanwijzing ontvangen, , hij het rijwiel moet achterlaten en moet gaan wandelen. Waar deze wandd'j, gehouden wordt, weet niemand, behalve \ organisatoren. Ook weet men niet waar & \ rusten zal, alleen wordt do verzekering y geven, dat men op verschillende pun''. Bondshotels of Bondscafé's zal vinden, de inwendige mensch kan worden verstof Nadat de wandeling, die met pijlen j aangegeven, is afgeloopen, wordt de to' weer per fiets voortgezet aan de hand \ de wegbeschrijving en komen de dccl8 mers aan dezelfde vertrekpost terug. rf, Het parcours is vanuit Roden pl.m. 34 vanuit Beetsterzwaag en Drachten km., terwijl de wandeltocht ongeveer 10 °" lang is. » De deelnemers zijn geheel vrij in de j, deeling van hun tocht, hun tempo en >( plaats waar zij willen rusten. Voor de g° ,: orde ia alleen vastgesteld dat zij vóór 18 *L,j aan de vertrekpost dienen te zijn terugs , keerd. d Wij hopen, zoo zegt de heer Aghina, r de inwoners van Friesland en in het bijzonder van Leeuwarden en Groningen niet het standpunt zullen liegen „wij kennen onze omgeving wel en & mand behoeft ons op de omringende heid te wijzen", maar door hun inschrijf'j blijk van belangstelling geven. Waiin . men bedenkt, dat dergelijke tochten in > midden van Nederland tot 800 deelnen\. trekken, dan moet het noorden zich j.-onbetuigd laten en inschrijven voor (. mooie tocht, rijk aan natuurschoon en , van afwisselingen Het genot van een de vrije natuur wordt gedeeld met bon" J den anderen, zonder dat men daarvan e° ge hinder ondervindt fi Uit de aard der zaak zijn deze ,oC\e/ voor leden van de A.N.W.8.. maar °\J mogen buisgenooten of vrienden met-le° introduceeren. Uit bovenstaande moge ook blijken, J deze tochten een zuiver toeristisch kar*1" J dragen en met de wandel sport niet* . maken hebben. Het zijn geen marsche» , in groote groepen met vaandels en troi:1'I'/ af te leggen; integendeel, zij zijn voor "',, die a'leen of in klein" groepjes een dag de mooie natuur willen genieten. --- Jaarvergadering Chr, Nat. School. BROEK ONDER AKKERWOUDE, 14 fy, Onder voorzitterschap van den heer 3. a v. d. Ploeg, hielden de leden der Chr. PJ School alhier hun jaarvergadering in lokaal der Geref. Kerk. .,. Volgene het jaarverslag van den penfi' U meester, den heer S. v. d. Meer, ontvangeten f 24807.65 en de uitg. f23St)»£| Benoemd tot leden der commissie tot nazien der rekening de heeren IL J. v,.i Meulen, B G. v. d. Zwaag en Tj. Rei^r Als bestuurslid werd herkozen de " A Fr. H. Jilderda, alhier, terwijl gekozen rfe de heer Joh. Wijnsma Ie Valom. $ In verband mot het steeds toenemend * J tal leerlingen werd besloten tot het '"ïLp ten van een gebouw voor hulplokaal. *. m volgens werd nog besloten om f lüüü *" etaan aan do B.L.O.-echoil te DokkuWi ---