Over stoffelijke en zedelijke volksbelangen. Sa souverainclé fut d'.ibord palcrnclle ; il protógea Ie comnierce el l'induslric, rju'il dcveloppa prodigcusrmeril. Mais s'il couvril en parlio dun egide efficaee les in lerèls inalcricU des deux pays, il donna haïsnnce a une fottle de grief* , relalivcment aux Intérêtl mor_wc. (Les traitres dünasqVés.) De schrijver dezer brochure, van welke reeds een] exemplaar der derde uilgaaf voor ons ligt, verkeert io zóó ver in groolc en blijkbare dwaling, tlat bij op de eene plaats'toestemt, dat Nederland onder eene constitutie leefde , en hij op dc andere dc fouten der re- I gering op rekening van den Koning slclt. Heeft de Tolk der Fryheid een juist berigt gegeven van de gronden, op welke tle Arrondissemcnls- Regtbank te Groningen het vonnis der tcroordecling over de redactie van dal blad heeft uitgesproken, dan zou daaronder ook behooren dat i> met de regering tv jt noemen , de Koning zou bedoeld worden." In dc beide hier vermelde gevallen , wordt het gewigtige beginsel geheel uit hel oog verloren, dat, onder eenen eonstitutionelen regeringsvorm, de Koning geen kwaad kan doen, -- beginsel, hetwelk, 700 wij meenen, nog altijd door elk denkend Nederlander is erkend , hoezeer dc regering baar best heeft gedaan , om , door de ontkenning van hel reglens beslaan eener verantwoordelijkheid tier Minisiers, wegens de daden der regering, tol welke zij hadden medegewerkt, tle kracht van tlat beginsel te Ondermijnen of le vernietigen. Als een voorregt beschouwen wij dan ook , dal hoe ■veel voor het overige tle wijziging der grondwet op dil stuk nag te- wenschen mogt overlaten , daarin nogtans bel beginsel , waarvan wij spreken , nu meer duidelijk eu bepaaldelijk gevestigd en boven allen twijfel verheven is; en men dus vportaan zal mogen zeggen , zoo als tic Hooge Raad nog dezer dagen vrij duidelijk gedaan heeft, dat de regering cene wet gc'schoudeii heeft , zon tier gevaar lc loopen van vervolgd lc worden, als hadde men den Koning willen honen , of van ecdhrcuk beschuldigen. Ongeacht dc dwaling, in welke dc schrijver der woorden, welke wij aan het hoofd de/es plaatsten vervallen is, kunnen die woorden nogtans ernslige stof tot nadenken verschaffen aan diegenen, welke vermecneo , dat hel voor dc vastheid eener regering, voor bet geluk en de rust van een volk voldoende is, wanneer handel en nijverheid maar hloeijcn, wanneer men de stoffelijke belangen van het volk maar tracht te bevorderen, zonder daarbij op zijne zedelijke belangen op zijne dieper liggende behoeften naauvv keurig acht lc geven. Een land, een slad kunnen, door de uitgebreidheid van derzelver handel of nijverheid, do bewondering en naijver van roccr dan een werelddeel lot zich trekken; schallen op schallen, winsten op winsten kunnen er binnen vloeijcn en opgehoopt worden ; en nogtans kan zoodanig land , zoodanige stad als op cenen volkaan geplaatst zijn. Waarom? Omdat dc welvaart, dc winsten , tic bloei het voorregt van weinigen zijn , omdat de uitct sten der ellende en der ontbering er nevens de uitersten des gcnols. en der overdaad worden aangelrof.cn; onitlal tic bezilters der laalsle , in den overmoed hunner magt en grootheid , zich tic moeite niet geven van naauwkeurig lc lellen op hetgeen er beneden hen omgaat, op tic zedelijke belangen der grootste meer-| tlerhciil, op tic wenschen, nooden en behoeften van deze. Een slaat vormt een grool huisgezin. In een huisgezin'maakt hel zigtbaar bevoorregt en begunstigt! worden van het eene kind boven het andere den naijver, de misnncgdheid en ontevredenheid gaande. Naar niatc aan het bevoorregtc tlcel meerder genietingen , meerdere voorregten lc bcurl vallen, zal het gezigt hiervan bet achleruilgeslclde gedeelte meer hinderen ; lal dit zich te meer benadeeld, te meer geminacht, le meer verongelijkt en verworpen achten. Zóó ook in hel groote huisgezin van den Slaat. Een land, eene stad met matigen handel, met eene re. olijke male van nijverheid en welvaart, doeb waar de vruchten en vooideelen hiervan het deel zijn van het grootste aantal der Ingezetenen zal oneindig vaster slaan, zal een onberekenbaar steviger waarborg voor rust, orde, tevredenheid en geluk aanbieden , dan een land of stad, waar veel uitgeslrekter handel en nijverheid, veel groolcr rijkdom en welvaart gevonden worden , doch waar dc vruchten en het oen_._ van dit een en antler slechts hel deel zijn van weinigen ; waar dc inrigting tier maatschappij , de strekking der wetten, de soort van belastingen, tic wijze van bestuur zamenwerken , om alle voorreglen op weinige hoofden levereenigen t en dc meerderheid er van uil lc sluiten. IHcn zal ons misschien tegenwerpen, tlat waar handel en nijverheid bloeijen, die bloei noodzakelijk moet terugwerken op den wclsland vao hel algemeen , van de groole meerderheid. Deze stelling bevat alleen waarheid , voor zoover niel, wat de handel en nijverheid met de cene hand geven, door den Staat, door de wellen , met de andere band wordt afgenomen. "Wal baat b. v. den werkman dc meerdere gelegenheid om le werken , om hooger dagloon te verdienen , wanneer ten gevolge van het groote aandeel hetwelk dc Staat hiervan voor zich verlangt, dat hooger loon nogtans ontoercikand is tol onderhoud van den werkman en zijn gezin? Zal hij niet veel minder hebben, dan zijn lotgenoot in een ander land, waar len gevolge van minder uilgcstrekten bande] en nijverheid een minder hoog loon kan verdiend worden . doch waar dc Slaat hem dat loon voor liet groolsl gedeelte laat behouden lot voeding en onderhoud van zijn gezin ? Men denke over deze waarheden eens ernstig na. alvorens men zich gerust le slapen legt, met hel denkbeeld: handel en mjverheid bloei/en, derhalve gaat alles wél , en is er niets te vreezen. Zóó was bet ook in België vóór den opstand : handel en nijverheid, zegt de schrijver der voormelde brochure , werden er bevorderd en op eene verwondcringswaardigc wijze ontwikkeld ; - - doch wal later vinden wij door hem op dc lijst tier grieven gesleld: » C'elait le droit dc moulure , droil écrasant , inique » fait pour óler le pain au pauvrc peuplc." Zoo kon ook, volgens zyn denkbeeld, en dat zijner in opstand gekomene landgcnoolen , by eene verwonderingswaardige ontwikkeling van handel en miverheid , nogtans het volk gebrek aan hrobd hebben. Tot staving dezer waarheid moge hier nog dienen bet volgende uïltreksc! uit de revue Britanniuue , houdende een overzigt van de verbazende nijverbeid, en den aanwas van kapitalen binnen i de stad Manchester Na de oproïren , ten gevolge van broodsgcbreit bij do mind.rc klassen te bchben bcïclucven, in welke , die stad in-de jaren 1808, 1812, 1817, 1818, 1825, | 182 G len prooi was, vervolgt dc schrijver: 1 »In 1831 is het cene verecniging vau 30,000 i) menschen, te Ashton vergaderd, welke met luide | » kreclen , om werk en brood vraagt. » Dezelfde looneelcn vernieuwen zich in 1532. « Hel is te midden dezer staatkundige schokken , » dezer opofferingen , dezer schrikken en angsten , dat »de voorspoed der stad toeneemt. Elke nieuwe schok ,» sciujkt bcslemd , baar, door cene nieuwe beproe» ving , die toekomst te doen koopen , naar welke zij » streeft, en lot welke zij schijnt lc moeien geraken. j » Terwijl het binnenste der huisgezinnen tic treu» rigslc tnoneelen aanbiedt; dal de honger hen belen.gcrt; dat de slagtoffer., aan brood en vuur gebrek » hebhen , tteeml dc stad in kapitalen toe, — .cro schijnen de voortbrengselen , door deze ongclukki» gen vervaardigt], op alle markten, en kan men » evenmin den vooruitgang der massa , als dc yvan» hoop der individu's ontkennen. In slede van zoo» vele uutlclooze prijsvragen uil te schrijven , behoorden nde academiën de vvijsgeeren uit le noodigen , fiiui» ucn geest met het onderzoek bezig le houden naar _de oorzaken, welke zulk eene vreelndc eu tcenïi strijdige uilkomst opleveren." | Maar liggen die oorzaken wel zóó diep verborgen ? Zou het niet maar alleen zijn : het gebrek aan eene meer billt/ke verdeeling der vruchten van de alge— mee/te nijverheid z hel opeenhoopen derzelve hg, het overmatig genot er van door een helrekketyk klein getal individu's , welke laatste hiciloe in slaat worden gesteld .door eene gebrekkige en partijdige wetgeving , door de monopolien, welke cea min voor— ziglig staatsbestuur , ter gunslc der rijken en magligen verleent; tloor den nooddruft eu de talrijk heit l der mingegocden , en eindelijk zelfs, waar deze hulp le pas komt, door dc kracht der haijonelten ? Men ka,n er van verzekerd zijn, de hcwegingeu der werklieden , welke de/er dagen wederom door tiet kanon in de stralen van Parijs hebben moeien gesluit worden, vtoeijen uil geene dan dc_cl.de bron voort. Het is het streven der Icilcu van tien talrijken, minvermogenden, van tlcu werkenden stand om, naar evenredigheid der verdiensten welke /.ij bezitten, naar gelang van bet nul dat zij verschaffen , vau bel voordeel tlat ?ij aaobrengen, een billijk eu toereikend deel lc hebben in dc middelen , om lc kunnen leven. Die pogingen moeten, ten gevolge van dc tegenwoordige inrigting der maatschappijen . strafbaar worden geacht; zij verdienen afkeuring; doch dit neemt niet weg, dat zij, te werk gcslebl wordende, de nut van den Staat verstoren; den Iroon in gevaar brengen , het burgerbloed doen stroomen, met verwoestende , tle geheele maatschappelijk e orde omkeerende tevoiulien bedreigen , en bijgevolg lot verderf moeleo strekken van het algemeene g:htk. Op deze gronden kan het niet ontkend worden, dat hel , in den tcgenwoortligen tijd , de ernstigste aandacht van den slaulhuishouiikurrdige, van den wet gever verdien! , den toestand van tien talrijken , min vermogenden sland naa uw keurig te kennen eu voo. oogen te hebben ; zich niet te lalen misleiden door den uitcrlijken glans vah vvclvaarl , van meerdere bestaanmidde.cn, door tle uitbreiding en ontwikkeling van handel en nijverheid, te weeg gebragt; maar er bijzonder op lc lellen , of die be_ taan middelen niet worden geparalij-cerd door hel ruime aandeel, hetwelk de Slaat er van voor zich behoeft; door het al te overmatig genol der vruchleu van tlcu algcmeeneit arbeid , door een betrekkelijk klein gela'. In eenen lijd , dat een van Nederlands bekwaamste en verdienstelijkste mannen zich onledig houdt met bet beramen van middelen , om lijn vaderland van een dreigend slaalsbankroel te redden, om te bereiken, wal Nederland in de laat>(e 25 jaren niet bereiken mogl, een et en wig t lusschen tle ontvangsten en uitgaven, een eindpaal aan de schultb <-rmecrderiug ; iv eenen tijd , dat dit heldcrdenkend hoofd zich doet inlichten nopens de soort van hoegrootheid ooit der Plaatselijke lasten', op den burger drukkende , komen ons tle bier boven slaande beschouwingen vau wezenlijk gevvigt voor. Zij schijnen dc overtuiging lc moeten doen ontslaan der hooge noodzakelijkheid , om die lasten aanmerkelijk le verminderen , welke op de eerste levensbehoeften drukken , eu daardoor tle weldaden en vruchten, welke dc handel en nijverheid anders over een groot deel der bevolking verspreiden kontien , voor dit deel te doen verloren gaan , ol oni merkbaar en ten ccnomale onloereikcnd 'oor deszelf. behoefte doen blijven: om daarentegen die klasse vau burgers, bij welke zich die vruchten als opeen hoopen , voor welke on/.c staatsschulden eene bron zijn, waaruit zij regelmatig en ongestoord en onbelaslhaie zekere inkomsten pullen kan ; in welker schoot zich ook hoofdzakelijk verzamelt die menigte van ruime bezoldigingen , pensioenen, en velerlei audcic uitgaven, welke uit ile Kijks- , de Provinciale , Pljalselijkc en andere kassen , len algemcenen la_le vau den burger, moeien bestreden worden; — om deze klasse, zeggen wij , meer naar evenredigheid van haar vermogen en bare inkom.len iv de algemeene lusten lc doen dragen. Gevaarlijk en onstaalkundig ?ou bet .ijn , dc beslaande lasten der cerslcn slechts te behouden, zoo als zij zij» ; hoe veel meer dan , die nog te willen verhangen ? Wil men lasten op den minderen stand doen druk keu , men belaste dan artikelen , die voor deu zelve voorwerpen van weelde en niet zelden norzaken van . _»_■.., zijn. Men helaslc den Jenever des noods mcl hel dubbele , vau hetgeen er thans op gelegd is. De koffij, dc thee, welker veelvuldig gebruik veelal bij dien stand dc gezondheid benadeelt, kunnen mede als artikelen van wee/de worden aangemerkt , omdat zij kunnen ontbeerd en door meer getonde eu onkostbare dranken vervangen worden. Vreest men , dat dit de fabrieken , den handel zal bcnadcclen ? Het zij zoo, is ons antwoord wanneer gij hel talrijkste deel des volks er door bevoordeelt, en dit zult gij kunnen, want tegen over die nieuwe of verhoogde belastingen , op ontbeerlgke en niet zelden schadelijke artikelen, zuil gij kunnen ontlasten die op de onnnll eeilijke, op de voor dc krachten en "c/.ondbeid bevorderlijke artikelen, het brood , het ges/agt ,de brandstoffen , het zout, hel bier. Üic vorligtitig zal nog lc belangrijker kunnen zijn, wanneer cene billijke belasting op de inkomsten gelegd wordt, iels waarvan de thans bestaande personele belasting niet meer dan cene flaauwe schaduw is. Uc laalslc kan nogtans behouden worden en tic eerste IOU er le geringer om kunnen zijn. Reeds nu worden in menige plaals onzes vaderlands belastingen geheven, welke geregeld worden naar het presitmtief vermogen en de middelen van bestaan ; en dc kohieren, er van opgemaakt, geven weinig of. geene slof lot reclames en de belastingen worden geregeld grind. Waarom , vragen wij . zou , helgecn len behoeve der gemeenten nUvoerlijl- is, onuil vocrlijk zijn ten behoeve van het ryk ? Eu met hoc weinig kosten zou de invordering eener 7.oodanigc belasting gepaard gaan ! Geene commiesen , geene Controleurs , geene Inspecteurs, Verificateurs, Directeurs, Hoofd-Inspecteurs, enz. enz. werden lot dit werk vereischt. Een eenvoudig ontvanger met zijn door het Plaatselijk Eestuur opgemaakt en door den Gouverneur goedgekeurd en executoir verklaard kohier in de hand ware voldoende. No" belangrijker en heduidender 7.al de Oflllasting op de eerste levcnsbehoellen kunnen zijn (ijl -elke ontlasting, men merke _:il wét op, o//e standen zonder onderscheid zouden deelen ,) wanneer men kon goedvinden, de belastingen op menig artikel tan weelde Tn (te Irocerc en middelbare standen Mat meer te helaslcn. Vrat nood,om cene belasting le stellen ,op bel regt om , meer dan éénc woning , tol eigen gebruik ,te bezitten ? Om gronden in to nemen en aan den landbouw of de veeteelt te onttrekken , enkel tot vermaak , tnl pracht, lot sieraad van cene woning, die men door overmaat van rijkdom en welvaart in staat is enkel tol uitspanning le belrekken? Zou dit zooveel onbillijker zijn , dan bet bijzonder en boog belasten van een biljard, tan eene holpjaan, waar de burger, die rjien lnslltuis bezit , zich een oogenblik op gaat uitspannen cnverpooz.cn? Vvrat nood ,om eene belasring le leggen op hel regt, om zijne bedienden in Ihrerei le Üecdcn ,om meer dao één gelid paarden voor zijn rijtuig le spannen, om meer dan één rijtuig lc houden , zoowel als op dot, om eene secretaire, een spiegel , een schilderij in zijn huis lc hebben ? Zijn dil niel allen gelijkelijk onderwerpen van weelde ? En het gcnol der jaijt. voor de UefhMtrt ? Zou ook dit nog niet iels meer knnnen opleveren , dan hel 'doel? Een'e belasting ep de jagthonden, op dc jagtgewcren , zou toch ook nog iels kunnen renderen , ioo wij meencn ;cn die zo betaalde, zou ilit gemakkelijk kunnen doen ,of - bij zou niet jagen ,en het wild zou er n et lc schaarscher om zijn. Eenige beentjes, dc afval van cenen os of eener koe, verkrijgt dc minvermogende niel van den slaglcr , zonder dal deze op de belasting rekent , die bij van hel geheel betaald beeft. Maar de jager kccrl veilig r.,el zijne reebok, zijne hazen , palvijzen , snippen , enz. huiswaarts; hij zelf geniet, en laat zijne vrienden genieten van het edele vleesch, op zijne jagt veroverd , maar belasting daarvan bclaall hij niet. En waarom niet? Zijn 8, of 10 ponden vleesch van een' haas ook geen vleesch ofschoon de arme dat soort van vleesch nu?! lc eten krijgt ? » Maar de acte is door den _ jager betaald » , zeg' men ; » ziedaar reeds dc belas» ring." Maar bet gcnol is dubbel ,de belasting maar enkei. Op het vermaak der jagt volgt hel genot van den maaltijd: en ontlast men wel cenen schoorsteen, omdat reeds de brandstoffen, waarvan deze den rook door laat, belast zijn? Immers neen? Verder kon de icyn nog meer , — kunnen ook de specerijen .dc cacao , verficaren . stijfsel enz. aan belasting worden onderworpen; en door sommige.fabrikanten wat minder Ie verrijken , ook de suiker cene voordecliger uitkomst aan llen lande opleveren. Wij welen het, men zal ons de belangen van den handel, van de fabrieken voorhouden, maar hebben die belangen verhinderd een inkomend regt op het graan, eenen zwaren accijns op bel zout endenjenever, allen artikelen van consumlic voor den gemeencn man, to leggen? Immers neen? En waartoe bezitten wij Entrepola , zen bet niet is, om den bnileulandschou handel lc vrijwaren van' dc natleelen J die ons binnenlands werkend Belasting-: stelsel er op zou kunnen uitoefenen ? Waarlijk, er is nog veel te belasten, zonder zoo gevoelig le drukken , als door dc belastingen op de eerste en onontbeerlijke levensbehoeften geschiedt. Mogen de bovenstaande beschouwingen iels bijdragen, om tol de overtuiging daarvan le leiden , om aan tle min vermogend e die verlichting van lasten le bezorgen , waaraan zij zoo dringende behoefte hebben ! Dit is onze hartenwensch. X. (let* over de zedelyke belangen in een volgend N°.) ---