Fryske Akademy hat by syn twadde lustrum noch greate plannen Dr. Wumkes bineamd ta earelid Der wie Moandeitomiddei yn de „Harmonie to Ljouwert in greate bilangstelling foar de bitinking fan it twadde lustrum fan de Fryske Akademy. De minister fan O.K. en W. wie fortsjinwurdige troch mr. dr. H. J. R. Westerveld en fierder wiene ü.o. oanwêzich de âld-Kommissaris fan de Kenihginne, mr. F. A. V. Baron van Harinxma thoe Slooten, eare-foarsitter fan de Fryske Akademy, it lid fan deputearre steaten Okkinga en de Ljouwter wethâlder fan ûnderwiis J. K. Dijkstra. Fan de Kommiisaris fan de Keninginne, mr. H. P. Linthorst Iloman, dy 'tbihindere wie, kaem in skriftlike lokwinsk yn. --- Frysk mstoarje-undersyk. Ir. K. A. Rienks, ingenieur by de provinsiale wettersteat fan Fryslân en foarsitter fan it lânskip-genetysk wurkforbân, spriek hjirnei oer „Koördinaesje fan ûndersyk", Neidat juffer Auck de Boer „Vn it skaed fan de tsjerke" fan E. B. Folkertsma deklamearre hiel, kaem it Eerst Keamerlid, de heer H. Algra, oan it wurd oer „Hwat libbet yn de stilte". In minske, sa bigoun de heer Algra, draeéht syn forantwurdlikens foar takomst en forline oer. De skiednis is biskiedend oer vs forantwurdlikens foar hjoed en takomst. Dêrom moat in part fan it folk der oan arbeidzje, de skiednis ta libben to bringen. It Fryske folk moat harkje nei hwat de eigen skiednis to fortellen hat. Mar is it net oantaest fan de geast fan dizze tiid? In great part fan de jongerein wit neat mear fan eigen foarâlden en eigen omkriten. It ûnderwiis op de skoallen is ek net sadanich, dat de befn hwat leare fan de dingen, dy't om. har hinne bard binne en dy't fan biskiedend bilang binne foar har takomst. Dat sil foroarje moatte. Is it Fryske folk der ré foar? Der is sûnder mis in groei jende bilangstelling îoar histoarje-ûndersyk. Mar de wei is net maklik. It materiael is forspraet. Der sil kritysk to wurk gien wurde moatte. Men moat op syk gean nei hwat der yn Fryslân noch libbet yn de stilte. Vn bibleteken en archiven leit noch gans bidobbe. Foar provinsje en Fryske Akademy is hjir in greate taek weilem! Dr. G. A. Wumkes --- A.N.B.Z. blijft in E.V.C. Ondanks meningsverschillen tussen het hoofdbestuur van de E.V.C, en het bestuur van de bij de E.V.C. aangseloten Algemene Bond van Zeevarenden, heeft de zeeliedenorganisatie besloten ook inde. toekomst de E.V.C. trouw te blijve*. --- Het jangetje Als het zo om en nabij een hittegolf is kijken de mensen nog verveelder dan ze normaliter al doen. Daar is het nu eenmaal een sombere tVd voor. Als 's Maandags Tito een grote blaffer opzet tegen de directie in het Kremlm, laat Dinsdags Lieftinck zich niet kennen en verovert prompt een vet kopje op de voorpaginas met een daverende verhoging van de benzineprijs. Bij wijze van goede gewoonte gaat de dag daarop een hele club arbeiders in staking, waardoor regeringsfunctionarissen van achter hun indrukwekkende bureaux verrijzen' om het publiek te wijzen op de thans ontstane critieke situatie en de besprekingen waarmee rekening dient te worden gehouden: Vierentwintig uur later barst er een bom ergens m een griezelig wild land achter de evenaar en beginnen generaals en admiraals de generaals en admiraals van een andere partij de das om te doen, wat altijd een massa narigheid meebrengt omdat zulke heren de kwestie steeds op pistool en sabel bijleggen. De rest van de week verloopt navenant, terwijl de inspecienten op de Deutschland Bühne ijverig het ijzeren brandscherm op en neer trekken, wat het drama, dat nu al vier jaar loopt, gedurig in het midden der belangstelling houdt. Voeg bij deze zwartgallige politieke en fiscale hocus-pocus dan nog het dagelijks rantsoen van bos-, heide-, fabrieks en pakhulsbrandén, auto-ongelukken, vliegtuigrampen, bankovervallen, privé moordpartijen en wat dies Vteer zij aan alledaags nieuws en zet boven zon troep dan nog een heerlijk h-eet zonnetje, waardoor zelfs de magerste spork nog in zn eigen vet loopt te sudderen, welnu dan is het geen wonder als U en wij er hopeloos lammenadig bij sjouwen. En daarom nu even over dat jongetje. Het zat in een box voor een huis in Sneek. In een straat als een bakoven. De mensen in die straat waren allemaal paf en kreukelig van de hitte en sloom en langzaam. En toen we even paf, kreu™ÏÏiJ Tlen lan^aarn langs die box zeulden, keken we ondanks onze woestijnpassen toch naar dat jongetje, 't Was misschien een jaar, dat weten we niet zo Het zal rechtop in een heel fris blauw' truitje, had het prachtigste kuifje blond haar dat we ooit zagen en straalde. Waarom dat doodstil zittende jongetje ons met die ronde blauwe schitterende ogen zo verrucht toelachte is ons nog een raadsel. We kenden elkaar 'niet. Maar het jongetje keek ons aan alsof wij het waren waatop hij al uren had zitten wachten. Een fractie van een seconde was er voor ons geen hitte en geen dreigend tijdsbestek met opgeblazen dictators en Gegriefde stakers. Er waren alleen die °9ew. Grote schrijvers of schilders zouden het u veel beter kunnen vertellen. Wij kunnen dat niet. Misschien is het °ok wel totaal onmogelijk. Toen was de boa; ahveer voorbij en waren we jaloers °P dat blauwe gevalletje. Jaloers op zulke ogen, op zon hecht vertrouwen in de Srote wereld, dat het je toestaat de eerste de beste onbekende slenteraar zonder Geheimen aan te kijken. We hadden het Wel willen kopen, dat jongetje. Maar dat kan nu eenmaal niet. M. --- De uitspraak der radioomroepers In het 21ste jaarverslag van de Verenieine voor Logopaedie en Phoniatin lezen we dat over het algemeen er een lichte verbetering in de uitspraak der omroeplrs is te constateren. Of wennen er aan? vraagt de steller van het ver*?* Ttfdk geval, de* meneer van de regenbuiwen is weg, óf hij is op zijn fout bewezen De toenemonde temperatuur is *!r nn<* 'evenals de ruimonde wind, het KoneUik g«in en de Konegin. Ook de men Ser fcat zich nog horen. Het Amsterdamse volkseigen viert nog altijd hoogtij in de taal der omroepers. Heel duidelijK is soms de invloed van de Joodse uitspraak te bespeuren. Echter — er is verbetering zij het dan ook, dat deze niet te danken is aan de invloed van onze radiocommissie, die bij de betreffende directies maar weinig gehoor vond, aldus net verslag. --- Meer hout bij woningbouw Nadat begin Juli de distributievoorsehrilten betreffende bouwhout waren ingetrokken bleef nog de bepaling van kracht, dat per woning maximaal 10 M 3 hout mocht worden verbruikt. Thans is ook deze laatste houtbeperkende maatregel bij woningbouw ingetrokken. --- De warmste dag in 1949 Het is Maandag in ons land de warmste dag van het jaar geweest. Op de middag was de temperatuur bijna overal drie en dertig graden Celsius, dat is veertien graden meer dan normaal. Het was Maandag bovendien de warmste Septemberdag in meer darf honderd jaar. --- De inwisseling van buitenlandse betaalmiddelen bij terugkeer uit buitenland yolgens de deviezenreisbeschikking 1949 Js men na terugkeer van een buitenlandse reis verplicht de overgehouden buitenlandse betaalmiddelen ten verkoop San te bieden aan een grenskantoor, indien dit aanwezig is. .Naar aanleiding van de ook van andere zijde geopperde bezwaren tegen deze ■Verplichting, gezien het mogelijke koersverschil aan de grens en in het binnen- Jand, deelt de A.N.W.B. mede, dat deze tot aanbieding niet inhoudt fe verplichting tot daadwerkelijke ver- Koop. , Wanneer men verwacht dat de ver- KQopkoers in het binnenland gunstiger *al zijn, kan men dus volstaan met het en verkoop aanbieden van de buitenandse . betaalmiddelen, maar desgewenst e verkoop elders doen plaatsvinden. •■Het grenswisselkantoor houdt het inen uitreisformulier in en tekent daarop aan: „betaalmiddelen niet overgenomen". Is men in het bezit van een reisdeviezenboekje, dan wordt daarin een dergelijke aantekening gesteld. De inwisseling bij een binnenlandse deviezenbank moet in elk geval binnen 3 dagen geschieden. — Amerikaans legervliegtuig verongelukt. Zeven bemanningsleden van een legervliegtuig dat een oefenvlucht uitvoerde, zijn.pm het leven gekomen, toen het toestel nabij Fire Island in Alaska in het water stortte. Geen visum meer nodig' voor Italië. Naar wii vernemen hebben Nederlanders die een bezoek aan Italië willen brengen van niet langer dan drie maanden, met Lgang van 15 September a.s. geen visum meer nodig. --- Jaenadering.. „De legerleiding beoogt toenadering van het publiek tot het leger." Zo kan het ook: Hij: 't 0ry"s grauwe mutsje Wat scheef op de lokken, Zij: 'n fleurig jong meisje In kleurige rokken. Hij: dapper besloten: Het moet maar gebeuren. Zij- lachend van binnen, Van buiten wat kleuren. Hij: Loop je mee, Zusje? Een enkel klein straatje Zij: Wil je dat erg graag? Vooruit dan, soldaatje! Hij: Nu wat tactiek, hoor, Eerst 't veld wat verkennen. Zij- Bleu lijkt dat ventje, Maar 't zal straks wel wennen! Hij: Delft uit zijn zakken . Een stinkend piraatje, Zij: Snoept uit haar tasje Een fijn chocolaadje. Hij: 'kZou graag een zoentje Maar zou ze dat willen? Zij: Als hij dat eens deed, Ik zou niet gaan gillen! Hij: Ben je niet moe, Zus? Daar ginds staat een bankje. Zij- „Daar ligt zon stof op " „Een zakdoek dan. Dank je!' Hij: Spreekt haar.van velddienst Van soep en van kugjes. Zij: Schuift al wat nader, Heel zacht, niet te vlugjes Hij.' Volgt die beweging Als volkomen strateeg, Zij: Een lachend protest je Geheimzinnig beweeg Dan donker het laantje Dan lacht' even 't maantje; Toenadering " van 't heden: "„De leiding tevreden!" T. VAN BOKSEM. --- Dinsdagavond is H.M. Koningin Juliana voor een officieel bezoek aan de provincte Noord-Brubant te Den Bosch aangekomen. komen. Z.K.H. Prins Bernhard. die gedurende de dag een bezoek e^enmae aeeivan de pr der te Hedel bij H.M. gevoegd. Bij de aankomst by het Gouvernementshuls had den z £fc pild*nu tt dg grmd vincie opgesteld op het Voorplein. Toen H.M. en Z.K.H, naderden streken de %ffi™™™ de _ wzr De Koningin en de Prins schreden — volgens eeuwenoud gebruik hei w van een y . - de vendels naar het bordes van het Provincie nuis. --- De ontwikkeling van het rundveestamboek. De veredeling van het rundvee toch houdt in, dat een volk in alle opzichten hoogwaardige voedingsmiddelen wordt verschaft: de koe levert niet alleen melk, boter, kaas en tenslotte vlees, maar al naar gelang de hoedanigheid van de melk zal deze en' zullen de hiervan vervaardigde producten in meer of mindere mate de gezondheid van het volk ten goede komen. De basis van dat alles ligt in de gesteldheid en de eigenschappen van de koe, die de melk voortbrengt. Ongetwijfeld bezit ons land in de hier voorkomende drie veeslagen, te weten het zwartbende Hollands-Friese,, het roodbonte Maas-Rijn-IJssel en de Groninger, melkproducenten, die van nature tot de beste ter wereld behoren. Dit neemt evenwel niet weg, dat deze veeslagen voor de individuele veehouder ook risico's inhouden. De nakomelingen van een hoogoroductieve koe zullen niet alle over dezelfde voortreffelijke eigenschappon beschikken en bovendien geeft een hoge productie-capaciteit in geen enkel r.p-zich waarborgen ten aanzien van de gezondheid van de betrokken koe. Wel blijkt reeds vroeg bij onze veehoudevs oe wens te hebben voorgezeten, doelbewust te streven naar een verbetering van de erfelijke eigenschappen van de Nederlands veeslagen. Ware dit niet het geval geweest, clan zou voor het ontstaan van de rundvcestamboekfokkerij in ons land geen afdoende verklaring kunnen worden gegeven. --- Uitgifte bijzondere frankeerzegels Van 1 t.m. 31 October 1949 zullen ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan der wereldpostvereniging bijzondere frankeerzegels in de waarden van f 0.10 en f 0.20 worden uitgegeven. Deze zegels zullen als voorstelling dragen een wereldbol, waarop ineengestrengelde posthoorns zijn afgebeeld. Zij zijn uitgevoerd in de kleuren bruinrood en donkerblauw. Op de zegels zullen de bepalingen van toepassing zijn, welke gelden voor de gewone frankeerzegels, behoudens dat de geldigheidstermijn eindigt met 31 Dec. 1950. De zegels, welke na de termijn van verkrijgbaarstelling op de kantoren niet zijn verkocht, zullen worden vernietigd. De Nederlandse bevolking naar --- kerkelijke gezindheid Van de'uitkomsten van de 12e volkstelling van 31 Mei 1947 is thans beschikbaar gekomen de verdeling der bevolking naar de kerkelijke gezindte. De belangrijkste procentuele cijfers volgen hieronder: 1930 1947 Rooms katholiek 36,42 38.50 Ned. Herv. 34,50 31,03 Geref. kerken 8,04 7,01 Geref. kerken (art. 31 k.0.) 0,92 Chr. Geref. kerk 0,63 0,72 Geref. gemeenten 0,53 0.92 Oud Geref, gem. 0,14 0.16 Evang. Luthers 0,99 0;62 Doopsgezind 0.78 0,70 Remonstrant 0,42 Israëliet o, 15 Overige 1,81 Geen 14.43 17.04 --- De gesproken roman Een Franse oorlogsblinde. heeft een „superfonograaf" uitgevonden. Dank zij een tot dusver onbekend graveerprocedé is het mogelijk op een enkele ebonieten plaat van handelsformaat een roman van 300 bladzijden vast te leggen. De uitvinder, een ingenieur die in de oorlog 1914—1918 het gezichtsvermogen verloor, heeft op zijn aanwijzingen een draaibord met uiterst geringe snelheid (6 draaiingen per minuut in plaats van 70) doen vervaardigen en een graveersysteem uitgedacht waarbij 11 groeven op 1 millimeter breedte worden gegrifd, tegenover 3 bij de gewone platen. De uitzending van dit soort plaat kan 8 tot 10 uur duren, maar men kan de uitzending naar willekeur doen ophouden. --- H. Algra oer Frysk histoarje-ûndersyk De foarsitter, dr. P. Sipma, wiisde der yn syn iepeningswurd op, dat de Fryske Akademy yn de forroune tsien jier gans wurk forsette koe, mar dat de jildpine noch in soad opkeart. Der binne plannen foar utjefte fan ûnderskate boeken, foar utwreiding fan bistjur en personiel, foar bineaming fan in direkteur en foar mear saken. dy't tsjinje moatte ta bifoardering fan de wittenskip oangeande it Fryske lân en folk/ a Ja, der binne plannen genoch. Wy hawwe nou ús skoalle foar talen, mar it doel is om ienris to kommen ta de stifting fan in Frysk athaeneum. Wy sille ús wurk trochsette mei de biheinde middels, dy't wy hawwe. Mar wy sizze, lyk as yn 1938: „Alles foar Fryslân!" Dat Fryslân oan vs linke mei! --- Dr. Wumkes underskieden. Dr Sipma spriek hjirnei in wurdmannich ta dr. Wumkes, dy't Snein 80 jier wurden is. Hy wiisde op de greate bitsjutting fan dizze figuer foar Fryslan. Dr. Wumkes is de man, dy't ut in krettich leauwe en in waerme leafde foar Frvslân wei mei de ealst mooglike middels foar Fryslân striden hat. Hy wie ien fan de oprjuchters fan it Knstik Frysk Selskip en hat yn de Bibeloersettmg it greatste oandiel hawn. Syn wurk, mei foar ús stifting, wolle wy dan ek leanje mei de ûnderskieding, him to bineamen ta earelid fan de Fryske Akademy. Dr. Wumkes tanke tige foar dizze underskieding en róp de oanwêzigen op la de striid foar Fryslân. God is mei vs, sa bisleat er, en hwat wy bisykje, sil bistean, net as in strieflamke, mar sa lang as de wyn waeit en de hoanne kraeit! --- Verhalen van de waterkant Haventje in Langweer 11. 's Ochtends Nergens slaapt men beter dan aan boord tegen de ronde, beschuttende _ wanden van 't schip en met de grote nacht rondom. Daarom voelde het ganse haventje zich gestoord en te- kort gedaan, toen daar 's ochtends om half vijf gezang opklonk. Dat gezang kwam uit een bootje dat juist in het midden van de slapende vloot lag. Een van die schuitjes zonder model, afgebeuld en haveloos, die onder de naam van B-M. aan zeülustigen verhuurd worden. De slapers dachten: het zal wel gauw Weer ophouden. Maar het hield niet op- Het werd daarentegen nog erger, want een tweede zanger voegde zich bij de eerste. Het haventje, dat van plan was geweest, lang en diep te slapen, ergerde zich danig. JVtaar allemaal waren ze veel te lui om uit de kooi te komen en stilte te verzoeken, desnoods met verwijzing naar de kinderen, die niets hoorden. —• Liever droegen zij het leed. Na een poos werd het stil. Men hoopte dat dit het einde zou zijn. Doch men hoopte tevergeefs. Op het gezang volgde e«i druk gelach en geschreeuw. Klaarblijkelijk was daar binnen in het kleine schuitje een stevige stoeipartij op touw gezet. Het haventje gaf het op. Er werden rondom zware zuchten geslaakt En toen het tegen zevenen liep, stond men in vredesnaam maar Qp. De een na de ander dook uit.de kajuit en keek humeurig naar het schuldige 8.M.-ertje. Daar zaten de twee boosdoeners argeloos in de zonneschijn. Twee frisse äfbeidersjongens, netjes aangedaan, en in het beste humeur van dé*wereld, want dit, deze Zondag, werd hun eerste vacantiedag. Ze zagen m.et vreugde de haven ontwaken, want met de voorbereidingen voor het ontbijt vlotte het niet bijster. De primus deed het niet onder hun onwennige handen, ze hadden geen fles-opener en geen zout voor hun ei..;- Maar de sportbroeders zouden natuurlijk helpen. Opgewekt, zich van geen kwaad bewust, sprongen ze allebei tegelijk op de wal. Ze begonnen bij de buren. Maar het werd een vergeefse tocht. Niemand had iets. Niemand wou helpen. ledereen keek kwaad. _ Ze begrepen er niets van. Ze zagen mekaar even wat verslagen aan en vertrokken toen stilletjes uit dit onvriendelijke oord. De haven keek ze meesmuilend na. Landerig zat men op de dekken. Maar in de frisse ochtend trok iedereen spoedig bij. _ Men keek eens om zich heen. Wat 'n fijne morgen eigenlijk, zo licht, zo blij. — Ach het had toch zo niet gemoeten met die twee jongens.... De haven had lichtelijk spijt. De haven dacht: waarom zijn wij eigenlijk niet bij hen aan boord gestapt' Mét zout en met fles-opener? En wanneer we dan, deskundig, de primus ontstaken, hadden we kunnen zeggen: kijk, wanneer jullie nou vanavond ergens in een ander haventje ligt, maak dan niet weer zon kabaal, in elk geval niet voor 's ochtends zeven uur. Wie weet, misschien waren ze dan als model-kampeerders van hier vertrokken. Want het waren toch eigenlijk aardige jongens Maar het was niet gebeurd. De zon klom hoger. De blaadjes van de abeelen op de wal keerden zich om in de opstekende wind en blonke» zilverig tegen het blauw van de lucht. Van ver weg en van dichtbij begonnen de kerkklokken te luiden. Het -haventje vergat de ergernis van de nacht. Opgewekt toog men aan de arbeid. De dekken moesten schoon en de kooien gelucht. Op het terrein van de zuivelfabriek rinkelden daarbij zonder ophouden de pas aangevoerde melkbussen op de ijzeren plaat. — De muziek, die hoort bij dit haventje. Onderwijl de dekken werden gespoeld en al het kleine werk van 's ochtends gedaan, kwam van de skutsjes een schipper in stijf gestreken Zondags-boezeroen en met zijn kleindochter aan de hand een rondgang langs de plezier scheepjes maken. Bij elk hield hij even halt en begon een praatje. „Het wordt een mooie dag", beloofde hij goedig. De zeilers namen de belofte dankbaar in ontvangst. De zeilen werden gehesen. De haven liep vlug leeg. Kris, kras doorelkaar stoven de scheepjes over de langzame, blauwe golven van de Wielen. Elk had zn eigen doel en aan het eind van de dag zou er weer een nieuwe haven zijn. C. | --- Het Nederlandse stamboekwezen jubileert Belangrijke bijdrage tot de verbetering van de Nederlandse veestapel Tal van verenigingen en personen houden zich bezig met het veredelen van diersoorten: er zijn fokkers van duiven, van krielkippen, honden en katten, die allen met geduld en toewijding alsmede inzicht in en gevoel voor de nog steeJs niet volkomen ontsluierde erfelijkheidswetten streven naar het kweken van rassen, die voldoen aan de heersende normen ten aanzien van kleur, vorm en geestelijke hoedanigheden. Hoe loffelijk dit werk ook is, en hoezeer het ook getuigt van geduld en volharding, het blijft toch zonder uitzondering het karakter dragen van een liefhebberij, welke slechts een zeer bepaalde groep van personen voldoening schenkt. Afgezien van hetgeen op dit terrein met betrekking tot de land- en tuinbouwgewassen wordt bereikt, kent men slechts één vorm van veredelingsarbeid, welke ook zijn vruchten afwerpt voor het welzijn van een land en wel zozeer, dat het een lang niet ondergeschikte rol vervult: deze tak van veredeling vindt men in de doelbewuste fokkery van landbouwhuishouddieren. --- Van melktype tot melk-vleestype. In de tweede helft van de vorige eeuw fokten de Hollandse en de Friese veehouders bij voorkeur met dieren, ciie een opmerklijk hoge melkproductie hadden. Het gevolg hiervan kon ook in de lichamelijke eigenschappen van het toenmalige vee worden teruggevonden; de kooien uit die tijd waren fijn gebouwd: een lange smalle neus. schrale hals, platte ribben, relatief hoogbenig en fijne, zwakke benen. De romo'werd gekenmerkt door de kegelvorm. Hoewel edele dieren van aanzien, waren zij zwak met een gering weerstandsvermogen tegen de vele en ernstige ziekten, die hen bedreigden. De gevolgen van deze eenzijdig gerichte fokkerij bleven dan ook niet uit. Menige veehouder zag zijn overigens zeer hoogproductieve dieren aan runderpest, runder-t.b.c, mond- en klauwzeer e.a. ziekten ten onder gaan. Niettemin bleef men voorlopig het melktype als het doel van de fokkerij zien. Het Nederlandse Rundvee Stamboek, dat in 1874% werd opgericht en het Fries Rundvee Stamboek, dat 5 jaar later het levenslicht aanschouwde, weken hiervan voorlopig niet af. Men mag deze instelling niet als onjuist zien. want hoewel een zekere modezucht stellig niet was uitgesloten, betekende de veredeling van de veestapel,in de richting van een hogere melkproductie niet anders dan het volgen van de bestemming van de koe, waar deze onze melkproducent bij uitstek is. Bovendien leerde men zich door de bewuste fokkerij inzicht verwerven in de erfelijke eigenschappen van het vee en in de ontwikkeling van deze kwaliteiten bij het nakomelingschap; ervaringen dus. die niet verloren gingen, maar van onschatbare waarde bleken, toen de stamboekfokkerij zich oriënteerde naar het thans gebruikelijke type, het zogenaamde melk-vleestvpe. De overtuiging, dat de melkopbrengst tenslotte nauw samenhangt met de gesteldheid van de koe, bracht de fokkers er geleidelijk toe meer aandacht te schenken aan de lichamelijke eigenschappen, met name met het oog op verhoging van het weerstandsvermogen tegen de veelvuldig optredende veeziekten. Op de duur leidde dit tot het ontstaan van een volkomen nieuw type, dat wordt gekenmerkt door een kortere, brede neus, goed gewelfde ribben, voldoend zware en sterke benen, goede romp-ontwikkeling, een vierkant ruim kruis en een goed ontwikkelde, regelmatig gevormde uier. Zowel het Nederlandse als het Friese Rundvee Stamboek zijn erin geslaagd, na lange, moeizame arbeid, dit type erfelijk „vast te leggen". Hiermede is voldaan aan twee grond-eigenschappen, die de Nederlandse veestapel van een goede toekomst verzekeren: gezondheid en een hoge melkproductie. --- De resultaten. Deze maand herdenken het Nederlands en het Fries Rundvee Stamboek het feit dat zij 75 respectievelijk 70 jaar geleden zijn opgericht. Ter gelegenheid hiervan is op 2 September j.l. een persconferentie belegd, waarop de heer ir. J. Th. C. M. Rijssenbeek, de directeur van het Veeteeltwezen, te kennen. Heeft gegeven, dat het stamboekwezen ten volle heeft voldaan aan de verwachtingen, welke ten aanzien van zijn taak zijn gesteld. Ir. Rijssenbeek zag het bewijs hiervan in het feit, dat het Nederlandse stamboekvee over de gehele wereld wordt gevraagd. Het zwartbonte Hollands-Friese vee wordt thans gefokt in alle werelddelen, met als belangrijkste fokcentra Canada, de Ver. Staten, Argentinië, Zuid- Af rika, Engeland, Frankrijk en Italië. Daar waar de uitvoer van Nederlands vee concurrentie ondervindt, geschiedt deze uit streken, welke oorspronkelijk vee uit Nederland importeerden. Met recht mag dit veeslag het eerste melkveeras ter wereld worden genoemd. Deze grote verspreiding is het bewijs, dat het vee goed is, dat het onder zeer uiteenlopende omstandigheden voldoet en wanneer het buitenland nog steeds in Nederland koopt wil dit zeggen, dat men vertrouwen heeft in de kwaliteit van het product, dat de Nederlandse fokker aflevert. Het roodbonte M.R.V.-vee is bezig zich te consolideren in een aaneengesloten fokgebied, waartoe behoren Z.O. en Oost Nederland, de Belgische Kempen en West- en Zuid-Duitsland van Sleeswij k- Holstein tot in Beieren. Ook hier draagt Nederland in toenemende mate tot de ontwikkeling van dit fokgebied bij. Dat nergens ter wereld een zo klein verschil bestaat tússen de gemiddelde productie van het stamboekvee en het gebruiksvee, zoals het niet in het stamboek geregistreerde vee wel wordt genoemd, achtte de directeur van het Veeteeltwezen ontegenzeggelijk ook van grote betekenis. De gemiddelde melkproductie van het rundvee in Nederland wordt internationaal als de hoogste der wereld erkend. Tenslotte noemde ir. Rijssenbeek de grote waardering in het buitenland voor het Nederlandse gebruiksvee een derde argument voor de erkenning, dat de Stamboekfokkerij in alle opzichten aan haar taak voldoet.daar dit bewijst, dat de stamboekfokkerij over de gehele linie er in geslaagd is, haar kwaliteiten te doen doordringen. --- Jubileumtentoonstellingen. In 1874 werd het N.R.S. met 15 leden en 2 begunstigers opgericht. In 1940 was dit ledental gegroeid tot 9603. De oorlogsjaren brachten een aanzienlijke • vermeerdering van het aantal leden; thans bedraagt dit 28967."Deze grote toename gedurende de afgelopen jaren is een gelukkig verschijnsel, want het bewijst, dat de veehouders er hoe langer hoe meer van doordrongen zijn, dat hun bedrijf alleen dan rendabel kan zijn, wanneer zij het op de meest rationele wijze voeren. Ook het F.R.S., dat in 1879 werd opgericht en toen omstreeks 140 leden telde, is sterk in ledental toegenomen. Op het ogenblik bedraagt dit aantal ongeveer 5000. Dank zij het in 1910 begonnen onderzoek van stieren op afstammelingen en de selectie van het vrouwelijk materiaal, kon het vetgehalte van de melk der bij het F.R.S. geregistreerde koeien dat in 1940 3.18 bedroeg opgevoerd worden tot 3.93 in 1948. In vergelijking met 1910 nam de gemiddelde melkopbrengst toe met ongeveer 400 kg, zodat de melkvet-opbrengst mat 36 pet. werd verhoogd. Thans is 28 pet. van de Friese veestapei geregistreerd. Het F.R.S. heeft zich al spoedig toegelegd op een actieve bestrijding van de runder-t.b.c, met als gevolg, dat deze ernstige ziekte thans vrijwel niet meer in Friesland voor komt; 99.76 pet. is vrij van t.b.c. Beide stamboeken vieren dit jaar hun jubileum met een grote tentoonstellinghet N.R.S. op 22 en 23 September a.s. in 's Hertogenbosch en het F.R.S. op 27, 28 en 29 September te Leeuwarden. Op deze tentoonstellingen zullen de leden met hun beste dieren uitkomen. Men zal hier een overtuigend beeld krijgen van wat de rundveefokkers na moeizame arbeid en ondanks vele en grote teleurstellingen hebben bereikt. Er zuilen stieren worden getoond, waarvan de eigenschappen de beste waarborgen geven voor de toekomst van onze veestapel. Ook koeien, in diverse rubrieken, wier melkopbrengst tot vrijwel niet te evenaren cijfers komt, zullen hier worden tentoongesteld. Op' de tentoonstellingen zullen de prijswinnaars worden uitgekozen en deze zullen gezamenlijk voor het publiek defileren, een grootse demonstratie gevend van dè hoogwaardigheid onzer veestapel enerzijds en van de verdiensten van het stamboekwezen anderzijds. ---