De verklaring van Sleijffer Zacharias Sleijffer was niet verschenen. De president las zijn verklaring voor, waarin hij het doopceel van Lammers lichtte. Lammers kreeg de opdracht de processen-verbaal in het Duits te vertalen, hij was uitgesproken pro-Duits, hij was toehoorder in kerkdiensten; Sleijffer werd zelfs aangeraden bij Lammers in de leer te gaan. Hij was belast met het politioneel gedeelte van de Sipo. Hij kon geweldig te keer gaan tegen de N.S.B, en Mussert, had een scherpe critiek op de W.A., tot groot genoegen van Schunke. Sedert Mei 1943 was hij geregeld op pad. Naarmate het terrorisme groeide, nam de activiteit van verdachte tse en hij was uiterst geraffineerd. Lammers had het lot der arrestanten volkomen in handen; Jjij vond dat hij te weinig waardering ondervond. In Groningen moest hij de verzetsbeweging bestrijden. De verbalen werden afgesloten met een zgn. Schluszbericht, dat de persoonlijke indruk van de verbalisant bevatte, benevens diens oordeel van de strafmaat. De voorgestelde straffen werden vrijwel steeds ten uitvoer gelegd. Allemaal waanzin, reageerde Lammers. De president las nog 'n verklaring voor van Rosé Engel, die had gezegd, dat het slotbericht een persoonlijke opvatting van Lammers was. Hij was zeer scherpzinnig en heeft zich zeer verdienstelijk voor de S.D. gemaakt. Verdachte ontkende dit. Bij het verdere getuigenverhoor kwam ook de jacht op Joden ter sprake. Zo had verdachte eens een arrestant die Joden had verborgen, toegevoegd, dat Duitsland net zo lang zou vechten, dat alle Joden vernietigd waren, en een dominee, die Joden verborg, „zou hij spoedig een plaats in eigen hel geven." Helmut J. Schaper, aan wie de president vroeg wat een polizeiangestejlter was, zou o.a. aan de verbalisant hebben verklaard: Sleyffer is een groot zwijn zonder 'verstand; Grundmann heeft een grote bek en Lammers een man met een goed vérstand, die de zaken in „goede" banen leidde. Deze getuige beweerde, dat deze woorden niet waren gesproken. De verbalisant trachtte daarna het geheugen van Schaper op te frissen. Tal van razzia's passeerden de revue: te Nieuw-Beets, te Oosterend, Witmarsum, Bolsward, Franeker. „U bent de moordenaar van m'n man," zo voegde mevrouw Melot verdachte toe, toen ze kwam vragen iets voor haar man --- Financieel Nieuws Obligatielening gemeente Leeuwarden. De firma Theodoor Gilissen stelt op 6 September a.s. de inschrijving open op f 1.300.000 3% 20-jarige obligatiën in stukken van f 1000 ten laste van de gemeente Leeuwarden, tot de koers van 100%. Aflossing vindt plaats in 20 gelijke jaarlijkse termijnen, aanvangende 1 October 1950. De notering der obligatiën ter beurze van Amsterdam zal worden aangevraagd. te doen, hetgeen hij ook voor De Loor deed. „Ik heb persoonlijk met uw man afgerekend", aldus luidde het antwoord van verdachte. Bij een razzia te Rinsumageest werd ook de politieman K. Pais gearresteerd. „Zie zo", had Lammers gezegd, „we hebben nog al last van je gehad. Je krijgt je uniform niet weer aan". Pais kwam in Oraniënburg terecht, doch keerde gelukkig terug. --- Een liefdes-historie met nood-lottige gevolgen. In de middag-zitting verscheen als getuige Antonette Jaakke, een Nederlandse, die thans te Ampse bij Lochum gevangen zit. Deze getuige was in de bezettingstijd Hausdame bij de Duitse officier Hans Schmelzer. Daar verscheen op een goede dag de hoofdkoerierster, mej. Van Eeghen, een medewerkster van Krijn v. d. Helm. Er ontstond een verhouding tussen haar en de officier en ze werd vertrouwelijk met de Hausdame, aan wie -werd toevertrouwd, dat zij werkte voor de illegale beweging. De Hausdal-!? bracht het aan Schmelzer over, die er blijkbaar geen notitie van nam. Doch zij kwam ook in contact met Lammers en ook hem vertelde zij hetgeen mej. Van Eeghen had gezegd. Lammers liet er geen gras over groeien en begon te speuren. Van der Helm was inmiddels door de ondergrondse gewaarschuwd, doch wilde er niet aan geloven. De Hausdame ging naar Amsterdam en nodigde mej. Van Eeghen telegrafisch uit een paar dagen in Amsterdam te komen. Zij werd op haar reis door twee man van de S.D. geschaduwd, alles het werk van Lammers. In het Centraal Station, aldus luidde de afspraaK, zou de Hausdame mej. Van Eeghen omhelzen, en aanwijzen voor de twee S.D.-ers. Beide dames gingen na de omhelzing naar de overkant, naar het drijvende restaurant en toen beiden aan een tafeltje waren gezeten, verschenen de S.D.-ers en arresteerden hén, natuurlijk de Hausdame slechts voor de vorm. Het slot van deze historie was, dat mej. Van Eeghen in de gracht van de Stadhouderskade geraakte en in 't water door 13 kogels werd vermoord. En men weet, dat v. d. Helm de dood vond bij Amersfoort. Nog vele getuigen werden gehoord. Mevrouw Toornstra te Leeuwarden, die in Duitsland terecht kwam, omdat men haar man niet kon vinden (men zou een aanval op Lammers hebben voorbereid). Lammers had toestemming aan Groningen gevraagd om het echtpaar T. te vervolgen en voorts mevrouw Mulder te Heerenveen, wier vader werd gearresteerd, omdat hij twee Joden had verborgen. Ook de razzia's te Wartena, Warga, Nieuw-Beets, Zwaagwesteinde, Rinsumageest (waar 32 mensen werden gevangen genomen), Akkerwoude, Dantumawoude en Joure werden nog aangehaald. Alles ontkende verdachte. Bijna alle verbalisanten maken valse verbalen, aldus merkte hij op. De zitting werd daare geschorst tot de Volgende Dinsdag. Dan moeten er nog 20 getuigen Worden gehoord, waarna het requisitoir en de verdediging van mr. S. Boersma te Groningen zullen volgen. --- Krabbels uit de Kleinveewereld Huisvesting Van kippen. I. Wanneer men nog al eens in aanraking komt met pluimveehouders en vooral met hen, die hun bestaan hierin vinden, dan kan men nog wel eens vernemen, dat er onder hen zijn, die een open fronthok verkiezen boven een hok van gewone constructie, waarin de ramen aan 't front kunnen draaien of op andere wijze kan worden geventileerd. Enige tijd geleden werden wij in de gelegenheid gesteld een paar bedrijven te bezoeken, waar men zich bezig hield met het opfokken van piepkuikens voor de mesterij; één had de kuikens in gesloten hokken groot gebracht, het andere in hokken met open front en daarboven was een flinke luifel aangebracht van het hout, dat uit de Voorkant van het dak was genomen; en deze opening was weer met kippehgaas afgesloten. Ons bezoek had plaats in de tijd van regen en vorst, de kuikens waren toen ongeveer drie maanden oud. Over het geheel genomen waren het goede gelijkmatige koppels en kiaar voor de slacht. Wij kwamen eerst op het bedrijf met gesloten ramen. De opfok was hier uitstekend gegaan. De enige opmerking van onze zijde was, toen wij enkele van deze dieren in de hand namen: vlees aanzet goed, alleen de beenvorming, vooral het borstbeen, was iets krom, een weinig gedraaid. Op het bedrijf met open front viel onmiddellijk op, dat de kleur der kuikens veel beter was, vooral de kammen waren roder en ook het verenkleed vaster en gladder. Bij het onderzoek bleek, dat hier het borstbeen recht was en de kuikens veel vaster in het vlees zaten. De koppels waren even oud en waren met precies gelijk voer groot gebracht. Ziehier dan het verschil van opfok van kuikens midden in de winter. Totdat de kuikens zowat een week oud waren, had men het front dicht gemaakt, maar van die tijd af niet meer. Op de leeftijd van plm. vier weken had men het front nog een paar dagen afgesloten bij het wegnemen der kunstmoeder, maar het bleek niet nodig na een paar dagen; ze doorstonden vrij strenge vorst en groeiden als kool. De hanen hadden reeds een gewicht van 2 kg en meer. Voor bevroren kammen in open hokken behoeft men niet te vrezen, daar de lucht droog is en de kammen dus ook droog zijn. Ze bevriezen alleen wanneer de kam vochtig is. Bij zeer strenge vorst echter en wanneer ze in de gure wind lopen, gaan de punten der kammen bevriezen. Dit dient men te voorkomen, daar de dieren hiervan nog al enige tijd hinder zullen ondervinden. In een volgende krabbel zullen wij onze ervaringen eens weergeven, hoe b.v. bij de sportfokkers deze verschillende methcde's met gesloten en open front, zich voordoen. Langezwaag. J. A. VEENSTRA. --- RECHTBANK LEEUWARDEN Vonnissen De Rechtbank veroordeelde gisteren: --- De diefstal bij de post te Oosterzee F. de H., 34 jaar, hulpbestelTer P.T.T. te UoMf-rzee, wegens 'Uefetalien van bt'even en postpakketten, tot 2 jaar en zes maanden met aftrek en met het verbod om gedurende 5 jaar ambten te bekleden. De eis was 2 jaar met aftrek. --- Diefstal van vee uit de weide O. Z„ 29 jaar, brandstof f enhandelaar te Kollumerzwaag, wegens diefstal vap vijf koeien uit de weide, tot 10 maanden met aftrek. Eis 1 jaar en 3 maanden m. aftrek. --- De infiltratie Een voldoend hoog polderpeil, dat ook in droge zomers gehandhaafd kan worden, is nog geen garantie voor een phreatisch vlak dat dicht genoeg bij de zode ligt. Om dit laatstgenoemde doel te bereiken, is een groot aantal percelen geïnfiltreerd met molgangen en met draineerbulzen. Voorts is de verhoging van het grondwatervlak nagestreefd door bevloeien, door besproeien en door greppelen. In het algemeen is de molmfiltratie het best bevallen en is de goedkoopste methode. Waar deze methode niet kan worden toegepast is de buisinfiltratie aanbevolen. Indien door de hoge ligging van een perceel infiltreren onmogelijk was, werd met de vloeipomp gewerkt. De practijk was aanvankelijk zeer gesteld op het bevloeien, maaide kosten bleken hoog te zijn en de zode schijnt van deze methode te lijden. Het goedkope begreppelen is slechts hier en daar toepasselijk. Bovendien hebben open greppels de bekende bezwaren. Het mollen wordt doorgaans met succes toegepast, als de minerale deklaag niet dikker is dan 40 cm. en als deze rust op zeggeveer. of rietveen. De molgangen worden zo hoog mogelijk getrokken, om de minerale laag vochtig te houden. De gebezigde mol is van speciale constructie, de z.g. staartmol welke van belang is om op gemakkelijke wijze de eindbuis in de slootwand te frakken. De slootwallen zijn n.l. veelal drassig, als gevolg waarvan het vee de molgangen spoedig zou dicht-trappen., omdat daalde draagkracht van de zode onvoldoende is. Op deze wijze zou de werking spoedig worden verstoord. Met persbuizen van 1 meter lengte worden nu de molgangen bij de sloot beschermd. Om bij percelen met zeer brede drassige wallen, waar mondingsbuizen van 1 meter nog onvoldoende lang zijn, te kunnen werken, is een gecombineerde mol-buis-drainage met succes toegepast. Om de 50 meter worden dan drainreeksen gelegd en met riet gedekt. Daarover heen worden dan om de 2—4 meter molgangen getrokken, die vanuit de drainreeksen worden gevoed. Het vereist een grote ervaring op grond van alle beschikbare gegevens de infiltratiemethode voor elk perceel te kiezen. De afstand tussen de molgangen of buizenreekson, die diepteligging enz. variëren naar de opbouw van het bodemprofiel, de mate van verdroging, de meerdere daling van het phreatisch niveau enz. Van alle polders zijn of worden hoogtekaarten vervaardigd. De waterpassing geschiedt op intensieve wijze (50 x 50 m.). Geringe hoogteverschillen van b.v. 20 cm zijn al van veel belang en kunnen de infiltratie doen gelukken of mislukken. Ook zijn deze kaarten onmisbaar bij het uitvoeren van het herstelplan. De molgangen werken doorgaans een jaar. In sommige gebieden is echter elk jaar mollen niet nodig. Als de molgangen zeer spoedig dicht zitten, b.v. in mosveen, dan zou de bewerking te dikwijls herhaald moeten worden, zodat dan doorgaans een andere methode voorkeur verdient. Een voordeel van de molinfiltratie is ook de goede watervoorziening van de zoden. De buisinfiltratie geeft wel goede resultaten, maar bij de sleuven wordt het soms te nat en ook op mosveen kan het land nat en kleumig worden. En het is wel zeker, dat te nat nog erger is dan te droog. ' --- Bruintje Beer in dromenland No. 54. — Bruintje en Wim schrikken natuurlijk van die opgewondc troep; ze spartelen teger> en rukken zich los. Dat. gelukt Bruintje be eerst, maar het kost hem wel haren: een heel grote bos. Meteen rent hij voort; hij hoort wel de woedende kreten en roepen maar hij doet net alsof hij niets hoort. Het spijt hem voor Wim, dat hij die niet kan bijstaan, maar hij denkt: „Ik moet zo gauw mogelijk hier vandaan". --- De afaset van stro is zeer miniem, de opbrengst is groot. LEMMER, 6 Sept. De opbrengst van stro is dit jaar in ons land groot. Dit valt in het bijzonder op in de Noordoostpolder, waar grote gebieden met graan werden bebouwd. De verbouwers van het graan vragen zich thans af, Welke prijzen zij voor het bijproduct stro kunnen maken. Deze prijs was het vorige jaar ongeveer f 45« per ton, nu ongeveer f 20. De strocartonfabrieken kunnen niet op volle kracht werken, omdat er niet voldoende exportmogelijkheden zijn. Verscheidene van de fabrieken hebben de voorraad van 1948 nog niet verwerkt. Er zijn in de Noordoostpolder boeren die het stro op het land tot pakken laten persen. Dat kost hun f 10 per ton. Anderen verbranden het. Men hoopt, dat het buitenland binnenkort meer zal gaan importeren, omdat er anders een groot stro-overschot zal ontstaan. --- Wat er tot stand werd gebracht. Het spreekt vanzelf dat het afdelingsbestuur niet stil zat. Er was nog wel het een en ander in het belang der boerenbevolking te doen. In. 1900 werd er een voederproef gehouden, alsmede een keuring van stierkalveren en verder nog een keuring van rammen. Ook werden er landbouwcursussen gehouden, w.o. een over paardenkennis, geleid door de heer Plet, veearts te Heerenveen, en in 1901 door de heer Ymker, veearts te Koudum, een cursus in veekennis. In de jaren 1917 en '13 voerde men een actie om in deze gemeente eën veearts geplaatst te krijgen. Deze actie werd met succes bekroond. Voorts werd voor de aankoop van veevoeder en kunstmest een commissie benoemd en ook kwam men tot de aanleg van een proefveld. De coöperatieve boerenleenbank werd in 1911 opgericht en ook gingen de gedacht toen uit naar een coöperatieve exportslachterij, wat echter geen doorgang heeft gevonden. In 1906 werd er een commissie benoemd om een varkensfokvereniging op te richten, terwijl aan de gemeenteraad werd verzocht, bij benoeming van een onderwijzer het bezit der landbouwacte verplichtend te stellen. De eerste veekeuring, met zes rubrieken, werd in 1910 bij Kippenburg gehouden. In dat jaar kwam ook de wijze van verhuring van de boerderijen der N,V. .„Gaasterland" ter sprake en besloten werd deze maatschappij te verzoeken aan de bezwaren tegemoet te komen. Het antwoord was een nul op het request. Voor de in 1912 opgerichte coöp. aankoopvereniging werd nog propaganda gemaakt. Deze coöperatie, die echter niet nnder auspiciën van de afdeling stond, is later weer verdwenen. In de jaren 1915—1918 was er veel werk aan de winkel. Over allerlei zaken werd het oordeel der afdeling gevraagd; er moest geadviseerd worden inzake de militaire Verloven: er moest vlees worden geleverd en hooi gevorderd en ten slotte" moest er, ten behoeve van de verbouw van levensmiddelen, land worden gescheurd. --- Veekeuring K.I. Nóordwolde NOORDWOLDE. Alhier werd een veekeuring gehouden te Oosterstreek, uitgaande van de Vereniging voor Kunstmatige Insiminâtie „Ons Belang" Noordwolde en Omstreken. Deze eerste keuring, die de vereniging hield, kan zeer geslaagd worden genoemd. Er waren 105 dieren aanwezig. Deze keuring was in de eerste plaats gericht op de beoordeling van de jonge dieren, van verschillende stieren en om na te gaan hoe de vererving der stieren verloopt. In de commissie hadden zitting de heren Ir. Keestra (veeteeltconsulent), Arends en Velde. Verder werd gekeurd orri prijzen op exterieur, door een jury die bestond uit de heren L. J. de Boer, H. Vondeling, Bosma en A. Veenstra. De uitslag van de keuring was als volgt: Rubriek I. Afstammelingen van stier Hiltje's Eduard. Ie pr. No. 3. Fokje II geb. Febr. '48, eig. P. Schutting te Noordwolde; 2e pr. No. 2. Klaske H. E., geb. 7-2-'4B, eig. D. Dijkstra te De Hoeve; 3e pr. No. 4. Pukje IV, geb. 24-12-47, eig. H. v. d. Wielen, Noordwolde; 3e pr. No. 1.. Joukje 60, geb. 15-3-'4B, eig. F. Hof, Noordwolde. Rubriek 11. 1 A prijs No. 10. Betje I, geb. 12-6-48, eig. J. Jager te Noordwolde; 1 B prijs No. 13, Coba 19, geb. 15-4-'4B eig. H. Hoogeveen te Boekelte; 2e pr. No. 2. Johanria 11, geb. 29-5-'4B, eig. L. J. Mulder te Boijl; 3e pr. No. 12. Geesje, geb. 25-4-'4B, eig. D. Dijkstra te De Hoeve. Rubriek 111. Ie pr. No. 15. Winke H. E., geb. 9-12-'4B, eig. D. Dykstra te De Hoeve; 2e pr. No. 16. Johanna V, geb. 10-12-'4B, eig. D. Dijkstra te De Hoeve; 3e pr. No. 14. Aaltje IX, geb. 18-12-'4B, eig. W. Roders te Noordwolde. Rubriek IV. 2e pr. No. 17. Jantje IV, geb. 29 Febr. '48, eig. R. Harmsma, Noordwolde. Rubriek V. Afstammelingen van stier Dayne Anker 32454 -lx bekr.: Ie pr. No. 18, Rensje V, geb. 21-4-48, eig. N. E. v. d. Heide, Noordwolde; 2e pr. No. 19, Klaasje, geb. 1-4-48, eig. dezelfde. Rubriek VI. Afstammelingen van stier Ceres Adema 31790: Ie pr. No. 21. Joukje 61, geb. 20-3-48, eig. F. J. Hof, Noordwolde; 2a pr. No. 22, Joukje 59, geb. J 5-3-48, eig. dezelfde; 2b pr. No. 23, Geesje, geb. 1-3-48. eig. B. A. Jager, Boyl; 3e pr. No. 26, Hutje, geb. 5-12-48, eig. W. Bos, Noordwolde; 3e pr. No. 27, Jantje, geb. 20-2-48, eig. dezelfdj; 3e pr. No. 28, Mientje UI, geb. 24-3-48, eig - Alb. de Vries, Noordwolde. Rubriek VII. 1A pr. No. 35, Jantje, geb. 15-6-48, eig. J. M. Bakker, Noordwolde; 1 B pr. No. 39, Leentje XI, geb. 17-6-48, eig. J. Holtrop, Boekelte; 2e pr. No. 37, Rensje 11, geb. 11-4-48, eig. N. E. v. d. Heide, Noordwolde; 3e pr. No. 30. Leeni. geb. 15-4-48, eik,. R. Veenstra, Boijl; 3e Dr. No. 40, Palsehe 11, 17-5-48, eig. L. J. Mulder, Boijl; 3e pr. No. 41. Klaasje 11, geb. 20-5-48, eig. B. A. Jager, Boijl. Rubriek VIII. Ie pr. No. 45, Geertje I, geb 11-10-48, eig. J. J. de Vries, Noordwolde; 2e pr. No. 44, Bfcke, geb. 10-10-48, eig. J. H. Koops. Boijl; 3e pr. No. 46, Liesje V, geb 27-10-48, eig. A. Bentham, Boijl. Rubriek IX. Afstammelingen van stiet' Karel 29353, gsb 19-1-43, fokker R. J. Hooe:--ma te Oosterwierum: 3e pr. No. 47 Koosje 111, geb. 22-4-48, eis. R. Harmsma, Noordw. Rubriek X. 1A pr. No. 55, Henr.ie. geb. 26-12-48, eig. R. Veenstra. Boijl; 1B pr. No 51, Froukje 2, geb. 31-12-48. eig. L. J. Muifier, Boijl. Rubriek XI. Ie pr. No. 57, Dora 11, geb-16-2-40, eig. W. Roders, Noordw.; Ie pr. No. 75, Klaasje 2, geb. 27-3-49, eig. P. Schutting. Noordw.; Ie pr. No. 77, Richtje I, geb. 29-3--49, eig. J. Jager, Noordw.; Ie pr. No. 78, Joukje 68, geb. 2-3-49, eig. F. J. Hof, Noordwolde; Ie pr. No. 79, Joukje 69, geb 3-3-49, eig. dezelfde: 2e pr. No. 63, Aukje IV, geb. 15-2-49, eig. H. Stuurman. Noordw.; 2e pr. No. 64, Joukje 63, geb. 26-2-49, eig. F. J. Hof, Noordw.; 2e. pr. No. 68, Maartje 3, geb. 13-2--49, eig. A. Benthem, Boijl; 3e pr. No. 60, Jansje, geb. -3-49, eig. R. Bosch, Noordw.; 3e pr. No. 65, Gerrie, geb. 24-2-49, eig. S. Biikerk, Boijl; 3e pr. No. 70, Eitje 2, geb. 26-3-49, eig. A. Benthem, Boijl; 3c pr. No. 73, Coba 20, geb. 15-3-49, eig. H. Hoogeveen, Boekelte; 3e pr. No. 76, Hendrikje I, geb. 4-3-49, eig. J. Jager, Noordw.; 3e pr. No. 80, Joukje 64, geb. 23-3-49, eig. F. Hof, Noordw. Rubriek XII. 1A prijs No. 102, Albertje 8, geb. 11-4-49, eig. J. Nijboer, Noordw.; 1B pr. No. 101, Zwarte 24, geb. 4-4-49, eig. dezelfde; 2e pr. No. 89, Fokje 3, geb. 5-4-49, eig. P. Schulting, Noordw.; 2e pr. No. 92, Palsche 111, geb. 8-4-49, eig. L. J. Mulder, Boijl; 2e pr. No. 98, Hutje V, geb. 1-4-49, eig. R. Bosch, Noordw.; 2e pr. No. 104, Zwarte 26, geb. 26--4-49, eig. J. Nijboer, Noordw.; 3e pr. No. 83, Joukje 65, geb. 7-4-49, eig. F. Hof, Noordw.; 3é or. No. 84, Joukje 66, geb. 2-5-49, eig. dezelfde; 3e pr. No. 88, Jantje I. geb. 18-4-49, eig. L. J. Mulder, Boijl; 3e pr. No. 100, Geesje 111, geb 3-4-49, eig. W. Roders, Noordw. --- Ongeval bij de paardensport. BLESSE. Bij een oefening van de paardensportver. van Willemsoord kwam mej. H. Pit alhier zo ongelukkig te vallen, dat zij met een zware hersenschudding in het ziekenhuis moest worden opgenomen. --- Circus Corino komt in Gorredijk. GORREDIJK, 7 Sept. Vandaag en morgen hoopt het Nederlandse circus Corino in onze plaats zijn voorstellingen te gfcven. Deze Nederlandse onderneming kemt met een orogramma, dat er mag zijn. In alle Friese plaatsen, zoals Harlingen, Franeker. Bolsward en Joure, waar dit circus zijn tenten had opgeslagen, is met succes gewerkt, en viel het gebodene zeer in de smeak. Naast lucht-acrobatiek, jongleren, clownerie en alles wat men alzo in ?en piste geregeld te zien krijgt, worden er verschirentle dressuurnummers vertoond, die niet voor die in eèn groot circus onder doen. Het circus, dat twee dagen in Gorrediik zal staan, en 1000 zitolaatsen heeft, zal vermoedelijk in Zuidoost Friesland nog Wolvega en Drachten aandoen. --- Verkiezing Volmachten Waterschap „De Linde”. WOLVEGA. Afd. 1: Aftredend G. R. Boyerhof, Noordwolde, niet herkiesbaar en D. Sohurer, Makkinga. Aantal stemmen 93. Herkozen D. Schurer, gekozen L. Mulder te Boijl. Afd. 2.: Aftr. A. H. van Engan, Vink"",- en A. W. Fortuin, Steggerda, beide niet herkiesbaar. Aantal stemmen 149. Volstrekte meerderheid iïlst bereikt, zodat hérstsmmiiïg zal moeten Worden gehouden. Afd. 3.: Aftr. B. B. Heida, Wolvega en K. W. Kooy, BJescujks (laatfltgeri. niet her- Mefibrar). Aantal sten-men 37. Herkozen B, R. H'idü, gekozen Thoma- Koopman te Blesdijke. --- Bijzondere Strafkamer Leeuwarden Sleijffer licht het doopceel van Lammers Zo was dan gisteren de dag aangebroken, dat Fransoos Exaverius Lammers, 50 jaar, taaileraar te Leeuwarden, moest terechtstaan. De gereserveerde tribune was dicht bezet en ook op de publieke tribune bevond zich een groot aantal personen, een belangstelling, welke we in de laatste tijd niet gewend zijn. De Officier had voor deze dag 40 getuigen opgeroepen, met het verhoor van wie de gehele dag, van 's ochtends 9 tot 's avonds ruim 7 uur, heenging. Lammers is in Bolsward geboren; hij behaalde het diploma van een handelsschool en vestigde zich in 1928 te Leeuwarden als taalleraar, evenwel zónder diploma's. In zijn gevangenschap studeert hij thans Russisch. In 't begin van de oorlog werd hij lid van de "N.5.8., later van de S.N-A.P., van de W.A., van de Volksdienst, begunstigend lid van de S.S. Hij was, aldus verklaarde hij, met de plaatselijke toestanden in Friesland niet bekend. Vervolgens stelde de president hem meer algemene vragen. En uit de antwoorden hoorden we, dat hem 1 Sept. '42 de Kriegsverdienstmedaille werd toegekend als Polizei-angestellter. Daarna was hij Posteführer te Leeuwarden, toen de Dienststelle naar Groningen ging. Hij v/as gewapend met twee pistolen, droeg soms een uniform en een pet met een doodskop er op. In Juni 1944 vertrok hij naar Groningen en in '45 met de S.D. naar Schiermonnikoog, waar de bende werd gevangen genomen. Een reeks wandaden hoorden we uit de mond der getuigen. Zo vertelde dokter Goslinski van de arrestatie van zieke Joden, de heer H. van der Goot, een illegale werker, van de mishandelingen, welke hij zag toen hij in Mei 1944 voor het Obergericht had,terecht gestaan. --- Looddiefstallen W. V., 20 jaar schipper te Leeuwarden, wegens diefstal van lood, 2 jaar met aftrek, overeenkomstig de eis. K.'F. S. 8., 17 jaar, vetsmelter te Leeuwarden, 6 mnd. tuchtschool met aftrek. Eis 1 mnd. tuchtschool. J. R., 33 jaar, koopman te Leeuwarden, wegens heling, 1 jaar, overeenkomstig de eis. H. V., 19 jaar, loopknecht te Leeuwarden, wegens diefstal uit kantoren, 2 jaar met aftrek. Eis 2 jaar en 6 mnd. jeugdgevangenisstraf met aftrek. W. N., 18 jaar, expeditieknecht te Leeuwarden, wegens dezelfde feiten, 2 jaar jeugdgevangenisstraf. Eis 2 jaar en zes maanden jeugdgevangenisstraf. A. de V., voor eenzelfde feit, 8 mnd., waarvan 2 mnd. voorwaardelijk, overeenkomstig de eis. --- Meineed E. R., 32 jaar, landarbeider te Broek onder Akkerwoude, wegens meineed in een echtscheidingsproces. 10 maanden. Eis 1 jaar en 6 maanden. H. P., 24 jaar, los-werkman te Almenum, wegens ontucht, 9 mnd., waarvan 6 mnd. voorwaardelijk. Eis 6 maanden met aftrek en drie mnd. voorwaardelijk. K. K.f 29 jaar, los-werkman te Almenum, wegens eenzelfde feit, 1 jaar en 3 maanden met aftrek. Eis 1 jaar, mat aftrek, waarvan 4 maanden voorwaardelijk. --- Indrogende gronden rondom de Noordoostpolder II. Het water Zoals in het vorig artikel al werd vermeld, werd reeds voor de afmaling van de Noordoostpolder een onderzoek ingesteld naar het hydrologisch régime van het oude land. Ds dienst der Zuiderzeewerken kwam toen reeds tot de conclusie, dat in het randgebied van de Noordoostpolder een daling van het phreatisch vlak zou kunnen optreden. In 1947 werden de peilingen van het phreatisch' vlak hervat, teneinde te kunnen bepalen welk gebied door afmaling van de Noordoostpolder hydrologisch op nadelige wijze wordt beïnvloed. Dit is van belang in verband met het bekende feit, dat verdrogingsverschijnselen opgetreden zijn bulten het gebied, dat onder invloed staat van de afzuiging door de Noordoostpolder. Deze laatstbedoelde verdrogingsverschijnselen kunnen een gevolg zijn van het droogleggen van uitgeveende gronden en in het oude land plaats gehad hebbende verlaging van het boezempeil door betere bemaling. Een voorbeeld hiervan is de bemaling van de diepe uitgeveendè gebieden (ondergronden) in de Grote Veenpolder van Weststellingwerf en in de Veenpolder van Echten, waardoor reeds verdrogingsverschijnselen vermeld werden lang voor met de afsluiting van de Zuiderzee begonnen werd, als gevolg van de kwel naar ondergronden. Nieuwe verdrogingsverschijnselen traden echter op toen de vroeger bestaande kwelstroming uit het IJselmeer naar het oude land veranderde in een omgekeerde beweging. Dit waterverlies uit zich o.m. in een daling van de-grondwaterspiegel. Bovendien is plaatselijk merkbare klink opgetreden, die van invloed is op de gebouwen, voor zover die niet op het plistocene zand zijn gefundeerd. Ook kunnen de koppen van de funderingspalen en de kespen droog komen te liggen, waardoor rotting gaat optreden en het nodig wordt water, naar de funderingen te leiden, wat in 1948 bij een aantal daarvoor in aanmerking komende bedrijfsgebouwen geschied is. De waarnemingen van het phreatisch vlak en de stijghoogte van het diepe grondwater hebben een antwoord gegeven op enkele practische vragen, n.l. hoever de invloedsfeer, van de Noordoostpolder reikt en welke hoeveelheden water zullen moeten worden aangevoerd om de waterverllezen te compenseren. Voor het bepalen van deze z.g. „doorzijgingsverliezen" is bovendien een speciale proef tussen Kuinre en Blankenham aangelegd, om berekeningen en waarnemingen aan te vullen. Door het inmalen of inlaten van water kunnen de gewenste peilen weer worden bereikt. Het gehele onderzoek heeft geleerd, dat de gemalen en duikers, die het waterverlies, al3'gevolg van de doorzijging en de verdamping, moeten compenseren, in elk gaval van geen groter capaciteit behoeven te zijn dan nodig is voor het uitmalen m regenrijke perioden. Nu deze factoren bekend zijn kunnen voor elke polder afzonderlijk, de benodigde civiel-technische werken worden voorbereid, alsmede de plannen worden uitgewerkt om het ingemalen of ingelaten water zodanig te distribueren, dat alle percelen er van kunnen profiteren. De sloten moeten vooral in de periode van het grootste watergebruik dusdanig schoon zijn, dat de wateraanvoer op snelle wijze verzekerd is, omdat hiermede het infiltratiewerk staat en valt. --- Jubileum Juffer van Wieren KETLIK. Forline wike hawwe de Ketlikers en Mildaemsters de dei bitocht, dat juffer Van Wieren 25 jier forlyn har forboun hat as fjnderwizeres oan 'e bisûndere skoalle to Ketlik. Tige great wie de bilangstelling dy't juffer Van Wieren op dizze dei út underskate formiddens underfoun hat.. Moarns wie it fansels feest yn skoalle. De feestjoun Waerd halden yn de Ned. Herf. Tsjerke to Ketlik. Taspraken, foardrachten en traktaties wikselen elkoar óf. Op de ein fan it feest moast de jubilaresse op it podium komme om in cadeau, bisteande út in stofsüger út hânnen fan 'e feestkommisje oan to nimmen. --- Schouder gebroken LEMMER. Maandagmorgen zou de heer Jan Bosma, directeur van de schippersbeurs te Lemmer, een raam opschuiven in het kantoor. Doordat een kast omviel kwam hij dcor het raam te vallen, waardoor hij zijn linkerschouder brak. Na verbonden te zj.jn in het ziekenhuis te Sneek, kon hij weer huiswaarts keren. --- Wegsluiting. KORTEHEMMEN. Vanaf Maandag 5 Sept. wordt de weg door Kortehemmen geslotena aangezien men het traject Boornbergum—Beetsterzwaag eens goed onderhanden wil nemen. Voor de winter hoopt men met de wegverbetering klaar te zijn. Hiermee zullen dan alle wegen in Smalljngerland goed berijdbaar zijn. --- Trekschuit verdween 50 jaar geleden DOKKUMERTREKVAART. 50 jaar geleden voer de laatste trekschuit tussen Stroobos en Dokkum. Stoomkracht verdrong deze oude dienst die ongeveer 250 jaren had bestaan, want kort na de 80-jarige oorlog groef men de trekvaart. Twee jaar duurden de werkzaamheden. Wijlen de heer Fennema was de laatste kapitein van de trekschuit. Vanaf Dokkum waren 3 diensten en het reisgeld bedroeg f 0.45. Tabak en drank idfccht tijdens de reis niet gebruikt worden. --- De afd. Gaasterland van de Friese Mij. van Landbouw jubileert Dezer dagen herdenkt de afdeling Gaasterland van de Friese Maatschappij van' Landbouw haar 50 jarig bestaan. Op initiatief van de heer N. R. Kuperus, destijds directeur der Coöp. Zuivelfabriek „Harich", werd door een aantal veehouders besloten tot de oprichting van een zelfstandige afdeling van de Fr. Mij. v. Landbouw. Men was toen v/el reeds lid ener afdeling, maar die omvatte de gemeenten Doniawerstal, Lemsterland Sloten en Gaasterland. In die tijd was het bezwaarlijk de vergaderingen te bezoeken in Langweer of Lemmer. Ook zouden de Belangen 4er leden van de afdeling, welke een kleiner gebied omvat beter behartigd kunnen worden. Deze nieuwe afdeling telde toen 83 leden. Tot leden van het bestuur werden, nadat er 14 stemmingen waren gehouden, gekozen de heren N. R. Kuperus als voorzitter, W. Hepkema te Wijckel, B. H. van der Goot te Harich, K. Tromp te Harich en M. M. van der Goot te Wijckel. als secretaris. Voorzitters der afdeling zijn geweest de heren Kuperus tot 1913, B. H. van der Goot tot 1923, van 1923 tot 1934 met één jaar onderbreking de heer J. W. de Jong, van 1934—1940 en van 1942 tot heden de heer W. Draayer en van 1940—1941 de heer D. J. Tuinier. Voorts diende de heer M. M. van der Goot van 1929—1934 de vereniging als secretaris, daarna de heer A. Keuning tot 1934, waarna deze functie tot heden door de heer P. Postma werd waargenomen. Behalve gedurende een onderbreking van 1919 tot 1925 toen de heer Tj. Hepkema de financiën beheerde, waren de secretarissen tevens penningmeester. Na de oprichting begon het ledental al spoedig te stijgen; in 1907 bedroeg dat 132; 1914—155; 1918—159; 1926—129 en in 1929 133. pc daling van het ledental was geen gevolg van de kleinere belangstelling, maar de splijtzwam bracht ook hier verbrokkeling. Thans telt de afdeling weer 165 leden. --- Opheffing en herleving. In 1942 werd de Fr. Mij. v. Landbouw opgeheven en werd ze onder leiding van Roskam omgezet in de Landstand. Het leek toen niet best, maar spoedig na de bevrijding namen de oude bestuurders weer de teugels in handen en leefde de oude vereniging weer geheel op. Een nauwere samenwerking met de A.B.L. B, en de C.8.V.8. kon echter niet worden verkregen. Het tegenwoordig bestuur bestaat uit de heren W. Draaijer, voorzitter, P. Postma, secretaris-penningmeester, D. Koopmans, R. de Jong, F. Visser, J. Jorritsma en C. Lootsma. --- Cursus De eerste huishoudcursus werd in 1918 in 't leven geroepen, terwijl er tevens plannen waren voor het houden van een cursus voor boekhouden. Ook in 1920 en 1921 kon nog een huishoudcursus worden gehouden. Onder leiding van de heer Van der Meer te Bakhuizen werd een landbouwcursus georganiseerd, aanvankelijk met 13 leerlingen; aan een cursus voor nseekennis werd door 17 leerlingen deelgenomen. De eerste melkcursus werd in 1923 gehouden en daarna regelmatig. In 1926 . stelde het afdelingsbestuur voor, de gemeenteraad te verzoeken een Lagere Landbouwschool in het leven te roepen. Dit voorstel werd met 33 tegen 28 stemmen verworpen. Later werd door de heer De Ruiter medegedeeld, dat er een christelijke landbouwschool zou worden opgericht. Na een door. de heer Veenbaas gehouden lezing, werd besloten tot t.b.ci-bestrijding aan de zuivelfabriek te Balk. En zo werd op allerlei wijze getracht de belangen der veehouders te dienen. Ook het initiatief tot oprichting van een grasdrogerij ging van deze afdeling uit, evenals die van een dorsvereniging. --- A.R.-nieeting, Veenklooster Onder begunstiging van prachtig zomerweer had j.l. Zaterdag te Veenklooster een propaganda-meeting plaats, uitgaande van de Arjos te Dokkum (Zuid). De voorzitter dier afdeling heette alle belangstellenden, inzonderheid de beide sprekers, het 2e kamerlid de heer Schouten en Prof. Zuidema, alsmede de heer Praamsma, burgemeester van Kollumerland en het Friese Statenlid Reitsma van Oudwoude, hartelijk welkom. Als eerste spreker trad op Prof. Zuidema met het onderwerp: „Het politiek beginsel gehandhaafd".. De 2e spreker, de heer Schouten, voerde het woord over: „De antirevolutionaire politiek gehandhaafd". De voorzitter dankte de beide sprekers voor het gesprokene. Nadat gezongen was Ps. 68 : 10 ging de heer Schouten voor in dankgebed. Er waren naar schatting ongeveer 800 personen. --- Opbrengst collecte. HEERENVEEN, 5 Sept. De in deze gemeente gehouden collecte voor de Bllndenwerkinrichting aan de' Plantage te Amsterdam, het Blindentehuis „Sonneheerd't" te Ermelo en het Blindeninstituut „Bartimeüs" te Zeist heeft opgebracht: in de plaats Heerenveen f 611.45; in Oranjewoud en Oudeschoot f 170.22. OLDEBOORN. Zaterdag wapperde van de toren en van vele huizen de driekleur, naar aanleiding van het feit, dat het Fanfarecorps „Concordia" alhier 30 jaar had bestaan. Dit geval werd enigszins feestelijk herdacht. Des namiddags was de kinderen een welkome attractie bereid' door de vertoning van een poppekast waarvoor ook een groot aantal volwassenen , grote belangstelling toonde. ~ Ähq^a Des avonds werd een concert £ê"gsVe-Q door de jubilerende vereniging; Chr. Harmoniecorps van Tijnje en door het fanfarecorps van Akkrum. waarvoor eveneens grote belangstelling bestond. --- BURGERLIJKE STAND DONIAWERSTAL, van 17—30 Aug. Geboren: Jeen, zv. H. de Jong en M. B. Grondman te idskenhuizen; Jeentina. dv. A. Fleur en J. Roffel te Ouwster-Nijega; Jan, zv. B. Bakker en J. Luinenburg te Oldeouwer; Catharinus. zv. B. Steneker en H. R. de Ree te St. Nicolaasga; Klaas, zv. H. Reitsma en W. de Boer te Scharsterbrug. Ondertrouwd: N. Miedema. 30 j. te Scharsterbrug en J. Rijpkema, 24 j, te Goingarijp. Overleden: Otto Lambertus Stoelinga, 23 j. te St. Nicolaasga; Harmke Feijer, 89 j„ wed. v. R. Visser te Lang weer foverl. te Akkrum); Hendrik Brandsma, 2 dagen, zv. D. Brandsma te Oldeouwer (overl. te Heerenveen). HEERENVEEN, van 29 Aug. t/m 3 Sept. Geboren: te HëVrenveen: Hendrik Antonie zv. L. M. H. Huijser en J. van Heek: Maria .Monica dv J. v.d. Werf en Chr. C. Galama, won. te Terband; Pieter zv. Fr. Sloothaak en H. Schaap, won. te Rohel; Bernard Johan zv. B. J. Hartmann en A. de Wolde; Antonius Bonifatius Alphonsus zv. M. P. Overdiep en A. M. Zijlstra; te Jubbega-Schurega: Foppe zv. S. Posthumus en G. Rozema; Immigje dv. J. van Dijk en A. de Vries; te Oudehome: Johannes zv. G. Rozenberg en J. Luders; te Gersloot: Albertus zv. A. van Es en A. Luiting; te Nieuwesehoot: Sletske dv. Tj. Oenerrla en W. v. d. Velde. Ondertrouwd: Tj. Tichelaar en R. Jonkers, beiden te Heerenveen. Overleden: te Heerenveen: Karste de Graaf, 80 j., geh. m. J. Pereboom, won. te Vledderveen; Jan Slump, 71 j„ geh. m. A. Steenstra, won. te Rotstergaast; Jelle van deh Berg, 62 j., geh. m. Fr. Jorna; Eise Rozenberg, 85 j„ geh. m. J. v. Stralen, won. te Akkrum; te Jubbega-Schurega: Trijntje Geertsma. 75 j., wed. v. Sj. Reidenga; te Bovenkmjpe: Elske Stoker, 68 j. IDAARDERADEEL, van 8 t.m, 31 Aug. Geboren: te Roordahuizum: Wiebe Raymond', zv. S. v. d. Bosch en W. Bonnema; FrenS Jan, zv. J. de Ruiter en S. v. d. Zee te Wijtgaard; te Friens: Pier Hendrik, zv. J. v. d. Meer en G. Sijtsma; te Grouw: Elisabeth, dv. K. Feenstra tn E. Sipkes; Gerrit, zv. H. Veenstra en G. de Jong; te Warga: Wiebe Arme, zv. H. Talman en G. Postma; Sjoerd, zv. Douwe Bearda en T. Huitema; te Wartena: Geeske, dv. W. Muurling en G. de Boer. . Ondertrouwd: A. Stobbe, 25 j„ te Leeuwarden en M. Visser, 23 j., te Grouw; L. Waostra, 27 j„ en A. Peenstra, 28 j., beiden te Grouw; I-I. van Os, 20 j., en W. Wielinga, 19 j.. beiden te Warga. Overleden: te Warga: Maaike H. Kooistra, 89 j., wed, v. J. B. Tuinstra; Ymkje Wierema, 61 j., geh. m. J. Sinnema; Nantje v. d. lest, 66 j., geh. m. Sj. Hiemstra; Kendrika Eijzenga, 4 j., dv. W. Eijzenga en J. Vegter; te Grouw: Aalzen Adema, 75 j., ongéh. SNEEK, van 30 Aug. t/m 5 Sept. Geboren: Mink zv. K. Sijtsma en P. Akkerman; Mart'na Maria dv. B. H. Lamp" en ■ P. H. M. Schilt*; Mink zv. P. Seffinga en S Sijtsma; Tjeer'd zv. G. de Boer en R. Strikwerda: José Mariette dv. G. Disse en C C. Bosma; Ynskje dv. M. Hempenius en Tr. Wierda; Klaas zv. J. Westra en H. Visser. Ondertrouwd: J. v. d. Wal, 26 j. en J. de Jong, 24 j.; H. Kuipers, 36 j. en H. Rienstrß, £5 j. Overleden: Pieter Bos, 69 j., echtg. v. Chr. v. d. Meulen; Foekjen Tjeerderr.a, 65 j-> echtg. v, J. Kooistra; Jan Stoffer, 74 3-. wedn. v. E. A. de Jong; Jan Koopman, 80 j. UTINGEKADEEL. van 28 Aug. t/m 3 Sept, .Geboren: Te.ekje dv. S. J. v. d. Velde en L. Agcma to Akmarljp; Sjoerd zv. Sj. Heslinga en J. Batema te Akkrum; Jan zv. Tj. Kuipers en M. Leenstra te Akkrum. Ondertrouwd: B. Beeksma, 25 j. te Joure en A. Kuipers, 25 j te Akmarijp; P. v. Dijk, 27 j. en J. Lernstra. 21 }~ beiden te Akkrum. Overleden: Albert Visser. 60 ,1., echtg. v. R Reitsma te Akkrum; Sijtske Vi (er, 80 j-. wed. v. G. Stroop te Oldeboorn. ---