Volgende week Vrijdag is voor de Friese paardenfokkers een grote dag Te Leeuwarden zal men verrichtingskeuringen, ruiterdemonstraties en zelfs circusnummers kunnen zien! De mensen van onze tijd willen zo graag modern en vooruitstrevend zijn. En dan zijn ze dat vaak tot in het uiterste; dat wil zeggen: met geringschatting van wat voor de voorouders van onmisbare waarde is geweest. Gelukkig zijn er ook verstandiger! Dat zijn zij, die niet domweg doordrijvep, maar de ontwikkeling op verantwoorde wijze tot stand laten komen. Wat het verleden goed was en ook voor nu nog van betekenis kan zijn, willen zij behouden. Zo gaat het ook in de landbouw. Na de oorlog waren er boeren die niets meer van paarden wilden weten. De trouwe, edele en intelligente dieren, die hun voorvaderen eeuwen hadden gediend, moesten 't veld ruimen voor de machines. Maar er waren ook vele boeren, die intuïtief voelden, dat met een absolute miskenning van hetgeen zo lang goed was geweest, hun bedrijven niet gediend konden zijn. Gelukkig hebben zij gelijk gekregen. Het Fries Paarden Stamboek heeft 70 jaar lang voor het behoud van ons paardenras op de bres gestaan. Het heeft dit voorjaar zijn jubileum al gevierd. Maar de mooiste dag komt nog! Vandaag over een week zal heel Friesland te Leeuwarden kunnen zien wat het paard in onze tijd nog betekent en hoe goed het is, dat de strijd om behoud van 't Friese paard met succes is bekroond! --- Wat 't Fries Faardenstamboek in 70 jaar bereikte De verrichtingskeuring, welke Vrijdag 16 September a.s. op de Wilhelminabaan te Leeuwarden zal worden gehouden, wordt georganiseerd door het Fries Paardenstamboek en de Provinciale Vereniging ter bevordering der paardenfokkerij in Friesland, met medewerking van de Friese Bond van Landelijke Rij verenigingen en .... van het Circus Strassburger! Hieruit blijkt wel, dat men op deze dag de betekenis van het paard van verschillende kanten wil belichten. Het Friese raspaard is namelijk niet een dier, dat een baron of een jonker er als een dure liefhebberij op na houdt. Het Fries Paardenstamboek wil het anders. Het paard hoort op de boerderij, zowel voor het werk als Voor de ontspanning. Het uitvoerige programma van de Verrichtingskeuring getuigt daar ook van. Wanneer bijvoorbeeld 's morgens de keuringen van bovenlandse hengsten en merriën onder de zadel worden gehouden en de dieren een klein uur over een afstand van 10 km. in stap, draf en galop zullen gaan, dan zal men letten op uithoudingsvermogen en wenbaarheid. En wanneer de bovenlandse en Friese paarden voor de boerenwagen hun kunnen moeten tonen, dan geschiedt dit, omdat men een oordeel wil hebben over hun bruikbaarheid in het bedrijf; zo zullen de wagens met 500 kg. (een klein dcci van het prestatievermogen van de dieren) worden belast, opdat de jury kan nagaan of het aantrekken met sprongen of mooi geleidelijk zal gaan. voor het Friese paard ontzettend veel gedaan. Zij hebben de waarde van het dier aan velen, die meenden dat deze beesten in onze tijd niet meer pasten, laten zien en zij hebben respect afgedwongen voor de viervoeters, die door de eeuwen heen de trouwe helpers van de mensen zijn' geweest. Een lid van een rijvereniging zal bij zijn paard een houding aannemen die bij het edele dier past en er niet onverschillig naast staan. Ook in een andere vorm kan het paard ons oog bekoren. Daar zal volgende week Hen bekoring voor hei oog: een span triese met nes voor ac ci-ttfó --- Nut en nocht Het ideaal is, een ras te hebben, dat zich enerzijds voor het boerenwerk leent, maar anderzijds sierlijk en volkomen afgericht is en voor ontspanning — op het platteland is deze niet in die mate aanwezig als in de stad! — dienst kan doen. Daarom zal er Vrijdag een demonstratie van zon honderd landelijke ruiters zijn. Deze zullen niet alleen rij- en springdemonstraties geven, maar, vergezeld van het trompettercorps van de landelijke rijvereniging Velp, een mars door de stad maken, waarbij op het Hofplein voor de Commissaris der Koningin zal worden gedefileerd. De landelijke rijverënigingen hebben Vrijdag ook veel van te zien zijn. Friese hengsten voor de chais, bovenlandse hengsten voor de concourswagen! We zullen denken aan de glorie van onze concoursen hippiques, waar het boeren- en ander» paardenminnend volk bij duizenden samenstroomt omdat de elegance en fierheid van paard en ruiter de harten sneller doen kloppen! --- Strassburger komt! En dan is er nog het circus. Denk bij dat woord „circus" niet aan kleine kennistentjes, waar men poedels op de achterpoten op gloeiende platen bij de muziek van een doedelzak laat dansen. Denk bij het woord „circus" liever aan de Strassburgers. De Strassburgers, die alle landen bereisden om de meest intelligente dieren op te doen voor hun nummers, die meesterstukjes van dressur zijn. Op een van die reizen kwam een Strassburger in Friesland en hij zag ergens Friese paarden in een weiland lopen. Enkele weken later vertrok hij met 4 Friese hengsten. Ze schenen hem goed te voldoen, want nu heeft hij er zeventien. In alle landen behaalde hij er grote successen mee. Verschillende malen trad hij er ook in Friesland mee op. En menige boer met een warm hart voor .een gorid paard voelde de ontroering in zich opwellen als de Friese hengsten de piste betraden en het volkslied werd gespeeld! Strassburger mag op de grote dag van het Friese" paard niet ontbreken. Hij Komt er zelfs speciaal voor over uit Rotterdam om met 7 van zijn hengsten te laten zien wat er met Friese paarden kan worden gedemonstreerd. >len moet dl-5 g":.° «let lo laag schatten — een l,m< ziji circt:- niet geir-akkelijK Ml de stock! De grote circusn :in nes.-l 'i.m uigaji piste mee. Met zes van de zeven hengsten geeft hii verschillende nummers. De zevende hengst i 5.... Othel.o! En zijn berijdster.... Regina Strassburger! ï-ij zsA demonstraties van de hogts'AcM geven in Fries costuum! Dat wordt voor deze gelegenheid speciaal voor haar vervaardigd. Verder zal Strassburger met zijn stijg.; nummers laten zien, dat het verhaaltje, dat eerst nog al opgeld deed, namelijk dat- Friese paarden zwakke achterbenen nebben, naar het rijk der fabels kan wordee verwezen. Tevens komt er een zeer exclusief nummer: de touwtjespringende hengst. Het is Karl Strassburger's vader slechts eenmaal gelukt, dit met een Arabisch paard te presteren. Het Arabische ras geldt als het meest intelligente. Maar Strassburger zegt: „De Friese paarden zijn, als ze hen niet voorbij streven, minstens even intelligent!" Zo zal Vrijdag 16 Sept. voor het paard dus een bijzondere dag worden. Voor het paard, voor het Friese paard, en dus: voor Friesland! Deze dag zal ons leren, dat we het edelste dier der schepping in ere hebben weten te houden, zelfs tegen de zucht naar een steeds verder doorgevoerd modernisme in! Het tegenwoordige bestuur van het Friesch Smnb°ek. fttend vXn.r de heren- M R. Smink, Friens, wnd. voorz.; M. Tj. Postma, L,egemeer, vourz, Ir AH 'Nubé, Leeuwarden, secr.; staande in dezelfde volgorde de heren: A. S. Hoekstra, -Rijpèrkerk; Jhr. H. van Baerdt van Sminia, Oudkerk inspecteur, S. ' b Woudstra, Gersloot; V. J. v d. Kooi, Nijega (H.0.N.). --- Het ere-doctoraat voor prinses Wilhelmina Zoals gepubliceerd is, komt H.K.H. ! Prinses Wilhelmina met mevrouw E. Roosevelt voor onder de personen aan wie een ere-doetoraat zal worden uitgereikt tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het Smithcollege te Northampton op 20 Oct. a.s. Naar gemeld wordt, zal de Nederlandse ambassadeur te Washington, mr. Van Kleffens, uit naam van Prinses Wilhelmina de buil in ontvangst nemen. . .... Het bericht is voor mij met onverwacht", aldus dr. A. P. Vorenkamp, de directeur van het Groninger Museum van Oudheden tijdens een vraaggesprek met een verslaggever van het Nieuwsblad van het Noorden. Prof. Vorenkamp die gedurende eenentwintig jaar een professoraat aan het Smith college heeft gevolgd zeide er zich buitengewoon over te verheugen, dat dit ere-doctoraat verleend kan worden. „Prinses Wilhelmina geniet een grote populariteit en men zou haar zeker een grootse ontvangst hebben bereid, indien ze in de gelegenheid zou zijn geweest de onderscheiding zelf in ontvangst te nemen. Over het Smith college zeide prof. Vorenkamp: .-Het is vijf en zeventig jaar geleden gesticht door Sophia Smith, een eigenares van uitgestrekte taba-ksplantages, die te Hatford woonde en uitgestrekte terreinen aankocht rond het meertje bij Northampton om daarop een hogeschool voor meisjes te stichten. Dit was iets heel bijzonders in Amerika, waar bijvoorbeeld nu nog steeds geen vrouwelijke studenten op de beroemde Prmston- Üniversiteit worden toegelaten, > terwijl de bekende Harvard-universiteit het meisjes niet gemakkelijk maakt om te gaan studeren. Een college is een vierjarige opleiding waarvan twee jaar voorbereidend hoger onderwijs en twee jaar universitair onderwijs. Zij, die met succes de school hebben doorlopen ontvangen een diploma, dat ongeveer gelijk staat met een candidaatsexamen in Nederland. Wie verder wil studeren heeft daartoe de gelegenheid in tal van vakken als letteren, schei- en wiskunde, sociologie, staatshuishoudkunde, kunst, muziek, toneel, geschiedenis en lichamelijke opvoeding. Na twee jaar kan men de M.A. (master of arts) graad halen en na vier jaar die van Ph. D (philosophy degree), waarmee dan de studie geheel voleindigd is. Smith-College is een particuliere inrichting, die jaarlijks met een groot tekort werkt, hetgeen gedekt wordt door de inkomsten uit het stichtingskapitaai en de vaak zeer belangrijke bijdragen van oud-leerlingen. De tekorten ontstaan doordat er een enorm bedrag aan studiebeurzen beschikbaar wordt gesteld (eieenlük is maar 2 % der Amerikanen m staat zelf een dergelijke opleiding van hun dochters te bekostigen) en door ac royale wijze, waarop het onderwijs wordt gegeven. Er zijn 2100 inwonende studentes en een 250 docenten. Het wordt als een geluk beschouwd als men tot het Smith- College wordt toegelaten, gezien de enorme wachtlijst. De meisjes hebben het er heerlijk en doen veel aan sport als paardrijden en roeien, terwijl °.P kunstgebied er heel wat te genieten is o.a. prachtige Shakespeare-opvoeringen en concerten van de bekendste orkesten en solisten. --- Van Ver Verleden tijd VEILING VAN GOEDEREN VAN VEENBAAS J.R. MOEDT. De Notaris G. Peeting, resideerende te Heerenveen, zal, op Maandag den 12 Maart 1832, des nademiddags om 3 ure, ten Huize van Markus Lyckles van Terwisga, Kastelein bij de Nieuwebrug, onder .ffingwirden, publiek, onder uitloving van Strijk- en Verhooggelden, bij Provisioneele Toewijzing presenteeren te Verkoopen: De Vastigheden nagelaten door wijlen Jan Roelofs Moedt, in leven Veenbaas te Nieuwehaske, bestaande in: Een Huizinge en Schure, staande aan de Heeresloot, onder Nieuwehaske, benevens de helft in een Turfschuur, met een Hoopstede aldaar, mitsgaders eenige perceelen Weid-Hooy-Klijn-en Rietlanden, zoo onder de Dorpen Oud- en Nieuwehaske, als Terband gelegen, alles omschreven bij Verkoopboekjes, die vanaf heden ten Kantore van voormelden Notaris te bekomen zijn. Voorts nog eenige perceeltjes Hooiland onder Oudehaske gelegen, eigen aan Jacob Luiten de Boer c.s., te Heerenveen, afkomstig van Hendrik Martens Ram. --- GEBOORTEBERICHT Heden beviel van een zoon, mfjn Geliefde Echtgenoote Gezina Swalué. Gorredijk, den 14 Maart 1832. J. de Haan, Mr. Brander en Leerlooyer. --- Marine-commando weer terug naar Den Helder Minister Schokking heeft, in verband met het streven de wal-organisaties van Ap Kon. Marine zoveel mogelijk te concentreren, bepaald, dat het Commandement der Zeemacht in Nederland, thans frevestigd te Amsterdam, in de loop van November wordt overgeplaatst naar Den Tegen deze overplaatsing bestonden aanvlnkelijk bezwaren, o.m. betreffende huisvesting, verbindingen enz. Deze betwaren heeft men kunnen ondervangen Zo zal het commandement, na bijna tien ?aar te hebben gezworven, eindelijk terugkeren naar de plaats, waar het voor de oorlog was gevestigd. --- Meer kaas voor hotels Tot dusver mochten de hotels, restaurants, enz. slechts bij het ontbijt kaas aan gasten verstrekken. Thans mag in deze bedrijven ook buiten het ontbijt kaas worden verstrekt. In verband hiermede deelt het C.D.K. mede, dat de toewijzingen X 428 en X 430 van de coupurekaart KA en KB elk zijn aangewezen 'voor het betrekken van 50 rantsoenen kaas. --- Duitsland nog niet genoeg „op de koffie” Bij de grens te Reuver werd een in Duitsland woonachtige Nederlander dooide douane aangehouden, omdat hij in het bezit van smokkelwaar was. In verband hiermee werd tevens huiszoeking gedaan in een perceel te Reuver-Offenbeek, waar een partij koffie en andere smokkelwaar werd opgespoord. De smokkelaar en de bewoner van het perceel zijn in arrest gesteld. --- Geen terugtrekking van Nederlandse troepen uit midden-Java Naar aanleiding van enkele berichten, die de laatste dagen hebben gecirculeerd over plannen tot het terugtrekken van de Nederlandse troepen uit enkele delen van midden-Java en in het bijzonder uit Soerakarta wordt medegedeeld dat de Nederlandse regering zich strikt zal houden aan de bepalingen van de gesloten overeenkomsten, zodat van een dergelijke terugtrekking van Nederlandse troepen geen sprake kan zijn. --- Gratieverzoek van de wapensmokkelaar Carlton Hire De 39-jarige Engelsman Carlton Hire die in Januari tot 7 jaar gevangenisstraf werd veroordeeld wegens medeplichtigheid in het smokkelen van wapens naar de republiek, heeft verklaard, dat hij een gratieverzoek heeft ingediend. De drie Amerikanen, die in dezelfde affaire betrokken waren, werd, zoals bekend, enige tijd geleden gratie verleend. Hire verklaarde, dat hij geen klachten had over ac behandeling in de gevangenis Hij hoopte, dat de Nederlandse autoriteiten dezelfde clementie tegenover hem zouden tonen als zij deden ten aanzien van de Amerikanen. „Ik heb, wanneer ik word vrijgelaten, nog zaken te doen in.Singapore , zo zeide hij. --- Janny, Jaekje en Jlinterman In combinatie met dit drietal phenomenale F's zou nog kunnen worden ge" noemd de F van Flip — Flip Snel of Flip fan 't Fliet, naar zijn benaming onder vrinden en kennissen. Sportverslaggever en commentator in. Leeuwarden- Oost van Vliet tot Poppeweg en van Cambuur tot de Watertoren. Bij hoge uitzondering zich mengende in de gesprekken. Nu echter staande gehouden op grond van geruchten dat hij zou 'hebben deelgenomen aan de recordvliegerij op Ameland als verstekeling. Een sterk staaltje van geruchtvorming, maar niettemin verdedigbaar geacht op de volgende stellingen: „Hij (Fl.) gaat dochs oek fan ons senten omhooch." „In patteklier mvt oek kontereleare." „Hij (Flip) staat nergens f00r....." Rikus zei: „Dus, jou binne daar oek op it Ameland weest niet dy hardfligerl-> Flip?" „Och heden", zei Flip, „wudt daar nou noch over praet hiere? Wat komnie jimme dochs altyd | SjeApteMovn j | op de. faug, I riiMiminiiiHiiliHl iitHMiiMimii.iml 'n ênd achtera?.; dat is al oud mjs. „Ja, mar," zei B. Hoot, „'t het dochs mar lekker noait in 'e krante stormen." „Watte niet?" „Dat jou oek in 't toestel satten." „Wat toestel?" „Nou, Flinterman sinens " ' „Och, och", zei Flip, „wat binne de hoofdsjes weer hard fandaach. Idioaten. „Docht ik it niet — sei ik it niet (Lindert), it kan noait waar weze. Se late gyn patteklieren toe, alleen fan 'e soldaten, fan 'e kranten en' fan 'e Stad. Miskyn su'n burgemeester dar e oek." „Ja, en fan 't Fliet " „Dus, jou hè er wèl weest?" „Wat anders man " „Ja", zei Rikus, „nou weet ik er nikster mear fan. Gratus? Soa mar? Want sien, op 't Jaest bist' oek mar platwech 'n„§e" woane Flietster jonge — niks mear." „Docht ik it niet!" zei Flip, ~'n Flietster jonge,'dus minderwaerdich _he.' It Fliet kan niet metkomhie Ne — kan it Fliet niet metkomme?" Stemmen: „Né, né, dat bedoelt hy niet, dut loopt te fear, laat Rikus syn mon houwe", etc. '. . . Rikus: „Noait 'n kear — hy is niet ren fan 'e krante os dut os dat, hij is mar „Subeare", zei Flip, „subeare — omdat er'fan mij gyn moaije stukjes in 'e krante stane' Mar daarom kanne se my wel, overal kanne se my wel, bij Koopmans, Kondins, Sentrale, pèpermuntsjefabryk, Indyske buurt — ja, an, 'e Geleijen toe. Must ik daar dy Saterdachs met op it flychfeld weze soms, ja os ne?" „Jawis man", zei Sint de Jong, „jou hadden oe k 'n bewys fan e Stad he mutten. Mar dat hadden je niet, fansels? Komt er niks op an", zei Flip, „ik was er en doe saggen 'n paar jonges fan 'e krante my doe waer 't inenents: hallo dy Flip — stap mar gau in 't toestel. Sien — soa binne dy fan 'e krante, heiendal niet beroerd os stikum — reuzej onges " „Nou", zei Y. Blok, „ik staan dochs perpleks, want de bokken en de geiten wurre bij su'n gelegenheid wèl utelkanr der houden ornaris. Dus, jimm' f logen 'fut." ~ . . „In 'e tyd fan tien menuten — hier fan 'e Stienserdyk nae it hartsje fan de Amelander dunen", zei Flip. „Hoe bestaat 't — hoe bestaat t , zei een spreker, „w ij binne fan wal tot wal es tien uur onderweegs weest. Reken nou noch twee uur.fytsen fan hus of met de famylje en de tenten en de bedden, dat is krap — dus dat is 'n dach." „Tien uur", zei Rikus, „dat is fansels oek gyn wisansje — wy hewwe op 't hadoazje of es twéé uur werk had dat ik te Holwerd op 'e boat stapte en in 't paffeljoen fan Steinfoorte it earste glas bier foor my ston — op 't haloazje of." „Ja", zei Flip, „jou kan ik it niet wysmake fansels, jou fertrouwe wy niet." „Och heden, tusken twee plysjes in — best!" zei Rikus. „Mar dat jou met dy majoor omhooch gongen binne — ja, sien — dat kan ik niet aksepteare." „A né domkop — dat sei ik ommers a 1...." „Dat su'n man him niet stilhoudt", zei B. Hoot, „het deuze persoan hem noch niet hooch genoeg boven ons férheft? Hij het hem soa hooch boven ons ferheft, dat wy mutte syn anwezichheid as n care beskouwe — 'n groate care." Gemompel, stemmen: „Nou, nou, gaat dut niet wat te slim — nou hè we de hoochte " „Sal ik jimm' es wat fertelle?" zei de Amelandvlieger, „jimme lije *an 'n slimme kwaal, dat noeme se op 't heden minderwaardigheids kompleksen — daar kan je sels wel wat an doen." ,H,oe mvt dat dan met ons?" zei Rikus, „temeensen as ik er o e k an lij." I „Né — met jou is it krekt andersom." „Wy hawwe it ris hawn" zei: „Ik begryp it malle skoan wy moatte ús hwat mear opjaen, parmantiger wêze en net fan elk oan 'e kant triuwe litte. Nou, dat nim ik daliks oan, hwant yn 't earst fan ús trouwen, doe hawwe wy wol gauweris as fader en moeder stollesetearre. By ouden fan dagen en sa. En doe hawwe wy it ris hawn, doe stienen wy op trijetal. Mar wy krigen it net, en " „Nou", zei Lindert, „dan mvt je oek niet sêgge wy hawwe it ris hawn, want dan hè jimm' it niet had...." „By wize fan sprekken man..... it gie oer en nou leau ik sekuer dat hat him lein oan san minderwaardichheids kompleks. Dat siet sjesa...." Flip fan 't Fliet zei: „stop mar —■ ik sal je 't wel anders utlêgge en niet fan jaren leden. As nou su'n Foekje Dillema, dat fan ofkomst mar 'n heel gewoan meiske is, nt waar? As dy nou daar op 'e sportfeesten te Butenpost, daar't se onbetwist de beste was, docht hadde: ik bin niet traind en ik kom mar fan Burum, dus, ik laat 't mar sitte — dan waer dat in minderwaardichheids kompleks. Snap jimm'? Mar nou is se nommer twee op 't wereldrecord. En met 'n goeie start laat se Fanny oek noch wel 'n knap ênd achter. Begryp jimm' nou wat ik bedoel?" „Jawis wel", zei Blok, „is is anders niks as 'n kwesje fan superjeurjeteit — heel het raderwerk staat stil, as uf machtige arm het wil." Ja, soa jou it niet, mar i k wél. Oek 'n minderwaardichheid-kompleks. Salie we grappen met beleve, wacht mar." Maar Lindert zei: „Ik besien it soa — je mutte noait henegaen en blyf staan." „Presys", zei Flip, „dat is 't 'm nou krekt.... Lindert, dat is it woard — nou ik gaen oek — tabé " „Hou 'm in 'e gaten", zei B. H, „dat wudt 'n tweede Abc Lenstra." B a. --- Heeft de mens recht op een goede gezondheid? Bij het opstellen van de rechten van da mens door de Verenigde Naties werd voorgesteld door de afgevaardigden van de Philippijnen om het recht op een goede gezondheid in de rechten van de mens op te nemen. Daar dit voorstel niet werd ondersteund werd het in de rechten van de mens door de V.N. niet geproclameerd. Men zal een goede gezondheid van de mens liever een gave van God mogen noemen. Het devies van het Groene Kruis „door allen voor allen" zal alleen wekelijkheid worden als elk zich zijn verantwoordelijkheid bewust is. Het is niet mogelijk deze verantwoordelijkheid af te wentelen op de gemeenschap. Er is merkbaar een afschuiven van de verantwoordelijkheid. Eenzelfde afschuiven zien we ook in ons land. --- De pokken-bestryding Was enige jaren geleden de inenting, tegen pokken verplicht, na het optreden van de poslvacc. encephalitis is deze verplichting afgeschaft. Nu wordt door de inspectie voor volksgezondheid aangedrongen bij de behandelende medici de inenting te propageren. Geen wonder. Totnogtoe is een import van de pokken in ons vroeger zo goed en zo slecht gevaccineerd volk niet voorgekomen. In Batavia werden officieel bekend i het eerste kwartaal van dit jaar 2553 ; Hen van pokken. Hoeveel er officieel niet bekend zijn, daarover kan men optimistisch of pessimistisch zijn. Door het moderne luchtvaartverkeer liggen Batavia en Schiphol vlak naast elkaar. Onder de passagiers kunnen zich personen bevinden, die in het incubatiestadium van pokken verkeren. Spreker kan tot zekere hoogte begrijpen dat iemand niet gelooft aan een import van pokken in ons land. Voor een minister aan wie de zorg voor de volksgezondheid is opgedragen is dit niet te begrijpen. De aandrang van het Staatstoezicht van volksgezondheid op .het publiek en de medici ziet spr. als een ten ■ onrechte afgewentelde verantwoordelijkheid op de schouders van anderen die deze niet behoren te dragen. Een afschuiven, getuigend van weinig inzicht en weinig moed, want een import van de pokken behoeft niet verder af 'te zijn dan de oorlog van ons af was in 1939. --- De t.b.c.-bestrijding Voor de tuberculosebestrijding en de kindertoygiëne worden door het Groene Kruis als artsen z.g. heel-ambteruairen en half-ambtenaren aangesteld. Deze worden bezoldigd uit de subsidies van het Rijk volgens een bepaalde regeling. Aan ieder zal 'het zonder meer duidelijk zijn, dat deze specialist-longartsen of kinderartsen een zeer behoorlijk salaris moet worden aangebdoen, wil men de besten onder hen verbinden als heel ambtenaar. Maar in plaaés dit te geven, geeft men hen liever toet recht op consultatieve praktijk. In plaatsen waar de mogelijkheid op consultatieve praktijk gering is, zal men straks geen artsen meer kunnen krijgen; in plaatsen waar de mogelijkheid voor die praktijk groot is, zal de arts zich meer hierop toeleggen op het werk waarvoor hij als heel-ambtenaar is aangesteld. We krijgen in feite dan een half-ambtenaar. Dat dit de volksgezondheid niet ten goede zal komen, spreekt vanzelf. Hier wordt ten onrechte de verantwoordelijkheid op de Kruisverenigingen geschoven. Wat de t.b.c.-bestrijding betreft, kunnen we op een grote vooruitgang wijzen. De stijging van de tuberc.sterfte in de oorlogsjaren isf in de jaren na de oorlog weer geheel opgeheven. De sterfte aan t.b.c. was in Friesland in de jaren 1939: 35.4; in '44: 61.5, in '48: 24.3. Dit cijfer 24 is voor de gehele wereld 250, voor Azië 300. voor Europa 120, voor N.-Amerika 42. Met deze wederopbouw van de volksgezondheid kunnen we ons gelukkig prijzen. Dit is voorzeker mede te danken aan het intensieve werk op de consultatiebureaux. Maar, de daling van de tub.sterfte wil niet zeggen dat ook het aantal lijders aan t.b.c. weer is teruggegaan tot hetzelfde als vóór de oorlog. Uit de laatste door Dr. Gerbrandy gepublceerde cijfers over ons land blijkt dat in de jaren 1933—1939 het aantal t.b.c.-lijders vrijwel constant was, dat dit aantal in de oorlog is verdubbeld, dat dit aantal van 1944—-'49 ook cip hetzelfde niveau is gebleven, dus op het dubbele aantal van vóór de oorlog. We hebben dus nu een constante hoeveelheid t.b.c.-patiënten, een aantal tweemaal zo hoog als vóór de oorlog, en dit aantal vertoont geen neiging tot dalen. Wat dit zeggen wil, realiseren we ons het best als we bedenken, dat er elk jaar 18.000 nieuwe patiënten aan tfo.C. komen. Deze worden niet tijdig door de consultatiebureaux opgevangen. Aan de t.b.c.-bestijding zoals we ze nu kennen, ontbreekt een zeer wezenlijk bestanddeel, het actieve treedt tegenover het passieve op de achtergrond. Te veel was het consultatiebureau passief, wachtend op de patiëënten, die komen. Alleen door het massale bevolkingsonderzoek zullen de sluipende gevallen van t.b.c. wonden gevonden. De mensen die rondlopen zonder zich bewust te zijn van hun ziekte, zijn immers voor de omgeving het gevaarlijkst. Dan zal het consultatiebureau niet meer passief zijn. maar door de reizende fototoestellen zal het de t.b.c.-gevallen naar zich toe halen en een geheel andere, actieve instelling krijgen. Daarnaast zal een nieuwe strijdwijze een veel actievere rol moeten gaan spelen in Nederland. De vaccinatie met het BCG-vaccin is hier nog nauwelijks ingevoerd. Deze vaccinatie, reeds 43 jaar geleden begonnen, is gebleken te zijn: ten eerste volkomen onschadelijk, ten tweede in zeer belangrijke mate beschermend tegen de t.b.c, want het aantal ziektegevallen en sterfgevallen worden tot 1/5 â 1/10 teruggebracht. Gezien het resultaat in andere landen is het noodzakelijk ook hier de bakens te verzetten en een actieve bestrijding tegen de t.b.c. te gaan voeren. In Europa werden reeds 3<4 millioen kinderen en jeugdige personen met het BCG-vaccin gevaccineerd, in Nederland misschien 3000. In plaats van een passeive moeten we hebben een actieve t.b.c.-bestrijding door 'bevolkingsonderzoek en immunisering. Spr. wees er voorts ap, dat de toestand van --- Het Friese Groene Kruis en het pokkengevaar «leder Uwer zij zijn plicht indachtig» Met deze woorden besloot de voorzitter van de Prov. Friese Vereniging „Het Groene Kruis", dokter H. J. Kruisenga uit Marssurn, zijn magistrale rede. ter opening van de 53ste algemene vergadering, welke Woensdag te Leeuwarden werd gehouden en welke werd bijgewoond door de burgemeester en wethouder Beeksma van de Friese hoofdstad en voorts door de inspecteurs voor de volksgezondheid dokter Wartena en door dr. Cath, namens de landelijke vereniging. Voor deze vergadering is er slechts één begin mogelijk zeide de voorzitter. Het is de eerbiedige hedenking van hem, die ons het vorig jaar is ontvallen. Dr. Overbosch, de strijder voor de volksgezondheid die zijn grote gaven van verstand en van hart gewijd heeft aan het Groene Kruiswerk, waarvan in het bijzonder het Friese Groene Kruis heeft mogen profiteren. Van 1916 tot 1940 werd het Prov. Friese Groene Kruis door hem geleid. Onder zijn leiding werd de organisatie van de volksgezondheid uitgebouwd in alle richtingen. Het is moeilijk uit te drukken wat het Friese Groene Kruis aan hem heeft te danken. Laat het Friese Groene Kruis hem dank brengen door de uitbouw van het Dr. Overboschfonds, waardoor dit waardig wordt zijn naam te dragen, zodat het fonds evenals hij een steun zal zijn bij de bouw van de volksgezondheid in Friesland. Vervolgens vroeg spreker. --- het consultatiebureau te Heerenveen onhoudbaar is. Het gebouw verkeert is slechte staat, de ruimte is veel te klein, het geheel is droevig. Hier is maar één oplossing mogelijk: een nieuw gebouw. Ook indien er semi-permanent gebouwd wordt, en dit zal wel de enige oplossing zijn. dan moeten we de kosten hiervan berekenen op ongeveer ƒ 100.000. Spr. heeft gegronde hoop, dat de gehele nieuwe inventaris, met nieuwe en zeer kostbare toestellen.in het volgend jaar door het Rijk voor zijn rekening zal worden genomen, iets dat we normaal niet kunnen verwachten. Van deze gelegenheid moeten we gebruik maken. Ik hoop dat de in October a.s. te houden actie voor het Overboschfonds zo zal slagen, dat we deze ƒ 100.000 van het fonds kunnen lenen. Het bestuur van het fonds rekent blijkens de opgestelde circulaire op een collecte-opbrengst van ƒlOO.OOO, zijnde ƒ.l.— per lid. --- De fondsen dienen bij te dragen Vervolgens wees spr. er op, dat meer dan de helft van de uitgaven der consultatiebuireaux uitgaven zijn voor de behandeling. Aangezien dit patiënten betreft die voor het overgrote deel fondspatiënten zijn, betaalt het Groene Kruis dit voor de fondsen. Het Groene Kruis wordt wel de arme nicht genoemd van de rijke, het fonds. Het schijnt me dan ook niet langer redelijk, dat de arme nicht de rijke hiermede ondersteunt, en spr. is van mening, dat het Groene Kruis gevoegelijk de helft van de uitgaven van de consultatiebureaux van de fondsen kan terugvorderen. Aan de Minister zou dit kunnen worden verzocht. De rijkssubsidie zal dan uitsluitend kunnen warden gebruikt voor opsporing, en bij gelijk blijvend rijkssubsidie krijgen we een actievere t.b.c.-bestrijding. Men heeft dan ook niet meer het zonderling geval dat een, voor een goede uitrusting van het consultatiebureau noodzakelijk, apparaat 'van ƒ15.000 niet wordt aangeschaft, omdat dit voor 90 % nodig is voor behandeling en voor niet meer dam 10 % voor opsporing Het principe van gratis diensten door het consultatiebureau wordt dan verlaten. Daarna kwam het huishoudelijk stuk aan de orde. Als leden van het hoofdbestuur werden benoemd: in de vac.-v. d Berg (niet herkiesbaar), ds. F. H. Pasma te Grouw met 48 tegen 18 stemmen op de heer J J A. Roelants te Bolswa-rd; de heer J. H Konsman te Haskerhorne met 44, tegen 22 stemmen op de heer U. Braam te Jubbega uitgebracht. --- De pensionering der wljkverpleegsters Na enige discussie werd een voorstel van het hoofdbestuur met 53 tegen 14 stemmen aangenomen om het besluit op het voorstel betreffende pensionering voor wijkzusters van de aangesloten verenigingen bindend te verklaren. Dit voorstel hield in: opvoering van de pensioenen van alle in dienst zijnde zusteis tot ƒ4O per dienstjaar. Toekenning van een voor alle zusters gelijk overbruggingspensioen van ƒ4OO eedurende de periode van 55—65 jaar De zusters die reeds ouderdomspensioen genieten, worden in deze regeling betrokken. De Provinciale Vereniging zal zorgen voor een betere regeling van het invaliditeitspensioen. Het voorstel om de kosten voor deze pensioenregeling op de afdelingen te verhalen door een jaarlijkse omslag per zuster vond bestrijding. Vele afdelingen wensten een omslag per lid. Besloten werd dit punt aan te houden en in een te houden buitengewone vergadering opnieuw aan de orde te stellen. --- De voorzitter gaat heen Daarna deelde dokter Kruisenga mede, dat het de laatste maal was, dat hij als voorzitter fungeerde. De heer Fricke reageerde daarop en zei, dat het 't hoofdbestuur buitengewoon spijt. Het is verbazend moeilijk een voorzitter te krijgen en die voldoende belangstelling en tijd heeft voor het Groene Kruis. De dokters krijgen het tegenwoordig steeds drukker. Dat ondervindt dokter Kruisenga ook. Daarom wordt zijn besluit in alle opzichten gebillijkt. De heer Fricke zeide hem hartelijk dank voor al hetgeen hij voor het Groens Kruis heeft Verricht (applaus). ---