De Friese kanaalwerken kunnen het volgende jaar gereed zijn Doorbaggeren van de zeedijk bij Lemmer wordt het laatste karwei Het mooie herfstweer heeft een vlotte uitvoering van de Friese kanaalwerken (het grootscheepsvaarwater Groningen- Lemmer-IJsselmeer met esn aftakking naar Harlingen) tot nu toe wel bevorderd en ir. A. Burger, hoofd van de Prov. Dienst Verbetering Kanalen sprak tegenover ons dan ook de verwachting- uit, dat het gehele werk aan het eind van het volgende jaar gereed zal komen. Wil dat gelukken, dan moet het weer in de komende winter meewerken, maar, door de gunstige omstandigheden in de winter 1948—1949 heeft men thans in ieder geval een zekere voorsprong. Een van de belangrijkste onderdelen van het werk ligt momenteel enkele kilometers ten Westen van Leeuwarden, waar over het reeds gereed gekomen deel van het Van Harinxmakanaal naar Harlingen een brug zal worden gelegd. In verband met de nieuwe situatie, die hier ontstaat, moet voor het treinverkeer in de richtingen Staveren en Harlingen een nieuwe spoorbaan worden gelegd, die iets ten Zuiden van de oude baan zal komen. De nieuwe baan zal over een hooggelegen draaibrug lopen en daarom vijf â zes meter hoger dan de oude baan liggen. Ten behoeve van de voltooiing van deze werken zal de scheepvaart door de Sneeker Trekvaart (Leeuwarden—Sneek) ter plaatse van de kruising met de spoorweg ongeveer een half jaar gestremd zijn. Men zal thans eerst de nieuwe spoorbaan voltooien, de rails leggen en de spoorbrug plaatsen. De stalen bovenbouw van deze brug zal binnenkort worden aangevoerd, waarna met de montage kan worden begonnen. Is dat gereed, laatste bestek van de Friese kanaalwerken als geheel zal waarschijnlijk betreffen het doorbaggeren van de zeedijk bij het provinciaal stoomgemaal te Tacozijl, dus aan het eindpunt van het kanaal. Momenteel wordt daar nog hard gewerkt aan de sluis, die waarschijnlijk in de loop van de volgende zomer gereed zal komen. Als dan ook de verbinding met het IJsselmeer tot stand is gekomen, zullen de Friese kanaalwerken, welke vcor de scheepvaart in het Noorden van ons land van zo groot belang zijn, voltooid zijn. --- Vergadering R.I.H.A. ROTTEVALLE. De leden van de vereniging Rottevalster Industrie, Handel en Ambacht kwamen in vergadering bijeen ter bespreking „St. Nicolaasactie". Besloten is in de St. Nicolaasweek een dergelijke actie op touw te zetten. --- Ouderavond Blesse. BLESSE, 11 Oct. Heden werd alhier de eerste ouderavond in dit winterseizoen gehouden, welke bezocht was door 33 personen. Om acht uur opende de voorz. H. Pen de bijeenkomst. Uit de verslagen bleek, dat de schoolreisjes een nadelig saldo opleverden van f 14.31 en de bloemententoonstelling een voordelig saldo van plm. f 6. De aftr. oudercom.ledën J. Schelhaas en G. Bos werden herkozen. Besloten werd om ook dit jaar weer met St. Maarten een lampion-optocht te houden. Ook zal het St. Nicfeest weer met de kinderen worden gevierd. Enige* dames gaven zich op om met de lijsten hiervoor te lopen. Na dë pauze, waarin, het werk der leerlingen werd bezichtigd, tigd, werd door het h.d.s. een boekbespreking gehouden over Ormar Ordingson, dat zeer in de smaak viel. --- Boeken HOEKJE „Maeike fynt har libbenspaed”. fan A. Keizer—de Jong. Utjefte fa. Brandenburgh en Co., Snits. De Fryske roman-literatuer lis oan hwat mear forskaet ta, mar sûnder mis moat dat ek sein wurde fan de Fryske boeken foar de jongerein. It hat lang duorre ear't de „bakvisroman", dy't yn de Nederlânske boekewrâld foar master opslacht, der ek yn it Frysk wie. A. Meester—de Vries wie de earste, dy't har der oan weage; „Lysbeth" fan J. Spanninga—Posthuma kinne wy der ek by neame. En nou is A. Keizer—de Jong der dan bykommen mei „Maeike fynt har libbenspaed", in boek, dat yn it formidden fan kweekskoallefamkes spilet en fan dat formidden in fleurige, aerdige biskriuwing jowt. Men soe jin allinne ôff reeg je, oft it libben fan dizze kweekskoallefamkes yn werklikheit san bytsje djipgong hat as hjir ta utering komt. Binne der gjin oare problemen as in bytsje forealens op in sympathike learaer? Elkenien wit, dat dy der op dizze leeftyd wól binne en dat it libben dizze famkes mear fragen stelt as de skriuwster yn dit boek wer jowt. Net, dat wy in famkesboek' fol problematyk winskje soene, mar wy miene dochs dat in earnstich Frysk skriuwster tsjinoer de geast fan de moderne, flodderige „bakvisroman" earnstiger wurk stelle kin as dit famkesboek, dat allinne de fleurige kant fan it libben utbyldet. Hwat de forsoarging (útjefte en tekeningen) oanbilanget, kin dit boek hast wol tsjin de knappe Hollânske útjeften mûnsterje. --- Raad Bolsward 11 October Aanwezig waren alle raadsleden. Als gast was aanwezig Z.E. Raden Mas S. Tondro, Negoro, Regent van Semarang, afgevaardigde ter Ronde Tafelconferentie, door B.F.Ö. belast met 'een studie-opdracht, inhoudende een algemene oriëntatie ten aanzien van de bestuursvormen in Nederland en West- Europa. Burgemeester Bruinsma sprak Z.E. hartelijk toe. De Regent, gekleed in adjudant-luitenant uniform der K.N.1.L., hield hierna een toespraak. Hierna begon de afhandeling der agenda. --- Uitbreiding Juliana-aprk Op de begroting voor 1949 werd f 12000 uitgetrokken voor uitbreiding van de kwekerij in het Julianapark en omlegging van de toegangsweg naar het v/erkterrein. Het betreft hier het perceel weiland begrensd door Sneekerweg, de nieuwe verbindingsweg en het park. Dit perceel is groot 0.80.60 ha en kan worden aangekocht voor f 2000. B. en W. achten deze prijs billijk en de aankoop in het belang der gemeente, omdat het terrein naast de uitbreiding enz., hiervoor genoemd, verschillende mogelijkheden biedt. Uit de discussie blijkt dat deze mogelijkheden bestaan in het inrichten van speelplaatsen, het bouwen van openluchttheater e.d. Het voorstel wordt aangenomen. --- Benoeming klerk gasfabriek. De heer A. P. Draaisma, oorspronkelijk op arbeidscontract werkzaam ten kantore van de gemeente-architect, thans gerepatrieerd uit Indonesië wordt met algemene stemmen benoemd tot klerk aan de gasfabriek. --- Verlichting Automarkt. De aanvoer op de automarkt blijft, na een inzinking, vrij stabiel. De verlichting van de markt draagt tot nu toe echter een tijdelijk karakter, dat niet mag worden gehandhaafd. In dit verband menen B. en W. nog even terug te moeten komen °P vragen, welke onlangs zijn gesteld over een vervroeging van het sluitingsuur van de markt, waarop toen is geantwoord, dat pogingen in die richting zullen worden gedaan. Om dit te bereiken is op een vergadering van de B.G.H.M. de medewerking ingeroepen van' de gemeentebesturen, waar een automarkt wqrdt gehouden. Slechts twee gemeenten in 'het centrum des lands nemen thans proeven met een vervroegd sluitingsuur van de automarkt, terwijl dë minder centraal gelegen gemeenten, die niet een zo grote aanvoer hebben, hiertoe niet wensen over te gaan. Nu slechts 2 gemeenten een poging in deze richting doen, achten B. en W. het niet nodig en niet in het belang van de markt eveneens een dergelijke proef te nemen. Ook overige motieven noodzaken niet tot deze maatregel. De kosten voor aanschaffing en montage van 12 stalen lichtmasten , met dubbele verlichtingsarmen en armaturen bedragen f 5164. B. en W. stellen voor tot het aanbrengen'van deze verlichting over te gaan. Dit voorstel lokt een breedvoerige bespreking uit. De heer E. S. de Jong (C.H.U.) pleit vóór het voorstel; de heer v. d. Zee (K.V.P.) breekt een lans voor gasverlichting, terwijl de heer v. d. Meer (K.V.P.) een vroeger sluitingsuur bepleit. Ten slotte wordt het voorstel van B. en W. met 9 tegen 4 stemmen aangenomen. --- De Winkelier en Zakenman hebben nu al weer ST. NICOLAASPLANNEN ★ Het Nieuwsblad van Friesland staat voor li klaar om die plannen te doen slagen. ★ Met het Nieuwsblad van Friesland bereikt U de duizenden, die ook met plannen rondlopen en straks Uw klanten kunnen zijn. ★ Ons telefoon no. is 2213 K 5130 --- Er zijn van die dingen... f waarover U misschien f eerst eens een nachtje % moet slapen. Maar als het f jK Uom zon heerlijk bed te a \ doen is, ga dan meteen R naar Borger; in zon bed j J van Borger slaapt U zo- Û 8 wel op Uw linker-, als | HEERENVEEN, DRACHT 86, TEL. 2413 (Adv). --- Aanleg van een weg? BERGUM, 8 Oct. Nu de tram ook op het traject Bergum—Veenwouden is stopgezet en de rails reeds zijn opgebroken, komt een strook grond,, die Bergum met de straatweg in Tussendijken verbindt, vrij. Hier zou een weg kunnen worden gelegd en waaraan dan eventueel woningen konden worden gebouwd. Dit wordt reeds door gemeentewerken onder de ogen gezien. --- Fryske leargongen. GROU. De bistj uren fan de Fryske Krite en de F.N.J. to Grou stelden wer prikken yn it wurk om to kommen ta it halden fan Fryske leargongen. Men is der yn slagge en binnenkoart sille de lessen bigjinne. Foar de leargong A hawwe har 13 en foar de leargong B 7 dielnimmers oanjoun. Lesjowers binne mej. P. de Boer en de hear S. Dorhout. For de oplieding Fryske Akte binne ek 7 dielnimmers. Lesjowers hjirfoar binne de hearen M. de Haan en T. Hoekema. De lessen wurde joun yn in lokael fan de iepenbiere skoalle. --- Hjesst Natûr is trou, — en troch it skeppingswûnder Foei ús de lijerst wer linken op 'e lea. De hjerst, — it byld fan skieden, gean en kommen, It byld fan libben, stjérrèn en fan dea. Men sjocht nou blêd en blomte hurd foroarjen, Har toai nimt óf, — de kleuren wurüe feal. De bloei en pracht, dy 't niis noch heechtij fierde, Is aenstons fuort, — untdien fan alle preal. De léste glanzen bliuwe noch hwat hingjen, As wie it skieden fremd en ungewoan, Hoewol, de hjerst v:ol fan gjin utstel witte, De tiid is kornd en hy grypt nei de kroan. It is de hjerst, dy 't net meilydsum driget, Dy 't dan foargoed de straffe wetten stelt; De stoarmwyn beart dan soms fan alle kanten, Syn „scepter" swoeit 'mei neat untsjend gewelt. En sels de léste glanzen moatt' biswike, Al is 't misskien mei wrakseljend forset — De hjerst verujeldicht dan mei mânske machten, Alteast, mei machten nei natûr en wet. En dochs, hoe mânsk de hjerst syn machten binne, Syn striid is einlings wier net bliuwend woun, Hwant èk de hjerst sil wer syn krèft forlieze, Ek is de hjerst oan heger machten boun. Al jowt de hjerst ús dus in byld fan skieden, In byld fan stjêrren, kommen en fan gean, It' iiwge libben sil hy net forroegje; It Hwge bliuwi en hâldt har fuortbistean'. RINTSJE KLAZES. --- Het nieuwe Jeugdhuis. HARKEMA-OPEINDE. Met de bouw van het Jeugdhuis zal worden begonnen. De eerste werkzaamheden zijn reeds verricht. Het komt te staan direct bij de Herv. School, een eindje van de weg. De bedoeling is, dat de vele jeugdige personen van de plaats hier een tehuis zullen vinden, waar ze gezellig en nuttig kunnen bezig zijn. --- Ingebruikg-eving sohoollokaal. Aan het verzoek van de Nazorg-Commissie van de Chr. School voor buitengewoon L. O. te Sneek om gedurende de maanden Oct. 1949 t.m. April 1950 des Vrijdags gedurende 2 uren per avond gratis een leslokaal beschikbaar te stellen, ten behoeve van een cursus van oud-leerlingen van het buitengewoon 1. 0., wordt z. h. st. voldaan. --- Reorganisatie gasbedrijf. Het .voorstel van B. en W.: 1. de tegenwoordige titel van chef-fitter te veranderen in die van fabrieksbaas; 2. in te stellen de functie van voorman-fitter; 3. vast te stellen de overgelegde instructies van fabrieksbaas en voorman-fitter; 4. de bezoldigingsregeling gemeentepersoneel 1947 te wijzigen, wordt na ampele bespreking met 9 tegen 4 stemmen aanvaard. --- Vergoeding scholen De Raad besluit hierna: I. het bedrag van de vergoeding aan dë besturen van de bijzondere scholen over het jaar 1948 vast te stellen als volgt: a. voor de R.K. Lagere Scholen f 8968,80; b. voor de R.K. school voor U.L.O. f 2644,71; c. voor de Rehoboth-school 1.0. f 2242,20; d. voor de Rehoboth-school U.L.O. f 1969,26; e. voor dë school voor C.V.O. 1.0. f 2874,90; f. voor de school v. C.V.O. U.L.O. f 2092,93. I 11. het bedrag van de voor vergoeding in aanmerking komende uitgaven vast te stellen als volgt: a. voor de-R.K. lagere scholen f 10757,36; b. voor de R.K. School v. U.L.O. f 2961,84; c. voor de Rehoboth-school 1.0. f 2299,80; d. voor de Rehoboth-school U.L.O. f 2048,79; e. voor dë school voor C.V.O. 1.0. f 2883,31; f. voor de school v. C.V.O. U.L.O. f 1797,09. --- Opening nieuwe zaal ROTTEVALLE. Reeds lange tijd werd in onze plaats het gemis gevoeld van een flinke lokaliteit, welke tenminste een paar honderd personen zou kunnen bergen. Plannen tot oprichting van een dorpshuis zijn om verschillende redenen nooit tot verwezenlijking gekomen. Door de aanmerkelijke verbouwing van café Popma is thans in deze behoefte voorzien. Bij de openingsavond werd medewerking verleend door het plaatselijk muziekcorps „Polyphonia", het „Kerkkoor" en de Recifeerclub. Door de laatste werd opgevoerd „Lech eris an" van Schuitmaker. De zaal was tot in alle hoeken bezet. --- Mooie Nel Tragedie van liefde en haat Door J. de Winter „Diederick," sprak zy, „ik begrijp het, dat je het vreemd vond, mij zo heel aileen hier aan te treffen. Ik zal je alles vertellen er is veel vreemds in mijn leven Diederick, dat 'vertel ik je later wel eens uitvoerig. De Haarlemse burgers hadden alle reden voor die felle vijandschap, ook ik heb vele dingen gezien, die mij verbitteren en ontstemden. Dat dit alles op strijd zou uitdraaien, was te voorzien. Toen de zigeuners trachtten weg te komen, was het reeds te laat. Bij de eerste schermutselingen waren wij niet betrokken. Onze wagens waren niet bij de hoofdtroep, maar stonden op een zijweg. Wij waren van mening, dat na die eerste kloppartij, de woede wel bedaard zou zijn en dat men ons met vrede zou laten, temeer dat de schout beloofd had, de Haarlemmers in toom te zullen houden. Onze wagen was een van de laatsten en wij waren in de veronderstelling, dat alles weer rustig was. Bij het gereed maken van de avondmaaltijd, wat bij ons altijd in de open lucht plaats vind, werden wij plotseling overvallen. Ik vluchtte in doodsangst tegelijk met een man, die mij geholpen had, bij het aanmaken van het vuur. Het was iemand, die bij ons volk behoorde. Tijdens het begin van de strijd maakten we ons uit de voeten. Men achtervolgde ons echter en eindelijk werden we ingesloten. De man, die met mij de vlucht genomen had, vocht, toen vluchten niet meer mogelijk was, voor zijn leven. Je weet wat het einde was: de messteek, die ik opliep, had ik aan hem te danken; in het donker was tenslotte vriend noch vijand meer te onderkennen. En dat was ons geluk, daardoor konden wij ontkomen. Wat er van de anderen terecht gekomen is, dat weet ik niet. Misschien zijn ze gevallen, of zijn ze de anderen achterna gevlucht, ik weet het niet. Eerlijk gezegd, Diederick," eji haat gezicht stond zeer ernstig, „ik wil het ook liever niet weten. Ik heb naast redenen van grote dankbaarheid, nog veel meer redenen om niet meer terug te keren tot hen, in wier midden ik altijd geleefd heb." En bij deze woorden vulden zich de schone ogen met tranen. Wel waren de beide oudjes wat onthutst, teen Diederick hem vertelde, dat Nola en hij besloten hadden, hun verder leven als man en vrouw samen te gaan. Ze waren gul met hun felicitaties, de oude luidjes. Zij betoonden zich verheugd dat Nola, die ze lief hadden gekregen, mét hun vriend Diederick zou gaan trouwen, omdat ze er van overtuigd waren, dat zij met Diederick een gelukkige toekomst tegemoet zou gaan. Ook bij broeder Simon viel het nieuws in goede aarde. „Je hebt gelijk," meende de broeder," het meisje lijkt mij zeer geschikt en jij kunt op den duur toch niet zonder vrouw blijven. Moge een rijke huwelijkszegen jullie deel zijn." Broeder Simon gaf de raad om het huwelijk, indien de abt er geen bezwaar tegen had, te sluiten voordat over enige- weken de terugreis naar de „Waterhoeve" aanvaard werd. En zo geschiedde het, dat toen Diederick en zijn mannen de terugtocht begonnen, er een lieve jonge vrouw met hen meetrok als de gelukkige vrouw van hun boer. Hartelijk uitgeleide gedaan door de hele bevolking van het klooster, reed Diederick met zijn knappe bruid de onbekende toekomst tegemoet. Bij de voltrekking der huwelijksplechtigheid had de abt de naar zijn mening heidense naam Nola veranderd in die van Nel. En nog maar enkele weken was ze op de „Waterhoeve", of het volk sprak al van de mooie Nel, als ze het in hun gesprekken over de vrouw van de boer hadden. --- VREEMD BLOED De oude Nafke Heeft de lezer tot nu toe kennis genomen van personen en dingen, die hem bekend voorkwamen, die hoewel gescheiden door een tijd van eeuwen, toch herkend waren als te behoren tot de eigen wereld, en van eigen aard, het gedeelte dat thans volgt, opent de toegang tot een gans andere wereld. Een wereld waarin de mensen anders waren dan wij koele Noordmensen. Waar andere zeden gehuldigd werden, waar andere gewoonten heersten. Een bonte wereld, zwaar van romantiek, waar het leven geschakeerder was, dan bij ons het geval is. Uit de, vergeelde papieren, ons door een onbekende kloosterling nagelaten, leren wij het leven kennen van zoals hij ze noemt de Tziganen. Een enkele maal komen wij in die oude schrifturen reeds tegen het ons beter bekende woord „zigeuners". Omstreeks het midden der zestiende eeuw, en nog zeer lange tijd daarna, trokken steeds grote en vaak welbewapende benden zigeuners door Europa. Hun eigenlijke „vaderlarid" was het onvruchtbare, gedeelte, de toendra's van Oostelijk Europa, waar hun vaste nederzettingen waren. Verlieten ze deze nederzettingen dikwijls arm en berooid, wanneer ze later er terugkeerden dan was het meestal als mensen die er goed bijzaten. Velen begonnen hun tocht door Se wijde wereld, maar keerden nimmer terug, niet weinigen van hen stierven een gewelddadige dood, in gevechten, of wat ook vaak het geval was, in handen van de beul, want de zigeuners hadden hun eigen begrippen omtrent het mijn en het dijn, afwijkend en strijdig met wat het recht hier leerde. Geen jaarmarkt van enige betekenis uit die tijd, geen bedevaartsplaats, geen riddertournooi, geen openbare terechtstelling die de bijzondere aandacht vroeg, geen kerkelijk of wereldlijk feest, geen gebeurtenis waarbij veel volk betrokken was of de zigeuners waren van de partij. Zij waren een onafscheidelijk bestanddeel, dat nooit ontbrak, en dat daar menigeen ook niet gaarne gemist zou worden, waar ergens wat te doen was, brachten zij kleur en leven. Om 't even, als er vrede gesloten werd of gevochten, zij waren van de partij: er viel altijd wat te verdienen of ... te stelen. Door de meeste mensen werden ze echter gemeden;! door velen gevreesd. Zij hadden maar weinig vrienden buiten hun eigen wereld, die ze zorgvuldig gesloten hielden voor vreemde inmenging, voor vreemde invloed. Veelal waren zij handelaar, maar ook dresseur van allerlei dieren, goochelaars, kopersmeden, kwakzalvers, veeartsen, veekopers en veedieven, maar boven alles paardenhandelaren. Soms waren ze dit alles tegelijk. Ze konden, indien ze de kans er toe kregen, ongemerkt het vee ziek maken, later maakten ze het dan, tegen behoorlijke vergoeding, weer gezond. Hun vrouwen of bijzitten gaven vóór de toekomst te kunnen voorspellen uit de lijnen van de hand, of uit de stand van sterren en planeten. Het gebeurde menigmaal, dat er van die vrouwen in 'het geheim ontboden werden op burcht of kasteel, of door hooggeplaatste personen, die openlijk niets met de Tziganen te doen wilden hebben. Menig adellijke dame liet zich door hen de toekomst voorspellen, of verlangde een liefdesdrank, die onfeilbaar werkte ! , Soms werden er ook andere diensten verlangd, diensten die in' het diepst geheim besproken werden, zeer gevaarlijke diensten waarbij vergiften dienst deden, maar die rijk betaald werden. In zulke gevallen zw°eg de zigeunerin en verdween zo spoedig n.o-, gelijk uit de gevaarlijke omgeving, waar dan altijd na korte tijd een opzienbarend sterfgeval plaats vond. Zo was het leven van de Tziganen of Zigeuners uit die tijd ; nog heden ten dage zwerven nakomelingen van hen, armzalige resten, door België en Frankrijk. Zigeuners behoorden en behoren tot verschillende stammen. De stam. wiens leden in dit verhaal een rol spelen, droeg de naam „Steenbocks", de Steenbokken. Een talrijke en gefortuneerde stam, die wanneer hij geheel bijeen wat enkel maar gebeurde bij de dood van een hoofdman, gepaard gaande met de verkiezing van een nieuwe, meer dan 500 bespannen wagens telde. Op het achterschot of in de disselboSm waren enige vreemde tekens aangebracht, soms ingebrand, die voor allen gelijk waren, het kenteken van de stam, ont leend aan het sterrenbeeld „De Steenbok"' Het hoofd van deze stam, in de tijd waarover wij schrijven, was een zeker Sera- Zijn wagen, bespannen met twee prachtige paarden, was de mooiste van alle, het vele koper op de +uigen en op de wagen altijd als goud. Zijn vrouw was de knapste onder aHe vrouwen. Het vermoeden was dat Sera rij was, zeer rijk. Hij was in sommige zakefl onbeperkt heerser, zijn invloed, ook onder andere stammen was groot. Dikwijls men stamgenoten en ook veel andere nomf' den bij hem om goede raad, die nimmer iö de wind geslagen werd, want Sera was zeef verstandig en ook bijzonder slim. Degene die bij de stam, wat invloed betreft, op Sera volgde, was geen man doch een kleine, tefl' gere, oude vrouw, een tanige, verschromPe*' de, smoezelige heks, bekend onder de naarrl Nafke, de oude Nafke. Nafke was een stokend, giftig vrouw*!?] met scherp gesneden gelaatstrekken en fel" le, koolzwarte ogen. Zij was in het bezit van een ongekende levenskracht, die dat zij elk ouderdomsverschijnsel, en ieder ziekte trotseerde. Hoe oud zij was, wist n&' mand. Sinds vele jaren woonde zij a^ef t in haar grote reiswagen,' met een kind, d zij afgodisch lief had. Een zeldzaam kn meisje, dat de naam Nola droeg. Waar wagen van Sera was, daar was ook die v Nafke te vinden. Ook van haar was het ® kend, dat ze er goed bijzat. Haar plaats wanneer men op trek was, in het mIQ et van de trein. Zo oud als ze was, kon ze m haar paarden even goed overweg als man. (Wordt vervolgd)- - --- IN HET HOEKJE Het nieuwe kinderrecht Moeder heeft heel wat meer te zeggen gekregen! Kortgeleden zijn, vrijwel zonder enig gerucht, de bepalingen van het nieuwe kinderrecht in werking getreden. De bedoeling van dit nieuwe recht is allereerst om de regeling van de rechtspositie vande minderjarigen in ons land op tal van punten aan te passen aan meer moderne rechtsbegrippen en opvattingen, dan in het bestaande Burgerlijk Wetboek tot uiting kwam. Zeer belangrijk is wel de gewijzigde opvatting omtrent de Uitoefening van de ouderlijke macht, waaromtrent de wet tot dusverre bepaalde, dat deze door de vader werd uitgeoefend, terwy'l alleen indien deze buiten de mogelijkheid was om de ouderlijke macht uit te oefenen, de moeder in zijn plaats trad. . Dit betekende, dat in alle gewichtige kwesties, de opvoeding der kinderen betreffende, de vader het alléén te zeggen had. Ook al was deze een domme man en de moeder een verstandige vrouw, die veel beter wist, wat goed was voor de kinderen dan hij, dan had zij zich toch bij zijn beslissingen neer te leggen en te zwijgen. De nieuwe wet breekt met dit systeem van volkomen onderworpenheid van de vrouw aan de beslissingen van haar heer gemaal met betrekking tot de kinderen. De wet bepaalt nu niet meer, dat de vader alléén de ouderlijke macht uitoefent, doch zegt, dat de ouders deze macht gezamenlijk uitoefenen. Niettemin is, aldus wordt ons door mr. Grolleman, die een beschouwing over het nieuwe stelsel heeft geschreven — uitgelegd, bij verschil van inzicht, de wil van de vader beslissend. Wil moeder het kind naar een Christelijke school zenden, doch vader gevoelt meer voor de openbare school, dan kan moeder dit niet beletten. Wil moeder het kind vervolg- of herhalingsonderwijs laten geven, doch vader wenst dat zijn zoon nu een vak gaat leren of dat zijn dochter in de huishouding gaat helpen, dan zal moeder zich, evenals vroeger, aan zijn beslissing moeten onderwerpen. Echter bepaalt de nieuwe wet, dat „indien de beslissing van de vader in kennelijke strijd is mef of ernstige gevaren oplevert voor de zedelijke en geestelijke belangen dan wel voor de gezondheid van het minderjarige kind, da Kinderrechter, op verzoek van ds moeder, bevoegd is» die beslissing te niet te doen. Niet spoedig zullen de meeste huismosders de stap ondernemen, dat zij ds kinderen tegen de beslissingen van hun echtgenoot gaan beschermen, door een beroep op de Kinderrechter. Er zal bijv. heel wat moeten gebeuren voordat een eenvoudige vrouw de stoute schoenen aantrekt, ook al overwint een moeder veel schroom en is zij tot veel in staat, men haar anders niet licht toe zou krijgen, indien de levensbelangen van haar kinderen op het spel staan. Bovendien moeten die beslissingen dan wel héél verkeerd zijn, want alleen in geval van „kennelijke strijd met of van ernstige gevaren voor de zedelijke en geestelijke belangen of de gezondheid van het kind" (let v/el: niét in geval van strijd met zijn stoffelijke belangen!), kan de Kinderrechter ingrijpen. (Dus bijv. als vader een kind dat aanleg heeft voor t.b.c. naar een fabriek wil sturen, waar het kind, volgens de dokter, stellig ziek zal worden). In 't algemeen blijft vader dus de baas; doch principieel is de zaak toch wel enigszins gewijzigd. Moeder staat tenminste niet geheel machteloos meer, zoals vroeger. Ook de benoeming door de Kinderrechter van een gezinshoofd over een kind dat zodanig opgroeit, dat het met zedelijke of lichamelijke ondergang wordt bedreigd, kan volgens het nieuwe Kinderrecht o.a. door de moeder verzocht worden. Bovendien kan de moeder thans, evenals de vader, bij testament of bij notariële acte bepalen, wie na zijn of haar dood de voogdij over de onder hun gezag staande kinderen zal uitoefenen. (Hebben beide ouders van deze bevoegdheid gebruik gemaakt en sterven zij beiden op dezelfde dag, zonder dat men weten kan, wie het eerst overleden is (bijv. bij een scheepsongeval of een* vliegramp) dan zal de door de vader gemaakte beschikking gevolg hebben). De beschikking heeft geen gevolg als na het overlijden van degene der ouders, die ze getroffen heeft, de andere ouder van rechtswege (na het overlijden van de ander) of krachtens rechterlijke beschikking (bijv. na ontbinding van het huwelijk door echtscheiding) voogd wordt of als hij of zij op het tijdstip van overlijden het gezag over zijn kinderen niet meer uitoefent (bijv. doordat een ontheffing of ontzetting uit de ouderlijke macht of voogdij plaats heeft gevonden). In de practyk werd en wordt van deze bevoegdheid der ouders 'tot aanwijzing van een voogd weinig gebruik gemaakt. Toch kan het een geruststelling geven als men op dit punt een voorziening heeft getroffen, zodat men weet, aan wiens hoede de kinderen zullen zijn toevertrouwd indien men zelf de ogen voor goed zou moeten sluiten. Vooral voor de vader of moeder, die als weduwnaar of weduwe alleen met de kinderen is achtergebleven, verdient het alle aanbeveling, het gegeven recht uit te oefenen. --- Bruintje Beer en de Toverspeelgoedmaker NO. 6. — Een wedstrijd met hindernissen is het eerste wat ze krijgen te zien. Kikvors en Haas leiden; keurig springen ze zij aan zij en de toeschouwers juichen als ze daar springen voorbij. „Ik wed dat de Haas wint", zegt Bruintje Beer. „O neen, niet waar", zegt Hagedis, „Haas, die is moe, die kan haast niet meer!" De Hagedis heeft gelijk en wat hij zegt is waar: na een paar minuten wordt er gefloten en de Kikvors staat als overwinnaar daar. --- Kolentransportbaan gasfabriek. Na breedvoerige discussie wordt overgegaan tot het aanschaffen van een kolentransportbaan. De bouwkosten van de transportbaan bedragen f 24.300. Bij een afschrijving van deze baan in 10 jaar zullen de kosten van afschrijving en die van exploitatie, in totaal bedragen f 4596,95, wat een besparing op de uitgaven der fabriek van f 2643 per jaar betekent. --- De laatste brug verdwijnt. ROTTEVALLE. . Men is thans begonnen de laatste brug alhier te laten verdwijnen. Er komt n.l. een dam in de Lits, waar thans een brug ligt naar de Brouwersgracht. Van genoemde gracht tot de sluis zal de vaart gedempt worden. De schutsluis heeft haar waarde al enige tijd verloren. Een „rot in de valle" is niet meer mogelijk. Zo men weet, is er een overlevering, welke zegt, dat schippers van elders, als ze het verlaat voorbij waren, plachten te zeggen, dat ze in de rot zn valle waren, t.w. in die van de veenbaas Jan Rat. Zo zou Rottevalle aan zijn naam gekomen zijn. --- Jaarverg. Vrijz. Herv. Vr. Ver. ROTTEVALLE. De Vrijz. Herv. Vrouwenver, hield haar jaarvergadering in de consistorie der Ned. Herv. kerk. Voor de aftredende dames: mevr. Miedema en mevr. Spoelstra, werden gekozen mevr. Berga en mevr. Faber. . De kas sloot met een nadelig saldo. Getracht zal worden deze winter een tweetal sprekers (sters) te krijgen. Besloten is, bij wijze van proef tot Kerstmis, de vereniging in tweeën te splitsen wegens te kleine lokaalruimte. De # vereniging telt ruim 70 leden. --- Grote belangstelling voor het Koninklijk bezoek in Overijsel Honderden Nederlanders kwamen, dank zij speciale vergunningen, van over de grens. Ook de tweede dâg van het Koninklijk bezoek aan Overijsel was de belangstelling overweldigend. Via Wierden ging de reis naar Almelo, waar burgemeester mr. Ravesloot het gezelschap opwachtte. Nadat het Koninklijk paar op het marktplein volksdansen, o.a. „de Driekusman" met interesse had gadegeslagen, werd in de Sociëteit het noenmaal gebruikt. Verschillende plaatselijke autoriteiten zaten mede aan. 's Middags werd een krans gelegd bij het voorlopig oorlogsmonument en nadat de Landelijke Ruitervereniging nog haar opwachting had gemaakt begaf de stoet zich naar Tubbergen. Overal onderweg waren erepoorten opgericht en stonden scholieren opgesteld, terwijl ook leden van de R.K. Boerinnenbond in Twents costuum van haar belangstelling blijk gaven. In Tubbergen -boden een paar schoolkinderen in oude dracht Hare Majesteit namens de gemeente een zwaar zilveren serviesblad met het wapen van de gemeente aan. Tegen vier uur werd Enschede bereikt. Een geweldige mensenmenigte verwelkomde hier op het marktplein het Koninklijk gezelschap. Op het stadhuis werden H.M. bloemen aangeboden door een Padvindster, terwijl Prins Bernhard de Luchtstrijdkrachten inspecteerde. Nadat het gezelschap hier de thee had gebruikt en da burgemeester van Enschede, de heer M. van Veen, H.M. een keurig uitgevoerd album had aangeboden, begaf men zich naar het bordes om een muzikale hulde in ontvangst te nemen, waaraan niet minder dan 4 muziekcorpsen en zes mannen zangkoren meewerkten. Via Lonneker vertrok de stoet, toegejuicht door duizenden, naar het vliegveld Twente, waar de Dakota van de Prins gereed stond. Bestuurd door de Prins zelf, vertrok het toestel om half zes naar Soesterberg. Vele honderden, in Duitsland woonachtige Nederlanders, namen deze gelegenheid te baat om hun aanhankelijkheid aan hun Koningin te betuigen. Dit was mogelijk 'gemaakt door de medewerking van de Britse bezettingsautoriteiten, die voor deze speciale gelegenheid geen „exit-permit" verplicht stelden. Bij Glanerbrug kwamen ongeveer 300 Nederlanders over de grens. Bij de grenspost Rammelbeek waren het er ruim 200. Bij de grenspost „De Poppe" schijnen de Duitse douanebeambten het de Nederlanders moeilijk te hebben gemaakt, want hier passeerden geen Nederlanders de grens. 's Avonds keerden al deze bezoekers naar Duitsland terug. De regeling 'was geldig voor alle Nederlanders, die in de Britse, Amerikaanse en Franse bezettingszones wonen. ---