FEUILLETON. Het Kattenbruggetje. De laatste vrijheer van Schranden. 3 Verbaasd keek hij haar aan. Het forsche hoofd met het verwarde haar, dat 1b stijve vlechten ln den nek viel, was deemoedig gebogen. Zij scheen geen flauw vermoeden te hebken van de minachting, die hij voor haar voelde. Of was ze daaraan gewoon, zoodat zijn toon voor kaar van zelf sprak? „Wat hadt je op het slot te doen, toen de Franschen er waren?" ging hij voort. Een donkerrood overtoog haar gelaat en verspreidde zich over hals en boezem. Een herinnering uit het verre verleden scheen ecu gevoel van schaamte bij haar te wekken. „Ik hielp in de keuken," stamelde zij. „En hoe kwam je op het slot?" „Vader had me gezegd dat ik er naar toe moesf gaan en den genadigen heer moest vragen, of er ook hulp noodig was. Ik moest zelf mijn brood verdienen, zei hij." Er volgde een lang zwijgen, toen ging „Ga heen en "S-aÜ een Jak aan. Regina." Zij greep met de hans naar haar boesem en trok het hem' om den hals zôo "■'■■ü, «lat de zoom een streep maakte in het zwellende vtèëso»* „Nur „Ik heb er geen." „Hoe zoo? Heeft de genadige heer Je dan niet «ekleed?" „Gisteren hebben ze mij het Jak van het lijf geeeheurd." „Wie?" Gloeiende haat sprak 't al haar trekken. „Wie?" — die lul — daar beneden — wie anders?" en ze spuwde in die richting. Een eigenaardig gevoel van verbazing en vol«loening kwam over hem. T")nar was ten minste lemand, die zijn haat deelde en hem door het lot' scheen toegezonden te zijn. o: .;«■* hem den strijd tegen de dorpelingen te voeren. „Ze, zijn zeker heel vijandig tegen Je — daar beaeden?" ZIJ lachte hoonend. „Daar ginds — ha! Ze gooien tne altijd met steenen, zoo gauw ze me zien. Zulke Bteenen!" En ze hield de.holle handen een goed •lnd van elkaar, om de grootte er van aan te ge-ren. .JEn hoe lang doen ze dat nu al?" Ze rekende even na. „Al zes jaar." fcTRn ze hebben Je nog nooit getroffen?" JO Ja, al dikwijls. K,* hier." En ze liet kaar hemd een beetje vallen om de litteekens te loonen, die de wonden op schouders, rug en borst kadden achtergelaten. „Maar tegenwoordig neem .tk de mand mee." „Welke mand?" „De waschmand. Die houd Ik over hoofd en rug, ais ze naar mij gooien." Met afgrijzen doorzag hij de ellende van een bestaan, dat treuriger was dan dat van een dier. „Maar waarom bleef je hier, als Je hier niet vel- Bg waait?" ging hij voort. „De we. '* is zoo ruim." EU scheen hem niet te begrijpen. „Maar ik hoorde hier," Bj/rak ze verbaasd. „Maar waarom ging je dan niet van het eiland weg, naar benoden in he* dorp, daar ten minste «as Je zeker van Je leven T" Zij lachte e.n. „Moest hij dan verhongeren?" vroeg ze, ■-— en toen kreeg ze op eens ePri kleur, en met een ang■tfgen blik voegde zij er bij: „de genadige he*T". HIJ knikte haar geruststellend toe. Het was alsof ze ieder oogenblik verwachtte alaag te zullen krijgen, — dat arme schepsel. „Graag ging ik juist niet naar beneden — gewoonlijk ging ik 's nacht* . ver het kattenbruggetje naar dat hier drie uur vandaan Is — daar krijg ik meel, vleesch en wat hij — de genadige heer — noodig heeft, voor het dubbele geld. en 's morgens ben ik dan weer terug. Maar .iüwijls is dat niet te doen. Als het sneeuwt of bij •verstrooming. Dan moest Ik wel ginds naar het dorp gaan. Dat kostte nog mer.' geld — en dikwijls, als ze mij niets wilden geven — dan klap■en", zij lachte sluw en woest, „dan ben Ik weggegaan en teruggekomen en heb het me gehaald, waar ik het kon krijgen." „Dus — gestolen — meen je?" Zij kult s bevestig nd, als verwachtte ze na ■aarvoor eens een prijsje. Het arme wezen: Zóo verwilderd was ze dus, lat er voor haar gee • onderscheid bestond tusschen goed en kwr.. „En, wat wou Je gisteren daar — beneden?" vroeg hij opnieuw. „Gisteren — wel — hij moet toch begrr.ven worlen! Hi t wordt tijd mijnheer, het wr "t tijd. Door schreien krijg Ik hem niet onder de aarde, heb Ik gedacht." „Heb Je dan geschreid?" vroeg hij minachtend. „Ja," hernam ze, „zou ik dan nietT" jCia vocit." „En toen heb ik de mand genomea en ben naar tgen dominé gegaan. De dominé zei, dat Ik zijn kul* niet .: reinigen — toch ben tk Haar Merckel, den he-.bergier, gegaan, die Is' kier schout, «öoals - weet. Toen zagen me •e soldaten". „V"t vcor soldaten?" „Die terug waren gekomen uit den oorlog." „Zoo en toen?" „Die schreeuwden: „sla ze dood — sla ze dood" *— en toen begon de Jacht en ~nrjn vader, die eehreeuwde ook mee, — die -.. as weer dronken, want de oude man drinkt -ohrikkelljk veel — en •e steenen vlogen me om de ooren — an toen scholen de vrouwen en kinderen ook toe en hielden me rast. zoodat de soldaten me konden slaan, — maar ■e heb de mand met beide handen goed vastgehouden en die altijd door goed boven het hoofd gekouden — kijk zóo, al tij 3 maar zoo." ZIJ strekte ■e gespierde armen boven het hoofd ilt c liet se kaarop als een knc.ü neerzinken. . -ils een antiek, uit e.-ts gegoten beeld stond daar lic hooge, Jonge vroirrr -gestalte voor her.' die te Énidden vun al die ellende zlcb in .olie kracb' had _tw'*-.keld. „Een doek zal je toch wel hebben," zei hij, terfcjtn hij zich van haar afkeerde. een doek -ib fi e - wollen!" dien dan om." ! Zwijgend g' 'S ze nr-ar " deur, waarvoor xe Mond, en na eenige seconden kwam ze terug met Iten roodbonten sjaal om, die zij kruiselings over jks borst had geslagen en op den rug had vastgejknoopt. Nu ze bemerkt had, dat :ij aanstoot gaf, scheen tsij ':ch zelfs over haar armen te schamen, ale ze nv cc- • kon bedekken. Zij hield ze kruiselings op den rug en V : " zöo ln het uiterste koekje van de kamer staan. | „En men heeft u dus verboden den genadigen kee* te begraven?" vroeg hij verder. I „Neen, niemand heeft dat gezegd," antwoordde „maar ik heb het ook niemand gevraagd". „Waarom niet?" „Omdat de steenen me dadelijk om de ooren Aogen. En toen heb ik zoo bij mezelf gedacht: Palen komenvze hem toch niet, dus moet JU hem kei: maar onder de aarde helpen." „Alleen-" „Ik heb hem immers alleen van het kattenbrug-fetje naar huis gedragen, waarom zou Ik hem dan tok niet alleen kunnen begraven?" I „Maar — waar — op het kerkhof?" i ■ »Op het kerkhof? ha ha ha — dat zou wat moois jöjn! Ik zou met hem niet levend door het dorp ItJn gekomen. Maar vóór het slot, in den tuin. Ik traa Juist bezig een kuil daarvoor te graven, toen paljnheer kwam, een mooi graf, heel diep, daar aal Ml even mooi rusten als ln dat steenes gewelf, mrjnheer." kl woord van lof zweefde hem op de lippen. Deie hondentrouw, die zonder vragen, zonder aanelen duizend dooden moedig trotseerde, vertalende wel eenig loon. Goed, hij zou haar klinken■e munt er voor geven. Dat zou dat schepsel wel ket meest welkom zijn. Zoo gauw hij ztjn vader 9; stplaats had gebracht, zon n. z6o 1 I ze nog hier ■, zii n vader naar diens la fi.. alm vader zo Igraienls hebben, zooals dat leder christenmensen toekwam; hij zou rusten ln den grafkelder der heeren Schranden, al sou hij self daarbij te gron| de gaan. Maar er was dan toch een overheid ln Pruisen en mijnheer Von Schon, die bovendien een bloed, verwant zijner moeder was, handhaafde de orde [ zeer streng. !Toen hij zich omkeerde om heen te gaan, bedacht hij, dat hij op zijn eigen grond geen honderd schreden kon afleggen zonder telkens ln doodsgevaar te verkeeren. 2 Zonder dat wezen, dat htj verafschuwde, was \ hij hulpbehoevend als een kind. „Breng me naar de ophaalbrug," sprak hij, „en j ruim die klemmen op tegen dat ik terugkom." t „Ja, mijnheer." 'f Maar als aan den grond genageld, bleef ze staan. j „Waar wacht Je op?" „Vergeef me, mijnheer, maar u Is zeker den j heelen nacht op weg geweest en nu dacht Ik" 5 „Nu, wat dan?" „Mijnheer zal wel moe wezen en honger hebben I en" De vrouw had gelijk. Hij was zoo uitgeput, dat } hij moeite had op de been te blijven. Maar hij walgde bij de gedachte uit deze handen ! een bete brood aan te nemen. Dan haalde hij het j liever bij zijn vijanden. In de herberg „De Zwarte Adelaar" zat Intus) schen een hoopje Schrandener burgers en burger'• zonen onder een kruik bier bij elkander. De Schrandeners moeaten vroeg beginnen, wili ien zij te middernacht met hun dagwerk gereed < zijn, want, hadden zij vroeger graag hun tijd ln de j herberg doorgebracht, tegenwoordig ging het alle f perken te buiten. j De jonge Merckel was bij al die drinkgelagen I voóïlstS, Hij was *în->î,'lgeschouderd en ?ezet geworden; j de omgekrulde snOTÎSUKïî. sooals de ruiterij dien droeg, stond hem best, ca jTh-ilegenstaande een zekere achteloosheid, die wel eens ta. lompheid ontaardde, moest men erkennen, dat hij zeer (beminnelijk kon zijn. Toen de vrede werd gesloten, had hij niet, wat voor de hand lag, den dienst verlaten, maar was bij met onbepaald verlof naar huis gegaan, waar hij op zijn gemak eens wilde overleggen, of het voor hem raadzaam zou wezen in het staande leger te blijven dienen. Zijn beroep kon hem hierin niet hinderen, want hij had eigenlijk geen beroep. Tot zijn vier-en-twlntigste Jaar had hij in verschillende landen en standen zich bewogen, daarbij meest op zijns vaders zak geteerd en het was hem een uitkomst geweest toen de uitbrekende krijg een einde maakte aan zijn meest slechte streken en een doel stelde voor zrjn doen en laten. Tegelijk met Baumgart had hij ook dienst genor men, evenals deze was hij tot de landweer overgegaan, tot luitenant bevorderd geworden en nu droeg hij als erkenning voor zijn moed het IJzeren Kruis op de hooge borst. Voorloopig kwam het niet bij hem op zijn geboortegrond te verlaten, waar hij voor een held, een leeuw werd aangezien en er naar werd behandeld. HIJ dronk, pochte en hielp dapper mee den haat tegen den verrader aan te blazen, die bij den terugkeer der soldaten weer ln alle kracht begon te herleven. Hij had de Schrandeners opgestookt om het kattenbruggetje te vernielen en daardoor den vrijheer op zijn eiland ln te sluiten. Dat hU voor hun oogen door een beroerte getroffen zou nederzinken, ging hun stoutste verwachting te boven, en Jubelend trokken ze af om die mare ln het dorp bekend te maken. Dat ze dien landverrader een eerlijke begrafenis zouden ontzeggen, was voor hen terstond een uitgemaakte zaak. Ter eere van die gedachte, die de kroon zou zetten op het werk van hun wraak, vierden ze nu een feest, dat al drie dagen had geduurd en niet scheen te zullen eindigen. Dat er een helper voor den doode zou verschijnen, was geen oogenblik bij hen opgekomen. Want de jonker — waar waa de Jonker? — verdwenen, vergeten, vernietigd door den smaad, zijn naam aangedaan. „Kijk — daar komt er een aan met de landwearmuts op," zei Felix Merckel, terwijl hij door de zonneblinden heen over de markt keek, die in de brandende middagzon geel en stoffig yoor hen lag. Het leven in de gelagkamer verstomde. Nieuwsgierig wachtte men den vreemdeling af. De jonge Merckel strekte de beenen wijd nlt en speelde in gedachte met zijn kruis.. De deur ging open. Een lichtstroom viel over den binnentredende in de halfdonkere, koele ruimte om terstond weer te verdwijnen. De vreemdeling trad binn3n, naderde, zonder de gasten te groeten, het buffet, waar een Juffrouw zat te breien, en VToeg of de schout ook te spreken was. Neen, — die was op het land. Mijnheer Merckel liet gaarne de herberg onder de hoede van zijn zoon achter, omdat hij wel merkte, dat het bier dubbel zoo gauw uit het vat verdween, als hij er niet was. Felix had dan ook een eigenaardige manier om de gasten tot drinken aan te zetten, die den waardzelf niet paste. „Een hondsvot, die zijn natje niet weet te nemen," of, „die mij met mijn brouwsel laat zitten, die zou me ook tegenover den vijand ln den steek hebben gelaten." En zoo al meer. Als ze hem niet volgden, meenden de Schrandeners, dan deden ze te kort aan den eerbied, dien zij hun luitenant verschuldigd waren, en zóo werd Felix Merckel een ware schat voor zrjn vader. Het ergerde hem, dat die vreemdeling met zijn landweermuts hem niet groette, terwijl hij toch het officiersteeken op zijn rok droeg, en hij besloot hem eens goed op te nemen. „Kan ik hier op den schout wachten?" vroeg de vreemdeling weer. „Wel Ja, het is hier immers een gelagkamer," antwoordde de Juffrouw. De vreemdeling ging ln een legenovergestelden hoek zitten en keerde het drinkende gezelschap den rug toe, legde ztjn ransel op de taf il en at-linde met het hoofd op de handen. Mijnheer Felix, die het gaarne had, dat men naar hem keek, vond dat gedrag uitdagend. Dat Ie vreemdeling niets bestelde, stond den goeden zoon van zijn vader ook niet aan. „Vraag mijnheer, of hij niet iets wil verteren, Amalia," riep hij met luider stem de buffetjuftrouw toe. De vreemdeling deed, alsof htj het niet hoorde. De Juffrouw naderde zijn tafel en stotterde lets van Schrandener bier. „Dank u — ik drink niets." antwoordde hij, zonder op te zien. Felix beet zich op de punten ran zijn knevel. Zulk een gedr-sr verdiende straf in zijn oogen. Spoedig had hij zijn plan gemaakt. Hij stond op, zwaaide met zijn bferkroes en begon toen met een krachtige, diepe stem: „Kameraden en medeburgers en allen dia hier tegenwoordig zijn! Pruisen Is met roem beladen uit den krijg gekomen. Het lieve vaderland heeft zich boven de stoutste verwachting uit het stof opgeheven. De meesten onder ons W n hun bloed vergoten op het veld van eer, ten minste zich aan de vijandelijke kogels blootgesteld. Wie Pruisen liefheeft, die drinke met mij op de eer en den roem van Pruisen!" Met een luid hoera! hieven allen den kroes op en brachten dien aan den mond, toen een doordringend „Halt" van den luitenant hen deed ophouden. „ „Ik zie hier iemand," riep hij, „die zich schijnt te willen onttrekken aan dien plicht der eer." Met luid kletterende stappen naderde hij "..et tafeltje van den vreemdelng. „Mijnheer!" donderde hij, „wilt u niet op Pruisen's grootheid drinken?" „Laat mij met rust." „Wat, mijnheer? Het eereteeken van. den lanïweerman siert uw muts en toch weigert gij " Een plotselinge greep van den vreemdeling naar zijn lederen ransel deed hem verstommen. Op h->t volgende oogenblik zag hij den dubbelen loop van een pistool in diens hand schitteren, zag hij hem opspringen en keek hij terugwijkend In een blcelr, donker gelaat, dat htj wel kende, maar dat hem nog nooit zóo verpletterend had aangestaard. Het werd hem duidelijk, dat hij voor een man stond, die tot het uiterste toesloten was. „Zie me aan, Felix Merckel," sprak de vriend van weleer, „en ge zult begrijpen, dat ik met a niets te maken heb. Mocht gij, of éen uwer kameraden, het wagen, mij aan te raken, dan "~1 fk, zoo zeker als ik hier sta, den eersten dea Yre&e als een hond neerschieten." Felix Merckel had spoedig ztjn zelfbeheersohing her „Ah! mijnheer de baron!" «el hij met een diepe bi" ~r*wondert he* me niet. dftt De dubbele haan van hat pistool tikte tweemaal en de spreker hield op. „Nog eens, Felix Merckel, pas op, Ik ben evengoed officier als Jij!" Die dubbele waarschuwing miste haar uitwerking niet „Ik zal u niet storen!" sprak mijnheer Felix, zich nogmaals buigende en keerde naar zijn plaats terug, terwijl zijn sporen van ziju laarzen minder kletterden. De Schrandeners staken de hoofden bijeen, en korten tijd daarna trad de oude Merckel binnen. Zijn glimmend, gladgeschoren gezicht-straalde van behaaglijkheid en welwillendheid. Opvallend waardig, zooals het den patriarch van het dorp betaamde, schoof hij de tafel met glazen en flesschen voorbij. Op zijn van vet glimmend zijden vest h'ug een dubbele zilveren horlogekettiag, die door een Moorenkop vereenigd was en waaraan een nart van barnsteen bengelde. „Mijnheer wenscht mij te spreken?" vroeg hij met een diepe buiging, waarin hij opeens bleef steken, toen de twee kleine, grauwe lynxoogen zagen, dat de vreemdeling geen glas voor zich had staan. Tegtn iemand, die niets verteerde, behoefde men zoo beleefd niet te ztjn. De Schrandeners zaten op den loer. Felix sprong op-, als wachtte hij slechts een gunstig oogenblik af, om ztjn vroegeren vriend aan te vallen. „Het is de jonge heer baron, vader," riep hij met een schrillen lach. Merckel week drie schreden achteruit Zrjn welwillend lachje verdween, sljne vleezlge handen tastten zenuwachtig naar den horlogeketting en klemden dien vast. „Mag ik u eens alleen spreken?" „Natuurlijk, mijnheer de baron — natuurlijk —• als 't u belieft, mijnheer de baron". En hij opende met een zwaai de zijdeur, die naar de kleine ontvangkamer leidde. Een canapé, met gescheurd wasdoek overtrokken, en eenige zware leuningstoelen wachtten daar op de voorname gasten. Bo an een getraliede rookkast stond op een biljet g schreven: „{Jier wordt niets dan wijn gedronken." Voordat de waard de deur achter Boleslaw had gesloten, gaf TilJ snel en ln 't geholm een wenk aan zijn medeburgers om hen gerust te stellen. Daarop wierp hij door de half gesloten oogleden een korten, onderzoekenden blik op den zoon van zijn heer, die daar zoo plotseling vóór hem stond. Blijkbaar was hij voldaan, want hij begon weer behaaglijk te lachen. „Maar — maar, wat ia manheer de jonker groot geworden, sinds hij van hle ging" — begon hij —* „'t Is wel !" Boleslaw keek hem zwijgend aan. „En mijnheer Je Jon. de baron mag Ik wel zeggen, heeft doii ouden, genadlgden heer niet meer levend aangetroffen, is te laat gekomen om den overledene de oogen toe " Plotseling zweeg hij en gaf een. ruk aan het barnsteenen hart, want de blikken van Boleslaw, die hem streng en dreigend schenen te doorboren, begonnen hem angst aan te Jagen. Had MJ misschien een vagebond voor zich, die zich aan hem wilde vergrijpen? „Maar Ik kom niet te laat" barstte Boleslaw los, „om het schandaal te beletten, dat mijn vader de laatste eer wordt geweigerd" „Wat voor schandaal, mijnheer de baron?" „Ik raad u, mijnheer, die schijnheiligheid af te leggen. Ik doorzie u voll*onen. MIJ zijn woorden van u ter oore gekomen, waardoor u zoudt verdienen, dat ik u op de plaats af ranseldel" „Mijnheer de baron!" en hij maakte een beweging om de kamer te verla'en. „Blijf!" beval Boleslaw, hem ln den weg tredende. Goddank, hij had tegenover dat gekrulp het erfelijk gevoel van eigenwaarde herkrfjen. „Is dat de dank, dien gij mijn huls schuldig zijt, aan welks goedheid gij te denken hebt dat ge zijt wie ge nu zijt?" De kramer, die eens door voorspraak 01 het slot was gekomen en daar langzamerhand als commissionair zijn geheele vermogen had bijeen geschraapt, stond daar ris een beeld der gekrenkte onschuld, met de rechtervuiat In de holle linkerhand, en nadat hij medelijdend met de tong had gesmakt, begon hij, het breede, gladde gezicht stralend van vaderlijke zachtmoedigheid: „Mijnheer de haron. Ik vergeef u de beleediging. die u me daar aandoet, en wil u trouw alles verbalen, alsof er niets gebeurd was; daaruit mit u, hoop Ik, kunnen zien, hoe vriendschappelijk K u gezind ben." „Ik vraag u om geen vriendschap," vlei Boleslaw donderend ln. „Als schout van Schranden moet n mij te woord staan — anders niet" „De Schrandeners, mijnheer de baron, zijn verschrikkelijke menschen. Dat heb Ik vroeger al tot mijn vrouw zaliger gezegd — die hebt u wel gekend, mijnheer de baron! Ja, ze heeft den kleinen Jonker wat dikwijls op den rtrm gehad en wel nooit gedacht, dat eenmaal zoon dank " „Ter zake als 't u blieft!" „Marianne," zei ik menigmaal, „die Schrandeners zullen mij den dood nog aandoen, want, als ze eenmaal lets in den kop hebben — eens hadds* se het er op gezet mijn 'enever niet te drinken. Goede, lekkere jenever was het, mijnheer de baron. En nu hebben ze het er op gezet den ouden, genadigen heer niet te laten begraven, en, op mijn woord! Niemand zal ze daartoe dwingen." „Dat zullen we eens zien." „TJ ook niet, mijnheer de baron. En waarom? De lijkkoets behoort het gild too en het gild wil die niet geven; paarden? niemand zal die willen afstaan lijkdragers? och Loop maar eens door het dorp laat maar eens omroepen, wie mijnheer den baron op de schouders wil nemen...... als een het belooft, dan Is htj een kwartier later lam geslagen, want die Schrandeners!... „Nu, en mijnheer de domlne, die heeft eigenlijl wel het meest te zeggen, ga eens naar mijnheer den dominé, u zult eens hooren, wat die zegt Van klokkengelui of gebed is geen sprake Ja zelfs een kist zal Je niet gemaakt krijgen." „Dat zullen we zien," knarste Boleslaw, wiens verontwaardiging steeg, naarmate hij het weefsel van boosheid en list beter doorzag. „Wilt u het zien?" riep de oude Merckel in kwalijk verholen triomf. „Het zal gebeuren, mijnheer de baron." Hij opende de deur van de gelagkamer, waaruit het doffe gegons van menschenstemmen hem tegenklonk. Het halve dorp scheen er intusschen wal bijeen te zijn. „Laat Hackelberg eens komen!" riep hij door de deur, en wierp haar daarop "*eer In het slot, want aan den anderen kant waren reeds verscheidene handen uitgestrekt om ze open te rukken. „Als hij zijn roes van gisteren heeft uitgeslapen, mijnheer de baron, dan zal kij u zijn onder- . danige meening wel ln het gezicht zeggen." Zijn gezicht teekende zeer duidelijk leedvermaak, maar nam spoedig weer den weemoedlgen.' vriendelijk lachenden trek van den patriarch aan. „Gij wijst dus mijn vriendschap van de hand, Jongmensch," ging hij voort, terwijl htj met het barnsteenen hart speelde. „GÖ hebt mijn grijze haren gekrenkt en beleedigd — S°ed — Ik neem het u niet kwalijk. Gij zoudt het zeker niet gedaan hebben, als ge hadt geweten, wie met gevaar van zijn eigen leven, als de Schrandeners het niet zagen — Want hadden ze het gezien, ze hadden me op de plaats zelf vermoord — uw overleden heelvader voor den hongerdood heeft bewaard — vraag het de juffrouw maar! " „Wat voor juffrouw?" „De lieve, trouwe juffrouw Regina — het liefje van uw zaligen vader. Dat Is een parel, mijnheer de baroa. Haar moogt u wel ln eere houden en meenemen op reis. Dikwijls genoeg heb ik haar ln stilte brood toegereikt, of een rookworst, mijnheer de baron, en een zakje koffie, mijnheer de baron, terwijl Ik zelf roggebrU had tot mijn ontbijt omdat de havens geblokkeerd waren, mijnheer de baron." „En kreeg u daar geen geld voor?" „Non, Ja, ja! Wie zou ztjn leven voor niets wagen? En dan staat er ook nog een kleinigheid ln mijn boek, mijnheer, van den laatsten ijsgang, toen mijnheer de baron zoo goed was — " „Schrijf gerust op. wat u nog heeft te vorderen, het geld zult u krijgen". „Dat heeft geen haast, mijnheer de baron-. Ik vertrouw u wel, mijnheer de baron. Maar wat fk ' zeggen wilde. Als u nog wat hecht aan des d.van een oud, ervaren man, ga dan stilletjes r huiß — maak achter het slot een graf, leg r uw zaligen vader in — als het nacht Is — I stil — heel stil *De lieve Juffrouw Regina zal — dan maakt u den grond r u hem naar ae plaats, waarvan u " Hij hield op, want Boleslaw greep naar zijn pistool. De duivelsche hoon, die hem toegrijnsde uit dien zalvenden raad van dien eerlijken man, was op het punt hem buiten zich zelven te brengen. Terwijl de giftige woorden tot hem doordrongen, was een wanhopig denkbeeld bij hem tot rijpheid gekomen en joeg hem het bloed naar het hoofd. Ja waarlijk, deze begrafenis was het eerste en hc' lichtste gedeelte van de taak, die hem was opgelegd! Niet heengaan zou hij bij nacht en ontijd — het erf zijne.' nies verlaten als een misdadiger, en alles wat tij hadd£n tot stand gebracht prijs geven — neen, blijven — doorzetten — al die hyena's trotseeren, di daar grijnzend vóór hem stonden en begeerige oogen wierpen op den buit, waarop ze reeds zoo lang loerden! Doorzetten! doorzetten! Zoo zou hij boete doen voor de zonde zijns vaders. Schreeuwde de goddelooze daad, die zijn voorvaderlijke bezitting had vernield, niet om wraak? Zou hij wegsluipen, als een deserteur, die zijn vaandel in den steek laat, en al zijn hebben en houden, zelfs zijn beminde, die voor tijd en eeuwigheid voor hem verloren ging, en toch nog onder vreezen en beven op hem bleef wachten? Zou hij zóo lafhartig zijn? Neen, op de puinhoopeu van het slot Schranden zou htj zijn vaandel planten — met vurige letters stond het woord „w raa k" daarop te lezen. Nu dan — een bloodaard — die zijn vaandel ln den steek laat! Hij plaatste zich vlak voor den schout, keek hem met een doorborenden blik aan, en riep hem toe: „Wie heeft het slot Schranden ln brand gestoken?" Het vette gezicht van den schout vertrok even. De meest wonde plek van zijn geweten scheen getroffen te zijn. Zoo kromp leder Schrandener van schrik Ineen, als men die vraag tot hem richtte — éen slechts niet —en dat was-de hoofdschuldige zelf Mijnheer Merckel zocht naar antwoord, maar juist op dat oogenblik trof het toenemende rumoer in de gelagkamer zrjn oor. HIJ maakte een onwillekeurige beweging naar de deur, als wilde hij haar zoo noodig vergrendelen, maar reeds werd zij opengerukt, en een hoop woeste, dreigende mannen trad binnen, gevolgd door een klein, verloopen mannetje in lompen, met steil, zwart haar, dat, stijf van het vet, op zijn schouders viel, een grijzen stoppelbaard en een paar glazige oogen, die den dronkaard maar al te duidelijk verrieden en zich bijna geheel verscholen achter roode oogleden zonder wimpers. Hij sloeg met de vuisten om zich een en schreeuwde: „Waar is de vent, waar Is hij? Worgen zal ik hem!" Toen Boleslaw's hooge gestalte hem tegemoet kwam en strak aankeek, bleef hij in zijn woorden steken en bromde en vloekte hij nog wat In zich zelf. Achter hem bevond zich een muur van verhitte, nieuwsgierige, kwaadaardige gezichten, die allen Boleslaw aangaapten, als een gevangen wonderdler. „Ik alleen tegen hen allen!" dacht hij, en zijn borst verhief zioh daarbij. ~U Is de schrijnwerker HackelbergT" vroeg hij, terwijl hij door zijn blik de dronkaard in bedwang hield. Het beeld van dien man was hem uit zijn kindsheid nog flauw bijgebleven. Hij had hem eens door ztjn jammerlijk geschrei ült een genisten slaap gewekt, toen hij op het-slotpletn met de zweep kreeg, omdat hij wild had gestolen. Boleslaw balde de vuisten, richtte zich op en vroeg barsch: „TJ maakt ook kisten voor het dorp?" De schrijnwerker schudde langzaam het hoofd, terwijl hij strak voor zich keek en sprak toen met een grafstern: „Nog twee kisten zal ik maken een voor me ■elf en éen voor mijn arm, misleid kind". De Schrandeners lachten ln hun vuist. Ze wisten er alles van. Als er iemand In het dorp was gestorven haalden zij den schrijnwerker, sloten hem op met de jeneverflesch en de noodige planken en lieten hem niet loa. voordat de kist klaar was. Eigenlijk was hij een gevaarlijke vent die Hackelberg, dat wist ledereen ln Schranden, en ze hielden hem altijd in hef oog. Waar hij ook mocht gaas. of staan, bewaakten ze hem, geen woord van hem bleef onopgemerkt, altijd waren er handen gereed om hem zoo noodig den mond te snoeren. Hij mocht naast hen zitten in de gelagkamer, zij voerden hem dronken, snapten met hem, luisterden naar hem of stopten hem den mond, hielden hem achter slot en grendel, of lieten toe, dat hrj het hun lastig maakte — het scheen als was hun eigen kwaad geweten In dezen verloopen dronkaard vleesch en bloed geworden en duldden zij' het nn in hun nabijheid. „Wie van Jelui maakt verder nog kisten in het dorp?" De Schrandeners barstten in een luid gelach uit Hoe zou htj de waarheid er uit krijgen? Hackelberg blies zich op. „Mijn arm, ongelukkig kind," Jammerde hij, de verglaasde oogen op mijnheer Merckels barnsteenen hart gevestigd, dat he;-. zeer veel belang scheen ln te boezemen, en toen ontwaakte hij op eens uit zijn halven slaap, zijn oogen kregen een droeve uitdrukking, hö balde de vuisten tegen Boleslaw en riep: „Wat wilt u van me, mijnheer? Een kist soudt u willen hebben ? Voor wien zoudt u van mij een kist willen hebben? Voor dien kerel, voor dien hond, die zijn vaderland heeft verraden — die mijn kind heeft verleid — voor dien Serel zou ik een kist maken? — Kijk me eens aan, mijnheer! — Zie Ik er niet afschuwelijk uit, mijnheer?" Hij rukte zich zrjn hemd open, zoodat de behaarde borst te voorschijn kwam, — „een galgenaas ben ik —■ niet waard, dat de honden mij en hoor eens mijn lieve, goede mijnheer, dat heeft de zalige mijnheer de baron van mij gemaakt — een ongelukkigen, verlaten, klnderloozen ouden man heeft hij van mij gemaakt" — hij be; on met de lappen van zijn gescheurde Jas van Engelsch leer zich de oogen af te vegen — fl- Schrandeners achter zijn rug juichten hem toe — „hrj heeft me mijn kind afgenomen — mijn kind heeft hij mij ontstolen." „Je hebt zelf Je kind naar het kasteel gestuurd," viel hier Boleslaw ln, maar Hackelberg Het zich ln zijn woordenvloed niet storen. „Een veile deern heeft htj van mijn kind gemaakt, en nog meer, mijnheer — wat mijn vaderhart heeft verscheurd — want ik mag een smeerlap zijn, een patriot ben en blijf Ik — want wij Pruisen zijn eigenlijk geen smeerlappen — maar mijn kind — zeg, weet u wat ze gedaan hebben met mijn kind? Met zweepslagen heeft hij haar gedwongen, en toen is ze gegaan door nevel en storm ln den donkeren nacht, — denkt u, dat Ik sedert dien tijd nog een kind heb? — neen mijnheer, ik heb haar vervloekt, dat schepsel — mijn vleesch en bloed ben je niet meer — heb ik haar gezegd." „Maar het loon voor die misdaad heb jij opgestoken," wilde Boleslaw hem toevoegen, toen hij zich bezon; hij zou daardoor immers «ijns vaders schuld erkennen? „En vogelvrij ben Je, heb fle haar getegA, en die Je tegenkomt zal Je doodslaan, heb Ik haar gezegd, en ga nu maar naar je genadigen heer, heb Ik haar gezegd — en die moet ook maar oppassen —• heb ik " Op dit oogenblik werd het geschreeuw der Schrandeners zóo luid, dat het de woorden van den schrijnwerker overstemde. Allerlei volk drong om s hem heen en nam hem ln hun midden. Slechts zrjn boosaardig gelach kon men nog hooren te midden van den hoop, waarin hij was verdwenen. „Nu, wat heb ik mijnheer den baron voorspeld?" vroeg mijnheer Merckel met zijn vrlendelijksten lach. Boleslaw stond tegen de canapé geleund en staarde met op elkander geknepen lippen den troep Schrandeners aan, die zich steeds dichter om hem heen verdrongen. „Als het éen van hen Invalt de vuist tegen me op te beffen, slaan de anderen mij dood," dacht hij bij zichzelf. Hij moest dus trachten zich zoo kalm mogelijk te houden. „Laat me door, menschen," sprak hij, en htproefde zich met de handen een we? te banen. En was het zijn koele, vastberaden blik, of wel het glinsterende landweerkruis op zijn muts, dat de razeaden in bedwang hield — mei; maakte n — weldra was hrj in hun midden. wachtte hij gjti verradeTlljl want sli 'in oog r Felix Merckel had hij niet meer gez'an. De gansche hoop, waarbij zich uu ook vrouwen en kinderen hadden gevoegd, volgde hem op Jen voet Toen hij aan den tuin der pastorie kwam, waar /:n de muren door de middagzon werden uesrhenen," kreeg hij een gevoel, alsof zleh lita om ïijn hals legde en hem de keel loekneep Zijn laatste hoop Was op den o'ideu dominé gevestigd. Zou ook die hem de deur wijzen? Maar niet die gedachte vervulde heia op dit oogenblik geheel en al. Neen, angst kende hij sleehfe tegenover die eene, die hem kon verstooten of opheffen, hem den onreine, met schande bedekt, die hem kon voeren iü een leven van vrede en onschuld. Hoe zou Bij irâSi" ffel^rvittlsn? Zou ze niet verschrikt terugdèiuisg, als /e hem zóo vóór zich zag, in deze kleeding, mei Btof bedekt, geheel verwilderd? En dat gebeurde ook! Een verschrikte hand rukte de glazen deur van de veranda open Dat wns ze. Het kon niet anders. Een lichte slanke gedaante, die sidderend en afwerend baar handen uitstak naar hem en die mensohenmassa — die een gilletje van schrik deed hooren en verdwenen was, eer Boleslaw een enkele vraag had kunnen doeu of met een smeekenden blik het zoo Innig geliefde gezicht even had kunnen aanzien. Een nevel kwam hem voor de oogen. Half gedachteloos ging hij de stoep van de veranda op, sloot de deur achter zich en wachtte op de dingen, die komen zouden. De Schrandeners blokkeerden de veranda en drukten de neuzen tegen de ruiten, om beter te kunnen zien. Een glasruit rinkelde. Een uit de achterhoede had zijn buurman vóór hem er door heen ge3too-' ten. Daar hoorde men in de kamer de metalen stem van den ouden dominé. Met een zwaren kaoestigen stok betrad hij de veranda. Zijn wit haar fladderde hem om het breede voorhoofd. De ha. viksneus zette de neusgaten uit als blies hij dood en verderf. Onder de sneeuwwitte wenkbrauwen, die boven de neus ineenliepen, zag men een paai oogen, die gloeiden als vuur. Dat was de oude dominé Götz, dezelfde, die In de maand Maart van het jaar 13, met hpt altaaikruls in de hand, gevolgd door een trommelslager van huls tot huis was gegaan, om de ScLrandenerj op te roepen tot den heiligen krijg:. En, xls hii niet op marsch naar Koningsbergen bewustc'ootop den weg was neergezonken, had hij hoogstwaarschijnlijk de weerbare mannen uit zijn kerspel mede ln het veld gevoerd. De Schrandeners hadden geen ge; Ing ontzag voor hem, en nauwelijks zagen zij zijn knoestiger stok, of zij verlieten snel de vensters om naar dtnlndeur te ijlen. „Landloopers* schavuiten!" bromde hij hui achterna, terwijl hij de glazendeur achter hei sloot, — „wat doen jelui Zondags ln dit godshuii — ik zal Jelui wel krijgen!" Toen keerde hij'zich naar Boleslaw en zijn norsche blik mat hem van het hoofd tot de voeten Daarop bleef ztjn oog op de landweermuts rusten die deze ln de hand hield. „TJ hebt den veldtocht meegemaakt?" vroeg hij „Ja." „Als Ik dat kruis niet op nw muts zag, zou 11 B vragen, vóór of tegen Pruisen?" Boleslaw, die nog steeds dacht aan de verschijning, die zich voor éen oogenblik slechts aan zijn oog had vertoond, begreep die vraag niet ter-itond maar geraakte daarna In hevigen toorn Maar dominé was er de man niet naar m zich van zijn stuk te laten brengen — en zijn vertoornden tegenstander somber aankijkende, riep htj hem toe: „Boleslaw van Schranden, verdenk Ik n met recht, Ja of neen?" Boleslaw sloeg de oogen neer. Den blik van zijn vroegeren leermeester, die daar nn als zrjn rechter -yoor hem stond kon hij niet verdragen. Deze opende de deur van zijn studeerkamer waar tusschen boekenkasten en pijpenrekken sabels en vuurwapenen hingen, en zeide toen: „Terwllle van de muts, die u draagt, wil ik u dei toegang hier niet weigeren. Maar maak .-.et k-nt. Voor een van Schranden Is hier ln huls geer plaats." Hij zette zijn stok ln een hoek, trok zijn gebloemden slaaprok stijf om de magere lendenen en liep zóo in zijn kamer op en neer. Boleslaw .tocht tevergeefs naar woorden. Als een misdadiger stond hij daar voor dien man, uit wiens mond ieder woord als een droppel gesmolten lood op hem neerviel. Waarlijk, het wal geen lichte taak, de schuld zijns vaders op zijn eigen eerlijke schouders te laden. „Dominé," begon hij stamelend, „vergeet voor een oogenblik den naam dien fk draag." De oude man lachte even bittér. „Veel veTlangd," mompelde hij, „veel verlangd." „Zie in mij niets anders dan een zoon, die zijn vader wil begraven en die door het gewetenloos gepeupel verhinderd wordt dien heiligen plicht te vervullen". De oude man trok herhaaldelijk de wenkbrauwen op maar sprak geen woord. „Nu wend ik me tot u, den dienaar der Christelijke kerk, en vraag u, of u zulk een misdaad la nw gemeente zult toelaten...?" „Zoo lets kan ln mijn gemeente net voorkomen," bulderde de oude man. „Waar !k ben gezonden, om de zielen tot God te brengen, krijgt ieder mensch een eerlijke begrafenis." „En toch waagt men het " „Maar van wien spreekt n dan toch?" „Van mijn vader." „Vrijheer Eberhard van Schrandent" „Ja." „Die man is al zeven jaar dood." „Maar, dominé!" „Sedert zeven Jaar reeds is hij gebannen uit he! rijk der levenden Al voor zeven jaar Is hij begraven geworden. Spreek me over dien man niet* „Dominé, u is mijn meesteT geweest n hebt mij Gods naam het eerst leeren kennen Ik heb n altijd voor een flinken, eerlijken man gehouden Het spijt me, dat ik zoo goedgeloovig was, want dat zijn lage, logenachtige omwegen." De oude man richtte zich op. Zijn kaken bewogen zich zenuwachtig, hij blies door zijn neusgaten. Bleek en met fonkelende oogen ging hij voor Boleslaw staan. „Mijn zoon," sprak hij, „zie ik er uit als lemand, die leugens vertelt?" Boleslaw verzette «Ich er tegen, maar hoe hij het ook beproefde, ar bleef bij hem nog altijd iets over van den ouden eerbied van den schooljongen voor «tjn meester. „Mfjn zoon," vervolgde de oude man, „het zou me maar een enkel woord kosten om Je prijs te geven aan het grauw, dat daar ginds achter de schutting van mijn tuin op je loert, maar nog eens, ter wille van de muts, die je draagt, wil ik Je vergeven. En wat ik Je gezegd heb, dat ga ik je bewijzen." Htj ging naar een kast, waar ln lange rijen de eene oude foliant naast den anderen stond, nam er een van zijn plaats, sloeg hem open op een bladzijde, waarbij het Jaartal 1807 stond. „Lees hier, mijn zoon!" En Boleslaw las: „Den Bden Maart stierf Hans Eberhard Vrijheer van Schranden; ex memoria hominum extlnguatnr!" Daarachter stonden drie kruisjes. „Dat is een vervalschlng!" riep Boleslaw. „Ja, mijn zoon," hernam de oude dominé plechtig, „dat Is een openlijke, opzettelijke vervalschlng, een vergrijp aan mijn ambt, en als Je mij aan het gerecht wilt overleveren, word Ik afgezet en in de gevangenis geworpen, en kan daar mijn leven eindigen. Doe nu wat Je goedvindt. Mijn lot Is in je fcand." Een rilling, van afschuw en ontzag tegelijk, voer Boleslaw door de leden. Hij kende den woeste» drang om vrijheid, geluk en leven aan het vaderland ten offer te willen brengen uit eigen ondervinding goed genoeg, om te kunnen begrijpen, ws* den ouden man tot die krankzinnige daad had kux*nen drijven. „Met deze kruisjes," ging de dominé voort, „hek ik voor zeven Jaar den man begraven, die met ta zijn wreedheid en wllda lusten to* dien tijd no* ' mijn vriend was geweest, en leder, die mij nu «tja na. noemen, moest op staanden voet mt}** huis verlaten (Wordt vervolgd)'. ---