RAAD SCHOTERLAND. 81 Oct De heer Wind verzoekt aan liet eind der vergadering eenige vragen te mogen stellen over het verkeer op den openbaren weg. Dit verzoek wordt, indien er tijd Is, toegestaan. BIJ het punt salarissen, subsidies en pensioenen zullen worden behandeld de volgende stukken: een verzoek van de Volksuniversiteit te Heerenveen om een subsidie over 1924; een verzoek van de afd. Heerenveen van den Bond van Personeel In Overheidsdienst om niet tot loonsverlaging over te gaan; een verzoek van het Nutsdepartement nveen om voor zijn bewaarschool voor 1924 weer een subsidie te mogen ontvangen van f 40 por kind uit Schoterland. De oudercommlssle der 0.1. school no. 10 te Rottum brengt ter kennis dat die schooi ongezond is en verzoekt een nieuwe school met turnlok&al. Wordt In handen van B. en W. gestold om advies. De gemeenteveldwachters A. Kortstra en T. vd. Horet te Heerenveen verzoeken vergoeding voor gebruik van een rijwiel, wordt In handen van B. en W. gesteld om advies bij de begrootlng. D« Openbare Leeszaal te Heerenveen Verzoekt voor 19JÎ4 een verhoogde subsidie. Wordt eveneens In handen van B. en W. gesteld om advies bij de begrootlng. Bewoners van de Nleuwoburen klagen er over, dat de vaart bU de gasfabriek te nauw is, waardoor vaak stremming ontstaat. Adressanten achten het ook wetischelljk, dat de bart door een ophaalbrug wordt vervangen. Wordt In handen van B. en W. gesteld om advies. Tot onderwijzeres aan de nieuwe 0.1. school te Bontebok wordt met lt stommen benoemd mej. J. Vonk, tijd. te Rotsterhaule, tegen 4 stemmen op mej. E. G. van Delden te Zwolle. Met algemeene stemmen wordt tot onderwijzer aan school 10 te Oudehome benoemd de heer S. Jonker, tijdelijk aldaar. Aan mej. J. Hoekstra, gehuwd onderwijzeres aan 0.1.5. no. 6 te Jubbega-Schurega, Wordt met ingang 16 Nov. a.s. « maanden verlof verleend. Op het verzoek van den onderwijzer S. Papa aan school no. 6 te Oudehome, om overplaatsing naar'school 11 te Nijehorne, wordt met 14 tegen 2 stemmen afwijzend beschikt; vóór de heeren Kromhout en de Vries. (Afwezig de heer Akkerman). Vergaderingen op Zondag in het „Kerkje". De afd. Heerenveen der Spoorweg-onthoudersvereeniglng vereoekt vergunning tot het houden van vergaderingen op Zondag in het „Kerkje". De meerderheid van B. en W. stelt voor, het verzoek af te wijzen, omdat de vergaderingen hier bedoeld ook bezocht zullen worden door leden bulten de gemeente. Daarvoor Is het ~Kerkje" niet beschikbaar gesteld. De minderheid, weth. de Vos, la voor Inwilliging, omdat hij het geen bezwaar acht dat leden buiten Heerenveen hier vereraderon. d< V°S "Cht rfjn stan(,Punt nos De heer Bakker kan zich niet voorstellen dat twee leden van het Dag. Bestuur op genoemde gronden tegen het verzoek kunnen zijn. Als ze hun standpunt consequent willen doorzetten, kan geen vereenlglng In het „Kerkje" vergaderen. De meeste vereenlglngen zullen wel leden bulten de gemeente hebben. Dit Is een nuttige jVereeniging, die opbouwend werk verricht; spr. kan daarom geen bezwaar tegen Inwilliging hebben. Weth. Gerritsma meent dat dit „Kerkje" beschikbaar Is voor inwoners dezer gebeente. Zijn er anderen, dan zijn er ook ?°« zalen te krijgen. lAat men daar Eaan Alfi wlj het gebouw voor verenigingen i n de gemeente voor lagen prij» Desdii K-baar stellen, dan gaan we, dunkt mij, al vrij ver in liet dienen van de belangen dier vereenlgingen. Weth. Vos. Het sop is hier de kool feitelijk niet waard. Een vereenlglng op dit gebied zoekt bij voorkeur een lokaal waar geon vergunning is. Daarbij komt dat de andere lokalen voor vergaderingen hier niet zoo goedkoop zijn. Nu het „Kerkje" er Is, moet het dienstbaar worden gesteld aan het algemeen belang. De heer Wind gaat met de meerderheid mee; niet om de door haar genoemde motieven, doch omdat het voor Zondagen wordt gevraagd. Het voorstel van de meerderheid wordt nu aangenomen met 10 tegen 6 stemmen Tegen de soc.-dem. --- Nel P.ot B§nd - Afd. Heeretivesn V 9 NOV. spreekt Prof. HEERING van Leiden (Schrijver van: De Kerk als Maatbohappelijk Geweten") Zaal Posthuls, 's avonds 8 uur ONDERWERP: „Waarom heeft da rnansch religie noodig?" Entree 25 cent, Leden vrije toegang. HET BESTUUR. .OEKBAKKERIJ v.h. A. HOEKSTRA, Oldeboorn, vraagt voor ha*r van oude bekende prima koeksoorten soSiod* «■edervairkooperaw *W" Hooge Provisie. imn --- | ffltiST* 200 Kommiezen gevraagd *j Leeftijd 22-28 jaar. Ongeh. f 1400-f 2500. £ Examen 29 April e.v.d. îc Arnhem. Vraagt nog heden uitv. prosp. van onzen W i SCHRIFTELIJ.KEN SPOEDCURSUS. | -, Alteen dit jaar ruim 90 geslaagden. 5 Honderden dankbetuigingen. " Instituut: ). H. v. d. VLIET, H. d. S„ Dinxperlo. 2 BON . Bij. *nzendi»g âcxür adv. als drukwerk (duidelijk onder.ee- 5 S *,"*>»»*i » kend) wordt een uitvoerig boek in»t alle ml. en -reslaaöden- P 3 lijKt gr. gezonden. NAAM: WOONPLAATS: --- DE WERKELIJKE OORZAAK VAN PIJNLIJKE GEWRICHTEN. Rheumatiek is de bekende naam voor pijn In de gewrichten, den rug, de ledematen en vrijwel alle lichaamsdeelen. De als rheumatiek bekende pijn is in werkelijkheid te wijlen aan overtollig urinezuur In het bloed, door zwakte der nieren veroorzaakt, hetgeen voorkomen had kunnen worden door bijtijds Fosler"» Rugpijn Nieren Pillen te gebruiken. Het overtollig urinezuur vormt scherpe kristallen, die zich afzetten in de spierpn, gewrichten en zenuwen, en langs de wanden oor aderen. Bij beweging van een spier of zenuw, waarin zich urinezuurkristallen hebben afgezet, ondervindt men scherpe, hevige verschietende pijn. Na verloop van "jd vormen zich ontstoken zwellingen. Rhe-k jUatische pijnen in de dijstreek noemt men Ischias, in de rugspieren spit, enz. gij rheumatische pijn bespeurt — £en onaangenaam of verlamd gevoel in den rug — of gij last krijgt van urinekwalen, is net verstandig met het gebruik van Foster'e Nieren Pillen te beginnen. Dit geneesmiddel helpt de nieren om uit het bloed de vergiften af te voeren, die rheumatiek, ischias, Eeauwpijnen, waterzuchtige zwellingen, rug- Pijn, nlergruis, enz. veroorzaken. Reeds hieer dan 50 jaren worden Foster's Pillen We: goed gevolg tegen zulke kwalen gebruikt. 87 Verkrijgbaa' in apotheken en drogistzaken â f 1.75 per doos. --- Toelage onderwijzeressen In de nuttige handwerken. De afd. Heerenveen van den Bond van Ned. Onderwijzers verzoekt de gemeente een toelage toe te kennen over 1920 en 1921 aan de onderwijzeressen, die handwerkonderwljs gaven buiten de gewone schooluren. In hun advies zeggen B. en W. dat vóór de inwerkingtreding der L.0.-wet-1920, de gemeente voor die extra-uren een vergoeding betaalt Door die wet kwam de salarisregeling In handen van het rijk, dat aan de gemeenten verbood extra bezoldiglngsuitgaven te doen. Ook wil het rijk zelf geen extra-vergoeding geven. Een wet van 5 Mei 1928 geeft echter wel de bevoegdheid vergoeding te geven. Waar het bedrag hoog wordt en het rijk de salarissen merkelijk verbeterde, kunnen B. en W. geen vrijheid vinden het verzoek in te willigen. De heer Bakker kan zich het afwijzend advies voorstellen. Het zal weer een heele uitgaaf zijn. Er mag echter niet vergeten worden, dat die dames werk voor de gemeenschap hebben gedaan, zonder daarvoor vergoeding te hebben ontvangen.' Als de regeering een slecht voorbeeld geeft, daarom hoeft de gemeente haar daarin niet te volgen. Spr. vindt het wel wat erg, het verzoek maar zoo van de hand te wijzen. Weth. Gerritsma. Het rijk heeft de nieuwe salarisregeling In handen genomen, op haar rust dus ook de verplichting deze tot een goed einde te brengen. Adressanten hebben zich niet hier te vervoegen doch bij het rijk. Als het rijk het niet doet, dan rust nog niet de plicht op de gemeente. De heer Bakker kan het met deze motiveering niet eens zijn. Als het rijk de verkeerde richting uitgaat, moet de gemeente dat dan ook? De dames hebben in de gemeente Schoterland het werk verrloht en ze zijn daar niet voor betaald. De heer de Boer is het met den heer Gerritsma eens, dat adressanten zich niet op de goede plaats vervoegen. Het adres wordt daarop zonder h. »t. afgewezen. Aan den heer H. Fabriek te St. Johannesga wordt een stuk grond onder Rotsterhaule verkocht voor f 600. Aan den heer W. A. van Stralen te SI. Johannesga wordt een perceel hooiland onder Delfstrafiulzen verkocht, voor f 526. De verkoop van het z.g, „Huttenland" onder Oudehome wordt verdaagd tot de volgende vergadering. Verlaging huur dorpsherberg te RoUtun. Het vorig Jaar Is T. O. Waller te Rottum bij Inschrijving huurder geworden von de z.g. „Dorpsherberg" met land te Rottum, voor f 2126 's jaars. De heer Waljer vraagt om verschillende redenen huurverlaglng tot f 1400. Waar het bleek, dat de huur Inderdaad te hoog Is, stellen B. en W. voor deze te verlagen tot f 1600. Mocht W. dese huur nog to hoog zijn, dan verzoeken B. en W. machtiging hem met 1 Mei 1824 van de huur te ontslaan. De heer de Boer noemt het standpunt van B. en W. royaal. De heeren Wind en Kromhout zijn het hiermee eens. De laatste »ou het wel weneehelijk vinden, dat bij dergelijke verhuringen de huur getaxeerd wordt. Wie dari het dichtst bij schrijft kan het verhuurde krijgen. Dan voorkomt men verzoeken als, «It. Do Voorz. zal met dozen wenk rekening houden. Het voorstel van B. en W. wordt c. h. st. aangenomen. --- Verkeersregeling te Heerenveen. Nu de bepalingen tot regeling van het verkeer in werking zijn getreden, blijkt dat de verordening nog een enkele aanvulling behoeft. O.m. Is bepaald, dal het verboden 1» met kruiwagens, karren of rijwielen enz over de „platjes" naast de hoofdstraat te rijden, tenzij om uit te wijken. Als nu zoon voertuig op het „platje" geplaatst Is, zonder dat door de politie geconstateerd is dat dit er op Is gereden, kan tegen den eigenaar niet worden opgetreden. Daarom stellen B. en W. nog de volgende bepaling op te nemen: „Het is te Heerenveen verboden op hst z.g. slecht of "de kltnkerzljstraten naast de hoofdstraat, kruiwagens, handkarren, rij • wielen of andere rij- of voertuigen, — kinderwagens uitgezonderd — - te plaatsen, te doen plaatsen, geplaatst to hebben of te laten staan; op 't z.g. slecht of de klinkerzijstraten naast de hoofdstraa' te staan of te loopen met een rijwiel of met meer rijwielen. Na een opmerking van den heer Bakker omtrent het te lang op eenzelfde »laats staan van auto's, wordt deze -wijziging goadgekeurd. --- Verhuring woningen. B. en W. stellen voor de woning In de Kerkstraat te verhuren aan den heer a. Wisman voor f 800 *s jaars; de drie woningen op het Aschland te 't Meer aan de heeren J. Koopman voor t 200; O. Krikke voor f 176 en J. G. Noppert voor f 176. De heer Bakker vindt de huren te hoog. Spr. denkt dat Koopman de huur niet kan betalen. Weth. Gerritsma. Koopman heeft om overplaatsing verzocht van de eene gemeentewoning naar de andere. Tegen de huur had hij geen bezwaar. De huren zijn in derc'aad niet laag. Doch wij moesten rekening houden met de bouwkosten, 't Is voor de gemeente al niet zoon voordeelig zaak- Je. De heer Bakker stelt voor dit stuk nog eens nader door B. en W. te laten onderzoeken. De Voorz. Dat zal hun niet van zienswijze doen veranderen. Het voorstel Bakker wordt niet onder-6kcund. Het voorstel van B. en W. wordt zon der hoofdelijke stemming aangenomen. --- Verbouw voormalige veerenfabrick aan de A. van Ricsenstraat. Nu eerstdaags de bergplaats, voormalige veeren-zuiveringsinrichting, door de tijdelijk daarin ondergebrachte daklooze gezinnen zal worden ontruimd, is het noodig, zeggen B. en W. dat zoo spoedig mogelijk dit pand voor zn bestemming wordt ingericht, n.l. bergplaats voer materiaal van brandweer en reinigingsdienst. De opzichter heeft het mogelijk geacht op de bergplaats een boyenwoning te bou wen. De kosten van inrichting tot bergplaats en van hot bouwen der boyenwoning worden op f 5800 begroot B. en W. stellon .voor tot, uitvoering van dit werk over te gaan en hun een krediet van f 5800 toe te staan. De heer Bakker meent dat de huur dan wel hoog moet komen als het bouwen van de woning zooveel moet kosten. Weth. Gerritema. Dit bedrag geldt voor de geheele restauratie van het gebouw. De heer Bakker. De bergplaats is voor ©en kleine som in orde. Weth. Gerritsma. Het gebouw Is slecht. Er moet nog vrijwat aan gebeuren. Het voorstel wordt daarna aangenomen. Verhooging inkomstenbelasting;. B. en W. beschouwen het als vaststaand dat hot geraamd bedrag aan opbrengst der inkomstenbelasting onvoldoende Is. De minister van onderwijs heeft bericht dat deze gemeente van 1 Sept.—Bl Dec. 1922 aan het rijk nog f 4000 moet voldoen ais bijdrage In de kosten der H.B.S. te Heerenveen. Dit is dus een bijdrage van f 12000 's jaars. Daar Is noch voor 1923 noch voor 1928 op gerekend. Voor vrijwel alle gemeenten, die een dergelijk bericht ontvingen, is dit een groote tegenvaller. De wet verplicht dat de gemeenten voor elken leerling aan de H.B.S. 60 % in het gemiddelde netto bedrag der uitgaven per leerling, moeten bijdragen, tenzij een andere overeenkomst geldt. Waar nu Schoterland, Haskerland en voor conversie der R. H. B. S. reeds niet rechtstreeks maar middellijk aan het Rijk vergoeding verleent, hebben B. en W. bij den minister bezwaar gemaakt, doch nog geen beslissing ontvangen. Waar er echter ook nog andere uitgaven zullen tegenvalle, stellen B. en W. voor de inkomstenbelasting te verhoogen met f 8000. Het geraamde bedrag wordt dan gebracht van f 143.000 op f 151.000. Deze bedragen gelden van 1 Mei—3l Dec. 1923. Het verme-J9A UapjOül JOOPJBBP I/BZ JOjCjOS3UTBjpinASIU hoogd met 30 %. De heer Nljenhuis vindt dit een erge tegenvaller. Spr. vraagt of dat alleen komt door de bijdrage voor de H.B.S. De Voorz. ontkent dit. Weth. Gerritsma kan zich de bezwaren Indenken. B. en W. hadden die ook. Doch wij hebben begrepen dat deze verhooging een elsch was, wilde de rekening over 1923 er niet al te slecht uitzien. Spr. noemt enkele posten die tegengevallen zijn, o.m. de werkloosheidsbestrijding. Daten we, zegt spr., niet al te pessimistisch zijn. Het gemiddelde percentage over al de jaren Is weinig hooger dan vóór den oorlog. Als er nu eens een moeilijk Jaar tusschen komt, moeten we dat zien in het licht van liet verleden. Dan mogen wo nog dankbaar zijn dat we er met 30 % »U" afgekomen. De Voorz. had dit optimisme van den heer Gerritsma niet verwacht De heer Dijkstra is er voor, dat de schulden van dit Jaar ook In dit Jaar worden afgedaan. Br kunnen slechtere Jaren komen. -_ .. Het voorstel van B. en W. wordt aangenomen. --- Salarissen gemeente-personeel, subsidies aan vereenigingen, verhaal op pensloensbljdragen. Voordat do gemeentebegrooting wordt behandeld, achten B. en W. het gewenscht dat omtrent onderstaande punten definitief uitspraak wordt gedaan; 1. de regeling van de salarissen en loonen van het gemeentepersoneel n* het loopend* dienstjaar; 2. de voortduring der aan Vereenigingen etc. toegekende subsidies; J. de vraag of het verhaal van pensloensbijdragen op de gemeenteambtenaren aan een herziening moet worden onderworpen. In hun aidvles stellen B. en W. voor de salarissen met toeslag voor 1924 te. handhaven, doch den kindertoeslag in to trekken; de subsidie» aan vereenlginsrin over 1924 te continueeren en aan de «fdeeHngr Knljpe van het „Groene Kruis" een subsidie te verleenen van f 800; op de ambtenaren te verhalen voor pensioensaftrek 6 % beneden f 700; 6 % van f 701—f 1100. 7 % van meer dan f 1100. De heer Nijenhuls bepleit In een uitvoerig betoog, dat het beter ir, dit stuk bij de begrooting te behandelen, opdat de begrootingsconunlssie er rapport over kan uitbrengen. Weth. Oerritsma. Als het de bedoeling van den heer Nijenhuls la om over dit stuk eerst door een begrootlngscommlsste te laten rapporteeren, dan zou in deze vergadering die commlsde kunne:, worden benoemd, die dan In een volgende vergadering eerst nog over dit stuk rapporteert, voor dat het in de b'egroottng wordt opgenomen. De heer Nijenhuls vind dit wel een stap in zijn richting. Na nog eenlge discussie wordt aan het Idee-Gerrltsma gevolg gegeven en een commissie benoemd, bestaande uit de hebren Kromhout, voorzitter, de Boer en v.d. Kam. --- Interpellatie-Wiml. De heer Wind meent de aandacht van B. en W. te moeten vestigen op de wenschelljkheid van het plaatsen van een bor-3 nabij de Eohtenerbrug, bepalende de maximumsnelheid voor motorrijwielen Juist over de grens in de gemeente Lemsterland is ook zoo'n bord. Is het ook mogelijk dit even verder in onze gemeente te plaatsen? Zoo niet, dan Is spr, er voor om ook In deze gemeente nog een te plaatsen Dan meent spr. te moeten wijzen op het gevaar bij den spoorwegovergang te Rottum, nu de afsluitboomen zijn weggenomen. Het Is zeer noodzakelijk dat aan belde zijden van dezen overgang het boomgewas wordt verwijderd. De Voorz. zal deze wensehen in de vergadering van B. en W. overbrengen. Wat den spoorwegovergang betreft, spr. had zelf ook aan de wenschelijkheid van verwijdering van het boomgewas gedacht. --- RAAD BAARDERADEEL. SO Oct. In de heden gehouden raadszitting Is medegedeeld, dat over de maanden Juli, Augustus en September het aantal keuringen volgens de vleeschkeuringswet 183 bedraagt, terwijl over die maanden 41 dieren voor noodslachtlng zijn aangegeven en gekeurd. Verder, dat als eerste plaatsvervangend burgemeester zijn aangewezen de weth. H. T. vd. Plaats en als 2e plaatsvervanger de weth. J. K. Hogenbrug. Ook, dat zicli voor 't vervolgonderwijs, eventueel te geven aan de scholen te Baard. Mantgum, Bozum en Weidurn, resp. hebben aangegeven 14, 13, 12 en 18 leerlingen, zoodat 't vereischto aantal, om den cursus door te laten gaan, niet is bereikt. In verband hiermee is geen personeel aangesteld voor 't geven van dat onderwijs. Overeenkomstig 't voorstel van B. en W. is besloten, ter voorziening in de eventueele behoefte aan kasgeld, zoo noodig in 1924 een tijdelijke, geldleening aan te gaan van f 80.000. In verband met den benarden financieelen toestand der gemeente is besloten de regeering te verzoeken, op grond van art. 68 en art. 205 achtste lid, een zoo hoog mogelijk subsidie te willen toekennen. Vastgesteld zijn de begrootingen van 't woningbedrijf, 't elektriciteitsbedrijf, het burgerl. armbestuur en de gemeente-begrooüng. De jaarwedde van den hulpmonteur bij 't electr.bedrijf is geroyeerd en inplaats daarvan een post op de begrooting aangebracht voor eventueele hulp, die den monteur zal noodig hebben. Overeenkomstig 't voorstel van B. en W. 's besloten met ingang van 1 Jan. '24 rten prijs van den electrischen stroom te ilen van 65 op 60 cents per K.W.U., Ijl is beiJaald, dat aan stroomverbruiniet zijn aangeslagen in de gelelijke en rijksinkomstenbelasting, op 't einde van 't jaar, op een desbetrefi-'end verzoek aan B. on W., de helft van de betaalde meterhuur kan worden geresütu: met do van tenen op de uitloogers een bedras van t> Cents per verbruikte K.W.TJ. worden gerestitueerd. De huur van de dubbel-tariefmeters is verlaagd en bepaald op 90 cents par maand. Bij de behandeling der gemeente-begrooting Is besloten Ged. Staten te veraoeken de wethouders-jaarwedden te verlagen met I 100 en te bepalen op f 460. De toeslagen, die oud-ambtenaren op hun pensioen genieten, zijn alleen bestendigd voor hen, die in de rljksinkomstenbelasting zijn aangeslagen naar een bedrag van f 1500 en daar beneden. Met ingang van 1 Jan. '24 zijn ingetrokken tle subsidies aan het Diaoonessenhuis te Leeuwarden en aan de Federatie voor drankbestrijding. Een verzoek van den armmeester S. Rienstra om verhopging van jaarwedde, is afgewezen, evenals een verzoek van den „Bond van hoofden van den technlschen dienst van gemeentewerken In Friesland", om den gemeente-architect te ontlasten van 't geven van gratis teekenonderwijs In de maanden Dcc, Januari en Febr., waartoe hij volgens instructie verplicht Is. Overeenkomstig 't voorstel van B. en W. is besloten met ingang van 1 Jan. '24 vijf procent te verhalen op de bijdrage, verschuldigd door de gemeente voor eigen, en weduwen- en weezenpensioen. Op voorstel van B. en W. is besloten voor 't jaar 1924 wederom onderhands te verhuren de woningen bij de 0.1. scholen te Jorwerd, Weidurn Oosterwierum, Hljlaard, Beers en Hulns. Tot helpster in vak k aan de 0.1. school te Oosterlittens Is voor 'n jaar herbenoemd mej. S v.d. Wal aldaar en tot lid der plaatselijke schoolcommissie de heer J. Dijkstra te Britswerd. Het presentiegeld voor de leden der commissie tot wering van schoolverzuim ia verlaagd tot f 8 per lid per vergadering. --- KORTE MEDEDEELINGEN. —De autobus Zwoll e—M eppel is nabij het Lichtmiskanaal omgevallen. Twaalf passagiers werden meer of minder gewond, één heeft een arm gebroken. — De stakende grondwerkers hij de telefoonkabelwerken te Enschedé hebben het werk hervat. Het loon is gebracht van 50 op 57 cent per uur, zoodat hum eisch is ingewilligd. — Te Hengelo zal om de gemeentebegrooting voor 1924 sluitend te maken, de plaatselijke inkomstenbelasting met niet minder dan 40 % moeten worden verhoogd. — Het heet, dat de bekende „Wagenborg's Stoomboot Mij." te Delfzijl, die ook de Rijksveerdiensten op Ameland en Schiermonnikoog exploieert, een ontwerp heeft laten maken voor een nieuw badhotel op Schiermonnikoog. — De Zuiderzee is tegenwoordig rijk aan krabben. Vooral op het Pampus en het zuidelijk deel der Zuiderzee wemelt het er van. Zij hechten zich aan de netten en kluiven aan de visch, zoodat de visscher» er groot nadeel van ondervinden. — Een comité van burgemeesters van gemeenten in Zuid-Oost Drente heeft een plan ontworpen om een viertal kanalen te verbreeden en een nieuw kanaal te graven naar 't kerkdorp Dalen. De kosten worden geraamd op f 655.000, waarvan f 958.000 arbeidsloon zal zijn. —De Minister van Waterstaat heeft aan de directie der Nederlandscibe Spoorwegen bericht, dat door de regeering maatregelen worden voorbereid om voor het jaar 1924 de wedden van landsdienaren met tien procent te verminderen en zij' den wensch heeft uitgesproken, dat maatregelen van gelijke strekking genomen zullen worden ten aanzien van het spoorwegpersoneel — De Comm. van politie te Dordrecht waarschuwt tegen het aanknoopen van handelsrelatiën met Hermanus Matheus van de Pieterman, koopman aldaar, alvorens aan zijn bureau inlichtingen te hebben ingewonnen. V.d- Pieterman doet samen met F- M. van Erp, L Drinkwaard, P, Goulooze en E, C van Hooven tegen wie reeds vroeger is gewaarschuwd en die ook wel handelen onder den gefingeerden firmanaam Van Erp en Co. — Bij het uitgaan der scholen kwam de auto van den heer R., directeur van een fabriek te Haarlem, met een matige snelheid door de Papesteeg te Tiel rijden. De chauffeur gaf de gewone signalen, toen een meisje en een jongetje vlak vóór de auto nog den weg overstaken. De jongen werd gegrepen en raakte onder da auto, waardoor hem de schedel verbrijzeld werd. De dood trad onmiddellijk in. — Een inwoner van Borculo reed met zijn auto naar Doetinchem. Voor hém reden een dertig fietsers. Ze wilden niet wijken en een van hen liet zijn fiets vlak voor de auto vallen zoodat hij overreden werd. De eigenaar eischte f 85 schadevergoeding en de autobestuurder was wel genoodzaakt deze som te betalen, want hij kon tegen dertig man niet op. — Met 1 Nov. i» aan een Christelijke school te Noordwijk een onderwijzeres ontslagen, omdat gebleken was, dat zij op godsdienstig gebied de vrijzinnige beginselen was toegedaan, daar bekend was geworden, dat zij zich in het begin van dit jaar had laten aannemen als lidmaat dcc Ned. Herv. Kerk bij een vrijzinnig predikant. Het bestuur oordeelde, dat zij niet in staat was aan een Christelijke school onderwijs te geven, zooals dat van haar werd verlangd. —In de gemeente Kortenhoef bij Hilversum was het raadslid K. Bakker tot wethouder verkozen. De verkiezing echter op verzoek van het raadslid Van Voorn ongeldig verklaard, daar de heer Bakker bij de herstemming zelf had meegestemd. In de volgende raadsvergadering werd de heer Bakker opnieuw verkozen. Hij verklaarde nu de benoeming aan te nemen „niet omdat het zoon pleziertje is maar om Van Voorn meer spijt en ergernis te geven". Een verheven standpunt! --- De Kamerzittingen voorloopig geschorst De premier heeft den voorzitter der Tweede Kamer medegedeeld, dat de raad van ministers er prijs op stelt de verdere behandeling van de aangelegenheden, bij welke de aanwezigheid van een of meer leden van het kabinet in de Tweede Kamer gevordevd wordt, voorloopig te schorsen. Tengevolge van deze mededeeling is de openbare vergadering van de Tweede Kamer op Woensdag niet doorgegaan en zal tot nader bericht ook geen openbare vergadering van de Kamer worden uitgeschreven. --- Hechtenis of geldboete. In het Voorloopig Verslag der Tweede Kamer over do Justiüe-begrooting klagen eenige leden over het feit, dat het den laatsten tijd meer dan eens voorkomt, dat in een proces wegens beleediging de Ambtenaar van het O. M. principieels heehtenii requireert, omdat, naar het O M. beweerde, beklaagde een boete toch niet zelf zou betalen, maar diens vakbond. Opgemerkt wordt, dat toch ook wol herhaaldelijk veroordeelingen tot geldboete voorkomen — zelfs wegens ernstige vergrijpen van vermogende beklaagden, voor wie het betalen van een bescheiden oele ook allerminst als een voelbaar kan worden beschouwd --- Ontsmetting bij besmettelijke ziektes. Nog niet lang geleden meende men, dat, wanneer in een gezin rcodvonk of een andere sterk besmettelijke ziekte geheerscht had, de kamer waar de zieke verpleegd was geworden, ontsmet moest worden. Thans echter gebeurt dit niet meer. Volgens de nieuwe inzichten omtrent het ontsmettingswerk Is kamerontemetting met formaline alleen noodig bij pokken. Niet ontsmet wordt voor rcodvonk, waar men overtuigd is dat de smetstof niet aan doode voorwerpen blijft hangen, maar dat personen die overbrengen. Wat betreft diphterie weet men zeker, dat bacillendragers de besmetting overbrengen; het zwaartepunt moet dus liggen bij het opsporen van bacillendragers, niet bij de ontsmetting vau de woningen. Noch bij pest, noch bij cholera, typhus, vlektyphus enz. vindt kamerontsmelting plaats, maar kan men volstaan met ontsmetting van beddegoed en lijfgoederen. --- Een oplichter. Een drietal weken geleden huurde iemand in de uniform van het Leger des Heils een rijwiel bij een fietshandelaar te Enschede. Daar hij de fiets niet terugbracht, kreeg de eigenaar vermoeden, dat de man het karretje verduisterd had. Hij deed aangifte en het gelukte de politie den man te Laren te arresteeren. Hij had inderdaad het rijwiel ïe Hardenberg verkocht, 't Werd door de politie in beslag genomen. 't Bleek, dat de man nog meer op zijn kerfstok had. Hij behoorde niet tot het Leger des Heils en droeg de uniform onrechtmatig. Hij hield zich bezig met het collecteeren "van gelden, zoogenaamd voor het Heilsleger, maar in werkelijkheid stak hij de gelden zelf op. In verband daarmee was reeds door den burgemeester van Holten zijne aanhouding verzocht. De man is nu wegens verduistering ca oplichting opgesloten. --- Artis te Amsterdam. Artis floreert niet. Het ledental gaat terug, het aantal bezoekers vermindert en daarmee ook de ontvangst. De exploitatierekening sluit met een tekort van f 18,208. Artis wordt velen te duur. Vóór den oorlog was de entree 50 ets. nu is ze een gulden, en de gemeente heeft er ook nog 20 pet belasting op gelegd, als zijnde Artis een „vermakelijkheid". Wordt dus samen f 1,20, waar men vroeger voor 50 ets. toegang had. Dat schrikt velen af, vooral wanneer men met een groot gezelschap komi. In het jaarverslag wordt daarover geklaagd. Herhaaldelijk toch gebeurt het — wordt gezegd — dat bezoekers, die met een aantal kinderen komen, en dat zijn de meestea, rechtsomkeert maken, als zij hooren, dat behalve de toegangsprijs van een gulder ook nog 20 pet. stedelijke belasting moet worden betaald. Het genootschap protesteert er dan ook heftig tegen, dat het onder „vermakelijk heden" wordt ingedeeld. Arti» is geen vermakelijkheid, zegt het, maar een opvoedkundig instiruut; er wordt geen bedrijf van gemaakt. Daarom wordt er met klem op aangedrongen, dat de gemeente hare drukkende belastingheffing van Artis terug zal nemen. --- Verduistering van f 70.000. Voor de Rotterdamsche rechtbank heeft terechtgestaan ©en 52-jarig hoofd der school te Terbregge bij Rotterdam. Deze had zich in zijn kwaliteit van kassier-boekhouder van de boerenleenbank schuldig gemaakt aan verduistering van verschillende bedragen, tot in totaal bijna f 70,000. Deze verduisteringen waren gepleegd in het tijdvak van 1 Jan. 1912 tot 1 Augustus 1923. Om ontdekking te voorkomen, boekte hij in zijn grootboek valsche posten als uitbetaald, terwijl hij ook b.v. een post van f 1000, uitbetaald aan zekeren W. Koelhaag, veranderde in f 11,000. Voorts maakte hij valschelijk een kwitantie op van uitbetaling van f 10,000 aan aekeren P. Paul, die dit bedrag echter niet heeft ontvangen. Voor de rechtbank erkende beklaagde het ten laste gelegde. Hij verklaarde dat zijn familie steeds meer geld noodig had en dat hij daarop was gaan speculeeren, met het gevolg dat hij verloor, steeds meer, zoodat hij geen uitkomst meer zag en telk<*ns weer zich aan 't gekfvan de Boerenleenbank vergreep. Bij het verhoor bleek, dat de controle op het beheer van beklaagde buitengewoon slordig was geweest; eigenlijk was er lange jaren zelfs in 't geheel geen controle. De verdediger deelde mee, dat beklaagde tot het misdrijf gekomen is, doordat hij op een dag tijdens de zitting in Terbregge een bankbiljet van f 1000 vermiste. Hij gaf van deze vermissing geen aangifte en wachtte met schrik den datum der controle af. Maar bij de controle wend het tekort niet ontdekt en dit was het begin van bekl.s fraude. Er was nimmer eenige verdenking tegen hem geweest. Het O. M. nam in aanmerking, dat dit gebrek aan controle hem de verduisteringen gemakkelijk heeft gemaakt en eischte één jaar gevangenisstraf. --- Een profetie voor 1924. Een jaar geleden publiceerde de „New Vork Wortd" een voorspelling voor 1923, afkomstig van „professor Raymond" te Parijs. Er werd zonder de minste dubbelzinnigheid of omhaal de bezetting van de Roer in voorspeld, de vulkanische uitbarsting in Italië, de aardbeving in Japan, de dictatuur in Duitschland, de verandering van staatshoofd in de Ver. Staten, de ongelooflijke stabilisatie van de Oostenrijksche kroon, enz. En wat zegt deze profeet omtrent 1924? Ziehier! „Te beginnen in 1924 en gedurende minstens 25 jaar zullen de Duitschers hun schulden betalen, niet alleen in natura, maar ook in geld. De Franschen zullen geleidelijk hun troepen van de Roer terugtrekken, waar ze tegen het einde van 1924 geen man meer zullen hebben staan. Het voügend jaar wordt ook de Rijnprovincie een autonome republiek In Duitschland zal de dictatuur goede tijden beleven- Er zullen energieke financieele hervormingen worden doorgevoerd. Verscheidene neutrale landen zullen Duitschland financieel steunen en in 1925 zal ook Frankrijk er toe willen overgaan, een leening aan Duitschland te vergemakkelijken. Beieren zal zich van liet Rijk losmaken, maar vermoedelijk eerst in 1925- De Wittelsbaehers komen er vóór 1930 weer oan het bewind Beieren zal op goeden voet met Oostenrijk verkeeren. maar zich met dat land niet vereenigen. De ex-keizer komt niet weer op den troon- De kroonprins heeft in het geheel geen politieke toekomst Er ie van Duitschland geen revanche-oorlog te vreezen. Integendeel zal er in 1934 en vooral in 1938, toenadering tusschen Frankrijk en Duitschland plaats vinden. Polen, beschermd door Frankrijk en Tsjecho-Slowakije, heeft een mooie toekomst. In Italië aal Mussolini de goede verstandhouding tusschen den H- Stoel en den Staat herstallen. Tegen hel voorjaar zal er een groot complot tegen het staatshoofd ontdekt worden- Een legermacht, dJ3 tegen hot fascisme wordt georganiseerd, zal worden verslagen. Binnen drie jaar zal Mussolini ontslag nemen. In Spanje 7:omt een revotatiie, die den trocn aan brengt. Maar eerst (and «rluchten, om zich de noodzaak vau c tieven afstand van den troc:: „ren. Alsdan zal de republiek worden uitgeroepen. In de Ver. Staten zal president Coolidge herkozen worden. De „drogen" en de republikeinen zullen winnen. Maar in 1928 o! 1929 komen de democraten weer aan de macht. Er zal een heftige strijd gevoerd worden tegen de Amerikaansche interventie voor het herstel der Europeesche financiën. Toch zal die reeds in 1925 plaatsvinden le« behoeve van Duitschland. Oostenrijk, Hongarije, Italië en Griekenland. Wat de kwestie der intergeallieerde schulden betreft, die zal langs commercieelen weg hinne» acht of tien jaar worden opgelost. Rusland zal in 1924 toelating tot den Volkenbond verzoeken. De bolsjewistische voormannen zullen voordeelige contracten afsluiten met Duitschland en Engeland. Frankrijk zal zich dasr afkeerig van betoonen. Maar een plotselinge ommekeer in de Russische regeering zal de bourgeoisie in dat land weer aan het bewind brengen. De Fransch-Engelsc.he Entente wordt in het geheel niet bedreigd. Toch zullen in 192* de betrekkingen tusschen Engeland en Duitschland nauwer worden; en 'ook zal ia dat jaar Lloyd George opnieuw een groote rol spelen, terwijl Curzon en Baldwin heengaan. Engeland zal in inflatie zijn heil zoeken, hetgeen echter geen verzachtend en invloed op de werkloosheid ten gevolge zal hebben: Integendeel. Binnen 'een aantal jaren zal Engeland door een Fransch-ItaUnansch-Russisch-Duitsch bloc verslagen worden Het zal dan bovendien al zijn kolonif»» verliezen. Tusschen 1942 en 1946 komt er oorlog tusschen Japan en de Ver. Staten. Laatstgenoemd land zal verliezen. Eindelijk Frankrijk. De Fransche franc gaat tot het voorjaar omlaag; dan zullen de Londensche en New Yorksche markten francs koopen en loopt dit betaalmiddel op. Poincaré zal nog minstens het geheele Jaar 1924 aan het bewind blijven. De verkiezingen zullen een nog wat meer rechls-georiëateerde Kamer dan de huidige opleveren. Aan het eind van zijn mandaat zal Millerand geen candidaat meer zijn. Poincaré wordt dan weer president van de Fransche republiek. Tusschen 1928 en 1932 komt Briand op zijn premierplaats terug. Ten slotte, zoo besloot de Parijsche profeet, voorspel ik voor 1924 aardbevingen, den dood van twee teer bekende Fransche staatslieden, moorden op twee roode Russische leiders, den plc/tselingen dood van e:n buitenlandschen gezant die Frankrijk onophoudelijk veel schade doet.. En laten we nu maar eens afwachten --- Stads- en Dorpskroniek 1877. 12 Mei. Op afbraak te koop een windhoulzaagmolen, zijnde een poltrok te Bergum 18 Mei. Voor het eerst publieke verkoop van kaas op de weekmarkt te Leeuwarden. I Juni. Inwijding van de nieuwe haven te Harlingen. 21 Juni. Opening van de historische tentoonstelling te Leeuwarden. Ti.l. '"'L. De Banier, orgaan van de Chr. Hist. richting in Friesland zal voortaan tweemaal per week verschijnen en wel 's Woensdags bij J. J. Wiarda te Sneek en Zaterdag» bij Simon Brand enburgh te Workum. 7 Juli. Aanbesteding van de restauratie der torens van de Waterpoort te Sneek. 8 Juli. Ds. P. van Borssum Waalkes te IJsbrechtum herdenkt zijn 60-jarige Evangeliebediening. 22 Juli. J. Menno Huizinga, arts te Harlingen en W. H. L. Borgerhoff Mulder, arU te Leeuwarden, geven uit het maandschrift Geneeskundige Bijdragen. 10 Aug. Verschenen bij H. Suringar te Leeuwarden: Friesland voor de Friezen, gid3 voor reizenden, door Mr. A. J. Andreae Mr. J. G. van Blom, G. Colmjon, W. Dijkstra, D. Hansma, Johan Winkler ca. II Aug. De toren te Surhuizum gerestaureerd. 18 Aag. Aanbesteed het afbreken van de bestaande en het opbouwen van een nieuwe kerk en toren te Schingen. 4 Scpt. Hardrijderij mot paaid en chaia te Leeuwarden om een gouden zweep, aangeboden door Z.M de Koning. 5 Sept. Restauratie der Herv. kerk te Minnertsga aanbesteed. 6 Sept. Terpaarde te koop onder Blessurn, te Marssurn aan de Enffelumervaart en to Ugoclooster bij Bolsward. 7 Sept. Verschenen te Fraueker bij Te- Hnga: Troch 't tsjoede ta 't goede, toanielstik yn 2 bidriuwen, troch T. G. v.d. Meulen, 9 Sept Verschenen bij Simon Brandenburgh te Workum: Nije forteltsjes en grapkes, Rym en onrym, fen B. K. to Workum. 10 Sept Installatie van den nieuwen burgemeester te Leeuwarden Mr. W. 3. van Weideren baron Rengers. 15 Sept. It Selskip for Fryske Tael- en Skriftenkennisse looft 'n prijs'uit van f 100 voor het beste tooneelstuk. 21 Sept. De kerk te Wanswerd heeft een nieuw orgel gekregen. 24 Sept. Aanbesteed het bouwen van een Herv. pastorie te Wijnjeterp. 27 Scpt. Mr. J. Dirks spreekt een feestrede uit ter herinnering van hel 50-jarig bestaan van het Friesch Genootschap. 5 Oct. Verschenen bij H. Braams te Norden de eerste twee deelen van Wörterbuch der Ostfriesischen Spracho. door J. ten Doornkaat Koolman. 7 Oct De Leeuw. Cour. heeft een opstel: Blik op de Geschiedenis van het Fr. Genootschap (1827—1877). 15 Oct Overleden te Pingjum ds. A. H. van Dam, beminnaar der Friesche taal, schrijver van het tooneelstuk Branlof de Verrader. 17 Oct. Sluiting van de historische tentoonstelling te Leeuwarden. 20 Oet Torenklok met uurwerk fe koop te Workum, r,anvrageu aan de stndssecretarie aldaar. 21 Oct. Het vernieuwde kerkgebouw van de Doopsgez. gemeente te Surhvdstcrveen wordt weer in gebruik genomen. 30 Oct. Verschenen bij E. H. Janusch ta Leeuwarden: De Nije Fryske Skoeralmenak for 1878, 365 blêdtsjes, priis f 0.75. 1 Nov. De koninkl. goedkeuring verleend aan de statuten der vereenlging Licht in d« toekomst, te Leeuwarden, ten doel hebbende verbetering van den zedelijken en felijl.en toestand van den arbeidenden stand,-* 't Hunnebed Stapelsttein in het oude ambt, Friedeburg in Oost-Friesland is onderaochl: met onbevredigend resultaat. Bete: komsten gaf het onderzoek van een heuvel/ tusschen Reepaholt en Rispel. Men vond 1« urnen met asch en beenderen, drie aa»r drie geplaatst; in één lag een bronzen in een ander een bronzen naald. 8 Nov. In de Frieeche Almanak van P* van dar Sluis v.d. Bosch te Leeuwarder* komt de schets voor: Oepke sonder mof f erf oan nel 't Sindingsfeest to Feenkleasta* en hwnt dot to dwaea jowch, troch T. G. v-> Meulen. 9 Nor. Verschenen bij i. Campen te Bneel| de brochure: Gevaar, een aeln, voor Friesland, door W. M. Oppedijk. j 12 Nov. Verkocht bU J. Bwßit te ïlMjj warden de bibliotheek nw wi-Jleo D» *mm Ban sa te Franakar. ---