tandarts d. hoeksema houdt vanaf WOENSDAG 10 MAART eiken Woensdag spreekuur te JOURE 'sn. 31/*—51/,. Adres HET TOLHUIS. Dr. J. van der Brug SÜÜPMARKT 6, SNEEK, Arts voor Zenuw en Zielsziekten is voortaan te spreken dagelijks van 11—1 uur. P. B. VAN HAM.Tandarts, Sneek^ is eiken Donderdag Ie BOLSWARD te consulteeren. JOHAN RÜEB, Tandarts, Leeuwarden. Spreekuren te SNEEK Dinsdags van 9—l. Mindergegoeden van 9—lo. M, VAN KOLLEM Jr. Tandheelkundige Ruiierskwfier lil, hoek Doelesteeg, LEEUWARDEN Specialist voor: Kunsttanden en Gebitten. Spreekuren: 9—l en 2—5. Zaterdags: 10—1. Leeuwarder Tandheelkundige Kliniek, Doelesteeg 16, tegenover het Gerechtshof, Leeuwarden. KUN STUKEN. 3 gulden per tand, 50 gulden per geh. gebit, met inbegrip van pijnloos trekken. Op deze gebitten 3 jaren garantie voor goed passen en soliditeit. Kliniekuren: alle werkdagen 9—l en 2—4. Zaterdags 9—l. DE VRIES, Opticien, Meppel, is Woensdag 10 Maart van 9 tot 2 uur in café SPECKMAN te Wolvega, te spreken en te ontbieden voor delevering van BRILLEN. POSTHUIS-THEATRE ZONDAG 7 MAART van 3—6 uur Thé Dansant . A. WITTEVEEN Gzn I 7* / ïfatfS t>' JJiïgM 12te pjne pijptabakjs --- Nierkwalen bij vrouwen. Nierkwalen bij vrouwen treden vaak op na de geboorte vau een kind. Op zulke tijdstippen en ook bij vele andere lichamelijke stoornissen, waaraan vrouwen onderhevig zijn, hebben de nieren veel te verdragen. Vaak verzwakken deze overwerkte organen hierdoor, en dit veroorzaakt verschijnselen, die licht verward worden met vrouwelijke kwalen. , Zeuuwachtigheid, aanvallen van duizeligheid, hoofdpijn, urinestoornissen, blaaskwaien, pijn jn en rUg en je zijdeu, rkeumatiscne aandoeningen en waterzuchtige zwellingen kunnen alle ontstaan, als de nieren het Griirület Voorlijk zuiveren. 7wal.,f *?, bij het eerste teeken van nier- Pillen ziiik F°ster's Rugpijn Nieren Ar. hk.. versterken de nieren, kalmeeren v™ ,f™ m 1 2raSen zorg voor de zuivering van uw bloed. Zoodoende worden ernstige Kwaiui ais spn, ischias,, rheumatiek, waterzucht, steen en nier- en blaasontsteking overwonnen. Doch herinner u, dat het gemakkelijker is deze kwalen te voorkomen, dan te genezen. ledere vrouw behoorde nu en dan een dosis Posters Pillen te gebruiken. 33 Let op de verpakking in glazen flacons niet geel etiket (alom verkrijgbaar), waardoor gij zeker zijt geen verlegen huitenlandsch Eoed te ontvangen. Prijs fi. 1.75 per flacon. MOEDERT .■Califig" is een betrouwbaar laxeermiddel voor kinderen. mtaSt U' Moeder! Zelfs een kn'wrig, koortsig, houdt °f aau hardlijvigheid lijdend kind, l'fic nr.de.n aangenamen smaak van „Ca- Californische Vijgcnstroop — welk tmiddelnimmer faalt de maag te reinigen en de behoorlijke verrichtingen der ingewanden te verzekeren. Een theelepeltje „Califig" nog heden toegediend, voorkomt wellicht morgen een ziek kind. Millioenen moeders in elk land der wereld ! 'iben het volste vertrouwen in dit zachtzinnig werkend, onschadelijk laxeermiddel. Zij beseffen dat een theelepeltje „Cali• fig" nog heden toegediend, morgen een gezond spelend kind verzekert. Kramp wordt niet veroorzaakt, noch overmatige bedrijvigheid der ingewanuüdd ,Bevat geen slaaP- oS verdoovingsva^ 8 ?w aP°theker om „Califig" waarellT e Seoruiksaaawijziug voor kinderen van rm te le?tllid> zoowel als voor volwassenen, r»?;«..fi,esch is gedrukt. Let er op dat U aoo Wf krijgt r het s verkrijgbaar bij alle eu drogisten iv twee grootten. --- Jph?n-! p!aP Overspanning, Gejaagdheid, Prikkelbaarheid en Examenvrees, scoruiKt men de- Zenuwstiliende en Zenuwsterkende Mijnhardt's Zenuwtabletten --- -mammmm mm-p—i^MW—B—a——w? De sportsman prefereert CHIEF WHIP! Waarom? 1. Ongeëvenaarde kwaliteit \ en zuiverheid. ~*y f 2. Absoluut gevaarloos 3 ( gedurende elke training- /T * (/) *^^yz}\ Wat goed voor hem |TOl / \ ja ij is, is goed voor U! \ 1/ I^kCjl^ ~r WM OiÏEr mm. W ril Ir fl|gsgf^J3£g___ VIRGINIA Oc ARDATH— LONDON JÊÊ ' W lil I Jjï --- Het boerenboekjaar 1925. In de allereerste plaats wil ik er de aandacht op vestigen wat de Nederlandsche bodem opbrengt. Volgens de gegevens van do directie van den landbouw waren die cijfers in 1923 de volgende: Dierlijke producten 560 millioen gulden waarvan 215 mill. uitvoer Akkerbouw „ 255.7 ~ „ n 92 ;j fj Tuinbouw „ " » " 56 » ■* Boschbouw „ 7-4 n ~ „2 „ „ 1055 365 Af voor ingevoerde grondstoffen 194 Zuiver bodemopbrengst Bül Van de akkerbouwgewassen namen de granen, aardappelen en suikerbieten de voornaamste plaats in, n.l. respectievelijk: 42 - 123.8 en 45.8 millioen. Van de dierlijke producten was de verhouding als volgt: Binnenl. productie verbruik Uitvoer Zuivel 302mi11. 173mi11. 129 mill. Runderen 129 mill. 115 mill. 14 mill. Varkens 130 mill. 84 mill. 46 mill. Kippen 70 mill. 56A mill. ISA mill. Schapen en Geiten 17.3 mill. 11.2 mill. 6.1 mill. Deze cijfers toonen duidelijk aan, welk 'n belangrijke plaats de bodemopbrengst in Nederland inneemt. Een zuivere bodemopbrengst van 860 millioen gulden voor 1923 Voor 1924 wordt dit bedrag geraamd op 1000 millioen. Er is vergeleken bij voor 25, 15, 10 jaren een sterke vooruitgang te constateeren. Do resultaten van onderwijs en aanpas siiig waren zeer, zeer bevredigend. Wij zijn echter nog lang niet waar wij moeten zijn; een groot percentage van onzen veestapel voldoet nog niet aan matige eischen wat exterieur en afstamming aanbelangt. De gemiddelde melkopbrengst en 't vetgehalte per koe kan nog veel hooger worden opgevoerd. Het volgende overzicht maakt u duidelijk wat in de laatste jaren bereikt is. Van de bij den Bond van Coöp. Zuivelfabrieken in Friesland aangesloten leden hebben wij de volgende cijfers: In 1900 en 1906 3000—3300 Kg. melk per koe met 'n gem. vet % van resp. 3.00 en 3.07. In 1910 en 1915 3500—3800 Kg. melk per koe met 'n gem. vet % van resp. 3.12 en 3.19. In 1920 ruim 3800 Kg. melk- per koe met een gem. vet % van 3.26. In 1924 3800—3900 Kg. melk per koe met een gem. vet % van 3.38. Dit overzicht stemt tot tevredenheid; er zit een regelmatige stijging in. Dat moet zoo blijven. Eenmaal echter 7&\ men ongeveer.het maximum bereiken. Dan moet gezorgd worden, dat wij niet weer naar beneden gaan, maar op peil blijven. Hielden wij altijd dezelfde menschen in de bedrijven, dan zou zoo iets zeer gemakkelijk gaan, maar telken jare worden de gelederen weer aangevuld met honderden jongeren, die de leerschool in het bedrijf nog moeien doorgaan. En zullen dezen kunnen doen of verbeteren wrat de voorgpangers deden, dan moeten zij goed onderlegd zijn. De bodem kan eveneens nog veel, veel meer opbrengen. Een ruim arbeidsveld ligt voor bewerking gereed. Wat daarvoor noodig is? Kennis en arbeid. Kennis in de eerste plaats als de grondslag waarop moet worden voortgebouwd. Daarom is het noodig, noodzakelijk, „dat de regeering doorgaat met milde hand overal zooveel mogelijk het onderwijs te bevorderen. Dat is niet alleen een boerenbelang, het is een landsbelang. Dat onderwijs moet door. gaan. leder jaar verlaten in Nederlaud duizenden jongens en meisjes de school, om in het land- en tuinbouwbedrijf op te gaan. Al deze moeten worden voorbereid om aan den Nederlandschen bodem zooveel mogelijk te otitwoekeren. De eerste en meest belangrijke factor in dezen is het onderwijs van de lagere school aan te vullen met vakonderwijs. Hier is een regeeringstaak, een regeeringstaak waaraan niet mag worden gesnoeid. ledere bezuiniging voor dezen dienst is uit den booze. Spr. berekent dat op de Staatsbegrootirg voorkomen aan directe netto bijdragen van den staat voor landbouw, veeteelt, tuinbouw, zuivelbereiding, enz. f 4.175.208, d.i. 0.64 % van de geheele Staatsbegrooting inclusief de buitengewone uitgaven (in totaal f (i 44.411.264.81), terwijl de geraamde uitgaven op de begrooting van Justitie f 27.344.491.50; van arbeid, handel en nijverheid f 70.591.856; van onderwijs, kunsten en wetenschappen f 140.558.652; van financiën f 101.630.850.93; van waterstaat 156.640.060 beloopen. Hoewel uiteraard niet rechtstreeks vergelijkbaar, wijst o.i. het bovenstaande op een naar verhouding van de uitgaven voor de andere takken van Staatsdien»t zeer klein bedrag, ten behoeve van de bevordering van den landbouw, maar ook op een voortgaande afbrokkeling van de Staatszorg van de „allerbelangrijkste bron van welvaart*, als onze landbouw is en vestigt het tevens den indruk, dat de regeering inderdaad „den weg der verlaging nog verder wil bewandelen' Dat het „overnemen van sommige onderdeelen der staatsbemoeiïng door den landbouw zelf" als bezuiniging van staatswege is bedoeld, bewijst het zuivelconsulentschap in Friesland, waarvoor het rijk f3OOO subsidie verleende, welke post in verband met de bezuiniging is geschrapt en thans geheel ten laste van den georganiseerden landbouw ia Friesland is gekomen. De commissie uit het Kon. Nederl. Landb. comité, die het onderzoek van de staatsbegrooting afd. 5 ieder jaar zeer nauwkeurig verricht, heeft dan ook in zeer duidelijke bewoordingen in haar rapport aan de leden van de Tweede Kamer de ontstemming van deze achteruitzetting van den landbouw kenbaar gemaakt. Het aantal factoren dat medewerkt om ons bedrijf te bemoeilijken, is vele. Toch zijn --- Friesche Mij. van Landbouw. LEEUWARDEN, 3 Maart. Heden had in Amicitia de algemeene vergadering plaats van de Friesche Mij. van Landbouw. De voorzitter, de heer J. Wuite Jz. te Huizum, sprak een --- belangwekkende en overzichtelijke openingsrede uit, waaraan wij het volgende ontleenen Van onberekenbaren invloed is de buitenlandsche politiek geweest op heel het economisch ' leven. Tal van verrassingen en dikwijls zeer onaangename, waren daarvan het gevolg, als: schommelingen in prijzen, wijziging in afzetgebied, onzekerheid voor tal van takken van bedrijf. D e oorlog is voorbij, de vrede is geteekend en toch, toch is er nog oorlog, in zijn gevolgen niet minder wreed, dan de voorganger. Ik meen den economischen oorlog. De vreedzame mensch hoopt steeds op beter, gelukkig. Telkenmale wanneer 's werelds machtigen bijeen komen om te beraadslagen omtrent gerezen moeilijkheden of om de vijanden nader bijeen te brengen en zoo mogelijk te verzoenen, dan rijst de hoop in 's menschen hart, de hoop op rustiger, beter leven. En zoo klemt thans de menschheid zich vast aan de hoop dat Locarno en. als vrucht van de besprekingen aldaar, de Volkenbond zoozeer in macht is gegroeid, dat oorlog voorbij zal zijn en een vreedzaam leven zijn intrede zal doen. Laten ook wij dat hopen, maar levens wakker blijven, niet inslapen. Wakker blijven, opdat wij in staat zullen zijn eigen hoofd boven water te houden. Zoolang ieder land vecht voor zich zeif en zich tracht te bevoordeelen ten koste van anderen, hebben wij ons geen illusies te maken dat wij er gemakkelijk zullen komen. Het vorig jaar wees ik er reeds op, dat een sterke neiging naar voren kwam in Engeland en Duitschland tot protectie. De vrees dienaangaande is wat Duitschland betreft, reeds verwezenlijkt. De nieuwe tarieven 7.00 Goudmark per 100 Kg. op rogge, gerst en haver 7.50 „ per 100 Kg. op tarwe 500.00 „ per 100 Kg. op paarden 18.00 „ per 100 Kg. op varkens, rundvee, schapen 30.00* „ per 100 Kg. op boter en kaas 75.00 „ per 100 Kg. op busjes melk, zijn 1 Oct. j.l. ingegaan. Wie per slot van rekening hiervan het slachtoffer zal worden, is moeilijk te zeggen. Hoe lang deze protectiemaatregelen in Duitschland zullen aanhouden, is moeilijk te zeggen; te sterk doorgevoerd, bezorgen ze last in eigen land. De eerste weken na "t van kracht worden van genoemde bepalingen in Duitschland scheen het alsof de oude toestand gehandhaafd zou Wijven, immers de prijzen bleven op peil, hadden zelfs neigingen om naar boven te gaan. De daarop volgende maanden toonden 'n geheel ander beeld, de boter en kaas daal den in prijs, en de misère voor tal van tuinbouwproducten is groot. Verschillende rijken die de laatste jaren uit de markt waren, tengevolge vau de ontwrichte binnenlandsche omstandigheden, kome/> allengs terug en brengen in meerdere fcf mindere mate van hun overschotten op de markt en beconcurreeren hen, die de laatste jaren de markt beheerschten. De aanvoer uit die landen zal hoe langer hoe grooter worden en dientengevolge de prijzenstrijd feller. Een en ander moet den bodemgebruiker --- bij koop of pacht tot voorzichtigheid stemmen. Een andere factor die bij mij groote ougerustheid veroorzaakt is het minder vlo! afwikkelen van de financieele zaken door buitenlandsche, vooral door Duitsche afnemers en moet de exporteurs tot voorzichtigheid manen. Immers het is heel mooi hooge prijzen te kunnen noteeren, maar zullen deze tot hun recht komen, dan moeten de gelden op tijd binnen komen; gebeurt dit niet of eleehts ten deele, dan is er kans op financieel nadeel. Het zoeken van afzetgebied voor onze producten, al is het dan ook tegen lageren prijs, maar tevens met de zekerheid dat er geen stroppen komen van beteekenis, is voor den exporteur en ook voor den producent beter. -Mijns inziens is bij den export in Nederland te veel op een kaart gezet. Iv 1925 ging van onze landbouwvoortbrengse len een zeer groot deel naar Duitschland. In de eerste zes maanden van het vorige jaar ging van de boter 74 % naar Duitschland en van de kaas «ot». Komen er dientengevolge moeilijkheden, dan werken die in negatieven vorm terug op onze boerenbedrijven- Len punt m.i. de moeite waard voor de Nederlandsche export om te overwegen. . . Een ander punt waarbij m.i. waarschuwend moet worden stilgestaan, is cle poging die Duitschland doet, leeningen te sluiten in Nederland. . „„_■ ~ . In velerlei vorm komen de uitiiooo.gmgen tot ons om geld te leenen. Steden, Gemeenten, bankinstellingen, P^'I™^™1 doen aanlokkelijke voorstellen. Leeningen die 7, 8, 9, zelfs tot 10 % rente garandeeren worden vaak nog beneden i Eerst heeft Nederland door de' Marken, speculatie een goed d«£ ren levert en.... de ge den I.o™ slecht binnen. Het derde bedrijf is. Duitschland tracht leeninn'en te sluiten, ïn advief in dezen aan onze menschen te beleggen, laat u dan n,V door lagen koers en hooge rente verlokken. mair heles/t uw "eld n elg P maar °elegt uw eiu genheid ,e over vincie. Daar hebt gn uw geld veilig te beleggen tegen een beheerlijke rente; ik wijs in dezen op provmcieleeningen, 'gemeente-,, polder- waterschapsleeningen enz. Er is al veel te vee zuur verdiend geld verloren gegaan in het buitenland. , ... Wij keeren nu terug van den kleinen stap dien ik deed in de toekomst en willen even stilstaan bij hetgeen achter ons ligt. --- Emigratie. Een enkel woord over de emigratie. Een stelselmatig doorvoeren van emigratie beteekent een verlies aan goede werkkrachten, het zijn in den regel niet de slechtsten die hun vaderland verlaten om elders hun gelukte beproeven. Er mag dan ook niet eerder gedacht worden aan uitvoer op groote schaal van goede werkkrachten, dan wanneer het vast staat, dat in eigen land voor de bevolking geen bestaan te vinden is. Eu gezien het boven door mij aangehaalde, zijn wij zoo ver nog niet. Toch is het plicht, aan hen die willen emigreeren, zooveel mogelijk hulp en inlichtingen to verstrekken. Voor Friesland wende men zich te dien opzichte tot het bestuur der Maatschappij. Het stemt mij tot tevredenheid, dat in den loop van dat jaar op vele plaatsen juist deze punten een onderwerp van bespreking hebben uitgemaakt en vele vooraanstaande mannen in den lande de oogen op deze problemen hebben gevestigd. Het stemt mij tot vreugde, dat al die inleiders onderstreepten wat door mij uiteengezet werd, en vooral de berekening van den heer Smid, oud-referendaris van Landbouw, dat de geheele bevolkingsaanwas van 15 achtereenvolgende jaren kan worden geborgen, wanneer de daarvoor geschikte gronden worden drooggelegd, ontgonnen of ontwaterd, versterkt mij in de meening dat wij, dat gij en dat een ieder die daartoe iels kan bijdragen, geen gelegenheid mag laten voorbij gaan, te propageeren voor ontginning, ontwatering, drooglegging en verbetering van den bodem. Den geheelen bevoUcingsaanwas van 15 jaar een bestaan te kunnen verschaffen, tengevolge van meerdere en betere gronden, beteekent practisch, wanneer wij rekenen dat uitbreiding van nijverheid, handel en industrie toch ook de helft wel zal opnemen, een berging van een bevolkingsaanwas van 30 jaren. Het is een gebiedende eisch geworden, voor ieder die het w-el meent met lle' vaderland, die oog heeft voor de steeds moeilijker wordende omstandigheid om ieder die in. staat is arbeid te presteeren, werk te verschaffen, voor ieder die prijs stelt op een geordende maatschappij, er toe mede te werken zooveel in zijn vermogen is, hetzij in eigen omgeving, hetzij hij invloed uitoefenen kan als bestuurslid in vereeniging, in Raad, Statenzaal of Staten-Generaal, dat het complex vruchtdragende bodem wordt vergroot, dat de bodemopbrengst worde verhoogd, dat zoo noodig de cultuurrichting wordt gewijzigd. Zoo kan een samenwerking worden vorkregen, zoo groot, zoo goed, dat het spook der werkloosheid teruggedrongen kan worden, dat de levensvoorwaarden voor den bodembewerker beter kunnen worden, dat de algeheele welvaart van het land zal kunnen stijgen. Een samenwerking van regeering en bevolking. De regeering kan helpen door financieelen steun waar het geldt de groote problemen, door, waar noodig, onteigening toe te passen, door ruilverkaveling, door uitbreiding van den voorlichtingsdienst, meerdere gelegenheid tot onderwijs in Ipandbouw- en landbouwhuishoudkunde, door voortdurend contact met de landbouw-organisaties. Meerdere ontwikkeling van onze plattelandsbevolking leidt tot intensiever cultuur, leidt tot verhooging van productie, dank zij mede de wetenschap. De wetenschap die pas dan tot haar recht kan komen, wanneer de bodem bereid is, m.a.w. wanneer door onderwijs onze plattelandsbevolking ontvankelijk is geworden en zij daardoor zich sneller en beter weet aan te ppaesen en te profiteeren. Overal wordt de werkloosheid gevoeld ais een ramp, als een tot ondergang doemend monster. Wij willen dit trachten te voorkomen door ontwatering, ontginning, verbetering, opbouw, ontwikkeling. Aanwezigen, gij hebt te kiezen: of uweigen leventje leven en accepteeren zooals de tijd het brengt; of daarnaast leven met de maatschappij en te geven ook aan anderen, te leven ook voor anderen. Tot dit laatste wek ik u op en vraag ik van u, elk naar de mate zijner krachten, mede te werken tot uitvoering van het door mij beoogde. --- de uikomsten in het afgeloopen jaar over het geheel genomen bevredigend g*aweest. Üe prijzen van de voornaamste akkerbouwproducten, als aardappelen en bieten, waren teleurstellend, die van de zuivelproducten hoog. Een zwarte schaduw in het boerenboekjaar 1925 was wederom het mond. en klauwzeer. De directe en indirecte nadeelen van deze ziekte waren ook deze maal bij veel van onze veehouders groot. Toch zal het jaar 1925 voor de meeste van onze greidboeren een goed jaar kunnen worden genoemd. Spr. geeft een kort overzicht van hetgeen 't Kon. Ned. Landbouw-comité in het afgeloopert jaar deed en wat door de Fr. Mij. van Landbouw wordt gedaan. Daarna vervolgt spreker: In de algemeene vergadering van Februari 1925 gaf ik in korte trekken weer waarop wij, behalve wat het werkplan ons voorschrijft, in het bijzonder onze aandacht dienden te vestigen. Onder meer noemde ik: a. bevordering van meer opbrengst van den bodem; b. het tegengaan van de gevolgen van overbevolking van het platteland door het verkrijgen van meer grond, geschikt om in cultuur te brengen en door zelf gewilde emigratie. Ik gaf bij die gelegenheid op a. en b. de volgende toelichting: Bevordering van het verkrijgen van meer opbrengst van den bodem door te blijven ijveren voor grondverbetering, bemestingsproeven, veredeling van gewassen, veeverbetering, enz. Het verkrijgen van meer grond en zelfgewilde emigratie. Hier staan wij voor een zeer belangrijk punt, m.i. te bereiken door --- bevordering van ontginning. ontwatering en drooglegging. In onze provincie liggen nog duizenden van bunders grond die niets, duizenden ook. die veel meer kunnen opbrengen. Wordt dat bereikt, dan beteekent dat werkgelegenheid voor velen, meer gelegenheid tot het veroveren van een bestaan op aannemelijke voorwaarden en tevens door-èat de „vraag" naar land zal afnemen, verlaging der veel te hoog opgedreven pachten. De strijd om dit te bereiken zal niet gemakkelijk zijn, omdat er onteigend zal moeten worden en omdat er credieten zullen moeten worden verstrekt aau hen, die in de gelegenheid worden gesteld een boerderijtje in eigendom te verkrijgen. Het zal daarom eerste vereischte zijn van allen die deze denkbeelden steunen en die invloed kunnen uitoefenen op de overheid (rijk, provincie en gemeente) daartoe hun best te doen. De inzet is de strijd waard, temeer waar ieder zich in eigen provincie kan overtuigen hoeveel grond hier nog woest ligt of veel te weinig opbrengt. --- Bestuursverkiezing. De heer IJ. P. Veldhuis te Sneek is 1 Maart j.l. periodiek afgetreden en is niet dadelijk herkiesbaar. Volgens de Statuten moeten de woonplaatsen der leden van het bestuur bij voorkeur zoo gelijkmatig mogelijk over de voornaamste landbouwgebieden der provincie verdeeld zijn. In verband hiermee wordt opgemerkt, dat de heer Veldhuis zitting heeft voor de kleiweidestreek. Candidaten zijn: P. W. Wiersma (Hennaarderadeel), H. de Boer (Sneek), J. Boerstra (Idaarderadeel), Jensma (Rauwerderhem), \Y. A. Algra (Baarderadeel), A. L. de Vries (Bolsward), K. Visser (Heeg). Benoemd wordt na twee stemmingen en herstemming tusschen de heeren Jensma en Visser, de heer Visser met 94 stemmen. De heer Jensma verwierf 66 stemmen. De heer Visser accepteert de benoeming. Aan den aftredenden heer Veldhuis wijdt de voorzitter een woord van groote waardeering. --- Rekening 1925. Benoemd moet worden een commisie voor het nazien der rekening over 19J.">. Het bestuur stelt voor door de afd. Achtkarspelen, Gaasterland en Leeuwarden ca. ieder ecu lid in deze commissie te doen aanwijzen. Zonder stemming wordt hiertoe besloten. Het bestuur wordt gemachtigd om in verband met bij den Bond van Coöp. Zuivelfabrieken bestaande bouwplannen eventueel de aan die vereen, verhuurde perceelen aan de Baljeestraat geheel of ten deele in eigendom over te nemen tegen een nader vast te-stellen som en dan de in 1914 en 191 S aangegane obligatie-leenitigen, waarvoor ie gebouwen der Fr. Mij. v. Landb. als waarborg dienen en van welke leeningen de restanten, resp. fl2OOO en f 9500 bedragen, geheel af te lossen. De Voorzitter lichtte dit punt toe. --- Mededeelingen. De volgende mededeelingen werden ter kennis van de vergadering gebracht. Vlasverbetering. In aansluiting met de dit onderwerp betreffende mededeeling in de vorige algem. vergadering, kan hiervan het volgende gezegd worden. Gedurende 8 a 10 weken is in 10 gemeenten door 15 Friesche voorwerkers aan ruim 900 vlasbewerkers in hun werkplaats onderricht gegeven in braken en zwingelen. De eerste zes weken geschiedde dit in samenwerking met een Zuid-Hollandschen en een Belgischen vakman. Op een bijeenkomst van voorwerkers en vertegenwoordipgers der plaatselijke commissies, welke na afloop der werkzaamheden is gehouden, was men eenstemmig van oordeel, dat de resultaten zeer gunstig zijn. Door het verstellen der werktuigen eji het aanleeren van nieuwe hpandgrepen kan in de meeste gevallen zuiniger, vlugger en gemakkelijker worden gewerkt, terwijl de kwaliteit van het product werd verhoogd. In sommige gevallen kon echter weinig of geen verbetering worden bereikt door te primitieve werktuigen, verkeerd roten, slecht opbergen van het gerote vlas, en het voorkomen van onkruiden. Zoowel voor de verhooging van de kwaliteit van het product als uit het oogpunt van werkvoorziening is het wenschelijk, dat op den ingeslagen weg wordt voortgegaan. Openlijk zij hier een woord van dank gebracht aan de gemeentebesturen, die door hun financieelen steun dit onderricht mogelijk hebben gemaakt en verder aan allen, die door hunne medewerking hebben bijpgedragen tot het slagen van deze eerste pogingen. Melkmachines. Hoewel 't proefbedrijf der Fr. M. v. L. te Rijperkerk te klein is om het machinale melken met voordeel toe te kunnen passen, is besloten het bedrijf toch dienstbaar te maken aan het controleèren en probeeren van de belangrijkste merken, welke thans aangeboden worden. O.a. zal worden nagegaan het namelken, het schoonhouden der apparaten, de kwaliteit van de melk, enz. Thans wordt een proef genomen met de „Manus"-melkmachine. In verband hiermede zij in herinnering gebracht, dat het proefbedrijf te bezichtigen is des Dinsdagsmiddags en des Vrijdagsmiddags. Tarra-reglement. Naar aanleiding van de opmerkingen, die door de akkerbouw-afdeelingen zijn gemaakt bij het concept-tarra-reglement der voormalige Vereeniging van Landbouwers, heeft het bestuur der Fr. M. v. L. in samenwerking met de Vereeniging van Aardappelhandelaren een gewijzigd reglement ontworpen, dat thans opnieuw aan de akkerbouw-afdeeliugen zal worden toegezonden. Bij de mededeelingen vestigt de heer v. d. Veen er de aandacht op, dat betreffende de heffing van leges op de wegen onbillijk te werk wordt gegaan. Bij het melkvervoer worden de bussen geteld, ongeacht of deze vol of leeg zijn, en het gewicht hiernaar berekend. Vooral in de streken van het kleinmelkbedrijf wordt de noodzakelijkheid sterk gevoeld, in den thans bestaanden toestand verbetering te krijgen. De voorzitter deelt mee. dat inzake deze kwestie het bestuur nie* stilgezeten heeft. Na verschillende popgingen is het hein tenslotte gelukt, dit punt in de a.s. zomerzitting der Prov. Staten behandeld te krijgen. --- De vaste arbeiders. De wet maakt onderscheid in deze riclS ting: er zijn arbeiders, die voor onbepaalden tijd in dienst genomen zijn en auderen, die voor bepaalden tijd in dienstbetrekking zijn. Deze indeeling wijkt af van die in het dagelijksch leven. Een economisch vaste arbeider kan niettemin in zeer korten termijn ontslagen worden. De arbeidsovereenkomst in het tweede geval eindigt, wanneer het werk is geëindigd waarvoor de werkman is aangenomen. Over de eerste groep van arbeiders doen ile meeste moeilijkheden voor. Beide partijen, werkgever en -nemer, weten niet, wanneer ze weer van elkaar moeten gaan. De wet zegt hier. dat de dienst kan worden beschouwd als geëindigd, na verloop van den termijn tusschen twee loons-uitbetalingen. De meeste menschen zijn wel doordrongen van deze kennis; veelal wordt echter uit het oog verloren, dat de opzegging moet geschieden --- tegen een bepaalden dag. n.l. dien, waarop de loonsuitkeering plakU vindt. Hoe is het gesteld met de los-vaste arbeiders? Onder welke voorwaarden v. deze en welke rechtspositie bekleeden zij? Hierin komen toestanden voor, bestaan meeningen, welke lijnrecht tegenover elkaar staan. De eene inlichting, die spr. gewerd, zeide hem, dat deze arbeiders werden aangenomen van 1 April tot 1 April Een ! de informatie had tot uitslag,* dat de opinie werd gegeven, dat de man van 12 Mei tot 12 Mei werd aangenomen. Ook bestaan geheel verschillende denkbeelden omtrent uitbetaling op dagen, waarop niet gewerkt kan worden. De dienstbetrekking loopt echter steed* over een jaar: daardoor zijn de arbeiders volgens spr. ondergebracht onder de groep, die voor bepaalden tijd wordt in dienst gesteld. Wettelijk is de benaming los-vast dus verwarringstichtend. Binnen den termijn van 1 jaar kan dus geen opzegging plaats vinden. Bij ontslagkwesties heeft dus de los-vaste arbeider dezelfde rechten als de vaste werklieden. Beëindigin van arbeidsovereenkomsten maakt de wet bijna dagelijks mogelijk; echter met voorwaarden, waarbij gewoonlijk het opendoen vau de beurs te pas komt. De schadeloosstelling-bepalingen moeten geëerbiedigd worden. De schadeloosstelling hangt af van de aanneming voor bepaalden of onbepaalden tijd Met deze liide richtlijneu houdt de wet voornamelijk rekeuing. Bij ontslag voor onbepaalden tijd worJi uitbetaald het loon over den uitbctalings termijn; bij opzeggip ; bij bepaalden diensttijd wordt de vergoeding vastgesteld op he loon over den tijd, dat de dienst nog loopt Onder deze laatste groep valt ook de losva-te arbeider. In de praktijk kan deze bepaling onbil lijk werken. Het is voorgekomen, dat bij onrechtvaardige onfslaggeving een arb> het jaar doorbetaald moest hebben, terwijl hij toch reeds in anderen loondienst was. Speciale gevallen kunnen zich voordoen indien dringende reden beslaat ontslaggeving of -name. Bij Je toepassing i het begrip „dringende reden" echter rekbaar; wat de een redelijk vindt, vindt d< ander buitensporig. Hier heeft de wetgeving inderdaad mei groote moeilijkheden te kampen. P>i.i dringende reden zegt de wet, dat het ontslag onverwijld moet volgen. Later heeft de dringendheid der reden haar ki verloren. In de praktijk wordt hiermee wijls geen rekening gehouden. interessant en va:i belang is ook de vraag, in hoeverre staking moet worden be schouwd als een beëindiging der art overeenkomst. De algemeene oj deze: staking door een arbeid dezen niet als etn oj dienstovereenkomst blijfl I Ka ï de staking T.;m i . -ver aan!' Volgens uitspraak van den uitblijvende weigering om weer aan te ~aan, den werkgever i overeenkomst i In rechtskundigen zin is staking dü ders op te vatten dan opzeti breuk. Op grond van de dring ' ontslag volgen. Er zi.in echter ook uitzonderingen; elk geval moet op zie' worden beschouwd. Wat kan de Fr. Mij. van Landbouw ii om zooveel mogelijk dergelijke conflict* vermijden? heeft het bestuur . In 't algemeen zegt spr.: zorg er \ zoo doenlijk, twee onafhankeli hebben. Veelal toch komt het voor, dat woord van den een tegenover dat van ander staat. Stelliger redactie van de arbeidsvoor ■ den der los-vaste arbeiders is in hei b van beide partijen ie achten. Aanbeveling verdient het, bij moeilijkheden van ernstigen aard zoo mogelijk een advocaat als deskundig a.h te raadplegen. Deze inleiding verwierf groote instemming. Aan de bespreking namen deel de h< Schuiling, De Vries, J. Wuile e.i Veei De Voorzitter sloot hierop niet ecu v van dank, speciaal aan den inleider, voor diens heldere uiteeuzettini;". --- Het arbeidscontract in den landbouw. De heer mr. dr. J. G. Stenfert Kroese te Zwolle hield hierop een inleiding over bovenstaand onderwerp. Spr. begon met op te «merken, dat voor een advocaat, die betrekkelijk practisch leek is, de behandeling van dit onderwerp in een vergadering van bedrijfsmenschen zeer moeilijk is. Wat is het arbeidscontract voor de wet eigenlijk? De wettelijke bepaling nagaande, moet men scherp iv het oog houden, dat de wet op het arbeidscontract een buitengewoon groot gebied regelt; zoowel de daglooner als de directeur der Nederl. Bank vallen onder deze wet. De wet moet dus zeer algemeen geformuleerd zijn. De indeeling der wet over de arbeiders maakt niet de indeeling, die het practisch leven maakt. lemand is in vasten of lossen dienst; in Friesland heeft men bovendien nog de los-vaste arbeiders. ---