DERDE BLAD. PatestanieaDonfl" Afiicliii „te Injjmi." Openbare Veigadeiing op VRIJDAG den 8 Februari 1907, 's avonds 7 uur, in de Coopgez'nde Kerk te BQVcNKNIJPE. Spreker: Dr. PROOST, Predikant te NIJEHORNE. WtF" ENTREE "voor NIET leden 10 cent', minvermogenden wij. 8, U CQTT MOTORr OOIEN GEBRs, WILLINK, Weterinnschans 1091111, Amsterdam. Vraagt de yerduurz. FrIescheKRUIDKOEK in nette verpakking van A. HOEtt*TtéA, ai'U&boQt'n. Bekr. op de Leeuwarder Nijverheidslentoonst 1906 111 J W iDÜCIN, V" f 3°. f 32,50, , Lf4o» f 45, f5O en f6O. Bijzonder wordt aan be volen: Hst Rijwiel merk „MOERNII" "ft,:?1" TJnicn Pa dep, fraai ttunr spatborden, tasch, Î)omp, sleutel, oliekan «n bal, met 1 jaar schritteijke garantie op machine en banden. Fen in alle opzichten sterke en vertrouwbare machine. Frjjs *0 Gulden. H»t Riiwiil mtrk „FÂVöRiTE WW met patei t dubbel kloekenlager Peter* Uiiion, Dunlop riContirental Banden (naar keuze) zeer fijn met dubbele ljjuen afgezet, »tuur met expender, epatboraen, tasch, pomp, «leutel, oliekan en bel met 1 jaar Bchrifteljjk» garantie op machine en banden. Wel zijn er duurdere doch in geen geval mooier, sterker en eleganter m ichines verkrijgbaar, hu's 60 Gulden. Dames-Rijwielen f 5 hooger. Fm # » Echte Dunlop, -amJv«VLwranPete°( Union la /i4fc\ lil fslaTTir vBIJj Buitenbanden rwl I H Kfüs W mWm met * 'ft>r g*" Union Binnenbanden met 1 jaar garantie f 2,60. lm. Dunlop Buitenbanden met draad per stuk f 2,60, f 8,60, f 4,50. lm. Continental Buitenbanden sonder draad per stuk f 3,50, f 4.60. Binnenbanden per stuk f 1.60, f 2,00, f 2,60. Verder alle soorten onderdeelen, als lantaarn*, sadels, bellen, pompen enz., tot de meest concurreerend* pryzen. Op aanvrage grati» geïllustreerde prijscourant. Veriending naar alle plaatsen met vrtf zicht. Tli. VAN LEEK Jzn, Ri|wielmagazl|n, Hiarlsmmerdilk 161, Amstsrdim --- De Kabinetscrisis. De N. Rt. Ct. gelooft dat het ministerie toch bij zijn aanvrage om ontslag zal volharden. Geheel onmogelijk acht het blad een aanblijven evenwel niet. Het verloop over da crisis kan daarheen leiden, dat het ministerie moet zeggen: „Hier staan wij, wij kunnen met anders. Alle redelijke middelen om tot een betere ontknooping te geraken zijn uitgeput. In het belang van het land, en om de Koningin niet in de verlegenheid te laten, offeren wij ons on om bewast dat niet wij eigenlij! hier fchoo 'Jhû°ubfld oP>* eer*te sein ™ W he* ■»!«»* „van s lands zaken aan andere „gegadigden" over te geven " Doch zoover is de crisis, tenzij er in het'geheim allerlei voorviel, waarvan niets naar buiten vermocht door te dringen, nog lang met, vindt het Had. Aun Kamerontbinding kan niet gedacht worden, meent de N. Rt. Ct. verder. Maar wat wel kan worden geëischt, is, dat de rechterzijde naar haar vermogen zal medewerken tot die oplossing, de in 's lands belang het meest gewenscht is. Ea dat is in do gegeven omstandigheden een gemengd zaken-Kabinet. Men zegt: aan de rechterzijde ontbreekt voor een dergelijke schikking de lust. Best mogelijk. Op het oogenblik zal waarschijnlijk niemand, noch links, noch rechts, heA ministerschap erg aanlokkelijk vinden. Doch om lust is het thans niet te doen; wel om plicht. En dan kunnen wij niet ge looven, dat door de mannen der rechterz;j-de die plicht niet zou worden ingezien ca erkend. In het staatsbestuur is niet afbreken doel, maar opbouwen. Een politieke partij, die eerbied wil afsVwingen, moet bereid gevonden worden,j»m, waar zij een spaak stak tusschen hemwiel van den regeeringswagen, hera weer mee aan het rollen te helpen brengen. In De Standaard van verleden week wordt dit wel ontkend. Maar bij het advies, dat toen gegeven werd, is niet gevraagd wat in het oelang van het land, doch slechts wat in het belang van de partij zou wenschelijk zijn. Wij kunnen niet aannemen, dat 9*» n van de verantwoordelijke leiders der partij een dergelijk egoïstisch partij-advies tegenover de Koningin als een raad ir. het alcemeen welzijn zal henben verdedigd. --- Korte Mededeelingen — Te Katwijk is, waarschijnlijk door de duisternis misleid, een schippersknecht bij het aan boord gaan te water gevallen en verdronken. — Te Glasgow breidt de epidemie van hersenruggemergont'teking zich steeds verder uit. Sedert Zaterdag zijn 12 nieuw-s gevallen en 12 • 'nen te trekken, aas (;{'. "ederlandsche re-eeriiw een mijneoaceesie te vrasren en ia dien deze geweigerd werd hot eiland mot "«weid bezet te konden, zoolang de vrijbufters zich bezig hi*u*s met ds ontginning van de minerale rnWommen. De Kaapeche politie deed een inval in oen huis waar stukken m beslag werden genomen, aanwijzende dat de samenzwering het werk was van een organisatie die vertakkingen hoeft in Engeland, op het vasteland en ia Amerika. \ ele rijke Zuid- Afrikaners, doch ge«B °«lc"wen zijn bij de onderneming betrokken' Heel ernstig., als * waai' «• --- Oorlog in Midden-Amerika. Gevochten hébben «e al eenigen tijd doch thans hebben « elkaar ook den oorlog verklaard. Honduras en Nicaragua, bedoelen we. 't Zijn een paar kleine republieken in Midden-Am erika. Wat precies de reaen ib, aat ze elKaar m de haren vliegen, herinneren we ons niet goed meer. 't Is al een heel poosje geleden, dat daarover iets verluidde, en toen was 't ons zeker van te weinig belang om het mede te deelen, want wie altijd alles zou willen vertellen wat de Midden- en Zuid-Am erikaansehe republieken in spanning houdt, ze telkens tecren elkaar in 't harnas jaagt mocht wel niets anders te doen hebben. Nicaragua heeft veel buitenlandsche schuld, dat maakt het voor de Europeesche mogendheden nog van eenig gewicht, of dit hanengevecht lang zal duren of kort en wie 't winnen zal. Doch anders kiikt bij zulke oorloogjes alleen Noord-Amerika belangstellend toe. Dat heeft er meestal min of meer profijt van als de kleintjes in i> nabijheid elkaar nog kleiner trachten te maken. --- Ieder zijn eigen bakker. Men schrijft uit Hardegarijp aan de Ferg. Ct.: Het oude wordt weer nieuw, het nieuwe oud. Vroeger bakte een ieder zijn eigen brood. Men hield van zijn oogst rogge en tarwe in of kocht dit in, bracht een deel naar den korenmolen, die toen draaide meer dan thans voor loonmalerij en van eigen graan at men eigen brood. Later kwamen de bakkerijen, die de zorg van het bakken overnamen. Met haar kwam ook het meel, een kunstmeel, waarvan de hoofdzaak vaak nimmer het graan heeft gekend. Nu men daar genoeg van heeft, beginnen velen weer zelf te bakken. Een eigen blikken oventje in fornuis of' haard, doet velen weer naar het oude terugkeeren. In menig huishouden eet men reeds weer eigen gebakken smakelijk, voedzaam brood. Natuurlijk behoeven alle bakkers daarom nog niet door den oven te kruipen. Maar zij mogen het liedje zingen: zoo wordt alles weer zooals 't geweest is, zoo wordt alles weer gelijk het was. En dat oude zal dus wel het ware en het beste zijn geweest. --- Op de grens. Als mijnheer de ontvanger, die even over de Nedprlandsche grens een Duitsch gren.,-kantoor te beheeren heeft, in de middag uren een wandeling maakt door het veil dan is nog even goed al zijn denken en doen ambtsplicht en niets dan plicht. Zoo is hem het volgende overkomen. lemand uit Spekholzerheide (Limb.) hal een zieke zuster, even over de grens. De iemand ging haar bezoeken en nam ce-i verkwikking mee: een half pondje fijne J\ vakoffie. Over de grens gekomen, ontmoette hl] den ~Finneh:ner." Diens argusoogen vielen op den een weinig mtpuilenden broek zak, waarin .fava's product geborgen zat De boonen werden opgecommandeerd. Hier hielp klagen noch jammeren. De hardvochtige man toonde geen grijntje medelijden, de smokkelaar moest mee naar het kantoor Bang voor ontvluchting leidde de ambtenaar hem bij den arm, en hortend ging het voort. Of de Hollander te hard geknepen werd ? Hij maaktj met de vrije hand een broekdraagband los, en bood den ~Ein nehraer" aan hem daaraan te leiden. Dit werd aangenomen en voort ging het weer Plotseling doet de Hollander een sprong De knoop spring van zijn broek. Daar rent hij als een bezetene terug naar zijn dierbaar Vaderland. De grensbewaker stond met de „help" in de hand als aan den grond genageld en dacht: ~daar gaat ie weer voor niks." --- Hoe Geldersche waar wordt gemaakt De ~Onder-de-menschen"-&chrijver van de N. Ht. Ct. is nu eens gaan speuren naar de geheimen van den vleeschpot. Wat hij ontdekt heeft, wist men in t algemeen wel, maar 't scherpt weer eens wat op, als men 't hem hoort vertellen. lemand te Wamel (Gelderland) had drie varkens aan vlekziekte verloren. Daar kwam een jongen uit Oss op af; hij wilde de lijken koopen. Doch de eigenaar was een eerlijk man; die had er geen ooren naar. Maar toen bood de jongen hem vijf gulden als hij hem alleen maar wilde vertellen waar ze begraven lagen. Want u weet, lijken van aan vlekziekte bezweken varkens hebben ze bij voorkeut uit den grond, omdat dan het lijkvocht da roode vlekken in het vleesch wat opgebleekt heeft. Maar in welken staat dat verkeer., nadat het met ingewanden en al eenige dagen begraven geweest is, zal ik terwille van uw apjjetijt liever niet nader beschrijven Bij dit alles is maar één groot geluk, en wel dat er nog zoovele eerlijke slagers zijn. Bovendien houdt de concurrentie toezich' op de handelingen van de vakgenooten. En de ambtenaren van rijk en gemeenten zitten ook niet stil. Hierom hebben heeren vilders hun be drijf moeten uitbreiden. Het vleesch van de doode dieren, die ze niet in hun geheel aan den man kunnen brengen, — van doode paarden, doode runderen, doode varkens en honden — malen ze m machines fijn en verwerken het dan tot worst, nadat de mooiste stukken er zijn afgesneden voor rook vleesch. Een veearts verklaarde mij ze in werking te hebben gezien, dergelijke vilderijen. waar vier, vijf machines aan 't malen waren; en een vilder was er, die schafte zich een motor aan om de heerlijke waar toch maar sneller te kunnen verwerken. In kisten van een halven meter hoog staaf dit fijn gehakte en reeds in ontbinding verkeerende vleesch soms dag en nacht te broeien vóór de verdere bewerking kan volgen. Want het bedrijf is druk en telkens moeten er eerst weer nieuwe lijken afgehaald worden, as de tijd er dan weer voor. dan wordt deze worstmassa verder bewerkt met salpeter en zout, soms nog onder toevoeginar van boorzuur en kleurmiddelen, om vervolgens in de darmen geperst en sterk gedroogd te worden. Deze darmen, voorn! van dieren die reeds begraven waren, zijn zelf soms reeds geïnfecteerd. Maar omdat er in de worstmassa, behalve rotting, onder dergelijke omstandigheden omzetting van eiwitstoffen plaats heeft, en dus vorming van lij ken vergift, dat door drogen, rooken. noch koken vernietigd kan worden, is he+ wèl te verwonderen dat de vele geconstateerde gevallen van vleesch- en worstvergif tigingen niet nósr talrijker zijn. Doch wie weet hoeveel lichte gevallen van _ vleesch vergiftigingen niet voorkomen, die toege schreven worden aan het gebruik van slecht water en andere oorzaken. En gelooft mij — dit kostje verschijnt niet alleen op de tafels van de minvermo genden, en wordt niet enkel gekocht aan Ie stalletjes op de markten. De vilderß zelf of hun vertegenwoordigers — eu heelo heeren ! — reizen immers hotelhouders en restaurateurs in het land af, om hun ..Geldersen" waar" aan te m'iizen. --- Berichten uit Stad en Dorp. BLESB. , 21 Febr. Gisteravond hield de alhier in het vorige jaar opgerichte afd. van „Het Groene Kruis* haar eersie algetu. vergadering, 't Getal kden bleek tnaus 390 te bedragen, uitgegeven was 1 319,80,ontvangen 1 341,80, terwyl in den tijd van ruim 9 maaiden reeds 77 maal een voorwerp in bruikleen was atgestaan en het bestuur aan meerdere aanvragen niet had kunnen voldoen wegens te weinig verplegingsmateriaaL. De heer J. de Groot te öteggerda (Hoeve) werd tot b stutmlid gekozen in de plaats van den heer B. Kremer, terwyl als zoodanig werden herkozen de heert-n: E. R. ten Berge te Steggerria en P. 6mit te Peperga. Ook dit jaar zal het bestuur de inkomsten hoofdzakelijk be-teden .voor het aanschaffen van nieuwe, doelmatige verplegingsmiddelen. HAÜLERWIJK, 27 Febr. In de vergadering van aandeelhouders is tot Voorzitter der Coöperatieve Zuivelfabriek .de E'nJracht* gekozen de heer W. v. d. Mei. Na een loopbaan meende de heer G. de Vries, wegens gevorderden leeftijd te moeten bedanken, t« meer nog, nu h\j ook .boer* af geworden is. DRACHTEN, 28 Febr. Een man aan de Noor derd wars vaart, in opgewonden toestan :1 verkeerende, wilde zijn kinderen d<ï handen afsnijden. Zijn broeder voorkwam het gelukkig, maar werd zoo aan den pols verwond, dat hij bij den dokter moest zoeken. ■ Een meisje van Houtigelia£e trakteerde zich zelve van 't bij 't kantongerecht te Bergum ontvangen getuigengeld zoo buitensporig, Jat men haar nab:j bij een herberg op stroo in de schuur moest leggen. ERIESLANDS NOORDOOST HOEK, ?i de Herv. kerk, traden dadelijk 'n 100-taJ personen als lid toe. Thans zijn er reeds meer den 150 leden. —— Zooveel personen vertrokken er Dinsdagmorgen ook wel met de tram van Drachten naar Heerenveen om verder per trein naar Duitschland te gaan wonder, dat men zegt: geheele streken en dorpen loopen ïecg. J. Br. te "peinde (Sm.)heeft appèl aangeteekend te gen het vonnis der rechtbank te Heeren veen, waarbij hij wegens 't vernielen van glasruiten tot 2 maanden gevang, werd veroordeeld. _ De Vereen. ~Dorpsbelang" te Opeinde (Small.) zal eene commnsie benoemen voor onderzoek naar de mo gelijkheid ejt wenschelijkheid van het oprichten eener boerenleenbank. Dezelfde Vereen, besloot een adres te richten tot de commissie van beheer over den kunstweg Qua trebras—Heeren veen tot opheffing der onbillijkheid, dat aan eigenaars van landen aan dien weg eene jaarlijksche belasting van 25 cents wordt opgelegd voor lederen nieuwen dam, dien zij leggen, om van hun land op dien weg te komen. Zo moet ook door het gemeentebestuur ieman.' aan den Oudegasterdijk onder Nijega /"25 in eens zijn afgevraagd, indien hij een nieuwen dam wilde leggen om op den kunstweg te komen. Men meent, dat da grond indertijd door de eigenaren niet »« afgestaan, om er laten belasting voor te betalen. Jegens de tramwegmaatschappij is men inschikkelijker, zeggen velen. Die dempt maar slooten enz. waar ze 't noodi? acht en betaalt daarvoor niets. Niettepnstaande bijna iedere dorpsstoomboot wekelijks een paar duizend pond of meer levend spek naar de stad vervoert, bestaat er nog geen gevaar voor 't uitsterven Acv krnlstaarten. De landbouwer M. Geeriigs heeft nu reeds meer dan 50 biggen bij 6 zeugen. En die kunnen wel eens een aardig sommetje opbrengen, want de lammerei komen en daarmee de schaapmelk en dau zetten vele arbeiders een bigje aan en door de vele vraag worden deze duur. Een zoon van een landbouwer te Houtigehag« pakte Zondagnacht stil zijn kleeren enz. bijeen en ging tegen den wil zijner ouders naar Duitschland. Daar men 't gemeentebestuur er mee in kennis had gesteld, kon hij geen nationaliteitsbewijs bekomen en moet hij dus op dat van een ander zijn ver trokken. Men kon ook de telegraaf niet te baat nemen, daar men niet weet, waar hij vertoeft en op wiens naam hij er vertoeft HEM. OLDEPH. en NW., 27 Febr. In deze gemeente werden in de laatste jaren de meeste bestaande onderwijzerswoningen door nieuwe vervangen, waartoe buiten o*. met weinig bezwaar van de gemeentekas okgenheid bestond, daar, autoriteiten gehoord, de Regeering buitengewone subsidien kan toestaan. De wouddorpen Hemelum en Molkwerum kwamen op deze wijze in 't bezit van een nieuw schoolhuis: thans is Warns aan de beurt, waarvoor bereids subsidie is aangevraagd. J)e nieuwe woningen worden gebouwd ia villavorm en dragen niet weinig bij tot verfraaiing der dorpen. Vonnissen Kantongerecht Heerenveen Wolte. vd. B. te Nijehaske, een hondekar los en onbeheerd op den weg laten staan. f 1 b. of één week tuchtschool. Lucas vd. M. te Nijehaske, Jacob P. te Blesdijke, Jan K. te Joure, Kerst B. en Uiltje de J. te Oldeboorn, Willem B. te Joure, openbare dronkenschap, elk ft b. of 1 d. n. Sjoerd R. te Terhorne, idem, f 3 b. of t d. h. Jeltje de J. te Nijehaske, idem, /5 b. *ï 3 d. h. Pieter M. te Stiens, Marren D. te Spanga, Jacobus S. te Boijl, Sjerp D. te Nijehorne, Kornelis de V. te Hoornsterzwaag, 's avonds fietsen zonder licht, elk f 1,50 b. of 1 d. h. 1 Jan de V. te Elsloo, 's avonds met een wapen zonder licht rijden, /*1,50 b. of 1 d.h. IJpe B. te Gaast, het als bestuurder van een rijwiel niet bellen, wanneer de veiligheid van het verkeer dit vordert, f 3 b, of 2 d. h. Wijbe L. te Oudehaske, Tjitze H. te Nijehaske, met een rijwiel te Heerenveen over de klinkert rijden, f 1 b. of 1 d. h. Louis H. te Arnhem, met een automobiel een weg berijden, die daarvoor niet is aangewezen, 2 x f 10 b. of 2 x 3 d. h. Wr'be S. te Nijeholtpa, Willem B. ï5 Steenwijk, vervoeren van eene te zware vracht, elk f 5 b. of 3 d. h. Eize Z. te Munnikeburen, een leerplich> tiar kind niet geregeld naar school zenden. f 10 b. of 5 d. Roelof K. te Oldeholtpa, een trekdier 10l en onbeheerd laten staan, f 3 b. of 8 d. h. Date J. te Hoornsterzwaag, het •teil»' van wildstrikken, f2O b. of f d. It» Jan D. te Noordwolde, idem. --- Kijkjes over de grenzen. In Frankrijk is de toestand weer gespannen. Kerk en Staat zijn niet tot het vergelijk gekomen, waarop men had gehoopt. Integendeel, de onderhandelingen zijn af gebroken. Men zegt... Nu komt men in deze kwestie op gevaarlijk terrein, maar „men zegt", dat de Paus in een schrijven aan de Eransche bisschop pen de redenen nader zal uiteenzetten, terwijl daar tegenover de regeering de stukhen zal publiceeren uit het dossier, weggenomen bij de huiszoeking in de vroegere nunciatuur. Clemenceau heeft gelijk gekregen. Hij nad reeds voorspeld, dat het op een breuk uit zou loopen, maar Briand hoopte nog altijd op een verzoening. ~Hij heeft den hoogmoed en de tradities der kerk onderschat,' zagt Clemenceau. Neen, zegt een Italiaanseh blad, de Fransche regeering heeft reeds van het begin af aan aangestuurd op een totaal afbreken der onderhandelingen. De meeningsver Schillen tusschen de ministers Clemenceau enJJnand bestonden slechts in schijn. toe? reswr[riS sreeit dit natuurlijk niet ceaï getand61' ™ *cb<™? « Clemen„Niets ernstigs, hoon ik," M T>e kerken blijven open Wij Üten'de nood'S herstellingen verrichten uit de in besla* genomen kerkelijke gelden. En voor hè"* overige houden wij de oogen open. Wii hebben geloond, wat wij onder vrede en •vrijheid verstaan. Als de katholieken dat inzien, en niet uit onze handen de aan£ h°den voordeëlen willen aannemen, moe Biet zi.i bet zelf weien. Verder gaan wij Brianj I?amer znVi ons nipt volgen, en ren hem, Wj? ?ie* verder 1311- WiJ w<*te doen nn rpll' rieP *Ü Wechts V6Oll hervormers, maar feiaal-democratir'j nederlaag van de so b»or de ™lîUs 11 welverdiende straf ™ vroexrere grootsprekeriien en ook een straf voor den enghartigen dogmati schen geest, den dwang in de partij en de ketterjagerij van de sociaal-democratie watrdocr een geestelijk juk is geschapen. zooals de wereld het nauwelijks in de middeleeuwen heeft arnschouwd. Maar Bebel hoeft gelijk, vervolgde de rijkskanselier sarcastisch, we moeten nog oppassen; het socialistisch gevaar is nog niet vcor goed overwonnen. Maar ik ge loof, dat na ernstigen strijd de dag zal komen, dat we op de sociaal-democratische beweging terug zullen zien als een herstelde op een zware ziekte, als een ontwaakte op een oenauwden droom (levendige bravo s). Uit de Romeinsche geschiedenis is be kend, hoe in ongenade gevallen grootwaardigheidsbekleeders van Cesar een bevel ontvingen om zich zelf van 't leven te beroven. Zooiets schijnt thans nog in Turkije te bestaan. Herhaaldelijk komt het voor, dat pacha's of ho-oge officieren, die 't bij den sultan verkorven hebben, plotseling,,ernstig ziek" worden en sterven. Nu weer is dit het lot geweest van den viee-admiraal Sami-pacha, terwijl diens voorganger al even plotseling het einde zijns levens gd vonden heeft. Transvaal en Transoranje. Transoranje? Wat land is dat? Wel, zoo hebben immers de Engelsche.i den. Oran je vrij staat verdoopt, na de ver: overing. Nu dan, Transvaal heeft al 'n grondwet, en i. zelf regeering, maar Transoranje nog niet. Het zal wel April worden, voor dii ook zoo ver is, volgens bericht uit Bloemfontein. En de N. Et. Ct. vermoedt, dat de Engel schen, na de teleurstelling, die de verkiezingen ii. Transvaal hen gebracht hebben, wel op de eene of andere wijze zullen zorgen dat daar geen Boerenregeering komt. Oud-president Steyn heeft reeds bij voor baat •geweigerd, deel uit te maken van ia regeering. Ti ij geeft in een open brief den raad, den strijd niet te voeren tusschen Boer en Bri';. doch tegen de kapitalisten, en toont zich zeer ontevreden met het nieuwe onderwijsstelsel, dat üe taal en de inzettingen der meerderheid van de bevolking verwaarloos „. --- Persnieuws. De vloek der concurrentie. Schrijnend is de vraag gesteld: ware die vreeselijke ramp met de „Berlin" niet te voorkomen geweest? De N. Rt. Ct. heeft daarop geantwoord: ~Er zou slechts één middel zijn, en dat is : met zulk noodweer niet uitvaren. Maar vóór men daartoe komt, zou de maatschappij anders ingericht dienen te wezen. Men zegt nu: Het schip moet de zee in; nog nooit is een schip van deze maatschappij om storm binnen gebleven." Is dit niet een zeer vreemd bestel? zegt Het Volk. Wat kan, wordt niet meer bapaald door de natuur. Men vraagt slechts wat moet. Is dat uitgemaakt, dan zwijgt alle verdere overweging, dan klinkt het be vel, dan wordt de gehoorzaamheid verwacht van elk die dient, gehoorzaamheid ook van de natuur, blinde, overgegeven ge hoorzaamheid. Een schrik gaat over d* massa, maar het koude bevel zal straks worden herhaald: geen schip van de ze maatschappij blijft binnen om sto r m — gij moei varen, al vaart gij met volkomen bewustheid in den dood. Wie is die geheimzinnige, wreede mach1; die zoo roekeloos beveelt? Het is de konkurrentie. Het bevel om te varen, ook in den dood, zou geen kracht hebben, als de Harwich-lijn en de lijn vaa de Zeeland, als de Staatsspoor en de Hollander, als de Engelsche spoorwegmaatschappijen elkander geen doodende konkurrentie aandeden. De Harwichbootem moeten, moeten. moeten. Ziedaar de oorzaak van het vergaan van de ~Berlin", van den ontzettenden dood van zoovele tientallen mensehen. Ziedaar de oorzaak mede van menige spoorwegramp, weinig minder noodlottig. Het is de konkurrentie, die lijn naast lijn legt, met een ontzaglijke verspilling van kapitaal en arbeid, die drijft tot een krankzinnige, misdadige roekeloosheid, die alles waagt, schatten en menschenlevens, aan haar eene doel: geld maken, geld maken' geld maken. ---