■ H.H. Adverteerders f 1 Teneinde te bevorderen, dat de courant tijdig onze lezers bereikt, moeten wij dringend verzoeken, I Advertentie- opdrachten g I uiterlijk één dag vóór 1 I plaatsing te verzenden I Deze kunnen nog slechts worden uitgevoerd, indien zij niet later dan op verschijndagen, des voormiddags 8 uur, in ons bezit zijn. Opdrachten voor IJs-Advertenties, waarvoor eventueel een speciale pagina wordt gereserveerd, kunnen tot 10 uur des voormiddags, per teleioon worden opgegeven. I Administratie Nieuwsblad van Friesland I --- OVER MENSCHEN, DINGEN EN GEBEURTENISSEN ♦ ♦ ♦ NOG EENS OVER DE ♦ ♦ GESCHIEDENIS VAN FRIESLAND ♦ ♦ IN SIMPELE WOORDEN VERVAT ♦ ♦ ♦ ♦ ♦ Vrouwen en kinderen geofferd ♦ ♦ aan den vijand ♦ ♦ ♦ JA, zoo is het. In onze Friesche historie vonden wij nog een paar feiten opgeteekend, die tot in lengte van dagen wel bij de groote maesa rnbekend zullen blijven en toch op zijn minst evenzeer in den volksmond dienden voort te leven, als de sprong van Jan van Schaffelaar of de eledetonht van Melis Lambertsz. Het laat zien, dat de Friesche vrouwen, als het er om g:ng de vijandelijke, op roof beluste „knegten" door liet ten val te brengen, zichzelve niet ontzagen en evenmin de schendende hand. Fn dat ook de onschuld der kinderen geëxploiteerd werd om het vijandelijk uitvaag ccl tot rede te brengen. Om met het laatste te beginnen, 't geval op zich zelf beslaat maar enkele regelen druks. maar er dient een korte inleiding aan vooraf te gaan In het jaaT onzes Heeren 1498 lagen er te Harderwijk anderhalf duizend knechten, die geen heer hadden. Ze hadden gevochten in den oorlog tusschen Karel van Gelder en den Hertog van Bourgondië en waren nu zonder werk. „Onder deze waren sommige Capiteinen, die in 't jaargeld van Hertog Albrecht van Sassen lagen." staat er, „daar mede de Hertog het heimelyck stak, dat ze met de Knegten in Friesland zouden trekken. En opdat men 't niet zoude gewaar worden, dat ze van iemand gezonden worden, of dat ze zonder oorzaak in Friesland kwamen, cniboden ze door instekinge van de Hertog Tjerck Walta, die als Balling te Zwolle lag " Tjerck kreeg permissie met de bende naar Bolsward te trekken, op de conditie: geen soldij — maar de vrije hand in de „roverie". Deze „edele" Fries ging hier aanstonds op in („hem zóó behaagde en aan stond") en trok door de Zeven Wouden met zijn 1500 roovers naar Sloten, dat de poorten dicht hield. De vetkooper Douwe Harinxma sloot zich bij. hen aan. En de Schieringerß scholen doodsbenauwd te Sneek samen en daar was het beve leven eene weer gaande. Vrije doortocht werd er begeerd naar de vrienden te Leeuwarden en Groningen. Sneek weigerde en ook de toegang tot ijst, want binnen Sneek waren wel 3000 vechtlustige „huyslieden". Op 33 Februari werd daarover beraadslaagd tussohen de afgezonden „Capiiteins" en den volgenden dag nog eens. Op een hoogte voor de Noorderport en de Sneekers waren op hun hoede. En het antwoord was weer ontkennend. „De Capiteinen, geen ander antwoord konnende verwerven", staat er, „zijn wederom na IJlst getrokken, reisden nog dien zelfden avond binnen Bolsward, doodelaande onderwegen in Abbinga een oud Huisman en nemende ook een gevangen." Zoo, dit wae dan het volkje dat te Bolsward gelegerd was dat daar alle dagen vermeerderde ~en hebben Westergoo zeer jammerlijk geschat, verbrand, verwoest en verdorven, geen vrienden. Kerken, Kramen (kraamkamers) nog Godehuizen sparende en deden alle moedwille de Huislieden met pynigen, vangen en doodslaan, zonder iemands tegenstand, 't Geen geen penne vermag te beschrijven." De bende tastte ook de etineen aan, aooals bet Sohelto Lyauckama Huis te Sexbiemm en dat van Pybo Haarda en Seerp Hotnya te Ooeterbierum, daar ze al het goed uitnamen en Seerp en Pybo gevangen namen. Nu pas kwam het volk in verzet, denkelijk beangst voor de latere wraak van hun gevangen Heeren als ze niets deden. 50 knechten worden dood geslagen met knuppels, gripen en schoppen. Én nu komt ook de vermaarde „groote" kapitein weer op bet tooneel: Jonker Fox. Want dat de Friesche huielieden zich verzetten en aldus de binnenlandsche twisten hoog oplaaiden, dat mag niet geduld worden. En hij wil de al te drieste roever Walta ook beteugelen. En een zekere Boldewijn uit Leiden komt ook met 600 man opdagen. Maar Tjerck Walta verdedigt zijn rooversaffaire enegiek; bij tast om te beginnen dcc nachts de mannen van Fox aan en brengt daarvan 200 gevangen in Bolsward. Het ging den roovere dus wel naar den vleeze. Maar nu hun verdorven aard. Op dien tocht naar Bolsward wacht hun nog een ex!ra kans. Het boerenvolk ie udt de hoeven die uit het dorp Pingjum hebben geborgen op de stine van een zekeren Sybout Taedee, genaamd „Taeme. Stine" Ulbe Sybouts Broeder is daar met vele rijke Huisliem in gevlucht en zij voelen zich er _'. Als de gebate roovere 't huis opeischen, dan durven ze wel op hen te schieten. Verweer van den weerlooze ie st-eede den roover een gruweldaad geweest, en „dewijl de knegten het huis met stormenderhand niet konden in krijgen, zo hieuwen ze een blind venster door, daar een bedstede nevens etond, daar zij 't vuur in wierpen, en kregen 't zo in de brand. Dit ziende die op 't Huis waren, begeerden genade, hetwelk haar niet mogte geschieden. En doen bonden ze haar Kinderkene het Goud ende Zilver om 't lyf om der vyanden gemoed h*ier mede te verzagten, en lieten ze met touwen zo van boven neder, maar de knegten namen 't goed en lieten de kindren lopen." Zoo staat het er; zoo is bier oudtijds het Friesche plattelands volk door twistzoekende edelingen en hun benden getracteerd. „Als Syboute, Ulbe en de andere ryke - ieder», door de hitte het niet konden houden, zo zijn ze boven gelopen, waar Ulbe door 't hoofd Geschoten is. En Sybout ziim Broeder, met zommige Huielieden, sprongen doen zij 't niet langer konden barden van baven neder, daar ze van de knegten in Spieteen en Hellebaarden ontfan en. en voor 't Huis dood geslagen zijn. de andere vrezende ne> springen, zijn al te zamen op 1 Huis verbrand." Deze historie van roof en doodslag en het ontroerende schouwspel van het niet aanvaarde kinderoffer daarnevene is zelfe, in den lijst van den tijd bezien, nog merkwaar-noeg om na zooveel jaren herdacht te worden. Nu nog iets over h-'t offer der vrouwen in den krijg, ook zoon terloops genoemd etukj ■ lenis, dat de schrijver heeft vermeld toeschen andpre dingen, die hij der úird achtte. Zooals: „In 't voorschreven jaar (1470) den 11 Juny sloeg <"en groten Donderslag, .tusschen Hemelum en koudum drie Mannen en twee Vrouwen dood, die na Koudum zouden varen. Den 34 . Juny Anna 1470 voorschreven. kwam aan Ameland een zeer grooten Waln. daar de Inwoondere groot profijt van haddm, by was drie-en-tagfig Vervolgens dan het stuk over den roofinval, die ditmaal van Holland uit plaats vond: Het hoe en waarom ra te gaan is volslagen gezien de beweegreden die den hen voor;, .n Tjerk Walta dreef m zouden dan k de Hollandeche n niet eens hun kans wagea bij de Friesche menschen en dus rustten zij een vloot uit van kleine oorlogsschepen, maar ilden, dat er niet gebrand zou worden alleen gestolen. .Wat zij mede konden krijgen, „daar mog ten de Friezen een kwijtbrief van schrijven." Onder de zool van de schoen, zou men daaraan willen toevoegen. En alweer hadden de Gaasterlanders het te verduren; de vijand kwam liefst bij avond aan en trok in 't nachtlijk uur weer weg. Zoo ook in den avond van 8 Augustus 1470. toen hij met een koggeechip en twee jachten ouder de kust verscheen. Maar niet onopoenierkt, wat trouwens haast niet doenlijk was indien de Gaasterlanders bijv. een post uitzetten op ' et Roode Klif. Vrij zeker wae de vijand een kleine 100 man sterk en ale men de noodige bergruimte er af rekent voor het transport van den gestolen buit. dan zal zoon kogge allicht de grootte hebben gehad van een 100 tons tjalk en de jachten op zün minst Gelijkwaardig aan een paar.knappe terpmoddervaardérs. Goed, maar ze kwamen bekaaid weg dezen keer. En — louter door de heldhaftigheid der vrouwen. Want die boden zich aan om de vijandelijke knechten in hun huizen te laten komen, opdat hun eigen mannen zich in hinderlaag konden leggen. Nu laat het zich denken, dat die vrouwen een geweldig risico op zioh namen, gelet op de ruwe zeden dier „knegten". Dezen zouden zeer zeker hun weerloosheid op het schandelijkst misbruiken. Maar 't gebeurde. „Edoch, de Friezen gewaarschouwd zijnde, hebben ze al will ■ i op 't Land laten komen daar de Hollanders niet dan Vrouwen in de eerete twee Huizen gevonden en gezien hebben, meenden dernalven dat het Man volk alle voor haar geweken en gevlugt waren, men zoude haar geld schaffen ofte zij zouden de Huizen in brand steken, daar de Vrouwen eerst zeer om baden dat zy't dogniet zouden doen, want haar daar dog geen voordeel ofte profyt in gelegen waar; ten laatsten 'e Hollanders ziende dat haar de Vrouwen niet wouden geven hebben ze handen en voeten gaar gebonden en zo op de vloer gesmeten." Dat ..gaar binden" wil zeggen, de saamgebonden handen aan de eaamgebonden voeten koppelen, een pijnlijke geschiedenie dus. En daarna ving het plunderen aan.. „nemende Bedden en Klederen en ander Huisraad op den hals en zouden dat te Scheep na het etrand dragen. Ah? zij nu meenden hun dingen klaar te hebben.." Ja, zoo staat het er, weer zoo simpel uitgedrukt, alsof het een ordentelijke verhuis partij betrof in de Meidagen. Nu dan, de Gaaeterlandsche mannen, van wien men mag aannemen, dat „hjar bloed sOpe wier," sprongen nu uit hun hinderlaag. Niemand kon ontkomen. „Hebben vyf-eu-vyftig zonder ontfermen doorstoken en twee het leven geschonken, die met haar na de Schepen zouden gaan en haar andere Maats toeroepen (want het nagt was dat men ze niet konde bekennen) dat ze met de buit te Scheep zouden halen." Ook deze list slaagde volkomen, de beide knegten waagden de laatste gooi naar het leven nog en riepen de maats toe, dat de buit voor het halen wae. „Dus lieten de jachtechepen zich voor de kust drijven: daar dt> Friezen terstond bij haar in de Jachtechepen gevlogen zijn en alles den hals afstekende wat' er in was, en voeren toen aan het Koggeechip, daar nog vier mannen in gebleven waren, die zeer om genade baden, maar zij hebben ze over boord gesmeten; en de twee die ze het leven geschonken hadden, hebben ze het Koggeechip gegeven, en daar mede na Huis laten zeilen, en behielden de twee Jagtechenen voor haar zelven, tm welker de Hollanders nooit weder kwamen." Zie, dat bet leven echenken aan de beide Hollanders, dat houden van het eens gegeven woord pleit toch wel zeer voor het karakter van deze Woud-Friewen en strekt evenals het heldhaftige gedrag der vrouwen tot eer. B. .a. --- Persnieuws. DE GRONDBELASTING EN DE OPCENTEN DAAROP. De opcenten op de grondbelasting ziijn met 100 verhoogd. In landbouwkringen hebben velen met leedwezen van dit besluit kennis genomen. De „Boerderij" schrijft hierover: Wij willen er op wijzen, dat men met verhooging van opcenten op de grondbelasting zeer bepaald In verkeerde richting gaat. Wel is gezegd, dat het niet de bedoeling is, dat deze verhooging op de pachters wordt verhaald, doch voor zoover daarvoor de mogelijkheden aanwezig zijn, zal zulks wel degelijk geschieden. Doch zelfs al zou dit heelem»al niet geschieden, dan zouden onze bezwaren blijven, omdat bij deze belastingverhooging niet de minste rekening wordt gehouden met de draagkracht. Vele huurders zijn 3ang geen rljkaards, doch moeten met zeer bescheiden inkomsten rondkomen. En zeer vele „eigen" boeren" zitten er zwaar genoeg voor. Een toegeven aan de verhooging van grondbelasting of de opcenten daarop, gaat feitelijk In de richting van hen. die het grondbezit zonder schadeloosstelling willen onteigenen. Met een verhoogde Inkomstenbelasting treft men degenen, die hun grond In eigendom bezitten, reeds eenmaal; daarin staan ze dan gelijk met de anderen. Door verhooging der grondbelasting legt mem hen echter een extra heffing o-p, en dat zien wij ale onbillijk. •* * * --- De toekomst. Daarover schrijft De (a.r.) Stand aa r rl Het blad erkent zijn onmacht om er nu reeds een voorstelling van te kunnen gever hoe alles loopen zal Maar: „Dit weten we wel. dat het óf kwaadwilligheid óf grove onkunde is om het te doen voorkomen alsof er groepen onder one volk zouden zijn met blindheid geslagen voor wat er in de wereld bezig ie Ie veranderen. Er '8 verschil, maai»dat verschil ligt veel minier in de waardeering der feiten dan in de vraag wanneer het geschikte tijdstip ie aangebroken om ale Nederlanders actief deel te nemen aan bet noodzakelijke vernieuwingswerk. 'mmere, eerst aan hel eind» van den oorlog kan men vaststellen, welke eiechen de overwinnaar stellen za! of wat deze beide grootmachten zullen overeenkomen. Zeer velen, en wij bebooren ook tot die groep, zijn van oordeel, dat de Nederlanlers zelf, gedurende den bezettingetijd, niet kunnen meebouwen aan de vernieuwing, die wel in menig opzicht noodig ia maar die alleen blijv e n d e vrucht kan afwerpen, indien zij in volle vrijheid kan worden tot stand gebracht Men moet geen noodbarakken bouwen op staatkundig, economisch, financieel en sociaal gebied, maar men moet een buie zien op te richten, waarin men weer geruimen tijd zal kunnen leven. Het kisten van een dijk kan soms noodig zijn. maar bet ie geen definitieve oplossing tegen het overstroomingsgevaar. Wat tijd e n e den ooriog gebouwd wordt, zal altijd he kenmerk van dat definitieve missen. Wa tij 4 en s den oorlog naar bet oordeel der Dtiitschers geschieden moet, zullen zij zelf wel bepalen. Wat n a den oorlog moet worden gedaan, zal hopelijk aan onszelf worden overgelaten, maar dan moeten w ijz e 1 f niet zoozeer naar het b e d e n als naar bet morgen zien." --- Een klerk komt te laat op 't kantoor. Zijn chef houdt hem zijn horloge voor en 'egt: „Kijk eens. meneer Pepermsnl" „O. wat evn mooi horlogeI" luidt bet ver! ■ Hi,two>rd. „Dank u, dank ui Hoe wLst u, dat ik vandaag jarig beo?" --- GEMENGD NIEUWS. HET ESPERANTO-CONGRES. Dit jaar te Sneek. Naar wij vernemen, zal het Esperantocongres dit jaar op 12, 13 en 14 April te Sneek worden gehouden. De eersten dag zal het congres door het gemeentebestuur worden ontvangen en zal een algemeene vergadering worden gehouden. Den tweeden dag (eersten Paaschdag) wordt het congres voortgezet, waarna '9 avonds een revuevoorstelling volgt. Paascbmaandag 34 April wordt een excursie gehouden, vermoedelijk een boottocht over de meren. --- JOHANN HAGENBECK †. In Duitschland heeft men via het Roode Kruis bericht ontvangen, dat in het interneeringskamp op Ceylon is overleden Johann Heinrich August Hagenbeck. Voor den wereldoorlog heeft Hagenbeck 28 jaar lang op Ceylon gewoond als groot zakenman, eigenaar van plantages en scheepshandelaar. Als zoodanig voorzag hij alle naar Oost-Azië varende Duitsche schepen van proviand, wanneer zij Ceylon aandeden. Hagenbeck's liefhebberijen golden in het bijzonder de dieren en voornamelijk de olifanten. In alle dierentuinen werd hij een graag geziene gast, want in de geheele wereld stond hij bekend als de „olifantendokter". Bij het uitbreken van den wereldoorlog in 1934 werd zijn levenswerk in acht uren tijds vernield. Hagenbeck moest voor de Engelschen, die een prijs op zijn hoofd gesteld hadden, naar Sumatra vluchten. Met oneindig veel moeite is het hem gelukt naar Italië te komen. Na zijn terugkeer in Duitschland ging zijn belangstelling in de eerste plaats uit naar den dierentuin te Stellingen bij Hamburg. In 1929 keerde Hagenbeck naar de tropen terug. Hij was de eerste, die z.g. tafercelen uit het leven in Indië naar Europa bracht. --- ZORG VOOR OORLOGSINVALIDEN. In het Tijdschrift voor Armwezen heeft de heer W. F. Detiger, eecretaris-penningroeeeter der A.V.O. (Vereeniging Arbeid voor Onvolwaardigenj een uitvoerige beschouwing gewijd aan de zorg voor de oorlogeinvaliden. Een van de belangrijkste punten, welke hij daarin behandelt, betreft het feit, dat de zorg voor onze oorlogsinvaliden? een onderwerp van Staatszorg is en dat de Overheid als uitvoerend orgaan voor de arbeidszorg dezer oorlogsslachtoffers uitsluitend de A.V.O. heeft ingeschakeld. Waar bovendien de Staat alle koelen, welke aan dit herstelwerk verbonden eijn. voor zijn rekening neemt, bestaat er voor geen enkele particuliere instantie dan de A.V.O aanleiding, nnist men zelfs het recht, zich aan te dienen als verzorger van de belangen der oorlogsinvaliden. Er is maar één goep particulieren, welke de A.V.O. bij haar werk kan helpen, dat zijn de werkgevers, door het inruimen van een arbeidsolaate voor de oorlogsinvaliden. En gelukkig, ie de medewerking van het bedrijfsleven groot. Overigens moet speciaal tegen het van particuliere zijde inzamelen van gelden ten behoeve der oorlogsslachtoffers ernstig worden gewaarschuwd. Niet alleen om de milde en welwillende gevers te beschermen tegen minder bonafide inzamelaars, maar ook om onze gewezen landeverdedigere te behoeden tegen dergelijke particuliere epeculanten, die vaak geheel andere doeleinden beoogen, dan zij doen voorkomen. --- HET VERBRUIK VAN MOSSELEN NEEMT TOE. Het verbruik van mosselen, dat in ons land vroeger slechts gering was, ie de laatste maanden enorm gestegen. De binnenlandsche afzet bedraagt tegenwoordig reeds ongeveer 10.000 ton per maand. Yrseke heeft thans een bloeiende mosselen-industrie. Alleen in de afgeloopen week werden aldaar 3500 ton mosselen aangevoerd, welke ter plaatse worden gekookt, gepeld, gezouten of in het zuur gelegd. In het geheel hebben ongeveer 300 jongelieden in deze industrie thans werk. Het gemeentebestuur van Yrseke oefent een streng toezicht op de industrie uit. Rokerij en inleggerij moeten van elkaar zijn gescheiden en op sanitair gebied worden hooge eischen gesteld- Men hoopt de belangstelling voor dit bij uitstek goedkoope en gezonde voedsel nog te verhoogen. --- Raadsagenda Weststellingwerf WOLVDGA. Raadsvergadering Weststel- Mngwerf op 23 Januari, voorm. 10 uur. Behandeld wordt o.rn.: Opheffing 0.1/. scholen. Volgens de wijziging van de L.0.-wet '20 moeten de gemeenteraden besluiten tot opheffing va.n de O.L. scholen, waarvan het aantal leerlingen minder dan 50 bedraagt. De oipheffing kan aohterwege blijven, wanneer blijkt, dat instandhouding noodzaketij-k Is Om te voldoen aan den eisch, dat in elke gemeente voldoende lager onderwijs moet worden gegeven in een genoegzaam aantal scholen. De gemeenteraad besluit of dit gevail zich voordoet. De beslissing tot instandhouding geldt slechts voor één jaar. Ten tweede kan het Departement ontheffing van de bepaling tot opheffing verleenen, wanneer voor ten minste 25 leerlingen der school binnen 4 K.M. van hun woning geem plaatsruimte beschikbaar is in de voor hen bestemde klasse van een andere openbare school voor gewoon lager onderwijs. Een dergelijke ontheffing is verleend aan de scholen te Oldelamer en LangeUlle, welke ontheffing het voortbestaan der scholen voor onbepaalden tijd waarborgt. Ten aanzien van de scholen te Nijetrljne, Munnekeburen en Blesdijke zal de raad opnieuw moeten besluiten. Daar geen veranderingen in den toestand zijn ingetreden, stellen B. en W. voor, om tot instandhouding te beslissen. Ock voor de school te Vinkega zal thans onder Ijet oog moeten wo.rden gezien of haar instandhouding al dan niet wordt gevorderd. Bij opheffing van deze school zouden 13 leerlingen zijn aangewezen op de 0.3. school te Steggerda, 9 op de 0.1. schnol te Noorúwolde-dnrT' en 19 op de 0.1. school te Noordwolde—Stw. Frederiksoord. Aan laatstgenoemde siftool zou deze toename van leerlingen gepaard moeten gaan met uitbreiding van het aantal leerkrachten van 4 tot 5, terwijl deze vermeerdering van leerlingen aan de school te Steggerda de noodzakelijkheid om te eeniger tijd een lokaal bij te bouwen, In de hand zou werken. School en onderwijzerswoning te Vinkega zijn nog betrekkelijk nieuw. De school is een der mooiste schoolgebouwen van de gemeente. Zij bevat 3 frissche, heldere en ruime lokalen, benevene een zeer royaal gymnastieklokaal. Bij opheffing zal de gemeente er waarschijnlijk niet meer dan afbraak waard e voor kunnen maken, gezien de aard van de Streek. Overigens klemt voor het behoud van deze school nog het motief, dat in het algemeen voor een dorpsgemeenschap geldt, n.l. dat aan de school als cultuurcentrum van het# dorp een groote waarde moet worden toegekend. Op grond van een en ander zijn B. en W. van meening, dat ook de sChool te Vtmkega niet kan worden gemist. B. en W. stellen voor, te besluiten, dat de Instandhouding der 0.1. scholen te Nijtrijne, Munnekeburen, Blesdijke en Vlnkega wordt gevorderd. --- Vergoeding L.O. wet 1920. Naar aanleiding van hel verzoek om toekenning van een vergoeding van P. Knol te Steggerda-Willemsoord, voor zijn dochtertje Pétronella, wegens het bezoeken door deze van de school met den Bijbel te Steggerda, over een afstand woning—school van 4.1 K.M., stellen B. en W. voor de gevraagde vergoeding te verleenen. Backfish: „Bent u de etaitiionechef?" Ohef: „Zeker, juffrouw." Baokfish: „Nu moet u hooren; dat is toch werkelijk een schandaal. Nu sta ik hier reede 20 minuten en wacht op een trein, die reede een half uur geleden moest vertrekken." Rechter tot beklaagde: „Heb je dam heelemaal niet aan je toekomst gedacht, beklaagde, toen je het geld stal?" Beklaagde: „Zeker, edelachtbare, ik heb het dadelijk naar dé bank gebracht." --- Bruintje Beer met Tommie op avontuur No. 27. — Met den visch als gids vooruit, roeien Wim en Bruintje naar de steile rots, waar Big K rulstaart hen wacht. „Dat jullie mij zoudt komen helpen," zegt hij ontroerd, „had ik nooit gedachtl Ik ben zoo onvriendelijk tegen jullie opgetreden, je had dus niet de minste reden om mij behulpzaam te zijn " -„Dat doen wij graag," zegt Bruintje, „maar hoe zullen wij tegen den stroom op kunnen roeien? Dat zware werk zal ons spoedig vermoeien." „Geun nood!" lacht de visch, „stappen jullie alle drie maar in de boot, de rest kun je aan mij overlaten Nu zal ik jullie mijn dankbaarheid toonen en je voor je goede hulp van vanmorgen beloonen." --- Verhuring gemeente-eigendommen. De verhuring van verschillende perceelen land zal opnieuw onder oogen moeten worden gezien, als: le. een deel bermen van den weg van Scherpenzeel naar den Zeedijk, thans verhuurd aan a. J. Oost te Spanga pl.m. 1.43.80 H.A. voor f 85 per jaar; b. wed. G. Schokker te Spanga pl.m. 1.08.95 H.A. voor f 25 per jaar; 2e. twee perceeltjes weiland langs de Schipeloot te Wolvega. groot 20 en 1.2 Are, resp. verhuurd voor f 14 en f 1.20 per jaar aan J. Kolk te Wolvega; 3e. een perceel weiland nabij de A!g. Begraafplaats te Wolvega, groot 3.26.30 H.A., verhuurd aan nu wylen As. de Ruiter voor f 300 per jaar. Volgens de thans bestaande voorschriften mogen geen openbare verpachtingen worden gehouden. De in eub 1 en 2 genoemde huurders hebben medegedeeld prijs te stellen op wederinhuring tegen den thane geldenden huurprijs. De huurder van het eub 3 genoemd perceel is overleden, met de erven de Ruiter is een overeenkomst gesloten volgens welke de huur van bedoeld perceel ingaande 1 Mei 1941 ie ontbonden. Van Mei 1940—Mei 1941 heeft de familie de Ruiter het perceel land in gebruik gegeven aan J. de Boer te Wolvega, die het ook verder gaarne in gebruik wil houden tegen een huur van f 100 per jaar. B. en W. stellen voor aan J. Oost, de wed. G. Schokker, J. Kolk en J. de ïioer de hiervoren omschreven perceelen in huur af te staan. --- Aanvraag gelden voor het onderwijs in lichamelijke oefening. In de vergadering van 21 Nov. jJ. werden in handen van B. en W. gesteld verzoeken van de beeturen van de R.K. scholen te Steggerda en Wolvega, resp. dd. 7 Oct. 1940 en 13 Oct. 1940, om toekenning van gelden als gevolg van de invoering van het vak lichamelijke oefening op de lagere scholen. Op dergelijke aanvragen moeten binnen lrie maanden-door den gemeenteraad den Beslist; voor het geval de Raad een beslissing niet binnen drie maanden heeft genomen, wordt geacht dat de gevraagde gelden zijn toegestaan. De vergadering had dus uiterlijk een beslissing moeten nemen op 11 Januari 1941 ware het niet, dat inmiddels verscheen het z.g. stopbesluit, volgens hetwelk alle vóór 20 Nov. 3940 ingediende aanvragen om gelden ex art. 72 der L.O. wet 1920 ale niet te zijn ingediend moeten worden beschouwd. B. en W. stellen voor deze mededeeliingen ter kennis van bedde genoemde echooïbeeturen te brengen en ze overigens voor kennisgeving aan te nemen. Het R.K. Schoolbestuur te Steggerda, dat blijkbaar met de bepalingen van het Slopbesluit bekend is, heeft naderhand een nieuwe aanvraag ingediend, gedateerd 1 Dec. 3940. Eveneene ie van het bestuur der Ver. voor Geref. echoolonderwijs te Wolvega een aanvrage om beschikbaar stelling van gelden voor de inrichting van het gymnastieklokaal zijner school ontvangen. Volgens het Stopbesluit moeten bij deze aanvragen worden overgelegd een verklaring, dat de Ver. of Instelling zich verplicht om, zoo noodig en voorzoover mogelijk, dat lokaal of dat terrein gedurende bepaalde uren aan het bestuur eener andere school voor gewoon of uitgebreid lager onderwijs, waarvan het gebouw uit de openbare kassen is bekostigd onder goedkeuring van den Inspecteur, in medegebruik te geven. Bij het nader adres van bet R.K. Schoolbestuur te Steggerda ontbreekt die verklaring geheel terwijl de door het Bestuur der Ver. voor Geref. schoolonderwijs te Wolvega overgelegde verklaring niet geheel aan de wettelijke voorschriften voldoet B. en W. stellen op grond daarvan voor op deze beide adressen een afwijzende beschikking te nemen. Daardoor wordt geen vertraging veroorzaakt, daar reeds een plan tot inrichting van lokalen en terreinen, ook voor de bijzondere scholen, bij hoogere instanties ie ingediend. Subsidie restauratie Kerk en toren van de Ned. Herv. gemeente te Wolvega. Door de kerkvoogden der Ned. Herv. gemeente te Wolvega ie verzocht om een bijdrage van f 500 ta de kosten van restauratie van hun kerk met toren. Het betreft hier een gebouw voorkomend op de „Voorloopige lijst van Nederlandsche Monumenten van Geschiedenis en Kunst"; hier is sprake van een gebouw van historische waarde. Een subsidieaanvrage van deze soort is nieuw voor deze gemeente, een omstandigheid die niet zoozeer is toe te schrijven aan het ongebruikelijke van uitgaven van dezen soort, (verschillende gemieenten gingen hierin reeds voor), alswel door het feit dat hier weinig monumenten worden aangetroffen. Bij het verleenen der bouwvergunning hebben B. en W. indertijd bepaalde eischen gesteld, juist, omdat het hier om een hietoriecheriech bouwwerk ging. Het college van kerkvoogden verklaarde zich met deze eiech aceoord, hoewel zij een kostenvermeerdering zioh brachten. B. en W. stellen voor de eubeidiaanvrage toe te staan, deze uitgaaf te brengen op den kapitaaldienet en de kosten te bestrijden uit een leening. --- Ingezonden. ELFMERENTOCHT 1941. Deze zoo geslaagde tocht door een voor velen nog onbekend gedeelte van het .Heitelân" heeft reede meerdere pennen in bewegang gebracht. Grootendeels waren de uitingen uitbundig in lof voor organisatie en organisatoren, doch ook werden stemmen gehoord, welke critiek uitoefenden, speciaal op den gehouden wedstrijd. Ik wil mij onder de eeretgenoemde categorie scharen en betuig hierbij mijn weigemeenden dank aan de beide Vereent gingen voor Vreemdelingenverkeer te Sneek en Langweer en als wedstrijdrijder meer speciaal aan laatstgenoemde. Dat deze wedstrijd andere is geloopen dan het bestuur hoopte ie, iik wensch dit met nedruk vast te lessen, de schuld van die deelnemers die. zonder het startsein af te wachten, vertrokken en daardoor de controle lot een onontwarbare puzzle maakten. Zij en zij alleen hebben den wedstrijd doen mislukken en honderden gedupeerd door hun onsportief optreden. Het is dan ook ten onrechte dat men het Bestuur te Langweer hiervan een verwijt maakt Met den besten wil ter wereld ken het dit niet verwachten noch verhinderen. Een tweede verwijt betreft de controleposten te Follega en Slot«n. Ook dit verwijt is ten onrechte tot de V.v.V. van Langweer gericht. Wat toch is het geval? Geheel tegen den ooispronkelijken opzet heeft de V.v.V. te Sneek de deelnemers aan den tocht een uur eerder laten starten dan was afgesproken. Van haar kant wae dit zeer begrijpelijk, daar de deelneming zoo overstelpend groot was, dat men vreesde alles niet tijdig te kunnen verwerken. Geen rekening werd echter gehouden met de gevolgen van deze verandering in de plannen en dit wrs, dat thans te Follega gelijktijdig groote massa's tocht- en wedstrijddeelnemers samenkwamen. De controleurs aldaar hebben gedaan wat zij konden, verdienen een eereealuut in plaats van een standje, en evenmin is het billijk hierover aan Langweer een verwijt te doen. Thans Sloten. Beweerd is dat te Sloten weer allee in ac war liep en wedstrijdrijders geen voorrang kregen boven tochtrijders. Deze bewering is er echter ten eenenmale naast, immers de tochtrijders behoefden te Sloten niet eene hun kaart te laten afstempelen. Natuurlijk zijn ook bij den Elfmerentocht Fouten gemaakt, zoowel door de organisaties als door de deelnemers. Ondankbaar ie het echter daarover in een courant uiting te geven op de wijze, ale geschied ie Laat ieder, die meent verbeteringen te kunnen aanbrengen, zich in vvrbndimï stellen met de vereenighigen te Sneek of Langweer, om aldus srezamenl'ih crbouwend mede te werken tot hel in stand houder van een der echoonete dagen van echaatsenrijdend Nederland. WEDSTRIJDRIJDER --- Predikbeurten a.s. Zondag. Opgaven van predikbeurten worden gratis in deze rubriek opgenomen. tjdige inzending wordt dringend verzocht. Van opgaven, die na Donderdagmiddag binnenkomen, kan geen plaatsing in het e.v. Vrijdagsno. worden gegarandeerd. AKKRUM Hv. K. 10 u. (kerkekamar) ds. v. d. Horst.' Rechte. Hv. 10 u. (school) leeatfiwnßt; 2 u. (kerkekamer) ds. Jebblnk. Dps. G. 30 u. ds. S. 1. vd. Meulen. Ger. G. (Radiosu-.) 10 u. en 6 u. leeedierat. Ger. K. 2 u. (chr. school) ds. Dresselhuls. BAKKBVEEN Hv K 10 3» u da Bakker. BEETS Hv. K. 10*40 en 3.10 de hr. Juliue. BEETSTERZWAAG (Buurt) Hv. K. 10.30 de. Dijkhuis. BEN.KNIJPE Hv. K. 10.30 ds. IJpeij. Hv. Ev. 2.30 de heer Diikkerboom. BLESSE Hv. Ev. 2.30 de heer Vink. BOORNBERGUM Hv. K. 10.30 ds. v. Apeldoorn. BOVENKNIJPE Dpe. G. 10 u. ds. Nolthenius. BOIJL Hv. K. geen dienst. DEERSUM Hv. K. 10.30 ds. Caron. DELFSTRAHUIZEN Hv. K. 10.30 da. J,örg, avm.; 2.30 ds Jörg, dankz. DRACHTEN Dps. G. 10.30 ds. den Herder, coll. DONKERBROEK Hv. K. 11 u ds. Heidinga ECHTEN (Bandsloot) Vr. Ev. Gem. 10 u. de heer Schoppert. ELSLOO Hv. K. 10.30 ds. v. d. GAAST 2.30 de heer Kortenhoeve, coll. GARIJP Hv. K. 10.30 avm., 3 u. dankz. de. de Jagher. Ger. K. 10.30 en 3 u. de. Reeekamp. OORREDIJK Hv K (reen dienst GORREDIJK EN LIPPENHUIZEN Dps O, geen dienst. GROUW Hv. K, 10.30 ds. Us-brandij. Hv. Kapetl 10.30 de heer Boaij; 2.80 d« heer Kiewlet. Dps G geen dienst. HASKERHORNE Hv K. 10 u. ds. vd. Neut. HEERENVEEN Hv. K. H.veen {Sch.i 19 U. ds Sepmeijer. Hv K. aan de Fok zie Terband. Dps G. 2.30 ds. Gosses. 'Ger. K. 10 u. en 2.30 ds Bouma. Hv. K. Nijehasike 10 u. de. Boerma, avm.: 3 u. oand. de Kfetoe, dankz, Bapt. G. 10 u. en 3 u. de heer Scholte. HEMRIK Hv. K. 10.30 ds. Bakker vaa Drachten. HOORNSTERZWAAG Hv. K. 10.30 ds. v. Buuren, voorb. HOUTIGEHAGE Hv. Ev. 10.30 en 3 il. Ie heer Hofstra. IRNSUM Hv. K. 2.30 ds. Caron. JUBBEGA A. D. VAART Hv. K. 10.30 de heer v. d. WaL voorb. JUBBEGA-SCHUREGA Hv. K. 8 U. ds. van Buuren, voorb. KORTEZWAAG Hv. K. geen dienst. IjANGEZWAAG Hv. K. 10.30 ds. ten Oever. LUINJEBERD Ev. 10.30 voorb. cm 2.30 de heer Korten. MILDAM Hv. K. 2 30 ds Boerma. NIEUWEBRUG (lok.) geen dienst. NOORDWOLDE Hv. K. iu.3(i ds. Wiersma. Hv. Ev. 10.30 de heer Vink. NIJEBERKOOP Ger Ev. 2 u. de heer Zijlstra. NIJEHOLTPA Hv. K. 10.30 ds. Bartstra. NIJEHORNE Hv. K. 10.30 ds. Pijnacker Hordijk. OLDEBERKOOP Hv. K. 10.30 ds. LrfJS. Hv. Ev 10.30 de heer v. d. Meu'en. OLDEBOORN Hv. K. 10 u. avm., 2 u. dankz. ds Raap. Dps. G. 10.30 ds. Souteindijk. OOSTERHAULE Hv. K. 10.30 ds. v. Dijk. avm. OUDEHASKE Hv. K. 2 u. ds v. d. Neut. voorb OUDESCHOOT Hv. K. 10.30 de heer Kortenhoeve. PEPERGA Hv. K. 10.30 ds. Colenbrander. POPPINGAWIER Dps. G. 10.30 ds. Snaayer RAUWERD Hv. K. 10.30 ds. Boerlage. bev. kerkeraadsileden. SCHARSTERBRUG Hv. K. 10.30 oand. de Kleine, dankz. SIEGERSWOUPE Hv Ev. 10 30 en 3 u. d« hwr den Arend SIJBRANDABUREN Hv. K. 2 u. ds. Boerlage. ST. JOHANNESGA Hv. K. 2.30 de heer Bosma. TERBAND Hv K 10 u ds Winkel. TERHORNE Dps. G. 10 u. ds. Sipkema. TER-IDZARDT Hv. K. 2 u. ds. Bartstira. TERKAPLE Hv. K 2 u. ds. Dokter. TJALLEBERD Dps. G. 10.30 ds. Pasma. TIJNJE Hv. K. geen dienst. Hv. Ev. 10 30 de heer van der Molen. URETERP Hv. K. 10.30 ds. Janseomrus, WIJNJETERP Hv. K. 8 U. ds Dijkhuis, voorb. Vrijz. Hv. (zaa-1 Sierdema) 2.80 de. Helding* ---