TUINBOUW. Behandeling van den Boomgaard. De keer W. J. B. te L. deed ons door middel van „e Redactie van het Nbl. van Frl. een schrijven toekomen, waarin hij o.a. het volgende meedeelt: Voor een 6-tal jaren heb ik een boomgaard aangelegd van een 70-tal boomen, alle betrokken van een bekende Friesche firma. De grond bestaat uit goeden zandgrond, welke circa 70 c.M. is losgemaakt De boomen zijn op p.m. 5 M. afstand geplant, zoodat elke boom over ongeveer 25 vierk. M. grond heeft te beschikken. Als mest gebruik ik elk najaar ongeveer 300 K.G. onvermengde koernest per boom en verdeel die mest oveT de geheele oppervlakte, die grootendeels uit we iland, voor een ander deel uit moestuin bestaat. Voor 't verwijderen van mos gebruik ik gier, waarmee de boomen in December rijkelijk worden besproeid, terwijl eveneens de vloeimest als overbemesting wordt gebezigd. Als hulpmest gebruik ik om de twee of drie jaar p.m. 40 K.G. metselkalk prr boom, uit te zaaien in Januari. Ter bestrijding van schurft- en kankerplekken gebruik ik voor 't eerst de Carbolineum Pomona. Terwijl de heer B. nog meedeelt, dat zijn boomen, vergeleken bij andere, best dragen, vraagt hij in_hoeverre hij te kort schiet in de behandeling en wil la ter gaarne den uitslag meedcelen van 't geen wij hem willen aanraden. Ongetwijfeld besteedt de vrager veel zorg aan zijne boomen, een voorbeeld dat navolging verdient. Dat de kwaliteit der gewassen niet te wenschen overlaat, kunnen we wel overlaten aan den leverancier. In de eerste plaats willen we aanraden, geen wei* land onder vruchtboomen aan te brengen. Het :s zeer gewenscht, dat lucht en warmte tot de wortels kunnen doordringen en de dichte zode zal dit laatste zeer belemmeren. Het gras zal het hemelwater opvangen en het den boomen onthouden, terwijl het ten overvloede nog veel water en voedsel uit den bodem zal trekken, wat anders den boomen ten goede komt Wil men per sé weiland onder de boomen, zoo moet rondom de stammen een gedeelte vrij gelaten worden, In dit geval zal het grasland erg versnipperd worden, zoodat we beslist zwartmaken van den grond aanraden. Staan de boomen op 8 _ 10 Meter afstand, zoo zal de grasoppervlakte natuurlijk grooter zijn, maar dan mag het gras niet worden gehooid, het afmaaien om groen te voeren is zelfs nog af te raden. "Wil men ab" soluut grasland, zoo moet het geweid worden. Onze geachte vrager zal er dan weinig nut van hebben en we willen voorstellen den grond om te spitte i en zwart te houden. Er mag met het oog op 't schoonhouden in den zomer meer werk zijn, de moeite worit wel beloond, want juist in droge zomers zal door af en toe te schoffelen, de grond los worden gehouden en voor uitdrogen worden bewaard. Nn de bemest i n g. De toevoeging van de stalmest verdient alle aanbeveling. Alleen zouden we de helft van de stalmesi geven en overigens aanvullen met kunstmest. Elk najaar zouden we den boomen elk 2_ K.G. thomasslakkenmeel geven, op zandgrond, zooals in dit geval Op Heigrond 2 K.G. superphosphaat, eveneens in t najaar. In 't voorjaar 1 a 1_ K.G. patentkali. De hulpmest moet ondergespit worden. Zoodra de boomen beginnen te werken, geven we ieder i K.G. Chilisalpeter, weßie gift we in Junt T_* r ti Di i*s n De heer B. gebruikt gier voor 't schoonhouden der boomen. Hoewel we er meer goede resultaten van zagen, vinden we het toch zonde zoo de vloeistof te gebruiken en zagen voor hetzelfde doel liever kalk aangewend. D© onreinheden zullen eveneens verdwijnen en stammen en takken zullen een blank aanzien krijgen. . Wenden we gier aan voor overbemesting, zoo is een extra kali-en phosphorru m-bemes ting beslist noodzakelijk, wil de giertot zijn recht komen. We geven dus nog wat extra tnomas-slakkenmeel en patent kali. Gebruiken we evenwel genoemde hoeveelheid stalmest en de hoeveelheid kunstmest, al. per boom & K.G. thomasmeel, 14 K.G. patentkali en tweemaal een halve kilo chilisalpeter, zoo vinden we een extra gierbemesting overbodig. . Telen we groenten tusschen de boomen, zookai de overbemesting aanbeveling verdienen en steels zorgen we 1_ M. van de stammen verwijderd te blijven. Tusschen de boomen blijft dus een strook vai 2 __. breed voor groenteteelt beschikbaar. Gaarne hooren we later, welke resultaten met de 'carbolineum verkregen zijn. Beslist moeten we afraden het gebruik er van in den bodem ter verdeltring van rupsen en ander gespuis. Wanneer anderen ook eens hun ervaring meedcelen, leert de een den ander. Ongetwijfeld zullen meerderen eenig profijt trekken uit bovenstaande. We houden ons bij den vrager voor latere meedeelingen aanbevolen. Nog dient opgemerkt, dat d© kalkbemesting wel rijkelijk is. Gewoonlijk geven we om de 4 jaar 3- a 5000 K.G. kalk per H.A. Nemen we om de 2 jaar een bemesting van 2000 K.G., zoo krijgt elke boom 5 K.G. De kalk mag boven den grond niet met stalmest in aanraking komen. KWEEKEE. --- Onze vruchtboomen in den winter. In Januari of Februari is het de tijd om de vruchtboomen eens na te zien. Vele boomen en heesters zijn met dikke korsten mos bedekt, en ofschoon dat nu juist geen woekerplant is, verhindert liet de boom schors in 't uitwasemen van gassen erg, evenals een korst vuil op de huid van mensch of dier schadelijk; werkt. Bovendien herbergt het mos een massa schadelijke insecten, poppen en larven. Om de korsten van de schors te verwijderen, ge bruikt men een boomkrabber of borstel van staal draad. Het mos vangt men in een onder den boom uitgespreiden zak op, om het te verbranden. J\ra deze reiniging besproeit men de stammen en takken met zeer dun kalkwater, van gebluscbte kalk of meelkalk, zooals de timmerman die gebruikt Den stam kan men met een kwast insmeren, en takken en struiken met een bloemgieter besproeien In 't voorjaar valt de kalk met de doode huid af. --- De dobbelsteen. Bij alles wat verandert en verdwijnt, Leeft ü?. dobbelsteen in de duizenden jaren van zijn bestaan steeds denzelfden vorm behouden. Volgens de sage is het spelen met dobbelsteenen uitgevonden door den Griek Palamadis, om de krijgslieden, die Troje belegerden, bezig te kouden. Van de Grieken leerden de Bomeinen het dobbelspel, en van dezen heeft het zich van eeuw tot eeuw langzamerhand over de geheele, niet alleen beschaafde, wereld verspreid. In de middeleeuwen was in Duitschland het dobbelspel dikwijls bijna epidemisch geworden en 1» ~scbelmenbeenen' of „duivelsblokken" speelden bijv. in het leven der landsknechten een voorname rol. Er was destijds in Duitschland in iedere stad van beteekenis een gilde van dobbélsteenniakers Nürnberg was de voornaamste plaats waar ze gemaakt werden. Na een boetpredikafïe van den Franciskaner monnik Johannes Capistranus mo3 ten daar niet minder dan 40.000 stuks dobbelsteenen aan de vlammen zijn prijsgegeven. --- Een sanitaire stad. Vier jaar geleden was Bio de Janeiro, de hoofdstad van Brazilië, nog een oude, verwaarloosde, sombere stad met nauwe, kromme, vuile en slecht geplaveide straten, waarin licht en lucht schaarschen toegang hadden. De huizen waren ongezon 1 en gebrekkig ingericht. In de heete maanden werd de stad overstroomd door de onwelriekende gassen, die van het strand kwamen, waardoor de stad voor de helft was omgeven. Een kanaal, feitelijk een open riool van 1500 M., liep door de armere wijken. Kort geleden heeft die stad, na een duchtige hervorming te hebben ondergaan, op een hygiënische tentoonstelling te Berlijn den eersten prijs gewonnen wat sanitaire maatregelen aangaat. In ISO3 werd met de hervorming aangevangen. En duchtig ook, 144 miliioen gulden werd besteed om de stad een geheel nieuw aanzien te geven Ruime straten werden aangelegd, goede havens gemaakt, strenge bepalingen gesteld en ook uitgevoerd, en bannen drie jaar was men zoover vooruitgegaan, dat in de stad, waar vroeger per jaar ruim 1100 menschen aan de gele koorts stierven, in 1906 nog geen J5O personen aan die ziekte overleden. Dergelijk ingrijpen mag wel eens ten voorbeeld gesteld worden. — Sergeant (tot recruut, wiens broek gescheurd is): Is je broek je te nauw, Jansen? Eecruut: Nu niet meer, sergeant! —• Nelis: Och, is die arme ouwe Janus dood ? Wanneer is t-ie gestorven? Piet: Nou, laa 'k es kijken — as t-ie tot rnorrege geleefd had, dan zou die juist een week dood zijnJ Moderne kunstopvatting. — Wat een prachtige schilderij. — Van wie is 't?_ — Dat weet ik niet. . . — Nou, hoe kan je dan weten of 't prachtig is.'' — Dokter: Nou mevrouwtje, ziet je jongen er nu niet al een heeleboel beter uit? Ja, ik heb het u wel gezegd, zoon doosje pillen doet wonderen, — wonderen, dat ziet u nu zelf (tot den jongen) : We zullen nog één doosje voor je laten klaar maken en dan .•","•'< ij. — Jongen: Kan u ze niet een Boortje kleiner laten maken, dan gaan ze makkelijker door m'n proppenschieter. --- FOR DE BERN. 37. \D& cffiaravane. „Sa 'k dy sei: yn hjar léste uren wier hja wer helder, en goed by hjar forstan. Hja liet my helje, en praette earat bidaerd oer hjar lot, en hjar forstjerren. Mar do stjürde se de oaren allegearre ta de keamer üt, gyng oerein sitten yn hjar earmtlik bêd en sei mei in earnstich wezen det ik hjar seine ha scoe, mits, den moast ik dwaen hwet hja my oplizze scoe. Ik wier tige oandien, en ünthjitte hjar alles. Do forflokte se de Florentyn en syn dochter, en ünder gryslike drigeminten ferge s© my op in eed, detikde tsjinrampen fen üs laech op him wreke scoe. Hja stoar yn myn earmen .... „Nou hie 'k al lang op wraék sind, mar do, oan üs memme deabêd, gyng it my hjit troch de siele. Ik skrabe alles gear hwet der fen üs heite kaptael yet oer wier, en swarde by mysels, dèt ik myn üntbjit folbringe, ef der by omkomme scoe. „Ringen wier 'k to Florence. wenne ik ca forhoalen as 't koe, hwent myn fijannen wierne heech yn care en oansjên komd, sadwaende hie 'k gans tükelteammen op to romjen, foar't ik ta myn doel komme koe. De alde Florentynske edelman wier gouverneur fen 'e stêd wirden; dy hie dos de middels by de han om my yn 't unleech to bringen hwer't er my fine koe. < „In tafal holp my. Op in jountiid seach ik immen de strjitte lans gean yn in livrei, dy't my bikend wier. Syn stoattelige gong, syn stoersk wezen en syn binnenmülsk geflok fen Santo sacramento en Maledetto dtavolo seine my ek wol safolle, det ik wist al gau mei hwa't ik to dwaen hie: it wier alde Pietro, in tsjinstfeint fen 'e Florentyn, dy'i, ik yn Alexandryen al kend hie. Nei 't my foarkaem wier 't üt lilkens op syn Hear, det er sa yn himsels prottele. Ik tocht: det kin my fen pas komme, en spriek him oan. It bikaem him nij, sa 't like, det er my dêroantiof. Hy biklage him wakker by my oer syn Hear. Sünt dy gouverneur wirden wier, koed er him suver neat mear nei 't sm dwaen, sei er. Nou, mei in mennich goudstikken hie 'k him gau op side. „Do wier 'k in hiel ein hinne: ik hie in man dy't my alle uren.fen 'e dei, en fen 'e nacht der by, by myn fijan yn 'e hüs litte koe. Ik scoe nou ek mar net lang mear wachtsje mei myn wrake, tocht my. „De alde Florentiner it libben nimme, dêr wier de skild net mei foreffene, nei myn bitinken. It djürste pan det er hie moast formoarde wirde, —en det wier Bianca, syn dochter. Hja hie 't ommers weßt, dy't myn broer bidragen hie; hja hie skild oan üs ünk. Det hja for de twade kear boaskje scoe, hearde ik do ek, en det wier krekt nei myn sm: nou moast hja stjerre, naem ik foar my. Mar eels de moart dwaen, dêr hie 'k in ófgrirs fen, en Pietro scoe der ek net ta yn steat wêze, hie 'k soarch. Dêrom seagen wy om nei immen dy't it for üs birêdde koe. Under 'e Floren* tynske boargers socht ik him net, ik bigriep wol, det gjinien fen hjarren scoe 't oandoare, om hwet tsjin 'e gouverneur to ündernimmen. Do krige Pietro it plan yn 'e holle, det ik neitiid ek ütfierdha. Teffens sloech. 'er foar, dy der for oan >to nimmen. As frjemae dokter wierstou der ek it geskiktst for. „Ho 'tit fierder gyng, det witste. Dou wierst trochfoarsichtich en earlik; sadwaende like it ton earsten wol as scoe 't misrinne mei üs . plan, en krigen wy dy skiednis mei de mantel. „Pietro die üs de poarten fen 't gouverneurspaleis op; hy hie üs ek like stil wer ütlitten, as wy fen 't freeslik toaniel det wy troch in skreef fen 'e doar seagen, net fen 'o streek rekke en der ütfile wieme. Kjellens en birou dreauwen my; ik roan in pear hündert tred sünder omsjén troch, do sakkeik yninoarren op 'e stoepe fen in tsjerke. Njunkelytsen kaem ik ta mysels, en myn earste tinzen gouwen dy en hwet dyn lot wêze scoe as men dy thüsfoun. Wirdt forfette. *********** C ******* --- Raadsels en Aardigheden. 43. Waar staat de koster het kortst bij, als hij de klok trekt. 44. Met een n maar niemendal, Zonder n Nu dan ben Ik toch iets in elk geval. 45. Ik ben een kleine, maar bekende stad. Snijdt men mij den staart af dan wil ieder mij gaarne hebben. 46. Drie personen speelden een geheelen nacht te. zamen en toen ze ophielden, had elk hunner gewonnen. Hoe is dat mogelijk? Rebus no. 215. --- Oplossingen. 39. Walrus. 40. Van den stokvisch, dewijl de kop rr. Noorwegen en de visch hier is. 41. Niemand, iemand. 42. Eva — ave. ' Oplossing rebus no. 214: De oplossing komt later. --- KORT FEUILLETON. Een practisch bruidje DOOR RICHARD MARSH. Ik ha 4 volstrekt goan plan haar een zoen te geven. Hit wai louter toeval. Haar gez oht was dicht bij het mnne, of mijn gezicht was dicht bij het hare; en toen kwamen hare lippen in aanraking met mijne lipp3D, of mijne lippen kwamen in aanraking; met hare lippen — dat weet ik niet zoo precies. Hoe dan ook, op ditzelfde oogenblik verechesn hare moedor in de kamer en zeide to. mij: „Meneer Spiering, mag ik vragen wat dat beteekent ?" — Ik dat het niets bsteekende — niets, absoluut niets 1 Maar to h vond ik het moeilijk, mevrouw eeae verklaring er van te geven; en torn ik die gaf, verkoos mevrouw mij niet te begrijpen. soo kwaad als esn oofwnrm. Ea het resnltaat was, det ik op staanden vo3t met Marianna Snelling verloofd ben, zonder het minste plaa ta hebben gehad om haar te vraeon. Niet dat ik iets tégen Marianne heb. Maar ik heb nog nooit een m-isje gekend rent zoon talrijke familie. Om te beginnen, heeft sij zes broer* en vijf zuiters, allen jonger dan zij; en er is er niet één onder den hojp, met wie ik niet liever zou eten dan vechten. Ik moet er bij zeggen, dat haar vader zich den eersten avond reeds van eene zeer eigenaardige zijde deed kennen — zachtst gesorokea. Zooiira zrj onder elkander haddan vas gesteld dat ik met Marianne verloofd was — naar mijne eigen meening wsrd hosgenaamd niet gevraagd — verklaarde de vader op beslisten toon, dat het nu hoog tijd was om den spijker op den kop te slaan, en d*t hij, als ik no? langer een slinger om dan arm hield, een hanig woordje met mij zou te spreken hebbon. Ik b?greep hem niet bast. Maar zooveel is mij duidelijk, dat er door de Snellings aanstalten gemaakt worden om mij citissimo te doen trouwen. Ik weet nog niet wanneer het gebeuren most — de 1 volgende weak, of de week daarna-, maar in elk geval zoo subiet mogelijk. Het zon mij ook niets verwonderen, indien Marianne's uitzet al gekocht on haar ondorgoad al geteekend was. Wij moeten wonen in een huis. dat toebehoort aan een neef va*» den h»or Snelling. Dit huis moat gemeubeld worden door een broer van mevrouw Snelhng. Het tafelgoed worit gelererd door den vader van Marianae's zusters vrijer, en het keukengerei door een oom, bij wien een broer van Marianne in don winkel is. Blijkbaar blijft mij niets anders te doen, dan voor dit alie3 ta betalen. He? is allergemakkelijkst. Ik heb mij over niets het ho- fd te breken. Een treffend voorbeeld van de wijza waarop mn alle zorg en moeite besnaard blijven, was hetgeen er gebeurde met den ring. Op Zondagavond, nadat ik Manaane in do kerk had ontmoet ca haar thuis had gebracht, waarna ik bij di familie eene boterham gegeten had, was ik mat haar veroofd geworden. Dan Maandag daarop verzuimde ik — dit moat ik bekennen — voor mijne aanstaande den verlovingsring te gaan koopen. Ik wilde nog een paar dagen daarmee wachten, om mij op da zaak nog eens te bedenken. Maar nauwelijks was de Dinsdag m het land, of daar verschenen op mijne kamer — ik was nas even uit mijn bed en zat te ontbijcen — vier van Marianne's broers, met nama W Ham Hendrik, Ferdinand Jan Frans Augustus en Arthur Steven. Vier groote slangels, elk op "zichzelf mans j-enoeï. cm mij den nek te breken. Zij woaden geen doekjes om de zaak. Willem Hendrik, als de oudste en langste, voerde het woord. Zeg eens Spiering", zoo be*on hij — „hoe staat het nu" met Marianne's ring ? — Hit arme meisje pruilt er om; maar j_ schdnt je daar niets van aan te trekk™. Aangeaien je blijkbaar niet weet hoB 't behoort, en dal;