DE ZOMERHUISJES OP AMELAND. Het ontstaan van het „Tentenkamp”. ii De Vereen. ~Uns Belang' schrijft ons: Wij willen hier thans ui bet midden laten de beweegredenen, die het Ueineentebtetuur van Ameiana heeft gehad om zich van de aanvang af vrijwel niet met de bouw van de zomerhuisjes te bemoeien. Misschien ter ontlasting van B. en VV. kan worden aangevoerd, dat ##de idee, dat de bouw in het „Tentenkamp" „geheel vrij" was. zich blijkbaar ook had vastgezet bij onderscheidene ambtenaren van de Dienst der Domeinen en van de Rijkswaterstaat. Er zijn zelfs voorbeelden te geven, dat personen, die plan hadden op erfpacht te bouwen, zich daartoe tot den betrokken Waterstaatsanibteuaar te Leeuwardej wendden, maar die. omdat zij op spoed aandrongen en met de vergunning om op erfpacht te bouwen uog al eenige tijd gemoeid was, dan van den betrokken opzichter ten antwoord kregen: bouw dan in het Tentenkamp, daar bent u geheel vrij en dan kunt u onmiddellijk beginnen. Hier staat tegenover, dat de tegenwoordige gemeente-secretarie, de heer D. J J. Visscher, zooals ons thans blijkt, reeds jaren geleden op een ordening in de bebouwing — niet alleen m bet „Tentenkamp" maar ook elders — heeft aangedrongen, maar dat hij steeds nul op 't request heeft gekregen. Nadat door „Ons Belang" in November i 934 een uitvoerig en gemotiveerd adres was verzonden aan Ged Staten van Friesland met betrekking tot de afbraakplannen. is daaraan door net bestuur van de VVV. te Nes, op grond van de voorgeschiedenis en de overtuiging „dat deze zaak aan het vreemdelingenverkeer een meer dan gevoelige slag zal toebrengen", adhaesie betuigd. Dit schrijven van de V.V.V. aan Ged. Staten vangt echter aan met de woorden: „Bij adres verzonden in 1929 verzochten wij uw college bij het Gemeentebestuur aan te dringen, dan wel het Gemeentebestuur op te leggen, maatregelen te willen treffen, waardoor de bebouwing in deze gemeente in goede banen werd geleid Wij meenden, in het belang dezer gemeente, in verband met een steeds toenemende bebouwing, bij uw college hiertoe te moeten aaudringen Op ons verzoek mochten wij nimmer eenig bericht ontvangen." Uit dit schrijven, dat mede was ondertee kend door den heer Visscher. in zijn toenmalige kwaliteit als voorzitter van de V.VV. blijkt dus. dat óók hij Ged Staten reeds in 1929 is aangedrongen op het nemen van maatregelen t.o.v. de bebouwing op Ameland en dat óók Ged. Staten het toen niet noodzakelijk hebben geacht in te grijpen. Nu ie juist het feit. dat niet eerder, noch door het Gemeentebestuur, noch door Ged. Staten, is ingegrepen, zoo --- uitermate funest voor de betrokken eigenaren. Waren er in 1929 of in 1930 aan het toen nog betrekkelijk geringe aantal zomerhuisjes in het „Tentenkamp" — in 1929 waren er zeker nog niet meer dan een 40-tal — eenige meerdere eiecben gesteld, zoowel wat betreft de plaats, de welstand, als de afmetingen, dan had men, zonder aan de eigenaren al te groot nadeel toe te brengen, tot een behoorlijke oplossing kunnen komen. En achteraf gezien had, indien zulke nu noodig is, in 1930 door het Gemeentebestuur zeker moeten worden ingegrepen. Tot dat jaar werden alle buisjes in bet „Tentenkamp" steeds vóór October weer afgebroken, maar in 1930 gebeurden twee belangrijke dingen. In de eerste plaats werd het „tentenkamp" in verband met de steeds grootere vraag naar meer erfpachteterrein meer naar het Westen "erschoven. tot aan ds> Ijsbaan Maar bovendien werd in het voorjaar van 1930 officieus bekend, Jat door Domeinen zeer waarschijnlijk in het vervolg jaar vergunningen zouden worden verleend en hiermede werd bij de herbouw op het nieuwe terrein reeds terdege rekening gehouden. De hu!?jes werden steviger gebouwd en beter gefundeerd, er werden reeds eenige verbeteringen aangebracht en toen in de nazomer van 1930 tegen betaling van een bedrag van f 25 per jaar en per huisje inderdaad jaarvergunningen werden verleend, verd geen enkel huisje meer afgebroken. Thans was ##een nieuwe phase in het ontwikkelingsproces aangebroken. De bouw ir. Let „Tentenkamp". tot nu toe nog bemoeilijkt door de bepaling, dat de huisjes alléén in de zomermaanden mochten worden opgericht en steeds vóór October weer moesten worden afgebroken werd nu geheel vr ij Nochtans bleef het Gemeentebestuur enkel toezien en stak het geen hand uit of geen vinger ter waarschuwing omhoog Integendeel bleef het eventueele aanvragers verwijzen naar den Waterstaatsambtenaar. Noch van het plaatselijke, noch van het Provinciaal bestuur werd van 1930 tot 1933 één waarschuwende stem gehoord ledereen was en bleef er alzoo van overtuigd, dat de bouw in het „Tentenkamp" absoluut vrij was Toen nam die bouw in versterkte mate toe. De.nipuwe huisjes werden over het algemeen grooter en meteen spijkervast gebouwd Maar ook vele van de bestaande zomerhuisjes werden vergroot en uitgebreid met aparte slaap- en/of kookgelegenheid, ook hier werd allps spijkervast gemaakt, de constructie werd verbeterd, er werd meerdere zorg besteed aan het uiterlijk maar ook en vooral aan het interieur We noemen slpchts: aanschaffing van beter meubilair en meer gerief, van staaldraad- en kapokmatrassen, het aanbrengen van gooteteen met waterlossing van watervat met kraan, van betere privaten met afsluitbare ton. enz. Op deze wijze werden alzoo door de eigenaren voor het op een alleszins behoorlijke manier bewoonbaar maken van hunne zomerhuisjes vrij aanzienlijke kosten gemaakt. En het moge hier reeds voorloopig worden vastgelegd, dat deze huisjes voor de betrokkenen zoo langzamerhand een bezit van onschatbare waarde waren geworden Met betrekkelijk kleine en beperkte middelen hadden verschillende personen, die zich in verband met hunne materieele en economische omstandigheden anders nooit gedurende hun vacantie een eenigszins langdurig verblijf aan zee zouden kunnen pormiX'teeren, zich 'ier een eenvoudig vacantieverblijf gesticht dal in alle opzichten aan hun behoeften voldped Het moge waar zijn, dat vev van dese huisjes klein zijn en niet voldoen aan _e bepalingen van de Woningwet, maar voor.il met het oog op de voorgeschiedenis, welke wij hier hebben geschetst, mogen wij vra gen: wordt hier niet een te formeele toe passing gegeven aan de Woningwet, wan neer men, geheel zonder inachtneming van de wjjze, waarop de bebouwing in bet ..Tentenk-mp" is tot stand gekomen, »p grond van deze wet bepaalt, dat het grootste deel van deze huisjes eenvoudig zal moeten verdwijnen: Moet in de'tegenwoor dige omstandigheden van economische -n financieele ontreddering enkel en alleen aan het behoud van een zeer klein stukje duiu terrein, dat a. h. w. voor bebouwing is aau gewezen en dat door de te nemen maat regelen toch nooit weer in zijn oorspronke lijke staat zal worden teruggebracht, nia' alleen het financieel belang, maar bovenal een stuk levensgeluk, immers een niet genoeg te waardeeren vacantiegenot, va') vele „kleine" burgers worden opgeofferd' Wij willen dit artikel eindigen met Ie door ons in een onzer vertoogschriften uit gesproken meening: dat het op grond van de Woningwet en in verband met de hygië ne stellen van betrekkelijk zware eischen aan de bestaande zomerhuisjes fei telijk in strijd met alle logica, omdat: le. de huisjes oorspronkelijk zijn ge bouwd en beschouwd als „verbeterde tenten" en de linnen tenten voortaan — hoe klein en ongeriefelijk dan ook — zullen blijven worden toegelaten, terwijl de „ver beterde editie", omdat deze formeel ond"r de Woningwet zou vallen, zou moeten ver dwijnen; 2e. aan verreweg de meeste huisjes, na dat zij meer permanent zijn geworden, tal van verbeteringen en vergrootingen zijn aangebracht; 3e. de huisjes alleen gedurende d"? zomermaanden worden bewoond, zoodat practisch gesproken bijna altijd deuren en ramen open staan en men in plaats van de kubieke inhoud van een kamer millioenen n,3 frissche lucht te zijner beschikking heeft; 4e. mede door de bemoeiingen van „Ons Belang" tegenwoordig voor een zeer behoorlijke afvoer van afval en faecaliën vanuit de huisjes wordt zorg gedragen; se. een vergelijking b.v. tusschen het in de zomer bewonen van de kleine zomerhuisjes en het permanent bewonen van tal van „krotten" in het dorp Nes — en niet alleen daar maar ook elders — zóó absoluut in het voordeel van het bewonen van dp kleine zomerhuisjes uitvajt, dat het eigen lijk in hooge mate moet verwonderen dat men. met die voorbeelden voor over een minder hygiënische toestand van de zomerhuisjes durft spreken. --- EVENREDIGE VRACHTVERDEELINGSWET DEUGT NIET. Het secretariaat van de Kamer van Koophandel te Leeuwarden heeft een overzicut samengesteld van de invloed van de wet op de zooveel mogelijk evenredige vrachtverdeeling in de binnenscheepvaart in het district Friesland. Vooropgesteld zij, aldus het overzicht, dat met de Wet op de evenredige vrachtverdeeling, welke in Mei 1933 in werking is g-s--treden, een sociaal doel beoogd wordt, namelijk eenig6zins tegemoet te komen aan de nood, waarin de binnenschipperij geraakt was. Deze wet is een crisismaatregel, zoodra de heerschende buitengewone tijdsomstandigheden hebben opgehouden te bestaan, doch in ieder geval vóór 1 Januari 1938. zal aan de Staten-Generaal een voor stel van wet worden gedaan, waarbij de intrekking van de wet, zoomede de overgang tot de normale toestand wordt gere geld. Op grond van deze wet zijn destijds door de Kamers van Koophandel en Fabrieken de Bevrachtingscommissies benoemd en met ingang van 7 September 1933 is het apparaat voor de evenredige vrachtverdeeling in gang gezet. Door controle te oefenen lp de vrachtprijzen, die gedurende het vervoer den schipper een redelijke belooning in verhouding tot de verlangde prestatie moeten verzekeren, en de beschikbare hoeveel heid vervoer zooveel mogelijk even red g over de daarvoor geschikte schepen te verdeelen, tracht men de schipperij, die van wege het door onderlinge schprpe concur rentie tot ver beneden het normale ingezakte vrachtenpeil feitelijk geen bestaan meer had. eenigszine tegemoet te komen. Tevens w-*rd aan een aantal misstanden welke bij d° bevrachting van binnpnfchc pen veelvuldig optraden (men denke aan de kroegbevrachting") een einde gemaai»! Wil men de werking van de wet beoar deelen, dan dient de toestand in de schipperij vóór dp WPt iets nadpr te wordPn he zien Het lage vrachtenpeil was een gevob van de scherpe concurrentie veroorzaakt door een relatieve overvlopd van srbeeps' ruimte tegenover hetgeen ten vervoer per schip werd aangeboden Deze overcapaciteit van het witervervnermiddel was cpn uitvloeisel van' 1. de snelle aanbouw van nieuwe en grootere echeppn: 2. vervanging van kleine oude door groo te nieuwe vaartuigen; 3 motorisepririg van hpt vervoer, waa' door de frequentie grooter werd in verbant me' «neller vaart en nachtvaart; 4 afneming van hpt kwantum te vervo"-ren goed door dp crisis: 5 optreden van Ie steeds sterker wo dende autoconcurreutie; 6. gewijzigde tariefpolitiek van spoor- en tramwegen. De vaste lasten bij de exploitatie van een binnenschip begonnen door al deze factorej zwaarder te drukken. vooral bij nieuwe en speciaal bij nieuwe motorschepen, daar de omslagmogelijkheid ovjr het vervoer lager werd. De wet beoogt de aangeboden ladingei, zoo evenredig mogelijk over de daarvoor geschikte schepen te verdeelen, doch dat de wachttijd speciaal voor die schippers, die vroeger nog vrij geregeld konden varen, zy het tegen lage vrachten, voorziening b;-hoeft, daarop reageert deze wet niet Hier komt nog bij, dat er een groot aantal schapen dat door bepaalde omstandigheden, als minder goede toestand van bet schip, ouderdom van den schipper, gebrek aan ca paciteiten bij den schipper, goeddeels of geheel uit de vaart was, aangelokt door Ie verhoogde vrachten thans ook weer vo.»r bevrachting in aanmerking wil komen, het ieen ten nadeel.; komt van den flinken -x actieven schipper met een goed schip Wel heeft de Bevrachtingscommissie bet recht om ongeschikte schepen of schippers van het register af te voeren, doch dit recht wordt uitermate voorzichtig gehanteerd en is ten opzichte van het geheele complex vac te geringe draagwijdte. D-; wet heeft een sociale strekking, docij de therapie voor het zieke lichaamsdeel behelst zij niet. De geheele schipperij word: over een kam geschoren en bevroren Hetgeen ontbreekt ie de saneering van deze tak van bedrijf een var de wij ze, waarop de overtollige en m nderwaardige elementen kunnen worden verwijder 1 Het vrije spel der economische krachten 'c de binnenvaart was met deze saneering reeds lang bezig, doch door de werking van exogene factoren dreigden ook de goe-ir deelen verwoest te worden Dat men d'; laatste voor de ondergang wenschte te behoeden, was niet meer dan een daad van wijs beleid, doch zulks eischte een oordee' des onderscheids. De fout is nu geweest. dat men het geheele. te groote apparaat heeft genomen, flink en slap, oud en nieuw, zondpr graduatie. zonder classificatie, doch met angstvallig behoud van een deel der bestaande verhoudingen waardoor de al gemeene «trekking van de wet weder reacties heeft opgeroepen op neventerreinea Te erger is. dat men de structuurwijzigin.; in het transportwezen goeddeels negeert waardoor de kunstmatigheid der regeling wordt verhoogd Men tracht een topzwaar apparaat in evenwicht te houden dat aan alle zijden drukt en wikt Dynamische verschijnselen worden als statische behande1! en die fout wreekt zich. Schipper en verla ier komen in het gedrang doordat men on 'jelijksoortigp groothedpn met gelijke maat wil meten Als in"H-n*"»le maatregel om verder af glijden naar de ondergang door de schip perij te voorkomen in afwachting van maatregelen ter saneering heeft de wet haar taak gehad, doch nu die maatregelen uitblijven, herhaalt het spel zich, door de wet zelfs versterkt; wat de lage vrachten vóór de wet aantastten, dreigt nu door te lange wachttijd geheel vernietigd te worden, tot schade van onze welvaart. Juist in Friesland, waar op bet gebied der binnenscheepvaart zulke typische, meest historisch gegroeide verhoudingen en toestanden bestaan, komt het fatale van de/.e langdurige „algemeene greep" sterk naar voren, doordat er verschuivingen en wrijvingen tusschen de onderdeelen van het scneepvaartcomplex, die uit het verband zijn geraakt, optreden, welke reeds nu het sociafe resultaat van deze wet ten deele illusoir maken en duidelijk aantoonen dat een andere maatregel tegelijkertijd of spoedig daarna genomen had dienen te worden. In het overzicht wordt een summier overzicht gegeven van hetgeen de wet op d.? evenredige vrachtverdeeling gedurende de twintig maanden, dat zij nu in werking 's. heeft gebracht voor de verschillende categorieën schippers en voor de daarbij batrokken verladers. Het is zeer zeker een somber beeld Verkeerde de schipperij -n zoodanige behoeftige omstandigheden, dat de Regeering in 1933 ieze sociale maatregel meende te moeten treffen, de vraag doet zich thans uiteraard voor in hoeverre de schipperij daardoor in betere toestand is gekomen Het antwoord daarop is feitelijk al leen in negatieve zin te geven: de toestanJ is momenteel nog bitter slecht, doch lit nijvere deel der bevolking ware ten ondergang gedoemd geweest, indien de wettelijke maatregel niet getroffen ware. Daaraan sluit zich een tweede vraag direct aan: nu de toestand niet zoo slecht is als zij ware geweest zonder de wet, ten koste van welke offers is die minder slechte toestand verkregen? Hier dient eerst een opmerking gemaakt te worden. Het kwantum vervoer in zijn geheel, dus weg-, water- en railvervoer, is in hoeveelheid kleiner geworden door de slechte economische omstandigheden. Bovendien heeft de verschuiving in het verkeer tengevolge gehad, dat de auto zich van een groeiend deel van dit vervoer heeft meester gemaakt. Aan deze beide fata kat: de wet op de evenredige vrachtverdeeling niets veranderen zelfs heeft zij bet autovervoer op verschillende punten in de hand gewerkt en wel op tweeërlei wijze: le. op hel watervervoer werd door de vrachtver hooging minder konkurrenzfahig tegenover het steeds meer geperfectionneerde autovervoer, en 2e het watervervoer bleef vrij en volgens de wet der inertie krijgt h°l laatste daardoor een preferentieele positi' Het is in de aanvang in dit rapport ree.ls gereleveerd, dat de quin'essenee van deze wettelijke maatregel is: het bestaande he vriezen Dat moge geoorloofd rün in een statische maatschappij, doch het eceuuuuiis-;h leven is dynamisch: het watervervoer neemt af en moet zich bovendien snel kunnen aanpassen aan nieuwe eisenen, door de verkeersevolutie gesteld. Hoe langer de tegenwoordige kunstmatige toestand duurt, hoe minder weerstand en hoe minder aanpassingsvermogen het watervervoer zal overhouden om straks de inmiddels steeds grooter wordende afstand naar de vrije bedrijfsuitoefening te kunnen maken. De verladers betalen — in deze tijd. die om lagere productiekoeten roept — hoogere vracht, goedkoope retourvracht is uitgesloten, de flinke schipper en de beunhaas zija gelijkgeschakeld, vaste relaties, die jarenlang bestonden, doch die beneden de door de evenredige vrachtverdeeling gestelde norm bleven, zijn afgekapt. De plattelandsschipper is in zijn eigenhandel geknot en zijn vrachtwerk vindt bij in de wilde vaa-t met de daaraan verbonden wachttijd. HM motorechip, dat uiteraard frequent moet varen, ziet zijn aantal reizen beperkt al ie het dan tegen hooger vracht; zoo ergens dan is ten opzichte van den flinken motorechip per sprake van „evenredige verdeeling van armoede". Voegt men tenslotte aan dit allee toe, dat de wet voor een deel des lande ingevolgd het arrest van de Hooge Raad betreffen !<• de vrachtverdeeling en de Rijnvaartacte niet geldig ie, dan hebben de tegenstanders van deze wet, waaronder alle Kamers van Koop handel zich schaarden, destijds toch niets te veel beweerd. Men kan zelfs zeggen, dat zij de funeste werking van deze wet nog hebben onderschat! Deze wettelijke regeling deugt dus niet, dat staat vast en zij zal zoo spoedig moeten verdwijnen. Mits zij vervangen wordt door andere maatregelen, want de consequentie-* van intrekking van deze wet zonder meer zouden zijn, dat het watervervoer aan zijn lot wordt overgelaten en de schipperij. waarover het armbestuur zich wellicht cc nigszins ontfermen zal, zal terugvallen, mot tot het niveau van 1932. maar tot het niveau van 1935, dat veel lager ligt dan het eerste en de val zal des te erger zijn, doordat het huidig peil kunstmatig hooger gehouden is Bittere armoede, zoo niet pauperieme zal haar deel zijn Nog eens zij er op gewezen, dat de wet 3| de ,ovenredige vrachtverdeeling, zijnde een sociale maatregel, is gezien uit statisch oog punt terwijl de verschijnselen, waarmede zij te maken beeft in feite dynamisch zijn. Dmaatregel moet dus aangevuld of gesubstitueerd worden en wel zoo gauw mogelijk Wat kan er nu gedaan worden — het ,s reeds lang verzuimd — om de wet met dat karakter der materie rekening te do>n houden' Het watervervoer moet opgevangen en aangepast wordpn zoodat bM vprvoersapparaat in overppnstpmming word' gebracht m?t het bestaand en te verwachten vprvvr tp watpr d" rrrw.nl> ki'.n iv.irrfdus-doende bewaard. De in voorbereiding zijnde coördinatie in het verkeerswezen zal dan een economische verdeeling over verschillende soorten verkeersmiddelen maia brengen en doen handhaven. De aanpas «ing van het watervervoer kan intussVu-n reeds ter hand genomen worden vóó- de coördinatie, daar het vervoersapparaat te water zoo groot ie, dat van „ingroeien" van het vervoer geen sprake zal zijn. Een gedeelte van bet overzicht ie gewijd aan --- RAAD WONSERADEEL 8 Mei. Vleeschkeuringsdienst. (Zie voor de uitvoerige toelichting het nummer van Woensdag 8 Mei). De Voorz., nog eenige toelichting gevend, merkt op, dat het streven van regeering en gewest steeds is geweest te komen tot een ambtelijke kring. Daar het ambtelijk element bij de laatste voorgestelde reorganisatie-wijzigingen er niet voldoende In betrokken was, konden deze plannen toen niet tot een goed einde gebracht worden. Wilde men nu dit nieuwe plan doen slagen, dan moet men zich richten op een ambtelijke kring, zooals thans het geval is. Spr. gaat dan den ouden toestand met zijn ongemakken na 9n wijst op de voordcelen welke een eigen keuringsdienst voor Haskerland biedt. Tot nogtoe leefden de ingezetenen onder 2 verordeningen en niet onder dezelfde verhoudingen. Hieraan zal nu een einde komen. Spr. legt er tenslotte nog eens den nadruk op, dat men bij deze voorstellen rekening moest houden met de meening van Den Haag en Leeuwarden. D 9 heer Van Dijk (vrijz.) Is verbaasd een dergelijk voorstel van B. en W. te ontvangen. Spr. acht dit een beduidende verslechtering wat betreft het financieele gedeelte. De heer Lenos (c.h.) juicht dit voorstel toe. Vroeger moest men naar Hserenveen om iets aan te eeven en weer naar Joure om het te laten afstempelen. In Schoterland werd ook levend gekeurd, terwijl dat hier niet kon. De heer Hoekstra (a.r.) Is ook voor het voorstel maar is toch wat huiverig voor de financieels uitkomsten. Vroeger leverde de dienst een bate op, terwijl als nu de slacht wat inkort er een tekort zal ontstaan. Spr. vreest, dat dan de keurloonen verhoogd zullen moeten worden. De voorzitter zegt, dat men bil de beschouwing van het financiesl gedeelte er rekening mee moet houden, dat het een belasting ia die in den vorm van keurloonen geheven wordt. Daar mag eigenlijk geen bate van overblijven, want het geld wordt uitgegeven met een bepaald doel en ter delsnng van bepaalde kosten. Dat er vroeger een bate was, was elgen'ljk niet in het reine. Toen de keuringsdienst in het leven geroepen werd, werden voorstellen Ingediend die aanzienlijke uitgaven tengevolge zouden kunnen hebben, 't Was dus gewettigd een zekere reserve te vormen. Dat is ook hier gebeurd. Na de veranderde inzichten en wegens de moeilijke omstandigheden der gemeente, hebben B. en W. dat baten£ptje laten dienen om eenige kleinere tekorten te dekken. Binnen het raam der tegenwoordige Inkomsten en uitgaven achten B. en W. hun voorstel wel verantwoord. Als de gemeente den dienst binnen haar eigen grenzen kan houden, beteekent dit zeer zeker een gemeentebelang al is dat niet precies in cijfers uit te drukken. De ontvangsten zijn niet al te hoog geraamd, zoodat bij een terugloopen de ksuringsloonen niet verhoogd hoeven te worden. De heer Grondsma (h.g.s.) had verwacht dat aan dit- voorstel een vrijbank voor de plaats zou zijn verbonden. Nu is hst geld voor wat anders besteed. Voor lokalen zien wij niets uitgetrokken op de begrooting; de noodslachtploatsen blijven dus zooals ze zijn. Dit vind ik een scheeve toestand, aldus spr. De Voorz. merkt op, dat de taak van den keuringsmsester ook zal zijn de bepalingen inzake den verkoop na te leven. Weth. Dikkerboom (c.h.) meent, dat de hee Grondsma gelijk heeft. Doniawerstal is het eerst begonnen met zijn noodsiachtplaats. Wij komsn thans met een eigen keuring en moeten voetje voor voetje verder gaan. Zoo mogelijk zullen we ook aan de andere wenschen tegemoet komen. Den heer Grondsma (h.g.s.) is het niet bekend, dat er ooit een voorstel is geweest om het potje voor andere tekorten te gebruiken. Spr. is teleurgesteld dat de gelden er nu ntet meer zijn. Hoe moet 't dan met de toekomstige uitgaven? De Voorz. antwoordt, dat niet eerder tot het oprichten van een noodslachtplaats kan worden overgegaan dan wanneer exploitatie mogelijk is. De heeren moeten zich niet verheelen, dat het heel wat moeite gekost heeft om het zoover als thans te krijgen. 't Belang van een eigen keuringsdienst acht spr. wel zoo groot, dat deze stap in alle opzichten verantwoord is. —e uuer _,om_i« u-.k.j is er voorstander van eigen za.„.fcii te beu_oe*en. 't J-viuc spr. ecnter voor, dat deze uiei_t nogai duur is. _,r zullen per wee* zoon 30 siacatingen plaats neDoen; moeten daarvoor 2 mentenen in d.enrft zijn.' Ook de neer Van uijk (vrijz.) is over het financieel geüeeiLe nog niet te spreken, up de begrooting lüób was er een overscuoi van li lötiu op den dienst. We hoeven toch niet noodelous atstand te doen van deze baten.' En kunnen we niet met 1 ambtenaar toe '. De voorzitter lient de heeren in, dat men aangewezen is op de goedkeur.ng van Leeuwarden, 't Hebben van een eigen keuri.ngsd.er_t Is onverbrekelijk verbonden aan het invoeren van het ambtelijk element. 'n Gewoon keuringsambtenaar kan geen hooia van dienst zijn, daar hij de bevoegdheid mist. De heer Van Dijk (vrijz.) wil dan trachten een hulpkeurmeester voor lagere bezoldiging te vinden, 't I_ een vrij begeerlijk baantje, meent spr. De Voorz. zegt, dat gestreefd is naar redelijke en tevens lage salariesring, maar dat toegegeven is moeten worden aan de gestelde eisenen. Bovendien is het aantal afgeleverde hulpkeurmeesters nog niet zoo groot. De inspecteur heeft wijzigingen van de voorgestelde salarissen ontraden. De heer Van Dijk (vrijz.) wil In deze niet toegeven aan den drang van den inspecteur. Spr. is op dit bedrag tegen. Den heer Huitema (c.d.u.) is door verschillende vakmenschen verzekerd, dat de hulpkeurmeester zijn tijd wel noodig is. Echter ook, dat ze er wel „bij bosjea" zijn. Spr. vindt ook het salaris nogal hoog. De voorzitter: Waarom wordt er zoo van de zijde van het toezicht aangedrongen op invoeren van 't ambtelijk element? Men wil bereiken, dat men alle mogelijke overwegingen uitschakelt. Zijn zeer verantwoordelijke taak moet de ambtenaar in onafhankelijkheid uitvoeren, 'n Verband tusschen deze onafhankelijkheid en het salaris is aanwijsbaar. Meer dan elders komt hier het verantwoordelijkheidsgevoel van den ambtenaar in het geding. Spr. geeft den raad in overweging: wijzigt niet; ons doel zou anders wel eens niet bereikt kunnen worden. Met 't resultaat van onze bemoeiingen moeten we voorzichtig zijn. De heer Grondsma (h.g.s.) vermoedt, dat het fiat van inspecteur en Ged. Staten voor Haskerland wel een gunst zal zijn, daar de inspecteur op eroote centra aan wil. Spr. brengt hulde aan B. en W. voor wat zij bereikt hebben. De heer Dikkerboom (c.h.) adviseert het ijzer te smeden als het heet Is. De heer Huitema (cd.u.) stelt voor van art. 19a alleen de middenmoot te nemen en dit artikel dat eerst luidde: Het is den hulpkeurmeester in den keuringskring Joure ca. verboden: zonder toestemming van B, en W. van Haskerland eene bezoldigde nevenbetrekking te bekleeden, of eenig beroep uit te oefenen; indien de toestemming wordt verleend, geldt zij tot wederopzegging — als volgt te lezen: Het is hem verboden: a. Zonder toestemming eene bezoldigde nevenbetrekking te bekleeden, of eenig beroep uit te oefenen; Spr. is tegen cumulatie. De heer Grondsma (h.g.s.) ondersteunt dit. De voorzitter heeft eenige bedenking. Er kunnen zich omstandigheden voordoen, dat niet het belang van den persoon maar wel dat der gemeente met deze bepaling gediend is. 't Gemeentebelang kan wel eens cumulatie noodig maken. De heer Grondsma (h.g_.) wil dan het woordje bezoldigd schrappen. Het voorstel-Huitema tot verandering van art. 19a wordt aangenomen met B—s stemman. De heer Van Dijk (vrijz.) wil In art. 21 het aanvangssalaris inplaats van op flBOO. op f 1600 stellen. Weth Dik'kerboom (c.h.) ontraadt. 't Voorstel van den heer Van Dijk wordt niet ondersteund. De verordening wordt dan aangenomen met algemeens stemmen. --- Met f700 er van door. De Brusselache Wereldtentoonstelling lokt duizenden buitenlanders binnen haar poorten. Ook die 17-jiru-ige Rotterdrimsobe kantoorbediende A. v. W. zou er graag eens een kijkje nemen, maar 't geld ontbrak hem. Geen nood, met f.700.- aan zn firma toebehoorende trok hij op de Belgische grens af. De jongen was door zijn firma uitgestuurd om bij klanten voor f.700 te gaan innen. Toen hij niet terugkwam, deed men aangifte bij de politie. Men vermoedde, dat hij naar Brussel zou zijn gegaan. De marechavssee te Veghel werd gewaarschuwd en deze hield den groeten weg naar het Zuiden in het oog. Inderdaad kwam de zeventienjarige in een luxe wagen langs toeren. Hij had zich keuriig in de kleeren gesiV» ken en goede verteringen gemaakt. v.W. werd aangehouden en bij fouilleervng bleek, dat hij nrm f 500 bij zich had. F»l ondernemende jonsimenseh is inmiddels naar het Huis van Bewaring te Rotterdam overgebracht --- Berichten uit Stad en Dorp. Candidaten gemeenteraad. RAUWER», 8 Mei. Door de R.-K. Staatspartij zijn in de gemeente Rauiwerderfiem candidaat gesteld als lid van den Raad de heeren J. Terra (aftr.), H. Meier en J. Janse. --- Waterschap De Sneeker Oudvaart. RiAUWERJ), 8 Mei. Voorjaarsvergadering. Exploitatie vaarten ontvang f 23.163.63, uitgaaf f 22.653.97, voordeelig saldo f 509.66; kapitaalrekening vaarten ontvang f 250, uitgaaf f 14.508.69, nadeelig saldo f 14.258.69; exploitatie bemaling ontvang 1200.179.56, uitg. f 196.999.27, voordeelig saldo f 3180.29; kapitaalrekening bemaling ontvang f 5071.37, uitgaaf 140.90, voord, saldo f 5030.47. Algemeene onkosten ontvang f 7771.88, uiitgaaf f 6937.89, voord, saldo f 833.99. Voor werken, uitgevoerd in werkverschaffing, werd aan loon en vergoedingen uitgekeerd aan tewerkgestelden uil de gemeente Rauwerderhem f 15.250.30 en udt de gemeente Wijmhritseradeel f 863055. Het ontwerp overeenkomst inzake grenswijziging met de gemeente Sneek werd goedgekeurd Medegedeeld werd 0.a., dat vergunning was verleend aan de gemeente Sneek voor het graven en dompen van glooien en voor bet verharden van een .gedeelte van den Groenedijk (waterschapseiigendom) ten dienste van den aanleg van een weg Goëmganüeden—Groenedijk richting paviljoen Sneeker meer, welke weg wordt opengesteld voor de ingelanden van het waterschap voor het vervoeren van landbouwproducten. --- PENSIOENFONDS VOOR HET PERSONEEL IN VASTEN DIENST DER NEDERL. LANDSCHE TRAMWEG-MIJ. HEEiRENVEiEN, 9 Mei. In hotel Vernimimen werd de jaarlijksche vergadering gehouden van de deelgenooten van 't pensioenfonds der NederL Tramweg-Mij. Ze stond onder leiding van den heer W. H. Bakker, voorzitter van de Commissie van Beheer van genoemd fonds. Uit het jaarverslag Week, dat het aantal leden op 1 Jan. 1935 bedroeg 438 en het kapitaal van het fonds 12.044.262.29. Het kapitaal is over 1934 teruggeloopen met een bedrag van rond f 37.000, waarbij opgemerkt dient te worden, dat een bedrag van rond f 28.000 is terugbetaald aan eigen bijdragen van ontslagen personeel. Wat den algemeenen toestand van 't tonde betreft, is er, naar de voorzitter meedeelde, nog weinig veranderd, vergeleken bij een jaar geleden. Hij verwees dan ook naar de uitvoerige mededeelingen omtrent den toestand van het fonds, gedaan op de vorige jaarvergadering en merkte voorts o.m. op, dat het duidelijk is, dat maatregelen genomen moeten worden om aan den toestand van thans een einde te maken. De ontvangsten dalen, de k_ten nemen toe, zoodat het kapitaal van 't fonds inteert Bovendien kan niet met zekerheid worden gezegd, wanneer de bevroren toestand een einde zal nemen en weer met het 6torten van premie door de Maatschappij en de deelgenooten kan worden aangevangen. Voordat echter maatregelen genomen kunnen worden, faebzij omtrent de saneering van het fonds, dan wel omtrent liikwidatie, zal moeten worden afgewacht hoe de toestand van de Maatschappij zich ontwikkelt. Het laat zich aanzien, dat daaromtrent binnen niet te langen tijd meer bekend zal worden. Naar aanleiding van deze mededeelingen werden door verschillende deelgenooten vragen gesteld en een en ander besproken, waarbij zeer sterk ale algemeene gedachte naar voren kwam, dat het zeer onbillijk zou zijn, indien bij eaneering van het fonds het tekort alleen zon worden omgeslagen op de deelgenooten en de thans gepenskran eerden dit tekort niet mee zouden dragen. De Commissie van Beheer deelde deze meening, doch kon geen toezegging doen om dienaangaande t.z.t nadere maatregelen te nemen. Ten opzichte hiervan zullen afgewacht moeten worden de maatregelen, welke de regeering zal nemen voor de gepensionneerden van het Rijk en van de Spoorwegen. --- Verdronken. AKKRUM, 8 Mei. Hedenmiddag geraakte het vijfjarig zoontje van den heer Kuipers aan den Leeuwarder straatweg alhier in een onbewaakt oogenblik in een moddersloot langs het huis. Hoewel het ongeval direct werd opgemerkt, en geneeskundige hulp onmiddellijk aanwezig was, mocht het niet gelukken, de levensgeesten weder op te wekken. --- de haven van Harlingen. Waar in de Kamervergadering destijds werd verzocht bij bet onderzoek naar de invloed van de wet op de evenredige vrachtverdeeling in Friesland ook speciaal aandacht te schenken aan die invloed ten aanzien van de haven van Harlingen, mogen daaraan afzonderlijk enkele opmerkingen worden' gewijd. Harlingen als bavenplaata met veel overslag vormt een binnenscheepvaartcentrum en dat in een dergelijk centrum de nadeelen van een wettelijke regeling der binnenscheepvaart cumulatief werken, spreekt vanzelf. Het door de wet verstoren van bestaande verhoudingen, het vervallen van de mogelijkheid van retourladingen zijn wel twee nadeel ige factoren uit de vele hiervoren genoemd, die voor Harlingen van bijzondere ' eteekenis waren. Het -egelmatig vervoeren van kolen naar de provincie Groningen, welke schepen carton brachtpn van de provincie Groningen naar Harlingen. is een functie geweest die" aanvankelijk dreigde geheel te worden stopgezet Na veel moeite, zoowel van de zijde van t»e Bevrachtingscommiesie als van onze Kamer is in overleg met het Departement van Economische Zaken de schakel steenkool—carton zooveel mogelijk hersteld en behouden gebleven waarbij er direct op gewezen dient te worden, dat het cartonvervoer steeds meer is 'eruggeloonen De belemmering van de vrijheid van beweging in de binnenscheepvaart heeft Harlingen gemeen m»t alle havennlaatsen in den lande, doch de klachten uit Haringen hebben zich speciaal geuit tegen het verloren gaan van het cartonvervoer. waarbij de schuld werd gewornen op de R-evrarbtingscommissie. Dit laatste is te eenenmate onjuist omdat de Beyrachfingscommissfe slechte de wet on de evenredige viachtverteelinn heeft uit te voeren en zij van haar Tijde allee gedaan bepft om binnen het raam der wet aan de uit Harlingen geuite bezwa-pn zooveel mogelijk tegemoet te komen Voor zoover dit haar niet gelukt is dient men zich nie'- fpgpn Ie BevrarM''nm»cnm ->iif_ip doch tegen dp wet te rieMen Bii dit Matete mag mpp pchter een zeer belangrijk? '.ctrvr nipt uft het oog Tmmpr» "peds lang voor hc\ inwerkingtreden der '■et was ,>r feitelijk --- sprake van een cartonstrijd. Oe liners. welke op Harlingen varen ver trnwr hüna alle parten na->i Rn geland, doch de zich snel ontwikkelende motorvaart begon ten aanzien van dit vervoer steeds meer concurreerend op te treden. Het is een bekend feit, dat de moderne motorkustschepen zeer economisch zijn en veel lager bedrijfskosten hebben dan de etoomechepen. Bovendien kunnen deze motorkustvaardere lange de binnenwateren bier en daar ver landwaarts inkomen, zoodat zij bijde fabrieken voor de wal kunnen komen, terwijl zij alle mogelijke zeehavens kunnen aandoen en voorbij Lenden tot zelfs boven de bruggen de Theems kunnen opvaren. De verschepere gingen volle ladingen carton verschepen per motorechip, terwijl de kleinere partijen per lijnboot werden verveord. Dit heeft den liners aanleiding gegeven om te trachten de fabrieken te dwingen alle carton per lijnboot te verschepen, daar de liners anders geen carton meer zouden aannemen. Deze bom is echter verkeerd geeprongen, want juist nu kregen de short-seatraders de kans. De afladers lieten zich niet dwingen en de vraag naar motorschepen werd zoo groot, dat men kleine bootjes ging charteren, die carton van Delfzijl naar Engeland moesten vervoeren. Door aaneensluiting tot de N.V. Board Export kon men dit vervoer geheel regelen. Inmiddels was ook de wet, op de evenredige vrachtverdeeling in werking getreden hetgeen ongetwijfeld den liners geen voordeel bracht, daar de binnenvrachten (men denke ook aan de vrachtprijs der retourladingen) daardoor werden verhoogd, doch dit bezwaar is secundair geworden Momenteel vervoeren de motorschepen het carton voor circa 8/6 per ton en zelfs bij lagere vracht kunnen zij nog winst calculeeren. tegen welke zeevrachten, afgezien van de binnenvrachten, de liners onmogelijk kunnen concurreeren. Dat de binnenvrachten hierbij een secundaire rol spelen is ook gebleken bij het vervoer van aardappelen van Harlingen naar Londen. Hoewel de liners de vracht met 50 % verlaagden, konden zij toch niet tegen de kuetvaarders concurreeren. Dat hier op de ##strijd tusschen lijnboot en kustvaarder eenigszins uitvoerig is ingegaan, vindt zijn reden in de omstandigheid, dat de communie opinio in Harlingen de schuld van het verlies van het cartonvervoer wil wijten aan de Bevracbtingscommissie of beter gezegd aan de wet op de evenredige vrachtverdeeling Voegt men daar nog bij. dat de haven van Delfzijl, waarover dit vervoer thans loopt modern geoutilleerd is. dat de ver-1 diny van carton daar op een voor dit artikel meer geschikte wij e geschiedt dan te Harlingen en dat de auto het product op zeer goedkoope en snelle wijze brengt van de fabriek naar de nabijgelegen haven, dan is het economisch gezien, niet te verwonderen dat Harlingen zijn • roegere plaats teaanzien van dit artikel heeft verloren. --- Wegverbetering te Grouw. GROUW, 9 Mei. Door den geleidelijken aanbouw op het z.g. Oodterveld neem* ook het stratenplan in omvang toe. Werd reeds een gedeelte van den Meerweg bestraat met klinker, thans is men druk bezig het resteerende gedeelte te rioleeren en voor rijweg in orde te maken. Is het plan straks gereed, dan zullen de auto's vanaf de Oosterveldbrug over een vrij groote lengte langs de Pikmeer kunnen rijden. Ook voor de vele wandelaars is het een groote verbetering. --- De grasgroei in den Zuid-Westhoek. WARNS, 9 Mei. Met den grasgroei in den Zuid-Westhoek begint het er in de laatste dagen niet beter uit te zien Was in het laatst der vorige maand de toename van gras vrij behoorlijk te noemen, thans, nu de regen op zich laat wachten en de Noordelijke winden de weilanden geweldig doen indrogen, begint het er voor de boeren, die bun vee reeds vrij vroeg iii de weide moesten doen. als gevolg tan te weinig hooi, bed' u.kelijik uit te zien. Een K-tl regentje z-ou hier zeer welkom zijn. --- De eerste ooievaar gearriveerd. MOLKWERUM. Schreven wij den vorigen keer, dat op initiatief van „Dorpsbelang" alhier, een gelegenheid was gemaakt voor een ooievaarsnest, in het begin dezer week zagen eenige dorpsbewoners alhier in den vroegen morgen een ooievaar op het nest staan. Men is dan ook vol hoop dat de poging om hier weer ooievaars te krijgen, zooals dat vroeger het geval was, zal slagen. --- Afdeelingsvergadering. WITMARSUM 8 Mei, Hedenavond hield de bond van arbeiders in het land-, tuinbouw en zudvel'bedrijf van de afd. Witmarsum haar huishoudelijke vergadering onder Voorzitterschap van den heer H. Zijlstra. Benoemd werden tot aifgevaardigden naar de kieskring te Leeuwarden de heeren H. Zijlstra en J. Bleeker. Als afgevaardigde naar het Congres de heer H. Zijlstrra, die vrij mandaat kreeg. Het aanbod van de werkgevers in Wonseradeel kon niet worden ge acoepteerd. --- Er kunnen weer sla- en pronkboonen op contract verbouwd worden. AKKERWOUDE. Door de leden van de tuinbouwvereeniging „De vier gemeenten* is bericht van bet bestuur ontvangen, dat er dit jaar weer 250.000 kg. slaboonen (dubbele witte zonder draden) en 75.000 kg, pronkboonen op contract verbouwd kunnen worden. De prijs van de slaboonen bedraagt 6 cent per kg.; pronkboonen iA cent. Het vorig jaar bedroegen de prijzen repect. 7 en 5 cent per kg. Verder werd mededeeling gedaan, dat de veiling dit jaar niet voot de risico kan instaan. Onder deze voorwaarden zijn verschillende landbouwers niet genegen sla en pronkboonen te verbouwen. Verschil» lende leden meenen, dat er moeilijkheden met de betaling kunnen rijzen. --- De schade, die de elzenhaantjes aanrichten. AKKBRWOUDE. Nauwelijks staan de etzen in blad, of millioenen elzenhaantjea, (kleine blauwe kevertjes) komen het jonge groen vernielen. Het aantal elzenhaantjes schijnt zich ieder jaar uit te breiden. Reette omstreeks half April kropen de kevertjes langs de kale takken en stammen. Waarschijnlijk voeden de toertjes zich in dien tijd met schors. Thansl nu het eerste groen zich aan de struiken verrboont, zijn de bladeren als bezaaid met de kleine blauwe kevertjes. Als over eenige dagen de 6truiken vol i_ 't blad staan, leggen de kevertjes eieren op de bladeren, waaruit later kleine zwarte rupsen komen, die het vernielend wer_ voortzetten. Verleden jaar was de plaag reeds buiten* gewoon erg. Het lijkt er echter thans veel op, dat het dit jaar nog erger zal wordieai en er dezen zomer omstireeks JuM-Auguetua 'geen blaadje aan de elzen te vinden zal zijn. Dit was bet vorig jaar op sommige pdaaiïsea ook het geval. Alleen de nerven van de Maderl;*! hingen aan de kale takken. In 't laatst van Augustus en September Kepen er weer nieuwe blaadjes uit. Zoodat de struiken toen (als was het begdn Mei) met mooi friech groen waren getooid. Niet alleen het landechapsschoon gaat door het optreden der vraatzuchtige kevertjes te loor. maar ook het hout wordt ten zeerste in den groed belemmerd. --- Zomersproeten ver. dwijnen in korten tijd geheel door SpriltOl. Bij alle Drogisten Pot 90 et., Tube 50 et Zeep 60 et ---