Ingezonden. CONCLUSIES. In zijn Vee- en VeMkroniek wijkt de heer S. af van zn gewoonte, om daar over heel andere dingen dan vee te spreken. Helaas is die verandering geen verbetering geworden. S. bekijkt de landbouw en zn problemen nu eenmaal met zeer bijzondere ogen. Jammer genoeg zijn dat niet de ogen van den boerpnactious. Zo knipt hij uit „De Boerderij" uit het verslag van de laatste veekeuning te Leeuwarden het volgende: Weliswaar zijn in vergelijking met enkele jaren terug de epronggewrichten beter geworden, dodh een 'mindler correcte stand van het beeniwerk komt nog te dikwijls voor. In verband hierhiee kam erop worden gewezen, dat die kampioenstier van deze keuring in zn beanwenk zeer ernstige tekortkomingen vertoonde, n.l. een te geringe robuustheid, een te steile stand en te smalle spronggewricbten." En als zijn conclusie roept S. dan uit: „Dit is slechte één der vele symptomen van bouwvalligheid im het gezonde bedrijfsleven van voorheen. En deize bouwvalligheid heeft men te wijten aan een te ver doorgevoerd rationafetiech streven." Nu mag het waar zijn, dat dte heer S. heel aardig en gefleerd kan schrijven over „oeroude reservebronnen in bodem, bedrijfsvee, in volkskracht en dergelijke stapelplaatsen" en over „latente organische krachten, die in het Friese boerenleven wederom functioneel moeten worden gerangschikt, om aldus als onaantastbaar veilig te zijn gesteld" en meer van dat moois, waarvan de doorsnee Friees boer toch geen kaas beeft gegeten; het bovenstaande wordt nu tooh werkelijk wel wat al te gek! Daar wordt dus op een beoordeeling van Bert, de kampioensMer te Leeuwarden, de conclusie opgebouwd, dat de bouwvalli van ons voorheen gezonde bedrijfsleven zou zijn te wijten aan te ver doorgevoerd rationalisme. Blijkbaar .ie de heer S. niet ter keuring geweest. Zeker zijn de aanmerk ing en op Bert te zoeken im zn aahterbenen. Maar de beoardeeMmg „te geringe robuustheid" zou ik wel eens zien willen herhaald, als deze stier geplaatst werd tussen de vertegenwoordigers van zn voorvaderen, die nog niot waren gedegenereerd door te ver doorgevoelde rationalisatie. Zelfe bij de huidige verhoudingen, waarbij men heeft te rekenen met véél robuuster, sterker en solieder dieren -dan vroeger, is de robuustheid van dezen stier in de zwaarste klasse te Leeuwarden nog zeer voldoende geweest. Vam bouwvaligheiid gesproken! Alleen reeds in de rubriek vam Bert dongen v ij f eerste prijswinnaars met elkaar om de eerepalm. En zulks terwijl de keuring werd beizooht en het keuringswerk mede werd verricht door de meest deskundige veekenners uit Duitsland, Engeland, Zuid-Afrika, Frankrijk, Polen en miaschien nog wel meerdere waar men ons zwartbomite ran fokt, die eenparig waren im hun 101, dat Frieelland bezig ie de meest juiste combinatie te leveren van productiviteit en exterieur. Van robuustheid gesproken! Heeft S. b.v. Bleke's Bertus, alweer dezelfde rubriek, wel eene gezien? Om vaa de vele anderen maar te zwijgen.... üok het verdere betoog vam den heer S. ademt dte geest van een oppervlakkige, buitenstaande beoordelaar. Zo is het natuurlijk al te naïef om te spreken vam een rationalietisohe bedrijfsopvattiing, enz., die tenslotte tengevolge zou hebben een verarmde, overbelaste boerenbevolking, enz. Wat hier met rationalisme wordt bedoeld, heeft grote zegeningen voor onze landbouw in zn geheel afgeworpen en zal dat ongetwijfeld in de toekomst weer doen. Dat desondanks de boerenstand verarmt, ie niet te wijten aan deze rationalisatie, doch is er door geremd, waarbij we willen opmerken, dat deze rationalisatie daarom niet zn volle effect voor den boer heeft gehad en nimmer zal krijgen, omdat die boer zich t.o.v. enige belangrijke punten niet heeft gewapend. Met name ie dat het geval, waar het betreft te zorgen voor agrarische invloed bij de regering, met b.v. als uitvloeisel daarvan one pachten hypo-heeketeleel. De agrarische actie der laatste jaren is thans eindelijk bezig aan die wantoestand paal en perk te stellen. Wat de heer S. verder zegt van zuivelindustrie en boer, is slechts voor een deel juist. Hij stelt de zuivelindustrie naast den boer. Dit is juist voor het particuliere bedrijf en dit zou juist zijn voor zover bij de boeremfabrieken het indjistriële en handelselement het boeremelemeut zou gaan overheersen, waarvoor op sommige plaatsen, ook al tengevolge van een foutieve maatschappijbesahouwi-iig van enkele leiders noemen we slechts den Z.-H. kaasexporteur-veevoerfabrikant, tevens boerenleider Van Wijnen, gevaar kan bestaan. De leiding Onzer zuiveiifabniekem evenwel stelt zich over het algeino. il nog wel voldoende in op de ware toestand, dat die zruivelimdustrite slechte onderdeel iS van het boerenbedrijf zoals de pioniers van de coöperatieve bedrijfsvorm steeds hebben vooropgesteld. We willen hier evenwel graag aan toevoegen, dat de woorden van den heer S., mits ze zijn bedoeld als waarschuwing tegen een afzakken vam onze leidere naar een industriële gedachtensfeer, zeker op hun plaats zijn. TenSlotte spreekt S. over experimenten, dlie buiten het gezichtsveld van den boer _wuden liggen en over ordening bij onze organisatie zelf. Met experimenten zal dan zeker bedoeld zijn de door den heer Geluk op het F.N.Z.-vergadering bepleite afzetorganisatie van zuivelproducten. De heer S. stelt de zaak wel erg simplistisch. Duidelijker dan ooit blijkt uit de ontwikkeling der dingen, dat men, zoale de heer S. wil, het oorspronkelijke boerenbedrijf als eem ondeelbaar geheel moet zle.n en organiseeren. De zuiiveiiafzet ie een deel van het aloude boerenbedrijf, ook al ie dait onderdeel -door uitbreiding van afzetgebied en door het stellen van hogere eisen door den consument veel ingewikkelder en omvangrijker geworden dan voorheen. Als evenwel dte boer dit deel van zn bedrijf zou laten schieten, diam zou de logica uitwijzen en heeft de practijk dat nu reeds vaak genoeg gedaan, dat de boer dan het kimd van de rekening wordt en dat derden gaan strijken met de mogelijkheden, die er in de vertoop en verhanide-'ing van onze producten liggen, veelal niet slechte ten nadele van de directe opbrengst voor den boer, dooh evenzeer ten nadele van de toekomstige fzetpositie van het product, die tenslotte van overheersend belang is voor de veehouderij. Bovendien is er nog altijd aoiete van eem margarineproblleeim. AIS dte heer S. spreekt van experimenten buiten het gezichtsveld vam den boer, dam is alles, wat er wordt gedaan tegen die dreiging toch wel onoverzichtelijk en blijift dat hele probleem voor den boer wel zeer vaag. Daartegen hebben we ons al weer te wapenen door versterking van het strijdorgiaaia ter bevordering van onze zuivelafzet en ter bescherming van onze afzet speciaal tegen de mairgarinebelangen, waarvoor alweer slechte een hechte organisatie: boer—zuivelfabriek—zuivelverkooporganisatie noodzakelijk is. Indien mem im ons land die organisatie zou opbouwen en dam op een waar boeremfundameut, dan zou die vage bedreiging der margarine grotendeels verdwijnen. De heeir S. werke daaraan mede in tegenstelling van door het oproepen van spoken de boeren kopschuw te maken van diatgeen wat valt te doen om den pnimairen vijand van den veehouder, den margarimefalbnilkant, schaakmat te zetten. Hiervoor nu ie „ordening' nodig. Ook de heer S. wil die. Hij wil evenwel geen ordening in en door de bestaande organisatie, doch hij wil straks in een andere maatschappij het hele bedrij .dieven ordenen van af het begin tot het einde. De gedachte van de corporatieve staat, dite daarachter ligt, heeft, mits hij niet voert naar de dictatuur, die we verwerpen, zijn gnote waarden. Maar we zijin nog niet zover. En velen ©tellen zich op het standpunt, dat men in ome land nimmer zover zal komen. Zonder daarover te oordelen, stellen we vast, dat het tegenwoordig bedrijfsleven niet kan wachten op wat een minderheid in one volk thans propageert, dooh dat het a-echt heeft op die ordening, die de tegenwoordige maatschappij kan bieden. Een der vormen dier ordening, die vooral in ons boerenbedrijf al jarenlang met succes doorwerkt, is de landbouwcoöperatie. Een dier vormen is ook het door den heer Geluk gepropageerde ordenen van de afzet door te voldoen aam de enig juiste opzet van ons boerenbedrijf, het ondeelbaar stellen van productie-bewerking en afzet. Wij menen, dat dit laatste in zn grote lijmen zeer ovenzichtellijk is. De technische uitwerking immers ie toch van zoveel zaken in het moderne leven aan ons gezichtsveld onttrokken, dat men niet bij óns bedrijf de ©ie mag stellen, dat élke boer moet oordelen over ook het meest ingewikkelde technische productie- of handelsprobleem, dat ons bedrijf beroert. Indien men die eis ging stellen voor alles, waarmee die boer in aanraking komt en waarvan hij de gevolgen heeft te dragen, dam zou men öf een hogeschool moeten stichten om van onze boeren professoren te maken, öf wel mem zou alle organisatie, waaronder óók de „ordening", ook dé „ordening", zoals S. die bedoelt, moeten jaten varen cm de heer S. aal met ons van mening zijm, dat de moderne maatschappij 't absdliuut niet zal kunnen Stellen zonder organislli-e cm ordening, integendeel zal vragen, dat die ordening steeds verder zal worden doorgevoerd. Met den heer S. zijn we weer van mening, dat bij die ordening van het boerenbedrijf im zn voükomemdste vorm, waarover ook de heer Geluk sprak, de boer moet oppassen zelf de touwtjes im handen te houden door met name ervoor te zorgen, dat zn oidemende leiders zich voldoende instellen op de agrarische gedachte. --- Wat Limburg aan fokvee biedt. To Vouray in Limburg is een iokvocdag van rundvoo, varkens en schapen gehouden. De belangstelling voor d«*o twitoomsteUiiiK, waarvan wij hierboven een overzicht geven, was zeer groot. Ook autoriteiten waren hierbij aanwezig. --- „De boer moat sels de leijc ha!” G. J. RUITER. P.S. Sjoerd üt it Fean ie langzamerhand zeer goed ingeschoten geraakt op de meeste boerenproblem.em. M.i. stelt bij met name het zuivel vraagstuk zeer zuiver cm we w.lle-n nitet malatem hem daai-voor als boer onze dank te betuigen. Men heelt op dit stuk van zaken objectieve voorlichting nodig en menig groot blad kan im dezen in de leer gaan bij „Op en om de Boerderij" vam het Nieuwsblad van Friesland. Sj. zal one evenwel ten goede houden, dat we desondanks ditmaal een kleine opmerking maken. In zn laatste artikel spreekt hij van 30 cent faibriekeonkosten in een kilo boter en hij berekent daarop de exportwaarde van onze boter netto. Dat is blijkbaar een kleine vergissing. Het totaalonkoetencijfer bij onze zuivelfabrieken schommelt van 80 tot 161 cent per 100 K.G. melk, gemiddeld 106 cent. Daarbij moeten we opmerken, dat de hoge uitlopers hierbij fabrieken zijn met speciaal bedrijf, condens poeder en/of I verkoop, zodat die extra onkoeten mi-ininer ten laste komen van de boterbereiding. Als voorbeeld van eem -normale boter- en kaasfabriek, waaraam we dte koeten van de boterbereiding willen ontlenen, moeten we dus een groep bedrijven nemen, die ook in waarheid Slechts boter- en kaasfalbmeken zijm, die dus zullen behoren tot die met de laagste onkostemc-jfers. Dat cijfer zal dam nog beneden 1 cent per K.G. verwerkte melk komen te liggen. Als we nu bij zó'n bedrijf de kosten verdelen over de boter- en kaasafdeling, dan aal het blijken, dat de kosten der iboterlbereidimg veel lager sij-n dan door Sj. wordt opgegeven. Een onkos'encijfer voor deze afdeling vam een 50 a 60 cent per 100 K.G. komt ons zeer aannemelijk voor. Met Sj. aannemende een verhouding melk—.boter vam 27 op 1, wordt dat dan een onkostencijfeT per K.G. boter van Circa 15 cem-t, hetgeen de helft is van het door Sj. aangenomen bedrag. Ook wij willen alles in het werk stellen om de export tegen afbraakprijs naar Engeland en elders om te leggen op lonende afzet, daar waar dat mog mogelijk ie en met name in het eigen land, waair de margarine daarvoor mog steeds een beletsel is. Ook die zaak moet men echter zuiver stellen. Dan heeft men ook de boterbereiding 'te toefeen aan nationale waarden en dan mag men ook niet zonder meer „onkosten" bij een exportproduct gaan beschouwen als e-en post, die men bij het berekenen vam de waarde van die export in mindering kan brengen. Het gedeelte dier onkosten, dat product is van nationale grondstof cm nationale arbeid, ie nationaal als winst te beschouwen, daar men zonder die export en dus zonder die productie die grondstof en die arbéTd braak zou hebben moeten laitem liggen. Dit exportbedrijf is nationaal, dus minder veriWesgevend dan het ogenschijnlijk wel lijkt. Daar komt nog bij, diat die export correspondeert met de laatste, d.i. de voordeligste productie op de boerdterij en op de fabriek. Op die laatste K.G. boter vallen ap de fabriek haast geen extra kosten en de productie van de .laatste koeien op een norveehoudersbedrijf is al buitengewoon goedkoop. Een en ander komt ook duidelijk naar voren, als men b.v. eens de melkprijs berekemt voor meïkproduclie uit krachtvoer, dat op een momnaa/1 bedrijf wordt gegeven naast een rantsoen ruwvoiv, aangevuld met de meestal malige kortvoergilft, die tegenwoordig gewoonte is. Het krachtvoer per K.G. steUlende op b.v. 7 cent en de daardoor vertkrwgeo meïkproduclie op 3 K.G., geeft dat een melkprije van Slechts ruim 2 Cent. Een veel groter nadeel van dteoe export evenwel is, dat hij wol nationaal (kam worden gewaardeerd, doch dat de regering tegenover die natfeomale voordelen, de nadelen ten laste laat komen van de boeren. --- Zeker zullen we zuuiveiexpart in stand «loeten houden in een Hand dat steeds zal .moeten exporteren om zn noodzakelijke import te kunnen betalfen. De regering zal dan evenwel de consequentie hebben te aanvaarden, dat die export ook geheel ale nationaal belang wordt getfi-ianoieird. Doet men dit niet, dan bflijf-t de lage exportprijs niet slechte gelden voor het werkelijk geëxporteerde laatste deel der productie, dat waflke-ijk zeer goedkoop kan worden voortgebracht, doch dan wordt die prijs ook de basiswaarde voor onze hele melkproductie en daartoe wordt ons ge-hele veehioudersbedrijf in een scheve toestand geplaatst, wiaarbij de redenatie ontstaat, dat bodeniproductie, dj. het werkelijke boerenbedrijf, or-ionemd is en dat de verwerking van goedkoop ingevoeld krachtvoer lomenid is, bij aat-vaa-ding van welke redenatie one nationale ve-ehoudersbedrijif im zn gezonde vorm, d.i. aangepast aan de betreffende bodem, tem ondergang is gedoemd. Er bestaan dus bij die export grote gevaren. Die gevaren zijn niet in hoofdzaak de lage prijzen van onze exportproducten, omdat mem immiers op diezelfde lage mankt ook weer goedkope grondstoffen moet aankopen, dooh het gevaar voor onze boeren zit hem daarin, dat onze regering die export bevordert in het belang der natie, doch dat ze de kosten ervan oplegt aan de veehouderij, daarmee tevens het gevaar scheppende, dat die zg. „wereldmairklprije" wordl aangenomen als werkelijke basis voor one bedrijf, niet de uiteengezette noodlottige gevolgen vam dien. R. Nu ik tocih bezing ben, nog eem regeltje aan Aa.rdama te Booinbeingum -ter limformiatie. Hij vraagt of Landbouw en Maatschappij slechte strijdt voor hogere productie-prijs. Natuurlijk niet. Bovendien is de gehele strijd voor een betere positie, waarop deze organisatie is gefundeerd, nooit te omschrijven met een eenvoudig streven naar betere prijzen, al le dat matuui-lijk een belangrijk onderdoel, nóch zelfs met het zoeken vam enkel materieel gewin. Maar wat hier den heer Aardema aangaat, willen we opmerken, dat L. en M. wil, dat de bescherming en beschuttiiing, die door allerlei organisatie en /.amerhand 'het deel is geworden van de niet-agnarisohe werkers, een bescherming, die we niet in de nabije toekomst ziein veadiwijnem, dam ook zal wordten doorgetrokken tot de agrarische werkere. Daarvoor moet de producten-prijs zodanig zijn, dlat die werker zn rechtmatig deel van het ma'tiomalle inkomen kam ontlenen aan die prijzen. En daarnaast moet tegelijkeïtijd gezorgd worden, dlat wanverhoudingen b.v. bij de pacht verdwijnen, tengevolge waarvan de verdeling van de uitkomsten van de landbouwproductie op onrechtmatige wijze zouden worden verdeeld onder de ven bolanghebbendiem. I_. en M. ziet deze laken nuchter en wiü, erkenmemde dat im sommige dclon van one land die wai_venboud_iii_'en bestaan en zouden blijven bestaan de gepropageerdte bescherming van den agrarisdhen werker, natuurlijk ook doortrekke tot den pachter, cm zulks wel op de meest doelmatige manier door eem wet in het leven te roepen, die te hoge pachten onmogelijk zal maken, zonder evenwel daardoor het eigendomsrecht meer dan nodig aan te tasten. De weg, dlie L. en M. daarbij aanbeveelt en die o.m. ie aangegeven in het hoofdartikel van den heer Smid in het laatste no. van het blad „Landbouw en Maatschappij"', is deze, dat de regering door deskundige en onpa.rtij.dige con-n-tesiiee de pachtprijs laat vastéteKetn, daarbij bepalende, dat boven die prijs verpachting niet zal zajn. Deze wettelijke bepaling zou due te hogj pachten eenvoudig uitschakelen en voor wat bel relt de nooctoalk, die algemeen wordt gevoeld, ook bij L. en M., om te bevorderen, dat de pachter meer zekerheid krijgt om zn bedrijf lange jaren achtereen te kunnen tlijven pachten, will men een contiinuatierecht zien vastgelegd doordat men den eigenaar, die een pachter zonder grondige redenen opzegt, will straffen met b.v. een boete, overeenkomende met een vol jaar huur, 'ten bate van den verstoten huurder. Alhoewel dus L. en M. het geheel vam de landbouw, de llandlbouwende bevolking en van dat grote volksdeel, dat zich daairop fundeert, omvat en de belangen daarvan wil dienen, gezien im bet raam vam helt volksbelang 'en daarbij het paohtvrtaagstug ellechts een belangrijk onderdeel -is, terwijl dit voor den pMbtaralboad 'in wezen hét doet is, zal i bevooroordeelde lezer kunnen vaststellen, dat de grondstelling, dat de agrarische I redelijk moet worden -beloond in verbonding tot andere arbeid, meebrengt, dat ook de arbeid vam pachter en art>< wondt besahermdi, van. welke doells'o L. en M. alUe consequenties, ook die van een I. aanvaardt. Het zal goed zijn, dat men dit in andpajehtersk l tooien, om te voorkoinoii. dat on-de rli-riig gekrakeel over onderi weer de toestand zal scheppen, dat bi.i dte eerstkomende behandeling vam de pachtwet 5n de Statem-Genenaal weer omzie gemeenschaippelijik tegens*a__dere de lachende derden zulten aljn. G. J. RUTTEK- --- Gebruik goed zaaizaad! Het staat te voorzien, dat er binnenkort weer heel wat zaad aan den akker toevertrouvud zal worden. Naast een oordeelkundige bewerking en een passende bemesting is de kwaliteit van het zaad een zeer belangrijke factor. Zal men een goeden oogst kunnen verwachten, dan moeten alle drie punten de noodige aandacht vam den landbouwer hebben. Toen de kunstmest ingang begon te vinden, stond men verstald over de gunstige resultaten. In sommige gevallen was de werking zoo schitterend, dat men later meende gemaakte cuMuurfoutèh te kunnen opheffen door een weinig stikstof toe te dienen. Dit leidde er toe, dat men minder zorg aan het bewerken van den akker besteedde. Natuurlijk is dit niet goed, want de stikstof heeft men niet cadeau, terwijl het de vraag is of de bemesting in staat is om de gevolgen van een slordige grandbewerking op te heffen. Wij zijn dan ook van meening, dat aan alUe factoren, die van invloed kunnen zijn op den oogst, voldoende aandacht moet worden geschonken. Zoo het zaad, zoo de oogst lis een uitdrukking, welke men niet woordelijk opvatten mag. Maar toch is de hoedanigheid van het zaaizaad een invloedrijke factor, die men niet gemakkelijk te hoog aanslaat. In de eerste plaats moet een variëteit gekozen worden, die voor de streek of het perceel passend is. Niet genoeg kan de boer letten op de uitslagen der verschillende proefvelden. Deze proeven worden serieus genomen, kosten veel geld en moeite, terwijl de conclusies met de meeste voorzichtigheid worden vastgesteld. Het handelen in sleur is uit den booze, Men mag niet langer voortsukkelen in de klompen van grootvader en vader. Tegenwoordig bestaan er vele veredelde rassen, welke veel meer opbrengen dan de oude landraseem. En bij een doelmatige bemesting zijn die overal te verbouwen. Menigeen gebruikt steeds zaaizaad door hem zelf verbouwd. Speciaal komt dat nog voor in de zamdstreken bij den verbouw van rogge. Nu is rogge een kruisbestuiver, zoodat er steeds gevaar voor verbastering bestaat, wanneer in de nabijheid een andere variëteit verbouwd wordt. Verder wordt er nim- Mer eenige selectie uitgeoefend om het rastype te bewaren. Is het dan te verwonderen, dat m'en op die manier na enkele jaren niet meer van een ras kan spreken, want het is een allegaartje geworden. Hoe staat het met de zuiverheid van het zelfverbouwde zaad? Tegenwoordig wordt het graan gewoonlijk machinaal gedorscht en het zaad, dat verkregen wordt, i_ schoon, d.w.z. marktschoon. Doch voor zaaizaad lang niet zuiver genoeg, al rijn vele landbouwers vam een tegengestelde meening. Zij nemen het zaaizaad in de hand en als ze daarin geen groote onkruidzaden zien, zijn ze tevreden. Maar vele zaden zijn zeer klein en vallen bij een oppervlakkige beschouwing niet op. Zoo worden nog tal van onkruidzaden met het graan uitgezaaid. En is dit dan zoo erg? Zeker. Men heeft nagegaan, dlat één korenbloemzaadje in één jaar tijd meer dan twee duizend nakomelingen kan leveren. En hoeveel onkruidzaadjes zouden er in het marktschoone zaad voorkomen? Wat heeft de landbouwer een strijd te voeren tegen dat onkruid en hij weet dat die strijd moeilijk is, want onkruid vergaat niet. Daarom is het van het grootste belang, dat het zaaizaad zoo schoon mogelijk is. Doch om het zaad goed te kunnen schoonen zijn dure reinigingsmachines noodig. Het gaat niet aan, dat een boer zich die tou aanschaffen. Hier ligt een taak voor de coöperatieve aankoopvereenigingen om door middel van een trieur het eigenverbouwde zaad der leden afdoend te reinigen. Dan wordt de strijd tegen het onkruid gemakkelijker en kost dus minder geld. Want van het onkruid geldt het volgende spreekwoord: „Wat men eens uitzaait, moet men zeven jaar wieden". Nu weten we wel, dat we in stoffijne kaïniet on kalkstikstof prachtige onkruidverdelgers bezitten, doch of de onkruiden steeds nadicaad vernietigd worden, is voor one nog de vraag. Bovendien kosten die onkruidbestrijders extra tijd en geld, terwijl het graan er vast al onder geleden heeft, eer men tot dien maatregel overgaat. Het lijkt ons toe, dat het paard hier achter den wagen gespannen wordt. Voorkomen is beter dan genezen. In dit verband wijzen we er op, hoe noodig het is, als men na een graangewas wederom graan wil verbouwen, dat de grond zoo spoedig mogelijk ondiep geploegd wordt, om zoodoende aan de onkruidzaden, welke reeds op den grond gevallen zijn, een goed kiembed te verschaffen. Naast de zuiverheid moet ook op de kiemkracht gelet worden. We vertrouwen echter wel, dat deze dit jaar goed zal zijn, gezien het gunstige weer tijdens den opgsttijd. Toch raden we aan om nat Baaizaad na het dorsenen geregeld om te scheppen. Als men verschillende voorzorgsmaatregelen neemt, is het dus mogelijk om zelfverbouwd raad voor zaaizaad te bestemmen. Doch bet aankoopen van te velde en op' partij goedgekeurd zaad is meer aan te bevelen. Deze granen rijn op stam gekeurd, waarbij op vier zaken gelet wondt, n.l. le op de raszulverheid; 2e op plantenziekem, welke met het zaaizaad of plantgoed kunnen overgaan; 3e op onkruiden en vermengingen, die met het zaaizaad overgebracht kunnen worden en 4e op den stand. Vooraf heeft dte eigenaar door overlegging van een certificaat moeten bewijzen, dat hij goed zaaizaad heeft gebruikt. De rasechtheid van dergelijk zaad staat dus vast. Dat er getracht wordt verbastering te voorkomen blijkt wel, als men weet, dat bij rogge het te keuren gewas minstens 200 M. van een ander ras verwijderd moet zijn. Nu worden alleen die gewassen goedgekeurd, welke voor de verschillende rubrieken minstens een zee hebben ontvangen. Bij goedkeuring worden op het certificaat alleen de cijfers voor raszuiverheid en plantenziekten, welke bij de veldkeuring verkregen rijn, vermeld. Na de keuring te velde wordt na den oogst de partij gekeurd. Verschillende monsters worden genomen en bij de centrale monsterkeuring wordt op vele onderdeelen gelet, zooals kleur, reuk, vochtigheid, onkruiden enz. In vele gevallen stelt het R ijksproefstation voor Zaadcontröl© nog een onderzoek in naar de kiemkracht, gezondheidstoestand en zuiverheid. Als de last twijfelachtig is, is dit onderzoek zelfs verplichtend. Blijkt nu, dat het zaad niet aan de eischen, welke de N. A. K. gesteld heeft, voldoet, dan vindt afkeuring plaats. Nadat een partij goedgekeurd is, wordt iedere zak van een certificaat voorzien en daarna onder toezicht van een ambtenaar van den keuringsdienst geplombeerd. Op bet certificaat vindt men vermeld: het oogstjaar, den juister) naam van het ras, het nummer van den verbouwer, het gewicht en bij veredelde rassen de aanduiding van den nabouw. We deelden reeds mee, dat de cijfers voor raszulverheid en plantenziekten vermeld werden. Origineel zaad is direct van den kweeker afkomstig of onder diens toezicht verbouwd. Is dit goedgekeurd dan bevindt zich een oranjekleurig certificaat in den zak; bij nabouw is de eene zijde groen en de andere wit. Van origineel zaad is het aanbod gering en de prije hooger dan van andere zaden. In den regel is dit zaad echter direct na den oogst reeds uitverkocht. Nabouw is gewoonlijk wel ruim voorhanden en in 't algemeen geldt, dat hoe jonger de nabouw is, hoe beter het zaad. Onze lezers zullen uit het bovenstaande wel begrepen hebben, dat het goedgekeurde zaad niet voor denzelfden prije geleverd kan worden als het niet goedgekeurde of het ongekeurde zaaizaad. Toch is het prijsverschil niet groot. Ontsmetting van het zaaizaad mag nimmer worden nagelaten, ook al ziet de korrel er op het oog nog zoo mooi uit. Tegenwoordig belasten de saaizaadhandelaars zich daarmee ook, wat voor kleine verbouwers vooral een gemak beteekent. In den regel zijm dezen voor het ontsmetten niet te best ingericht, zoodat de handelaar, die daarvoor rnafhines gebruikt, dit beter kan doen. Het ontsmettingsmiddel wordt dan .regelmatiger over de partij verdeeld. Menigeen koopt een kleine hoeveelheid origineel of le nabouw zaaizaad, dat goedgekeurd is door den N. A. K. Dit wordt dan uitgezaaid op een perceel, dat in goeden toestand verkeert en vrij van onkruid is. Aardappel-and is daarvoor wel zeer geschikt. Bij rogge let men er tevens op, dat het niet in de nabijheid van andere roggeperceelen ligt. Op deze manier kan dan goed zaaizaad voor de geheele boerderij worden verkregen. En dan is men voor weinig geM klaar. Een volgend jaar handelt men weer in denzelfden geest Juist in dezen tijd van malaise geven we in overweging om vooral goed zaaizaad nan te schaffen. Daarvan krijgt men geen berouw. AMSO. --- Bekroonde Amerikaansche stieren. Dtezellfde modelboerd-rij nabij Washington in Amerika, waarvan wij in vorige nummers van „Op en am die Boerderij" reeds enkele koeien met record-produetie heibben afgebeeld, bezit ook een aantal prachtige stieren. We geven hieTlhij de foto's van een tweetal der beste exemplaren. Hierboven ziet men Carnatiom Matador Maeterpiece, welk die* ruim acht jaar oud ie en reeds verechillilende jaren achtereen op vijf der grootste tentoonstellingen in Amerika den eersten prije verwierf. Op de ondierste foto ia afgebeeld Sir Inka May, mede een der beste stieren van de boerderij van uitnemende .' .etamming. ---