NEDERLAND EN DE INTERNATIONALE TOESTAND Hoe staat het met onze Kolenvoorziening? Nederland kan ruim in eigen behoeften voorzien. Toch kunnen zich moeilijkheden voordoen. Nog enkele weken en het stookseizoen is weer aangebroken. Zal Nederland een voldoende hoeveelheid kolen hebben om aan de vraag naar brandstoffen te kunnen voldoen? In den wereldoorlog kwam er geleidelijk gebrek aan alles en ook aan brandstoffen. Zal er ook nu weer kolennood komen? Uit Heerlen, een der plaatsen in het Limburgsche kolengebied, wordt aan het H b 1. geschreven, dat dit nu niet meer mogelijk is, zoolang het verkeer tusschen ons mijngebied en overig Nederland ongehinderd blijft. De omstandigheden zijn sedert 1914—1918 wel grondig veranderd; wat betreft de kolenvoorziening, zeer veel verbeterd. Nederland werd feitelijk onafhankelijk van het buitenland. In 1914 was de opbrengst van onze mijnen slechts 1.928.540 ton, terwijl in 1937 geproduceerd werden 14.321.268 ton, of wel ruim zeven maal zooveel. Over 1938 was dit cijfer wel weer lager, doch het kan desnoods opgevoerd worden. Voor den oorlog voerde ons land in verhouding meer naar het buitenland uit dan nu, tot 70 % der productie per jaar. De opbrengst was evenwel nog zeer bescheiden. Het was natuurlijk voornamelijk huisbrand, want de toen werkende mijnen: Domaniale, Oranje Nassau I (1899), Willem Sophie (1902), Laura (1905), Wilhelmina (1906), O.N. II (1907) exploiteerden vooral lagen magerkolen, en de Emma, die vetkolen opleverde, bracht in 1913 nog slechts 60.000 ton op de markt. Waren in 1914 dus 7 mijnen in exploitatie, 'daarna zouden er nog vijf ontstaan, en wel: Hendrik (1916), O.N. 111 (1917), Maurits (1925), Julia (1927) en O.N. IV (1928). Was de productie in 1918 reeds opgevoerd tot 3.399.512 ton, daarna steeg ze met sprongen. Enkele jaarcijfers: 1920: 3.940.590 1935: 11.887.844 1925: 7.116.970 1936: 12.802.538 1930: 12.211.086 1937: 14.321.369 In ronde cijfers mogen wij het productievermogen van onze kolenmijnen plus de bestaande, werkende bruinkoolgroeven wel steil -n op omstreeks 15 millioen ton. Deze cijfers mogen wel geruststellend heeten. Nederland werd een kolen-exporteerend land. Naar kwantum hebben we eer teveel dan te weinig. Enorme hoeveelheden •worden ieder jaar uitgevoerd, vooral naar België, Frankrijk en Duitschland. De uitvoer in grooten stijl geschiedt sedert 1922 en heeft zich sindsdien min of meer constant ontwikkeld tot gemiddeld 6 millioen ton per jaar (1937: 6.827.690). Hiertegenover staat een invoer van ongeveer gelijke hoeveelheid, vooral uit Duitschland (pl.m. 75 %) en Engeland (pl.m. 15 %). Waarom dit heen en weer transporteeren van brandstoffen? Een kwestie van soorten niet alleen, doch ook van vrachtkosten. Duitsche kolen kunnen b.v. met minder kosten zekere deelen van ons land bereiken dan Limburgsche. Onze cokes zijn, met name in Duitschland zeer gezocht vanwege de kwaliteit.. Wanneer we verzekeren, dat Nederland buiten een Europeeschen oorlog blijvend, geen kolennood meer beleven kan, wil dit niet zeggen, dat zich geen moeilijkheden voor bepaalde behoeften kunnen voordoen. Moeilijkheden van verschillenden aard kunnen voorkomen; bij gebrek aan transportmiddelen naar de buitenlandsche markten, die zoowat de helft onzer productie opnemen, zou werkloosheid kunnen ontstaan. Kan er gebrek komen aan arbeidskrachten door algemeene mobilisatie? Minder waarschijnlijk, zegt de schrijver. Er kunnen ook financieele moeilijkheden voor bepaalde bedrijven ontstaan wegens de ontwrichting der verschillende markten. Maar voor het oogenblik mogen we tevreden zijn met de zekerheid dat, blijft Nederland buiten een Europeesch conflict, een kolennood als we tegen het einde van den vorigen grooten oorlog kenden, zich niet herhalen zal. --- GEEN STUDIE- OF ZAKENVERLOF VOOR GEMOBILISEERDEN. Aanvragen zonder meer ter zijde gelegd. Tallooze gemobiliseerden blijven zich, hetzij per telegram, brief of requeet, hetzij persoonlijk, hetzij door middel van familieleden, wenden tot het departement van Defensie met verzoeken om verlof teneinde hun studie in de burgermaatschappij voort te zetten, of wel om zich te kunnen of blijven voorbereiden voor examens, of wel om weer terug te keeren naar de fabriek, onderneming of eigen zaak, waarin zij werkzaam waren en waarin zij niet of slechts moeilijk kunnen worden gemist enz. Er wordt daarom met nadruk de aandacht op gevestigd, dat dergelijke verzoeken niet in behandeling genomen kunnen worden en zonder meer ter zijde worden gelegd, terwijl dringend verzocht wordt het zenden van telegrammen, brieven of requesten alsmede het brengen van bezoeken tot het verkrijgen van zoodanige verloven achterwege te laten, aangezien het departement van Defensie reeds met werk overbelast is. Uitsluitend in zeer b ij z o n d e r e gevallen — waaronder bijv. te verstaan: ondertrouw, huwelijk, ernstige ziekte of overlijden van naaste familieleden, bevalling van de echtgenoote en het afleggen van examens — kan voor één of voor enkele dagen buitengewoon verlof worden verleend. De betrokken militair moet zich, tot het bekomen van zoodanig buitengewoon verlof, onder overlegging van een bewijsstuk, wenden tot zijn onmiddellijken commandant. Mocht in de toekomst 'blijken, dat de omstandigheden zulke toelaten, dan zal in overweging genomen worden of, en in 'hoeverre, verloven als in den aanhef dezes bedoeld (dus studieverlof, zakenverlof enz.) kunnen worden verleend. --- Onverkoopbare tuinbouwproducten. Worden van regeeringswege geconserveerd. De groenten-aanvoeren op .de veilingen zijn op het oogenblik zeer groot. Maar de uitvoer van tuinbouwproducten, die ook in de aan den oorlog voorafgaande weken reeds lang niet alles kon verwerken, wat aangevoerd werd, staat op dit oogenblik practisch stil. Bovendien is de export gemonopoliseerd in de Groente- en Fruitcentrale, die tot nu toe alleen het exportmonopolie bezat ten aanzien van Duitschland. In de laatste week van Augustus zijn millioenen kilo's tomaten onverkocht gebleven. Naar het vakblad „De Tuinderij" verneemt, zullen groote hoeveelheden van de daarvoor in aanmerking komende groenten, welke door het practisch wegvallen van den exporthandel aan de veilingen doordraaien, van regeeringswege geconserveerd worden. --- ZUINIG AUTORIJDEN GEBODEN! Maatregelen en methoden ter vermindering van het benzineverbruik. Advies van de K.N.A.C. aan de automobilisten. Naar aanleiding van het verzoek der Regeering aan de Nederlandsche automobilisten, ter beperking van het benzineverbruik, elk niet noodzakelijk gebruik van hun wagens achterwege te laten, wijst de K.N.A.C. er op, dat ook in anderen zin de automobilist een belangrijke medewerking aan het 'bereiken van het gestelde doel kan verleenen. Immers, het brandstofverbruik voor het afleggen van een bepaalden afstand is in sterke mate afhankelijk van de wijze van rijden, terwijl voorts de "mechanische conditie en de afstelling van den motor een rol spelen. In dit verband zij direct opgemerkt, dat met de afstemming van 'e bestuurders rijmethoden op een zoo laag mogelijk verbruik in het algemeen veel meer valt te besparen dan met welke afstellingswijziging, conditieverbetering of andere kunstgreep aan den motor dan ook — tenzij deze laatste in een hier buiten beschouwing te laten toestand van volkomen verwaarloozing of ontreiniginj* zou verkeeren. Zulks in aanmerking genomen, zal men er goed aan doen, binnen het kader van een systematisch streven naar de grootst mogelijke bedrijfseconomie, welke met een doeltreffend gebruik van een snelvervoermiddel nog vereenigbaar is, in de eerste plaats zijn aandacht te wijden aan de volgende punten van motorbehandeling en rijtactiek. a. Vermijden van hooge snelheden (liefst niet boven de 80 K.M. en zeker niet boven de 100 K.M. per uur). b. Gelijkmatig, soepel rijden, zonder felle aocelleratie en bruuske vertraging; c. De lage versnellingen matig gebruiken; d. Den motor niet onnoodig stationnair laten loopen; e. De choke (of andere hulp-inrichting voor het koud starten) zoo weinig mogelijk gebruiken. --- EEN EEUW SPOORWEGEN. Spoorwegtentoonstelling „De trein 1839—1939” heden geopend. (Van onzen eigen verslaggever). Heden, Vrijdag, is te Amsterdam een uiterst bezienswaardige tentoonstelling geopend, welke, voor zoover het nog noodig mocht zijn, nog weer eens op verrassende •wijze laat zien welk een groote vlucht de techniek in de vorige en in deze eeuw heeft genomen — een tentoonstelling tevens, waarbij iedereen geïnteresseerd móét zijn. Immers, ieder onzer kan zich zijn bestaan eenvoudig niet indenken zonder het bestaan van de Spoorwegen, die ons onder het devies „vlug, veilig, voordeelig", zoozeer dienen en ons helpen om ons gemakkelijk en snel te verplaatsen. Het is de tentoonstelling „De trein 1839— 1939", welke wij hier bedoelen en die wij, na haar zelf ter gelegenheid van een persbezoek bezichtigd te hebben, van harte kunnen aanbevelen aan een ieder, die zich op de hoogte wil stellen van hetgeen door de Nederlandsche Spoorwegen in de eeuw van haar bestaan bereikt en tot stand gebracht is. Wat ons onmiddellijk opviel, is, dat deze tentoonstelling zich kenmerkt, behalve door een grootschen opzet, ook door een uiterst overzichtelijke inrichting en opstelling der voorwerpen. Architect Mart. Stam heeft alle middelen der moderne techniek, architectuur en publiciteit benut om „De trein 1839—1939" niet alleen tot een „statische" tentoonstelling, maar ook tot een „dynamische" uitbeelding van honderd jaar treingeschiedenis te maken en zoo is het geheel als het ware een groot leerboek, dat in aanschouwelijkheid en suggestieve betoogen zijn weerga niet bezit. De tentoonstelling is ondergebracht op het terrein van het voormalig Paleis voor Volksvlijt, deels in een ruim 3000M2 groote hal, deels op het ruime buitenterrein. Al het tentoongestelde — voor zoover niet direct uit het bedrijf der N.S. afkomstig of van een zeer technisch karakter — is door 160 Amsterdamsche jonge werkloozen opgebouwd en ingericht, in bijna één jaar tijds, waarvoor de gemeente een crediet van f 125.000 beschikbaar stelde. Wie het keurige werk, dat deze jonge menschen hebben afgeleverd, beschouwt, zal gaarne de woorden onderstrepen, welke een der hoofdstedelijke wethouders bij ons bezoek uitte: Zet een trein maar op het goede spoor en hij rijdt. Kwam niet een der jongelui met een onberispelijke zelf vervaardigde groote beeldstatistiek den organisatoren der tentoonstelling verrassen, welke hij op eigen initiatief en naar eigen ontwerp — geïnspireerd door de suggestieve maquettes van aren. Stam — vervaardigd had? Zooiets stemt tot voldoening en vreugde. Op het buitenterrein bevindt zich materieel, oud en modern, van de N.S., dat het publiek vrij kan bezichtigen en gedeeltenlijk zelf bedienen. Om het terrein is op de oude spoorbreedte van 2 meter een baan aangelegd voor een treintje, dat geheel gelijkt op dat, hetwelk de eerste verbinding tusschen Amsterdam en Haarlem tot stand bracht. De geheele trein is gebouwd in de Centrale Werkplaatsen van de Ned. Spoorwegen te Zwolle. Behalve uit een locomotief („De Arend") met tender, bestaat de trein uit één overdekte en twee niet overdekte houten personenwagens. Het publiek kan voor een klein bedrag een rondrit maken in den trein, waarvan het personeel gekleed is in de uniform van 1839. Het station „De Eenhonderd Roe" is natuurgetrouw van oude gravures gecopiëerd in al de stijlloosheid van het naklassicistische tijdperk. Ook overigens is --- de geschiedenis niet vergeten. Feitelijk is de geheele tentoonstelling één groot brok geschiedenis, ontwikkelingsgeschiedenis dan, welke haar bekroning vindt in onzen hedendaagschen tijd, waarin de spoorwegen zich in zoo velerlei opzicht vernieuwen. Er is een aparte afdeeling, welke het vervoer vóór 1839 afbeeldt. Primitieve booten, wielvormen, draagstoelen, een toeslede, een koets, een sjees, een karos met statiebok afkomstig van het kasteel Enghuizen te Hummelo, enz. sluiten aan bij groote afbeeldingen van in onze oogen voorhistorische „stoom wagens". De diligence-diensten van 1839 zijn in kaart gebracht, maar voor Friesland heeft men blijkbaar er niet één kunnen vinden. Eén Friesche Volksalmanak uit die jaren echter en men had alle Friesche diligences bij elkaar gehad. Overigens is der vermelding waard, dat een tocht van Amsterdam naar Groningen met zoon reisgelegêheid 30 uur duurde. Het moderne spoor doet er 145 minuten over! Via de railtypen komen we bij de treinen locomotieftypen, welke van 1839 af een stijgende ontwikkeling laten zien, zoowel wat betreft het technische gedeelte als de inrichting en het uiterlijk. Gelijken tred hiermede houdt de uitbreiding van het spoorwegnet, dat in 1895 hier te lande nog slechts een lengte van 153 K.M. had. Afbeeldingen van de eerste spoorbruggen-in-aanbouw vervolmaken het beeld, dat men van den groei van onze Spoorwegen in dien tijd krijgt Dat dit beeld onze moderne oogen niet altijd kan bevredigen, blijkt b.v. uit de tentoongestelde z.g. open remstoel, welke nog tot 1910 op de goederentreinen in gebruik was. De begeleider, hoe goed ook gekleed, kwam, vooral 's winters, na een reis door half Nederland op een dergelijke „stoel" half bevroren aan. Gelukkig is ook dit nu al lang weer geschiedenis. In de afdeeling „De ijzeren weg van vandaag" wordt de aandacht gevestigd op bet moderne karakter van het spoorwegbedrijf. Hier zwaait Technica haar scepter en vol bewondering aanschouwen wij wat haar tooverstaf vermag: een voorproefje van hetgeen ons in de expositie van het moderne spoorwegmaterieel wacht. Wissels en seinen, groot en klein, schematische maquettes van railsstelsels met kleine rijdende treinen, kruisingen, brug, station, aftakking, overweg met flikkerlicht, een rangeerheuvel, welke laat zien, hoe men het groote aantal wagens van een goederentrein rangeert, alles automatisch en verwonderlijk feilloos werkend, in onberispelijke uitvoering, het gelijkt op speelgoed vau het jaar 2000, waarnaar nu de groote menschen geboeid en met verbazing kijken. De „zelfwerkzaamheid" van het publiek speelt bij deze tentoonstelling een groote rol. Vele toestellen of apparaten mogen de bezoekers zelf bedienen en dat geeft soms een heele sensatie. Hebt u wel eens een koppeling van electrische treinen tot stand gebracht? Op zijn hoogst, misschien bij het speelgoedtreintje van uw zoon. Maar in de afdeeling van het moderne materieel moogt ge het zelf doen. Daar staan ook een machinistenhuis van een D-trein en de stuurstand van een elec- trischen trein met alle knoppen, handles en apparaten opgesteld, benevens de locomotor van een Dieseltrein. Voorts kan men een inzicht krijgen van de wijze, waarop het remsysteem functionneert; noodrem, hand- rem en remkraan, alle zijn door een model op ware grootte vertegenwoordigd. In deze afdeeling vallen op de ook op ver- schillende plaatsen elders in de hal opge- stelde miniatuur-Jlocomotiefmodellen, ver- schillend in grootte, maar alle van eenzelf- de keurige en uiterst preciese makelij. Er is één glanzende „jumbo" bij, waaraan een machine-bankwerker bijna 4000 uren van zijn vrijen tijd heeft besteed! Andere sprekende staaltjes van huisvlijt zijn de bij den uitgang der hal opgestelde modellen van Dieseltreinen, 50 in getal, welke door particulieren vervaardigd en ingezonden zijn bij een wedstrijd, uitgeschreven door de Ned. Spoorwegen. Letterlijk niets is op deze tentoonstelling vergeten en de objectiviteit is zelfs zoover doorgevoerd, dat bij de gegevens over de organisatie van het spoorwegpersoneel in de verschillende bonden een geheele documentatie betreffende de staking van 1903 is opgenomen; een zeldzame collectie pamfletten, brochures en schotschriften, deels met namen, die in de Nederlandsche vakbeweging een zeer bekenden klank gekregen hebben. Een suggestieve statistiek van de samenstelling van het personeelcorps mocht in deze afdeeling niet ontbreken. Minutenlang hebben de journalisten verwijld bij de groote maquette van het emplacement Zwolle. De op de minuut geregelde treinenloop wordt hier gedemonstreerd en het was voor allen een verrassing te zien met welk een accuratesse de spoorwegen voor een goed functionneeren van den dienst op de emplacementen zorgen. In de laatste afdeeling worden de spoorlijnen met de aansluitende tram- en buslijnen aangegeven, alsmede de belasting det verschillende trajecten. Zoowel het personen als het goederenverkeer worden in sprekende voorstellingen behandeld, welke behalve artistiek verzorgd ook uiterst leerzaam zijn. Foto's en cijfers geven een duidelijk inzicht in de moeilijkheden, die de spoorwegen te overwinnen hebben bij massavervoer. op hoogtijdagen. Munt de binnenafdeeling uit door frischheid van kleur — rood, grijs, blauw en wit overheerschen hier — op het buiten-terrein zorgt de natuur voor een aangename entourage. Ruim 4000 dahlia's vormen een kleurige, feestelijke noot, terwijl ook gazons en beplantingen het verblijf in dit geïmproviseerde park tot een onverdeeld genoegen maken. Van de natuur naar de techniek is een heel sprong, maar hier raken beide elkaar en zoo stappen van de dahlia's op een perron van 120 M. lengte, ter weerszijden waarvan modern treinmaterieel is opgesteld. Het zijn een electrische driewagentrein, een Diesel-mechanisch motorrijtuig en een moderne D-trein. Wie, als wij, zoon prachtig Pullmann-rijtuig bezichtigd heeft, voelt onwillekeurig het verlangen bij zich opkomen om met zoon zware Jumbo er voor naar verre landen gebracht te worden, heerlijk veerend in de kussens, als een kind uitkijkend naar het snel wisselende schilderij binnen de lijst van het breede raam.... Maar de trein blijft staan, waar hij staat en daarom stappen we naar het witte seinhuis, in normale omstandigheden voor het publiek verboden terrein. Nu mogen we, onder leiding van het technisch personeel, zelf wissels, seinen en spoorboomen bedienen, waarbij zich bij groote menschen een wonderlijke reeds lang doodgewaande lust tot het omgaan met speelgoed openbaart. Het is ook zoo buitengewoon boeiend dit alles: een paar knopjes, een druk er op en een heel mechanisme zet zich in beweging. Het behoeft wel geen betoog, dat in dit seinhuis het nieuwste van het nieuwste aanwezig is. Zoo spreekt deze tentoonstelling niet alleen van de geschiedenis, maar ook van de toekomst, waarin voor de Spoorwegen ongetwijfeld nog vele perspectieven verborgen liggen. Wie zich daarvan wil overtuigen, verzuime niet een bezoek te brengen aan hei Frederiksplein. Dit is tevens de juiste wa^.r" deering van het werk der organisatoren, die niet bij de pakken zijn gaan neerzitten toen oorlogswolken den hemel verduisterden» maar gezegd hebben: de tentoonstelling gaat door, het leven moet voortgang yinden, de trein zal rijden. Zij hebben hiermede een voorbeeld gegeven, dat wijalle"» die in fatalistische berusting alle initiatie sceptisch afwimpelen, van harte aanbev * len. Eu „De trein 1839—1939" wenschen *-* gaarne een voorspoedige reisl De Spoorwegtentoonstelling .De Trein 1839-1939" is te Amsterdam officieel geopend. Een kiikie oo hei terrein. --- DE WERKZAAMHEDEN AAN DE WIRDUMERPOORTSBRUG. De werkzaamheden aan de Wirdumerpoortsbrug zijn begonnen. Achter de opgerichte schuttingen is men bezig met de afbraak, die noodig is om ook de toegangsweg naar het Zuiden te doen deelen in de verbeteringen, waarvan het Noorden en het Oosten reeds profiteeren. --- OPROEP AAN BOEREN EN TUINDERS. De drie centrale landbouworganisaties — de Chr. Boeren- en Tumdersbond in Nederland, de Kaüh. Nederl. Boeren- en Tuindersbond en het Kon. Ned. Landbouweomité — hebben een oproep aan de boeren en tuinders gericht, waaraan het volgende ontleend is: De in Europa ingetreden oorlogstoestand zal ook voor den vaderlandschen land- en tuinbouw een sterke toeneming beteekenen der reeds zoo groote moeilijkheden. Deze moeilijkheden zijn vooral van drieërlei aard: 1. Wij zullen zooveel mogelijk moeten voortbrengen, terwijl het mogelijk is, dat er gebrek zal zijn aan wat wij voor een zoo groot mogelijke productie noodig hebben. 2. De regeering zal nog meer dan in de afgeloopen jaren moeten regelen, wat nog grooter verlies van bedrijfevrijheid zal meebrengen. 3. Deze welhaast bovenmenschelijke taak zal door mensehen, feilbare menschen, moeten worden volbracht met de kans op het maken van fouten. Nederlandsche boeren en tuinders vertrouwt, benut en steunt uw organisaties, want zij zijn in dezen tijd meer onmisbaar dan ooit. De Nederlandsche boeren en tuinders kunnen hun taak aan. Onze Koningin en onze regeering kunnen op onze organisaties, ja wij' durven zonder eenig voorbehoud zeggen, op onzen geheelen boeren- en tuindersstand rekenen bij hun pogingen in den opgestoken internationalen orkaan ons schip van staat te klaren en te behouden. Wij weten, dat voor tijden van vrede en voor tijden van oorlog geldt het oude psalmwoord: de Heer regeert. In dat besef vinden wij de kracht voort te gaan met het vaste voornemen onder alle omstandigheden onzen plicht te doen. --- NEDERLANDSCHE VLUCHTELINGEN NAAR AMERIKA. Slechte vaderlanders. Een Amsterdamsche lezer lucht in de ingezonden stukken-rubriek van het Hdb 1. zijn verontwaardiging over gevallen, welke hem bekend zijn, waarbij welgestelde Nederlanders plotseling in deze benarde tijdsomstandigheden naar Amerika zijn gevlucht o.a. per „Statendam". Inz. acht het een schande, dat zulke personen, in hun angst om lijfebehoud en om te ontkomen aan de zonder twijfel in de toekomst zwaardere belastingen, met de Noorderzon verdwijnen. Gemobiliseerden, die zouden trachten te ontkomen aan hun militaire verplichtingen ontgaan hun gerechte straf niet, in oorlogvoerende landen worden ze eenvoudig tegen de muur gezet en neergeschoten; maar kunnen dergelijke z. i. weerzinwekkende personen later over een paar jaar maar rustig bij ons terugkomen? Terugkomen willen ze zeker toch, maar laat de regeering hen dan niet toelaten tenzij zij 50 pet. van hun vermogen aan de Staat afstaan en over de afwezige tijd tevens nog het tienvoud van hun inkomstenbelasting betalen. Of ware het wellicht niet nog beter een wet uit te vaardigen, waarbij deze individuen van hun Nederlanderschap vervallen worden verklaard, zulks te rekenen voor gevallen vanaf 1 Augustus j.L? --- INGEZONDEN. DOE EEN DAAD. Morgen wordt de welhaast traditioneele Speldjesdag van de Vereen, tot Bevordering der Gezondheid in de Grafische Vakken gehouden te Heerenveen en Omstreken. Deze Vereen, beoogt aan zwakke en zieke typografen en drukkers een sanatoriumverpleging te verschaffen; de huizen, die zij zelf exploiteert, staan open voor alle gezindten. Laat ons allen, nu buiten onze grenzen de dood opnieuw zijn afschuwelijke oogst binnenhaalt, alle krachten inspannen om den gevreesden vijand binnen onze grenzen, de T.8.C., te bestrijden. Doe dus morgen een daad! Koopt een bloempje voor dit goede doel! HET BESTUUR AFD. HEERENVEEN. --- HET LEGER ALS VLEESCHCONSUMENT. Ongeveer duizend runderen per week. Nu het leger is gemobiliseerd, is het aantal dagelijksche vleeschconsumenten natuurlijk aanmerkelijk gestegen. Per week con-9umeeren leger en vloot thans ongeveer 1000 koeien. Te Rotterdam zijn vorige week 1300 dieren vanwege de intendance geslacht. Het opkoopen geschiedt door de Veehouderijcentrale en met kennis van zaken, zoodat geen overdreven prijzen worden besteed. --- PRIJZEN VAN AUGUSTUS MOETEN GEHANDHAAFD BLIJVEN. Tegen opdrijving. Den minister van Economische Zaken hebben ernstige berichten bereikt van verhoogingen van prijzen niettegenstaande het feit, dat tegen prijsverhoogingen in het algemeen met nadruk 'gewaarschuwd is. De minister vestigt naar aanleiding hiervan er de aandacht op, dat iedere verhooging van prijzen boven het peil, dat voor de betreffende artikelen gold in de maand Aug. 1939, tenzij deze door een aantoonbare verhooging van den kostprijs gemotiveerd is, wordt beschouwd als prijsopdrijving en derhalve verboden is. Bij overtreding zal de politie proces-verbaal opmaken, terwijl de betreffende goederen ia beslag zullen worden genomen. Hun, die reeds te hooge offertes hebben gedaan, wordt in hun eigen belang de dringende raad gegeven deze offertes alsnog te herzien. Aan afnemers wordt verzocht prijsverhoogingen hunner leveranciers terstond schriftelijk kenbaar te maken aan het ministerie van Economische Zaken, Bezuidenhout 30, --- Gemengd Nieuws. De zomersche Augustusmaand De voorspelling: een te warme Zomer is uitgekomne. Hoewel de eerste Augustusdagen dit jaar niet veel mooi's brachten — 't was vrij koel en er viel hier en daar nog al wat regen — is het later in de maand echt zomer geworden, met het gevolg ,dat de maand over 't geheel genomen als droog en warm kan worden aangeduid. Het Hb 1. geeft de volgende bijzonderheden. In de tweede helft was het aantal „zomersche" dagen (maximum boven 25 gr.) bijzonder groot: het bedroeg 11, terwijl een gemiddelde Augustusmaand er in totaal slechts 4 heeft! Toch is het deze maand niet overdreven warm geworden: te De Bilt is de grens van 30 gr. C. (is 86 gr. F.) niet gepasseerd. Het was bruikbaar fraai zomerweer. Wij hadden dit in hoofdzaak te danken aan de wekenlange aanwezigheid van een hoogen luchtdruk ten Noorden van ons of heel dicht in onze omgeving. Dit laatste gaf het weer in het slot van dezen zomer nog een bijzondere charme door zijn opvallend rustig karakter. De zonneschijn was in de regenachtige eerste dekade te gering, daarna was er veel zon, zoodat te De Bilt 211 uren werden genoteerd (normaal 186), te Amsterdam zelfs 229 (normaal 195). Na 1933 hadden wij niet zoon zonnigen Augustus gehad! Het blad herinnert er vervolgens aan, dat Juni over 't geheel 1.5 gr. te warm is geweest; Juli was juist normaal; Aug. 1.2 gr. te warm; gemiddeld: 0.9 gr. te warm. De voorspelling van een te warmen zomer ie dus uitgekomen. Verder is de zomer te droog geweest. Juni en Augustus hadden een te kort aan regen, Juli was te nat. Waarschijnlijk bedroeg de regenval van het heele seizoen ongeveer 75 % van de normale hoeveelheid. Men kan — wat den regenval betreft — dit zomerseizoen het best beschouwen als een tijdvak van droogte, dat door vier weken nat weer onderbroken is. --- Vrijlating Nederlandsche krijgsgevangenen in Spanje. Op de vragen van den heer De Visser betreffende het bevorderen van de vrijlating van Nederlandsche krijgsgevangenen in Spanje heeft de minister van Buitenlandsche Zaken geantwoord, dat het de regeering bekend is, dat de Spaansche regeering zich onlangs bereid heeft verklaard een aantal Amerikaansche en Fransche krijgsgevangenen vrij te laten. Ook van Nederlandsche zijde zullen onverwijld wederom bij de Spaansche regeering stappen worden gedaan om de vrijlating van de krijgsgevangenen van Nederlandsche herkomst te bevorderen. --- Naasting Noord-Friesche Locaalspoorweg. Volgens de memorie van antwoord inzake het wetsontwerp tot bekrachtiging van een overeenkomst betreffende den naastingsprijs van den Noord-Frieschen Locaalspoorweg achten de ministers van Waterstaat en van Financiën het in allen gevalle bezwaarlijk het denkbeeld van eenige geheel onverplichte tegemoetkoming in overweging te nemen, zoolang Ged. Staten blijven bij hun per deurwaardersexploit het eerst kenbaar gemaakte houding, die in het uiterste geval nog steeds tot een rechtsvordering blijkt te kunnen leiden. De ministers oordcelen ten aanzien van deze eigenlijk buiten het wetsontwerp staande zaak een afwachtende houding voorshands geraden. --- De arbeid van fabrieksmeisjes. Antwoord van den Minister. Op de vragen van den heer Woudenberg betreffende de verhoudingen, waaronder fabrieksmeisjes in sommige streken des landa moeten arbeiden, heeft de minister van sociale zaken o.a. geantwoord, dat verschillen* de meisjes werkzaam zijn in fabrieken, welke ver van haar woning gelegen zijn. Dit houdt verband met het feit, dat niet steeds daar, waar veel vraag naar vrouwelijke arbeidskrachten is, aan die vraag voldaan kan worden, terwijl elders door meisjes weinig werkgelegenheid bestaat. Menig werkgever gaat er eigener beweging toe over om de meisjes, die van veral moeten komen, per autobus te vervoeren. Ook de arbeidsinspectie dringt bij de fabrikanten telkens op vervoer van die meisjes per autobus aan. Bij het verleenen van overwerkvergunning worden veelal degenen, die veraf wonen, van de vergunning uitgezonderd. Aan de arbeidsinspectie was reeds eerder opdracht gegeven zich van de moreele toestanden in fabrieken op de hoogte te houden. De minister zal er gaarne toe bijdragenj dat deze dienst ter zake diligent blijft. --- Arrestatie van valschen munter De recherche heeft te Utrecht zekeren R. gearresteerd, die in zijn woning valsche guldens fabriceerde en deze dan in circulatie bracht. Reeds spoedig nadat de eerste valsche guldens „aan het rollen" waren gegaan, kwamen er bij de politie klachten binnen. De guldens bleken zeer slecht te zijn nagemaakt. Toch zijn tal van winkeliers de dupe geworden, want er waren natuurlijk verscheidene menschen, die de valsche guldens ontvingen en uitgaven, zonder dat de valschheid ontdekt was. Ook R.'s vrouw heeft de valsche guldens uitgegeven. Het betreft hier een jong echtpaar, dat vrij zeker uit armoede gehandeld heeft. Gedurende den betrekkelijk korten tijd, dat de jonge menschen getrouwd waren, bleek, dat het zeer bescheiden inkomen dat de man als vertegenwoordiger genoot, lang niet voldoende was om samen van te leven. Het geld werd vervaardigd in de woning van R. De wijze waarop dit geschiedde, was zeer primitief, maar desalniettemin geraffineerd. --- Mr. J.A. de Wilde weer Tweede Kamer-lid. Volgens De Stand, is aan de heeren dr. H. Colijn, dr. J. J. C. v. Dijk en mr. J. A. de Wilde de vraag gesteld, of zij wenschen terug te keeren in de Tweede Kamer. In geval zij deze vraag bevestigend beantwoordden, zou er voor hen plaats worden gemaakt. Dr. Colijn heeft de vraag ontkennend beantwoord. Hij wilde wel zitting nemen in de Eerste Kamer, waartoe hem inmiddels ook de gelegenheid was geboden. Dr. Van Dijk heeft medegedeeld, dat hij, althans voor de loopende parlementaire periode, zich niet weer voor een lidmaatschap van de Tweede Kamer wenscht beschikbaar te stellen. Mr. De Wilde heeft te kennnen gegeven, dat hij een benoeming tot Kamerlid zou aanvaarden. De heer H. Botterweg heeft nu, teneinde den terugkeer van den heer De Wilde in de Kamer mogelijk te maken, voor het Kamerlidmaatschap bedankt. Dr. Colijn en mr. De Wilde zijn weder opgetreden, resp. als eerste en tweede voorzitter van het Cenhaal Comité van A.R.-kiesvereenigingen. --- Het dagelijksch leven te Berlijn. Over den dagelijkschen gang van zaken in de Duitsche hoofdstad deelt de Berlijnsche corr. van het Hbl. o;m. het volgende mee: De stemming in Berlijn is ongewijzigd. Theaters en bioscopen zetten hun voorstellingen voort. Zoodra zooveel plaatsen zijn verkocht als er voor bezoekers ruimte is in de schuilkelders van het gebouw, wordt het bordje uitverkocht opgehangen. Het autoverkeer in de stad is nu voor 80% militair. Verreweg de meeste particuliere auto's, voorzoover ze niet gerequireerd zijn, rusten in de garages. De dikke duisternis op straat, die het verkeer werkelijk gevaarlijk maakt (straatverlichting met getemperd blauw licht als 1914—1918 bestaat niet meer) houdt de meeste bewoners des avonds in de woningen vast. Het bezoek der restaurants is sterk ingekrompen. De politie vervolgt met groote gestrengheid die bewoners, die hun womne<»n nog niet volkomen naar buiten afgesloten hadden. In allerijl wordt overal nog zand aangedragen om de keldervensters van de schuilkelders te beschutten. Met groote gestrengheid wordt de distributie der levensmiddelen gecontroleerd. Voor de huisvrouwen, die urenlang in de files moeten staan, zijn zware tijden aangebroken. Men verdenkt er onpatriottische elementen van, dat zij bv. vleesch koopen, dat zij in normale tijden niet of haast niet pleegden te gebruiken om het aan hen, die geen tijd hebben zich in de files op te stellen met winst te verkoopen. De voornaamste voedingsmiddelen zijn voor een zeer lange periode in overvloed voorradig. De distributie is echter moeilijk, daar veelal het mal teriaal om ze naar de steden te brengen voor de weermacht noodig is. ---