Tuinbouw Verzamel kompost! vele liefhebbers zijn gewend hun tuin in het voorjaar niet kunstmest te bestrooien. Oordeelkundig uitgevoerd kan hiermee veel worden bereikt en is deze manier van mesten weinig omslachtig. Nu de oorlog is uitgebroken, kan de aanvoer van de noodige grondstoffen voor hulpmeetbereiding wel eens in gevaar komen en heeft de Regeenng het noodig geoordeeld een inventaris op te maken van de aanwezige voorraden. Nog levendig 6taat ons voor den geest de toestand in dit opzicht in de jaren 1914—1918 en daarna, waarbij groot gebrek aan kunstmest zich deed gevoelen. En al is de fabricatie van deze voor land- en tuinbouw zoo nuttige stoffen er sedert genoemde periode op vooruit gegaan, geheel onafhankelijk van het buitenland zijn we in Nederland in dezen niet. We weten wat dat wil zeggen, vooral wanneer de oorlog eens lang mocht duren. Ons betoog komt in het kort hierop neer? --- Weest ïuinig met mest. En dit geldt voor alle bezitters van tuinen, due ook voor hen die geen dieren bezitten en dus geen mest, welke ook, kunnen verzamelen. Want in eiken tuin is een mestbron aanwezig. Reede eerder wezen we er op dat het nu zaak is al het verteerbare afval op een hoop te brengen, als er maar geen lastige wortelstokken in voorkomen, waarmee lastig onkruid door den tuin wordt verspreid. Nu er overal groenten worden gerooid en paden en bedden worden geeuiverd van Onkruid, dient dit afval zuinig bewaard. Bijv. op een plek in den schaduw, ergens achter struikgewas, waar het niet direct in het zicht ligt, daar werpt men het op een hoop. Wie daarvoor in zijn tuin geen goede plaats heeft, kan een kuil graven, b.v. vierkant of langwerpig en niet zóó diep dat er grondwater in komt te staan, om hierin al het bedoelde afval in te brengen. Vaak zagen we zoon gelegenheid gedekt met een deksel, zoodat niete het gezicht bederft en de insecten op een afstand blijven. Ook behoeft men voor kwalijk riekende gassen niet bevreesd te zijn, wanneer men de hoop met een dun laagje aarde dekt, telkens wanneer afval is opgebracht. Ook boombladeren kunnen op zoon hoop gebracht, hoewel het ook aanbeveling verdient deze apart fe verzamelen. Vooral eiken- en beukenblad vergaat niet zoo vlug als de hierboven genoemde afval en bevatten bovendien looizuur. Vooral als men dit afval zóó bewaart, dat de hoop eens kan worden doorgewerkt, zal men er zich over verwonderen, hoe dit alles gemakkelijk verteert tot donkergekleurde compost, vooral wanneer de vorst er zn invloed op kan uitoefenen. Wanneer in het voorjaar de tijd van mesten en spitten aankomt, heeft men in deze specie --- een prachtig mestmateriaal. hetwelk op alle gronden van groot nut is. Sommige liefhebbers hebben de gewoonte, de inhoud van de beerput er door been te mengen, waardoor de voedende waarde er niet minder op zal worden. Kan men er, laagsgewijs de mest van kippen, duiven of konijnen door werken, de 6 te beter. Maar ook van deze compost alleen moet de voedende waarde niet onderschat worden. En bij kunstmest heeft deze compost nog dit voor, dat het den bouwgrond verrijkt met humus of teelaarde. Niet alleen worden daardoor lichte zandgronden meer samenhangend en waterhoudend en zware, stugge gronden beter voor lucht en warmte toegankelijk, ook het bacterie-leven in den bodem komt op beter peil, iets wat voor de geheele voortzetting in den grond van veel belang ie. Het vergaan van de op zoon composthoop verzamelde afvalsoorten kan worden bespoedigd door er steeds een weinig gebluschte kalk door te mengen. Het is dan evenwel gewenscht, om verlies van het zoo kostbare stikstof te voorkomen, de hoop telkens met een dun laagje aarde af te dekken. Zooals boven opgemerkt kan alles, wat gemakkelijk verteert op een compostboop verzameld, dus --- ook het afval van de keuken. Aech en roet mengt men er liever niet door. Deze stoffen bevatten wel zooveel plantenvoedsel dat het de moeite loont ze te verzamelen. Maar dit doet men het liefst in een gat in den grond, wat met een luikje .kan worden afgedekt voor den regen. Onderzoekingen aan proefstations hebben aangetoond, dat op een goede manier verzamelde en bewaarde compost, wat betreft de plantenvoedende waarde, niet veel achter staat bij dit van stalmest. En uit bovenstaande blijkt, dal voor een compostvorming geen kostbare hulpmiddelen of werkzaamheid noodig zijn. In eiken tuin heeft men er derhalve gelegenheid voor en het is geen overdrijving wanneer we opmerken, dat op menige plaats nog veel te veel verloren gaat. Is dit in normale tijden niet te verantwoorden, nu we weer in een „crisis" zitten en wie Weet hoe lang, mag niets van dezen mest verloren gaan. Want uit bovenstaande valt af te leiden dat deze compost de stal- en kunstmest ■beide kan vervangen. En waar men regelmatig met verteerde afval mest, zal men de ondervinding op doen, dat de grond steeds beter, steeds „moeriger" wordt, wat in hoofdzaak ie toe te schrijven aan het verhoogde humusgehalte, maar ook aan het feit dat de voedende be&ianddeelen niet in één jaar worden opgebruikt, zoodat ei iele van overblijft. We besluiten met ons begin: verzamel compost ! Vragen op Tuinbouwgebied aan de Redaktie, onder motto: KWEEKER. --- PUNTDICHTEN HAAGSCHE POST. Contrabande-vraagstuk Groote bezorgdheid heerscht in neutrale o . j landen, Ontstaan door lange lijsten 00r10g5-,„.... ~ contrabande. Want dat de een aldus den handel af gaat «» . j , snoeren, Moet d' ander straks tot contrabandeloosheid voeren. M. F. te A. Grijze jeugd. „Hoe ouder, hoe gskker" — een Nederlandsch woord, Wie heeft ooit „hoe ouder, hoe jonger" ge*hoord? Toch heeft ouze spoor honderd jaren gereden, En ie thans veel jonger dan ooit in 't verleden Mevr. V. S. te B. --- KANTONGERECHT SNEEK. 25 Sept. Aanrijding. De Kantonrechter mr. dr. N. Hofstee wees hedenmorgen schriftelijk vonnie in de zaak tegen den 2'2-jarigen chauffeur Gerrit D. te Sneek. De chauffeur, die met een truck met trailer de bocht Singel-Hooiblokstraat te Sneek te veel naar linke had genomto, wat ten gevolge had, dat er een aanrijding ontstond met een handkar, welker bestuurder, de magazijnbediende Lolke Faber te Snfcek. met een darmperforatie in het ziekenhuis moest worden opgenomen. Veertien dagen geleden had er een reconstructie van 't ongeval plaats, verleden week werd het requisitoir genomen en pleidooi gehouden en vandaag wees, zooals gemeld, de Kantonrechter schriftelijk vonnie. De Kantonrechter overwoog, dat den verdachte geen schuld treft, daar hij, doordat hij de auto, die op den Singel stond, links moest voorbijrijden, de bocht niet geheel rechts heeft kunnen nemen en ontsloeg hem van alle rechtsvervolging. --- Dijk of slatwal? Mr. dr. N. Hofstee wees vanmorgen eveneens schriftelijk vonnis in een zaak die al verschillende malen op de rol heeft gestaan. Een overtreding van de politieverordening van het waterschap „Eemswoude" in de gemeenten Bolsward, Wonseradeel en Wymbritseradeel, waarin als verdachte terechtstaat de veehouder Sjoerd L. te Woleurn. Deze had volgens de tenlastelegging een bij het waterschap in onderhoud zijnden en tot waterkeering dienenden dijk lange de Bolswardervaart door afgraving verlaagd, zoden van deze dijk beschadigd en weggenomen, alsmede het waterkeerend vermogen van den dijk verminderd door te bewerkstelligen dat door bij hem in dienst zijnd personeel en enkele- schippers dit wateretaatswerk werd afgegraven en de afgegraven aarde, welke aan de schippers werd verkocht on afgeleverd, in hoeveelheden van meerdere tientallen tonnen in daartoe gelliggende snheeperuimte werd geladen? Mr. A. \V. Haan te Sneek trad op als verdediger van L. Bij de eerste behandeling wae L. niet aanwezig, waarop de' Kantonrechter op verzoek van liet Openbaar Ministerie de persoonlijke verschijning van hem gelastte, zoodat deze bij de tweede behandeling persoonlijk de vragen van den Kantonrechter en den Ambtenaar O.M. had te beantwoorden. Het zou te ver voeren de behandeling van deze zaak in extenso weer te geven. We kunnen volstaan met te vermelden, dat eerst de voorzitter, de heer Tj. Kramer te Wolsurn en de secretarjs-ontvanger van het waterschap, de heer A. Hoekstra te Sneek, en voorts mkele schippers en een arbeider van L. als getuigen werden gehoord. Volgens L. is het geen dijk, maar een alatr wal. Een dijk heeft geen breedte van 25 a 30 meter. ledereen, die er een beetje verstand van heeft, kan wel zien, dat het geen dijk is. Deze slatwal dient ook niet voor waterkee ring. Bij de beoórdeeling van het feit moeten we rekening houden, mr. Haan wees hier in zii pleidooi obk op, dat dé dijk of wal het eisen dom van den boer is, hoewel natuurlijk in onderhoud bij het waterschap. ü De Ambtenaar van het Openbaar Ministe rie eiechte de maximumstraf tegen L Smwees er op, dat deze herhaaldelijk door het watt rschapebestuur was gewaarschuwd waarbij spreker nog terloops' opmerkte rmt het bestuur veel te laat was opgetreden en hoopte, dat ze • voortaan diligenter zouden zijn. Hierop eischte spreker f5O boete «mr., sidiair 20 dagen hechtenis. We moeten er ook nog- melding van ma ken, dat L. mededeelde den dijk of wal on een lengte van 50 meter te hebben afre<»ra ven. De zoden werden er deskundig aKmn men en de wallen deskundig afgegraven Volgens L. is de dijk/wal er kwalitatief cm vooruitgegaan. Hij heeft n.l. den wal >p het station van Vlissingen zijn speciale stempel gedrukt. Op zoo een station begroet men degenen, die men afhaalt, inniger, want zij komen van ver. Op zoo een station ziet men blijder gezichten van de vertrekkenden, want zij reizen weg naar het land van hun verbeelding Er ligt iets van een vreugdig jachten in de wijz waarop de reizende menschheid hier den trein verlaat, want aan de achterzijde van het station ligt de ranke, witte boot van de „Zeeland". Reeds ronken de zware motoren diep in ie machtige machinekamer en de indrukwekkende schoorsteen verraadt reeds den adem van de 12.500 paarden, die brleschen van ongeduld. Aan de i-ailing hangen blijde menschen, wachtend tot de laatste bagage in de matelooze ruimte is verdwenen, tot de doffe sirene het sein zal geven, dat de trossen worden losgegooid. Van het trein-perron naar het aanlegsteiger is maar eer paar stappen. Dat is net symbool van de verbondenheid tusschen de Nederlandsche Spoorwegen en de Maatschappij „Zeeland". Nergens in Nederland brengt een haastige trein zooveel toeristen naar de snelle boot en Voert een boot omgekeerd zooveel treinreizigers aan, als juist de samenwerking tusachen de Zeeland en de Spoorwegen in Nederland tot stand heeft gebracht. Het is om de nauwe verbondenheid van Zeeland en Spoorwegen, wier diensten zóó op elkaar zijn ingesteld, dat een flits over deze samenwerking in deze Spoorwegschetsen gemotiveerd is. Want waar het landverkeer ophoudt, bij het stootblok van de Vlissingsche perrons, liggen de s»elle Zeelandschepen gereed, om de reizigers weg te voeren van het Continent. En achter de zwartberookte loodsen van Harwich wachten de Londen-North Eastern-Railways om de toeristen verder te voeren naar de waar het hart van Engeland klopt: Londen. Het is de samenwerking Spoorwegen— Stoomvat.rt-Maatschappijen, die 't mogelijk maakt, in Nederland rustig te ontbijten, en nog voor de avond valt een stille groet te brengen aan het gevallenen-monument in Whitehall of het aflossen van de wacht te zien voor Bucklngham-Palace. En tusschen Harwich en Londen heeft de Nederlandsche toerist gelegenheid te over, erkentelijk te zijn voor service en comfort bij de Nederlandsche Spoorwegen. Want onwillekeurig gaat men vergelijken..... Ergens in volle zee passeeren elkaar de twee witte zuster schepen. Ditmaal „op 'n haartje" en bovendien aan de verkeerde zijde. Want van de „Koningin Emma" moet een foto gemaakt worden in volle zee. Haarfijn op denzelfden koers hadden de twee schepen elkaar aan den horizon ontdekt. „Emma in zicht", ging het naar de machinekamer en van dat moment af hadden de twee kapiteins een zeer verantwoordelijke taak. Commandant Nonheimer moest van dat oogenblik af zijn gast op de brug aan zijn lot overlaten. Trager werd het tempo van de twaalfduizend paarden in het ééne schip; volle kracht sloegen de twaalfduizend andere de schroeven van de „Koningin "mma" door de blauwe zee. Achthonderd passagiers liepen tezamen op het eene schip; zevenhonderd stonden er aan de andere railing. Prachtig stoof de witte „Koningin Emma" voorbij, met den hoogen opbouw van haar promenade-dekken en haar groote, ruime vensters. Op zulke momenten bekruipt je de neiging, stram in de houding te gaan staan en zend je een stille groet naar de vlag van je land. En we zijn den charmanten kapitein Nonheimer nog erkentelijk, dat hij ons dat moment op de brug heeft laten meemaken. Maar toen was er nog geen oorlog in Europa! De laatste voorbereidingen waren er wel. Er liep een wacht op het Vlissingsche perron en dé natuurlijke haven van Harwich was reeds gedeeltelijk versperd. In de baai van Harwich lagen vliegbooten van de luchtmacht op de boeien en een haastige Spitfire joeg voorbij boven de kustlijn. Je reisde met jonge vlieger-officieren van de Royai Air Force van Chelmsford naar Londen en de broeierige sfeer van een wereld-onweer hing reeds aan de kim. Maar nóg trokken de handelssche- Pen statig aan die kim voorbij. Sindsdien is het beeld van de Noordzee met één slag veranderd. Gevaarlijke mijnenvelden versperren de scheepvaartwegen, grimmige duikbooten achtervolgen met haaien-snelheid hun prooi en de hooge, witte Zeelandbooten, met hun mooie vredestaak, den afstand tusschen volkeren te overbruggen, liggen nu zonder passagiers achter het station van Vlissingen. Wat kunnen menschen mooie menschenherinneringen grondig verknoeien.. Maar nóg waait een fiere Nederlandsche vlag aan den steven van de Zeelandbooten, en de snelle tremen der Spoorwegen vinden nog lederen dag de Vlissingsche perrons. Koppen omhoog, het moet ééns weer dag worden aan de kim! De laatste aogenblikken vóór het vertrek, tusschen perron en steiger te Vlissingen Waar de spoorweg ophoudt, varen de prachtige schepen van de Zeeland uit, om het toeristenverkeer tusschen Nederland en Engeland te onderhouden. --- Berichten uit Stad en Dorp. Een zwaar varken. JUBBBGA, 25 Sept. Door bemiddeling van de rnesche Coöp. Exportelachterij werd heden een varken (zeug) verkocht aan slager riemkes te Gorredijk, dat 860 ponden 7°°g; jet Was afkomstig van den veehouder And. Braam te Jubbega. De opbrengst exempfamm '266- Zeer zeker een zeldzaam --- Fokveekeuring afgelast. «tSrfT H* van de afd, Lenv --- onder. Brandwaarburg-Mij. „Marum-Leek”. MAKUM. Buitengp-arr.r.r. . dering onder Bjfö die uiteen zette waarom fc ,\ . j „ vergadering had uTtgSchreven Spreker las daarna hit k. . i voor, dat aldus luidde vjf tllursv?orstel is uitgesloten schade, vëmor™* JT^6™* log, burgeroorlog en^orioSwpi't°°L »] behoort Nederland niet mogendheden, vijandelijken inv=i x* landsche onlusten, daden verricht h! "" juiste of onjuiste uitvoering van een i»_. cM eenige Nederlandsche of vreemd Staire macht o krachtens een door de Nederland, sche macht vastgestelde verorde- Er werd zeer druk over dit voorstel cm discussieerd. De heer A. Weeterhof, spre kend namens het gemeentebestuur, verklaarde zich er tegen. De heer J. Sijbolts van Leek amendeerde het voorstel aldus: „Eén en ander ter beoordeeling van de algemeene vergadering nadat de schade zal zijn opgenomen.'' Het bestuur nam dit amendement over. Het bestuursvoorstel werd echter verworpen met 20 tegen 15 stemmen. --- Ontginning. WANNEPERVEEN. Aan den heer H. J. Riddennkhof te Hasselt is voor een ontginning van kraggenland ondpr deze gemeente 90 pet. subsidie toegekend tot maximaal f 1170. --- Weg no. 9, Zurich—Franeker— Leeuwarden. Voor verbetering van 't wegvak Zurieh— Harlingen f 40.000. Het tracee van de wegverlegging om Harlingen is vastgesteld. Voor voortzetting en voltooiing van grondaankoop is uitgetrokken f 49.000, voor grondwerk f 160.000, voor kunstwerken f 261.000. Voor voltooiing van 't vrijliggend rijwielpad langs bet wegvak Harlingen—Marssum, waarvoor de grondaankoop iln 1939 zijn beslag heeft gekregen, f 290.000. Voor vernieuwing van de brug te Oudeechouw f 75.000. Met f 35.000 voor diversen is derhalve in totaal voor dezen weg op de begrooting f 910.000 aangevraagd. --- DE RIJKS LAND-EN WATERWEGEN IN 1940. Meer dan drie millioen uitgetrokken voor de Friesche wegen. Aan de begrootingen voor het jaar 1.940 van den Rijkswaterstaat en het Verkeerskunde met die daarbij behoorende memories van toelichting antieénen wij, in aansluiting met de reeds gepubliceerde algemeene gegevens de volgende beschouwingen en cijfers, die meer in het bijzonder voor ons gebied van belang zijn. --- Weg no. 43, Groningen—Beetsterzwaag— Heerenveen—Sneek—Afsluitdijk. Van 't gedeelte Heerenveen—Afsluitdijk is 't wegvak Afsluitdijk—Harkezijl in Febr. 1938 voor het verkeer opengesteld. De aanleg van bet wegvak Harkezijl— Sneek is in 1938 aangevangen en zal met kracht worden voortgezet. De openstelling van dit wegvak kan in 1941 worden tegemoet gezien. Op deze begrooting is voor voltooiing van de aardebaan van [t gedeelte Sneek—Bolsward f 275.000 uitgetrokken, voor het aanbrengen van de Volharding op het gedeelte Bolsward—Harkezijl f 75.000, voor het aanbrengen van de verharding op het gedeelte Sneek—Bolsward* f 275.00 P, voor beplanting lange het gedeeite Bolsward—Harkezijl f 5000, voor verplaatsing van leidingen f 4000 en voor den bovenbouw van de beweegbare brug bezuiden Bolsward inclusief bewegingswerktuigen f 50.000. Totaal voor diit wegvak f 684.000. Het wegvak Sneak—Joure zal vermoedelijk omstreeks de jaarwisseling 1939—1940 gereedkomen. Voor de op dit wegvak nog te verrichten werkzaamheden wordt uitgetrokken voor voltooiing van de verhardling f 95.000, voor bet aanbrengen van beplantingen f9OOO en voor stroom voor de brug in den ouden weg f 1250. In totaal dus voor dit wegvak f 105.250. Van het overblijvende gedeelte Joure— Heerenveen zal het wegvak Joure—Sewei vermoedelijk nog in '39 gereedkomen. Voor voltooiing van de verharding is nog f 5000 uitgetrokken. Voor voltooiing van den grondaankoop voor het wegvak Sewei—Heerenveen is aangevraagd f 30.000, terwijl voor de aardebaan met inbegrip van de kunstwerken f 435.000 benoodi'gd is, namelijk aardebaan f 300.000, kunstwerken f 90.000, aanvang bouw viaduct te Heerenveen f 40.000, verplaatsing leidingen f5OOO, .in totaal voor dit wegvak f 465.000. Met f 25.750 voor diversen is derhalve in totaal voor dezen weg op de begroofdng uitgetrokken f 1.285.000. --- Weg no. 32, Pijlebrug—Heerenveen— Leeuwarden. Het tracee voor een nieuw wegvak Akkrum—Barrahuis tan Oosten langs de spoorlijn Heerenveen—Leeuwarden, is vastgesteld:. Voor voltooiing van dien grondaankoop is uitgetrokken f 162.000, voor grondwerk f 339.000, voor kunstwerken f 50.000, in totaal is derhalve voor dezen weg uitgetrokken f 551.000. Voor het aansluitende, in Overijssel gelegen, gedeelte van dezen weg is f 27.000, uitgetrokken voor aanleg vam vrijliggemde rijwielpaden. " - --- Weg no. 39, Leeuwarden—Groningen. Voor verbeteringen aan het in Friesland gelegen gedeelte van dezen weg is uitgetrokken flBO.OOO. Voor verbetering van het in Groningen gelegen deel van dezen weg ie uitgetrokken: Voltooiing rijwieilpadian langs het gedeelte Groningen—Zuidhom f 70.000, voor voltooiing van den grondaankoop voor de wegverleggingen om Noord- en Zuidhom f 130.000, voor aanleg van de wegverlegging om Gfijpskerk f 90.000 en voor den aanleg van vrijliggende rijwielpaden langs het gedeelde Noordhorn—Grijpekerk f 100.000. Voor de moderniseeriing der Rijksplanwegen in Friesland is derhalve voor 1940 beschikbaar: Weg no. 9 f 910.000, weg no. 43 f 1.285.000, weg no. 32 f 551.000, weg no. 39 f.180.000; bovendien is voor bijzonder onderhoud van het nog niet gemoderniseerde gedeelte van weg no. 43 uitgetrokken f 14.000, terwijl het gewone onderhoud der rijkswegen is begroot op f 110.000 en geraamd is voor aanschaffing vam matenaJen, aanleg van zandbakken, bedtenilng bruggen enz. f 100.000, in totaal f 3.100.000. Hierbij komen nog een aantal verbeteringen aan niet op het rijkswegeinplan voorkomende wegen en bruggen, n.1.: Voor verbetering van den njkstrekweg Dokkum—Stroobos f 12.000, voor vernieuwing van bruggen f 15.000, diverse f 1000, totaal f 28.000. Voor voorzieningen aan de draaihrug te Galamadammen f2OOO, voor voorzieningen aan de beechoeiïngen f 10.000, voor vernieuwing van de bruggen over de Koudumeren Noordersluis in den weg over den Koudumer Slaperdijk fBOOO, totaal f 20.000. Voor verbetering van den weg Marseurn— Beetgum is uitgetrokken f2OOO. Als rijksbijdrage in de verzwaarde onderhoudskosten van de traverse te Harlingen f2OOO en in de koeten van verbetering van de Verlengde Schans flB.OOO. Verbetering van den weg over den Statendijk f 1000. Het totaal voor de wegen beschikbare stijgt daarmede tot f 3.221.000. --- DE WATERSTAATSBEGROOTING vermeldt nog de volgende uitgetrokken bedragen : Voor de kustverdediging van Friesland f 28.700. Voor de kustverdediging van Amejjand f 19.500. Voor de kustverdediging van Schiermonnikoog f2OOO. Voor de zeesluizen te Nieuwezijlen en voor verbetering van de opritten aldaar en voor die Friesche sluis te Munnikezijl f5lOO. Voor het onderhoud va.n de haven te Harlingen en Pollendam f 38.300 en voor 't leggen van sporen en wissels langs die Nieuwe Wülemshaven te Harlingen f 31.000. . Voor voorzieningen aan den Koudumerelaperdijk en sluis te Molkwerumerzijl f9OO. Voor onderhoud van de havenwerken te Stavoren f 6.700. Voor onderhoud van de havenwerken te Lemmer en Tacozijl f3OOO. Voor onderhoud en voorzieningen aan den Statendijk en sluis te Schoterzijl f 1300. Voor onderhoud van de Slenk tusschen Zoutkamp en Dokkumerdiep f5OO. Totaal van deze begrooting f 137.000. 1 Ailgeneel totaal f 3.358.000. --- Kerknieuws. Afscheid en neerlegging van het ambt door ds. B.D. Knotnerus fe Sebaldeburen. SEBALDEBUREN, 25 Sept. J.l. Zondag nam ds. B. R. Knotnerus, na bijna 41 dienstjaren, afscheid van de Ned. Herv. Gemeente Sebaldeburen. De kerk was reeds lang voor het aanvangsuur geheel gevuld. Tot afsoheddstekst was genomen Epheze 3 : 17a. In zijn aanvangend woord wees ds. Knotnerus er op, dat op dit afscheid geen nieuwe intree volgt en dat het hem niet gemakkelijk viel den 41-jarigen dienst, waarvan negen te Sebaldaburen, neer te leggen. Na de beëindiging van den gewonen dienst werden achtereenvolgens toegesproken de kerkeraad, die hij hartelijk dankte voor de aangename samenwerking en die hij opwekte het beroepingswerk met kracht in samenwerking met Lutjegast ter hand te nemen, daar de Synode zeker haar besluit tot combineeren niet zal herroepen; de ringcollega's en pastoriebewoners uit den omtrek, kerkvoogden en notabelen, wie hij dankte voor alle goede zorgen; verder de kosteree en kinderen — hij herdacht ook wijlen den koster P. de Vries —; de vereenigingen, wier photo's dankbaar werden aanvaard; de Zondagsschool, welker nieuwe leidster mej. Alserda in aller liefde werd aanbevolen. Voorts sprak hij toe zuster Favelier en anderen van het Diaoonessenhuis; den burgemeester der gemeente Grootegast, dan heer D. v. d. Munnik, wien hij de Oud-Testamentische zegenbede toebad. Het woord werd achtereenvolgens gevoerd door ds. J. J. H. Bange Wzn. van Zuidhom namens het claesicaal bestuur van Groningen; door ds. W. Noest van Grootegast als praetor van den ring van Grootegast en mededeeling deed, dat ds. Knotnerus tot eerelid was benoemd; door den heer Oldenburg, ouderling, namens den kerkeraad; door den heer D. v. d. Munnik als burgemeester, die ds. Knotnerus huldigde als steunpilaar voor het Groene Kruis en 8.V.L.; door de heeren A. v. d. Meer en G. Koning namens de Evangelisatiën van Doezum en Grijpskerk, en door ds. mr. G. A. Swart van Niekerk. Na den dienst namen velen in de pastorie afscheid van de. en mevrouw Knotnerus. --- Afscheid ds. J.A. van der Sluis. GIETHOORN. In een druk bezochten kerkdienst, welke o.m. werd bijgewoond door verschillende predikanten en kerkeraadeteden van zustergemeenten uit den omtrek, heelt de. A. J. van der Sluis Zondagmiddag afscheid genomen van de Giethoornsche Doopsgezinde gemeente. Na de predikatie richtte de scheidende leeraar zich met woorden van dank tot de verschillende colleges, vereenigingen en bedienaren, terwijl hij vervolgens namens den kerkeraad op zeer waardeerende wijze werd toegesproken door den heer K. K. Jager. De burgemeester, die den dienst bijwoonde, herdacht de goede samenwerking, welke steeds tusschen ds. Van der Sluis en hem had bestaan, terwijl namens den ring werd gesproken door ds. Th. van Veen te Meppel. Verder werd nog het woord gevoerd door ds. Verveld te Blokzijl namens de gemeente aldaar en tevens als mede-redacteur van het Doopsgezind Maandblad, en door den heer Bijl van de gemeente Assen. Al deze toespraken getuigden van groote waardeering voor het werk van den vertrekkenden predikant, die ten slotte, merkbaar onder den indruk, allen dankzegde. De zangvereeniging „Vriendenkring" verleende medewerking. --- PERSNIEUWS. Kleine boeren en tuinders hebben dringend verlof noodig. Het is niet te zeggen, wie of welke groep de meeste zorg heeft 'bhuisgelaten. toen de tienduizenden in dienst werden 'geroepen. Vele klein e zelfstandigen hebben zwaar te lijden, maar vooral de kleine bedrijven, die vrijwel geheel op de werkkracht van den ondernemer rustten an dan in het bijzonder daar, waar de aard van het bedrijf het de vrouw onmogelijk maakte de arbeid van hem over te nemen, zijn zwaar getroffen, schrijft Het Volk. „Ben fabriek kan mem stil leggen; dan wordt er wel nilet verdiend, maar er gaart ook van de voorraden niets verloren. Dooh een lainid- of tuin/bouwbedrijf, waarvan de meeste producten aan bederf onderhevig zijn en die In elk geval op tijd vam. het land moeten worden verwijderd, mag nooit stil staan en k a n nooit stil staan. Daarom zijn de moeilijkheden veroorzaakt door het onder de wapenen roepen van onze mannen In land- en tuinbouw grooter, dan in welk ander bedrijf ook. / Wanneer ndet zeer spoedig een regeling wórdt getroffen» waardoor het agrarische bedrijf weer de beschikking krijgt over de noodzakelijke arbeidskrachten, kan een belangrijke schade niet uitiblijven. Ben echade, men bedenke het w«U * niet alteen een persoonlijk ,7 gemobiliseerde boeren «n tv*™*™ J* maar die een ernstige verzwakking van onze economisch* verdedgingsposMe in haar gehoed beteekemt. Wij mogen niets vertoren laten gaan, dat aan de voedselvoorziening van mensoh of dier ditewsrtbaar gemaakt kan worden. Ook wanneeir het producten betreft, waarvan wij 'n teveel hebben, moet bedacht worden, dat het overschot eem waardevol ruilmiddel kan zijn bij de thans zoo moeilijk tot atand te brengen uitwisseling van goederen met andere landen. Wij weten, dat er grenzen zijn aan hetgeen men kan opslaan in koelhuizen of comserveeren in blik. De koelhuizen liggen op het oogenblik reeds zoo vol met boter, dat wij moeten uitvoeren, ook wanneer de prijs, die 't buitenland geeft, ons niet aanstaat. Onze blikvoorroad is eveneens beperkt. Daardoor kan het voorkomen, dat, zooals met de opruiming van de overjarige eenden is gebeurd, de regeering niet tot opkoopen kan overgaan. Anders staat het echter ra de land- en tuinbouw. Hier betreft het voornamelijk het van het land naar het erf brengen van de late gewassen. De opslagplaatsen en opslagmiddelen zijn op de bedrijven beschikbaar, alleen mankeerem de ararbeidekrachiten en dat des te klemmender in de kleine bedrijven, waar de man de voornaamste arbeidskracht was. Niet alleen moet de oogst 1939 tot de laatste aardappel binnen gehaald worden, maar ook moet het land weer worden geploegd en bezaaid voor 1940. Want evenmin mag ook maar één hectare land braak blijven liggen. Plaatselijke vrijwillige hulp zal in enkele plaateen uitkomst kunnen geven, doch juist daar waar het kleinbedrijf overheersehit, waar dus naar verhouding vele bedrijfjes en weinig landarbeiders zijn, heeft de mobilisatie de arbeid totaal ontwricht. Zelfs de hardnekkige arbeid van vrouwen en kinderen, die nu alles in het werk stelten om althans de aardappelen te rooien, kan hoogstens ' allernoodzakelijkste tot stand brengen, maar nooit een behoorlijke verzorging van gewassen en akkers verzekeren. Hier moet de regeering te hulp komen. Te hulp komen door, hetzij de la»darbeid georganiseerd te doen geschieden, hetzij — en deze methode verdient wellicht &e voorkeur — de gemobiliseerde land- e" tuinbouwers dit najaar een aantal weken met verlof te sturen." Furie: „Als je niet direct weggaat, roep 'k mijn manl" „Die ie toch nie thuis." „Hoe weet je dat?" . „ ~'n Man met zoon vrouw ia nooit «ium. ---