Gemengd Nieuws. Stralende japonnen. Met het oog op de verduistering 's avonds worden te Parijs japonnen gedragen, die bij wijze van edeleteenen zijn afgezet met kleine eileotrische lampjes. Ook in kwasten en in de kap van handschoenen zijn lampjes verborgen. . Meer licht in deze duistere tijden is wed moedig! --- Een moskee in Den Haag? In 's-Gravenhoge, waar ongeveer driehonderd Mohammedanen wonen, worden pogingen tot het oprichten van een Mohammedaansche godsdienstige gemeenschap in het werk gesteld. Er bestaat trouwene reeds een Mohemmedaaneche vereeniging. Een der inlandsche zelfbestwurders uit Sumatra, die tijdens het regeeringejubileum van H. M. de Koningin in Den Haag is geweest, heeft zijn steun aan het plan gegeven. Men denkt aan het stichten van een moskee. --- De Schaduw van den Zwarten Prins. Naar hel Engelsch van LOUIS TRACY. #(Nadruk verboden.) -o- 16 Percy keek op. Hij wreef met zijn vinger langs zijn nek, tussehen zijn boord, met een onhandige beweging. — Hallo, Meg! zei hij. De begroeting was zeer mal — Wat kom jij in vredesnaam bier doen? vroeg het meisje. — 'k Weet het niet. Ik ben dood-op. dat is het eenige wat ik weet. Armathwaite glimlachte, maar Marguérite kon zich niet inhouden en barstte in lachen uit. — Er is niets om te lachen, was het klagend protest. — Ik heb vroeger altijd gedacht, dat Engeland 'n beschaafd land was, maar nu heb ik gezien, da! 't maar gedeeltelijk bewoonbaar is en d.i*t stuk hoort zeker niet bij de bewoonde streken. Zeg, Meg, jij nam toch ook een kaartje tot Leyburn, niet? — Ja. — Maar jij hebt dezen tocht door het moerland toch zeker niet gemaakt? — Natuurlijk wel! — Nu, ik wou, dat ik dit geweten had voor ik wegging, dan was ik nooit naar Yorkshlre gekomen. Weer draaide hij onwennig zijn nek in de nauwe stijve boord. N- 'n nieuwsgierig glurenden blik in de richting van Armathwaite vestigde hij zijn grijsgroe ne oogen weer Sftrak op den grond. — Percy, vertel me alsjeblieft, waarom je gekomen bent! riep Marguérite. — Er is thuis toch niets gebeurd? — Neen, daar is alles in orde. Edie stuurde me. — Waarom? — Jij had gezegd, dat je zou telegrafeeren of schrijven. Toen er geen telegram gisteren en vanmorgen geen brief heeft ze me in den eersten den besten trein gezel, om te zien wat er met je gebeurd was. Waar ben ik hier eigenlijk? — Dicht bij Elmdale. Het spijt me heel erg, Percy. Ik kon gisteren onmogelijk telegrafeeren of schrijven. Ik heb vandaag een brief gestuurd — Dicht bij Elmdale? riep hij. — Misschien wat de inboorlingen hier dichtbij noemen? — Neen, 't is niet veel meer dan een mijl, arme Percy. —Ik was gek, stapel-idioot! Zie je dat koffertje daar? En met een somberen blik staarde hij naar een klein leeren koffertje naast zich. — Ik heb dat vervloekte ding, met precies hetzelfde erin, honderd keer als vrachtgoed of als bestelgoed verzonden en ze beweerden altijd, dat het ongeveer zeven pond woog. Dat is absoluut een vergissing. De spoorwegmaatschappij moet er hoopen geld bij ingeschoten hebben. Het weegt een tön, als het niet meer is. En ■k heb er een kleine vijftig mijl mee ge-, sjouwd, minstens. Ik, die er zoo 't land aan heb, om dingen te dragen, heb er mee gesjouwd, of mijn leven ervan afhing. Het is uren en uren geleden, dat ik in Leyburn aan 't station uitstapte. Ik vroeg zoon kerel, hoe ver of 't was naar Elmdale over het moerland. Hij wees me den weg en zei: 't is een stevig eindje, mijnheer. Ik klom een heuvel op, die minstens vijf mijl hoog was — hooger dan de hoogste berg in Europa, waar ik ooit van gehoord heb — en ontmoette een anderen man. — Is dit de weg naar Elmdale? vroeg ik. — Ja, zei hij. — Hoe ver nog? vroeg ik. — Nog een aardig eindje, mijnheer. Ik dacht, dat ik hoogstens dien heuvel af te loopen had en sjouwde maar door. Toen ik mijlen en mijlen geloopen had, kwam ik weer iemand tegen. — Hoe ver is 't nog naar Elmdale? vroeg ik. — Dat is nog maar een eindje, mijnheer! wat 't antwoord. Dat gaf me den genadeslag. Ik sleepte me nog een paar mijlen voort tot hier aan toe, maar toen ik dien heuvel zag, gaf ik het op. Lieg er niet om, Meg — ik wil liever hier aan den weg sterven. Hoever is 't nog naar Elmdale? — Misschien wil mijnheer Armathwaite je koffertje wel even dragen en je kunt mij een arm geven en dan ben je in twintig minuten op „de Grange" Het is alles heuvel af na dit eerste kleine eindje. — Mijnheer Armathwaite? vroeg Percy loom, zonder acht te slaan op den beleefden glimlach van den ander bij deze halve voorstelling. — Ja, de nieuwe bewoner van on? huis. — Ik heb nooit iets over een nieuwen bewoner gehoord. — Dat is niet zoon wonder. Margué rite's stem klonk bijna bits. — Ik zou nu maar opstaan, tenzij je denkt, dal wij je een matras en een deken zullen brengen. De jongeman stond op. Zijn vertoon van vermoeidheid was geen aanstellerig. Hij was een lange, opgeschoten jongen, niet gebouwd voor athletische bravourstukjes en de lange wandeling over den blakerenden, heuveligen weg was te veel voor hem geweest. — Hoe maakt u bet? zed hij, terwijl bij zijn doffe oogen naar Armathwaite opsloeg. — Uitstekend, zei deze opgewekt terwijl hij den koffer opnam. — En dat zult u morgein ook zeggen. U zult eens zien, hoe het zal meevallen, nu u voelt zoo dicht aan het einde van uw tocht te zijn. — Dat voel ik al twee uur lang, wel twintig keer dacht ik, dat ik er was, klonk het klagende antwoord. Armathwaite knikte vriendelijk. Percy Whittakeir leek hem een slappe jongen en zijn manier van spreken trof hem als humoristisch. Overigens schonk Armathwaite maar weinig aandacht aan hem. Hij had veel meer belangstelling voor Marguérite Ogilvey's houding. Zij was merkbaar geïrriteerd, öf door de geaffectee.rdheid van haar vriend, öf over de geheele wijze van optreden. Het meisje werd echter verteederd, toen ze zag hoe kreupel Percy Liep. Ze stak haar arm door den zijne en bet drietal zette zich in beweging. — Hoo vaak heb ik je al niet gezegd, stevige schoenen met dikke zolen te dragen, zei ze. — Ik zelf kan flink loopen, n.aar ik ga ook niet met pantoffels over deze moerwegen. Is 't niet zoo, mijnheer Armathwaite? — Je schijnt te vergeten, dat ik niet droomen kon, toen ik vanmorgen uit Cheshire ging, dat ik zoowat half Yorkshire zou moeten doortippelen, protesteerde Whdlttaker. — Ik begrijp ook eigenlijk niet waarom je gekomen bent, zei Marguérite. — Dat kon ik zelf ook niet helpen — 't was Edie's verlaingein. — Maar waarom? — We 1.... eh...„ — Als je bedoelt, omdat je wist, dat ik ben weggegaan met het plan om jongenskleeren te dragen, boef je niet zoo gegeneerd te doen.. Mijnheer Armathwaite weet er alles van. — Is 't werkelijk? Dan kan ik iederen verderen uitleg sparen. Edie was natuurlijk angstig en ikzelf heb den beelen nacht geen oog toegedaan, zoo bezorgd was ik over je. En bovendien, er kwam vanmorgen een brief van je vader. Ik herkende het handschrift en er stond „spoed" op. We hadden nog niets van je gehoord. We wisten niet, wat we moesten doen. Nu vraag ik u, mijnheer Armathwaite, veronderstel... — Ik ben 't volkomen met u eens. viel deze hem in de rede. — Ik denk ook, dat miss Ogilvey u wel heel dankbaar zal zijn voor uw zelfopoffering. — Daar, Meg, hoor je dat? Zelfopoffering! Ik ben gewoonweg geradbraakt, terwille van jou en jij doet niets dan mopperen. Maar nou heb ik genoeg gepraat. Nu is 't jou beurt. Wanheer ben je van plan thuis te komen? — Morgen, misschien. — Maar, Meg, ik zeg je. dat er wat waaien zou, als je ouders 't wisten. — Waar is vaders brief? Je hebt hem toch meegenomen? — Ja. Edie dacht, dat dat het beste was. Hier heb je hem. Hij haalde den brief uit zijn binnenzak en girag zitten toen 't meisje een verontschuldigimg mompelde en het document dadelijk opende. Armathwaite stopte zijn pijp opnieuw en stak ze aan. Terwijl hij daarmee bezig was, werd hij er zich van bewust, dat Percy Whittakker hem met een nieuwsgierigen, doordringenden blik opnam. En hij kwam tot de overtuiging, dat deze, ondanks zijn slapheid in sommige opzichten, toch een w-akkere jongeman was. Zijn vermoeide grijsgroene oogen konden heel critisch kijken en tegenover zijn weeken mond stond een energieke kin. Eén ding stond vast: er was weer een nieuwe hinderpaal voor een rustig vertrek van Marguérite Ogilvey uit Elmdale. Percy Whittaker was blijkbaar een intieme vriend en de eigenaardige situatie, waarin de familie Ogilvey verkeerde, zou waarschijn lijk moeilijk verborgen kunnen blijven. Hoe zou hij het opnemen? Hoe zou zoon jeugdige slappeling handelen in omsta.ndighed n, die zelfs een man, die zeker tien jaar ouder was dan hij en die zooveel meer levenservaring had, totaal in verwarring brachten?; Armathwaite kon nog geen vaste meening vormen. Hij moest eenvoudig zijn tijd afwachten en handelen naar gelang van de omstandigheden, die nu van uur tot uur veranderden. Wordt vervolgd. --- Onvervangbare Waarden. (Nadruk verbaden.) „Ik hou zooveel van mijn vrouw, dat ik heel mijn bestaan op ons samenzijn heb gegrondvest. Ik kan mij niet voorstellen, hoe kapot ik zou zijn, als ik haar eens moest komen te missen. En toch weet ik, dat ik dit verlies zou overleven en dat ik opnieuw zou trouwen. Want de gedachte, dat er maar één mensch voor de andere bestemd is, beschouw ik als overdreven en het levenslang betreuren van een verlies als het toegeven aan een neiging tot zelfkwelling." Deze ontboezeming stemt tot nadenken over de vraag, of er onvervangbare waarden zijn en of de erkenning en aanvaarding van deze onvervangbaarheid liefde tot lijden beteekent. Inderdaad is het menschenmateriaal groot en een lediige plaats wordt spoedig weer ingenomen. Doch zal dit ook het geval zijn, indien men het volmaakte heeft leeren kennen? Een bekend landgenoot, die over een jarenlange ervaring als adviseur voor personeelkeuze beschikt, heeft verklaard, dat er uit de honderden sollicitanten vaak zoo goed als niets overblijft en diit geldt op alle gebieden des levens. Zoolang men met het allerbeste nog geen kennis gemaakt heeft, stelt men zich met het mindere tevreden. Maar daarna? De boer op den edelman brengt teleurstelling! Moet men zioh dan liever ook het betrekkelijke ontzeggen, nadat men het volmaakte is kwijt geraakt? Mag men bij het verlies van de hoogste waarde blijven staan om verder op de herinnering te teren? Het kostbare is broos en vergankelijk; spoedig raakt de roos uitgebloeid en verdort de liefde. Het minnedicht bezingt soms den liefdesdood; de gelieven, die op het toppunt van hun geluk, er voor terughuiveren te moeten neerdalen, voorkomen deze ontgoocheling door gemeensohappelijken zelfmoord. De moeder uit Ibsen's Brand bewaart de kleertjes van haar gestorven kind en sluit zich in feere mijmering met deze reliquieën op im haar kamer. In Duvivier's Kim Het Balboekje speelt Fran£oise Rosay de .rol van een moeder, wier volwassen zoon zich uit liefdesverdriet heeft gedood. Zij heeft het vertrek, waarin de jongen werkte en sliep, gelaten zooals het was op den dag van zijn overlijden en zij beeldt zich in, dat George elk oogenblik thuis komen kan. De hoofdpersoon uit een roman van Max Brod acht zijn leven beëindigd, wanneer hjj een zeldzaam geluk ziet verbroken en waart verder rond als een schim, zich voortdurend verdiepend in het verloren verleden. Soms symboliseert men een dergelijke levenshouding in de behandeling van een voorwerp. Met de pen, waarmee het vredesverdrag van Vereailles is onderteekend,, wordt niet meer geschreven. Het glas, waaruit zijn beminde gedronken heeft, werpt de minnaar aan stukken. Het zou heiligschennis zijn, het voor minderwaardige doeleinden opnieuw te gebruiken. Heiligschennis zou voor den ontroostbaren weduwnaar een tweede echtverbintenis wezen. Is het ziekelijk, een geluk niet te willen verloochenen, alleen omdat het door den tijd achterhaald is? Maar is tijd niet een betrekkelijk iets? In een sterfhuis zet men de klok stil en bij een herdenking zondert men drie minuten voor de eeuwigheid af. De eeuwigheid is niet louter toekomst; zij kan ook verleden zijn, dat zich in het heden fixeert. Geluksimomenten kunnen als een ster, welker schijnsel jaren na haar verdwijnen blijft stralen, het leven verlichten. Hoe fonkelen de oogen van oude heeren, als ze over hun studententijd spreken! Gepensionneerden vergeten hun kwalen bij het mijmeren over hun mooie jaren in Indië. De balling verdraagt glimlachend ontbering, droomend over zijn vaderland. Die strompelende grijsaard bestendigt in zijn generaaterang en kt zijn ridderorden de voorrechten, die voor hem onvergankelijk zijn gewerden, hoewel zij hem in de praktijk reeds lang zijn ontnomen. De ex-keizer en oud-minister bestendigen hun hoogste glorie in het levenslang behoud van hun voormaligen titel. Mag men een dergelijke fixatie zelfkwelling noemen? Maar al die menschen zijn in de herinnering aan het allerhoogste en allerbeste gelukkig. Geef hun er iets voor in de plaats! Er bestaat immers niets, dat er in de verste verte bij halen kan. Moet men ze dan dwingen met het mindere genoegen te nemen en de glorifieatie van het volmaakte als overdreven en ziekelijk te staken? Slechts drie jaar heeft de loopbaan van den grootsten godsdüenststichte rechten van den pas-opgerichten Ouderraad en de betrekking, welke dient te bestaan tussehen den Ouderraad en den kring Achtkarspelen van V.0., sprak men de hoop uit, dat beide in so men werking voor de Openbare school zullen arbeiden. --- „Onderlinge Hulp”, afd. Noordwolde. NOORDWOLDE, 17 Oct. Vergadering onder voorzitterschap van den heer Joh. Moov. Het ledental is 596 gezinehoofden en 418 alleenstaande personen. --- De overgangen vernield. OPEINDE (Sm.), 19 Oct. In de laatste jaren verkeerden de overgangen langs de Noorder-Dwarsvaart in een zeer gehavenden toestand. Dit kwam, doordat de eigenaren hun verplichtingen, deze overgangen te onderhouden, niet na kwamen. leder jaar werd deze kwestie op de vergadering van Plaatselijk Belang besproken. In de vergadering van dit jaar besloot men alles op allee te zetten, aangezien de bruggetjes zoover heen waren dat men het pad langs de Dwarsvaart, vooral bij avond, niet meer zonder levensgevaar kon passeeren. Eerst is toen getracht de overgangen door dammen vervangen te krijgen; dit bleek echter niet mogelijk te zijn. De vereeniging heeft hierna de eigenaren gevraagd de overgangen in eigendom en onderhoud te mogen overnemen, waarin dezen toestemden. Een inzameling van gelden voor vernieuwing der barten bracht goed op. Thans hebben de barten een vernieuwing ondergaan en is tussehen de Langewijk en de Folgerenlaan een goed reisbaar pad tot stand gekomen De draai over de Marrewijk, die de slechtste en gevaarlijkste overgang was, ie verwijderd en een flink breed bruggetje ligt nu over deze wijk in hef verlengde van het verkeerspad Goede overgangen over de wijken ie noodzakelijk daar de Dwarsvaart een dicht bevolkte streek is. Toen de Drachtster vaart in 1642 gegraven was, groef men de Dwarsvaart. Een groot aantal wijken werd van hieruit opgelegd in de richting Dr.-Compagnie, teneinde de hoogvenen hier te kunnen ontginnen. Vele oude huizen uit de 18de eeuw kan men aan de Dwarsvaart nog aantreffen. --- Woud-afdeelingen Friesche Mij. van Landb. GORREDIJK. Woensdag 11 Oct. vergaderden de afdeelingen der Fr. Mij. v. Lb. uit „de Wouden" te Gorredijk. De besprekingen gingen in hoofdzaak om: a. den vastgestelden wintermelkprijs op basis van 1.45 van den boterprijs. De conclusie was, dat in verhouding tot het stijgende onkostencijfer deze prijs veel te laag is; b. den roggeprijs van f 8 per 100 K.G. Ten aanzien hiervan blijkt thans, dat de gemiddelde prijs die de boer ontvangt, f 7,80 per 100 K.G. is, waarvoor hij zijm rogge franco op de aangewezen ontvangplaats moet leveren. Ook deze prijs is veel te laag; c. een prijs voor de baconvarkens, die bij lange na niet de productiekosten dekt. Gezien de resultaten van het atgeloopen boekjaar, gepubliceerd door de centrale landbouwboekhouding, waaruit blijkt, dat vooral in „de Wouden" de instandhouding van het landbouwbedrijf (zooals de minister van Economische Zaken zich uitdrukt) onmogelijk wordt, indien de prijzen van vóór 1 Sept. niet zouden worden verhoogd. Nu na 1 Sept. alles in prijs stijgt, is het vasthouden aan bovengenoemde prijzen voor de tendbouwprodiucten onredelijk. Dat de stemming in landbouwerekningen er niet beter op wordt, bleek wel uit het feit, dat er stemmen opgingen om de medewerking tot het uitvoeren van de crisismaatregelen op te zeggen. --- Collecte. HEERENVEEN. De collecte, Woensdag alhier gehouden ten bate van de Heeren.veen-sche Wijkverpleging (Groene Kruis), heeft opgeleverd f 214, 'n bevredigende opbrengst, vergeleken bij die van vorige jaren. De collecte voor Volksonderwijs alhier heeft ditmaal opgebracht f 185.14 (vorig jaar f 215). --- Roeiboot ontvreemd. BLANKENHAM, 17 Oct. Toen Maandagmorgen de heeir E. van der Veen uit Baarlo zich naar het strand van het IJselmeer begaf, waar hij een roeiboot heeft liggen om te gebruiken op de jacht, kwam hij tot de ontdekking, dat de boot verdwenen was. --- Ongeval bij werkverschaffing. ROHEL ,18 Oct. Toen hedenmiddag de heer Fr. van Z. te Strooboe, alhier werkzaam bij de werkverschaffing, een kruiwagen met zand van boord naar land bracht, gleed hij uit en kwam zoodanig tegen den walkant te vallen, dat hij het bewustzijn verloor. De spoedig ontboden arts dr. de Jager te Augustinusga constateerde een gebroken rib. Hij behandelde den patiënt en schreef geruiraen tijd rust voor. --- Vakteekenschool te Leek. LEEK. De nieuwe vakteekenschool gebouwd onder architectuur van den heer D. Lautenbach, is deze week voor het eerst in gebruik genomen door de leerlingen van het Nijverheidsonderwijs. Er waren 35 leerlingen. --- Afscheid onderwijzeres. BAARD, 18 Oct. Alhier -werd op officieele wijze afscheid genomen van mej. H. de Groot, onderwijzeres aan de openbare school, wegens huwelijk en vertrek naar Drachten. Gedurende ruim 8 jaren mocht mej. De Groot als zoodanig hier werkzaam zijn en in dit tijdvak heeft zij zich laten kennen als een serieuze onderwijzeres en alzoo hebben vele kinderen de eerste schoolkennis bij haar opgedaan. Woorden van waardeering werden gesproken door het hoofd der school de heer J. Okkinga. Namens oudere en leerlingen vereerde deze haar een schemerlamp, terwijl het onderwijzend personeel een borstelhahger aanbood. Eenige voordrachten werden nog ten beste gegeven en ten slotte werd nog persoonlijk afscheid van de beminde onderwijzeres genomen. De laatste les stond eveneens in het teeken van afscheid. Versnaperingen werden rondgedeeld en een afscheidslied gezongen. --- Uit de wouden TERUG NAAR DE NATUUR. We hadden Knilles-om dus tot het inzicht gebracht dat de mensch, en vooral de mensch die voor de wereldmarkt werkt, de levende natuur op dictatoriale wijze regeert, hoezeer hij zelf ook op zijn vrijheid gesteld is. Alles wat leeft, plant en dier moet zich schikken naar zijn wet, die geen ander doel kent, dan het leveren van zooveel mogelijk voordeel en gewin. Knilles-om was hierover eigenlijk eerst wel wat uit het veld geslagen, maar de oude baas weet zijn weetje wel en het duurde dan ook niet lang, of hij kwam met een bedenking, die hem het recht geheel aan zijn zijde scheen te geven. Hij zei dan: „Mar, ho ris efkes baes. Det is ek hielendal neffens de leare. Hwent hwet seit de Bibel? God sei tsjin de earste minsken yn it Paradys: „Wees vruchtbaar en vermenigvuldigt, en vervult de aarde, en onderwerpt haar, en hebt heerschappij over de visscheh der zee en over het gevogelte des hemels, en over al het gedierte, dat op de aarde kruipt!" Dus", aldus vervolgde Knillesom, „de minske hat alle rjucht om himsels hear der skepping to neamen en dêrneffens to hanneljen." „Mar nou forjitte jo ien ding, Knillesom," gingen wij hiertegen in. „Det stiet yn fers 28 fen it foarste haedstik fen Genesis; mar lêz nou de ferzen 29 en 30 dêr ek foartdaliks by. Den scille jo sjen, det de saek dochs net sa ienfaldich is as jo sizze. En boppedet moatte jo der den noch rekkening mei halde, det dit allegearre noch slacht op de Paradys-tastün. As Adam en Eva üt it Paradys fordreaun wirde, den wirdt alles oars; God seit den ommers sels tsjin him, det hy foartoan de ierde bibouwe moat, dêr't er üt foartkaem is. En ho 't det letter allegearre yn ünderdielen rearele en forordonearre is, det kinne jo fierderop yn 'e Bibel wol léze. En oars moatte jo dümny der mar ris nei treetje, hwent al ha jo nou ek al sein, det ik Sneins wol yn 'e houten broek koe, for bibelkindige jow ik my dochs ljeavei; net üt. Dos, dêr scille we nou ek mar in stokje by stekke, mar ien dink kin ik jou noch wol sizze: de alde Joaden boerken neffens de wetten fen Moazes hiel oars as neffens üs wittenskipiike methoaden; hja foegen hjar folie mear nei de natuer ef, lyk as men 't ek sizze kin, nei de skeppingsordonnansjes." Nou, dat wilde Knilles-om wel van ons aannemen, maar hij zou er toch nog eens grondig naar informeeren. Hetgeen wij hem ook ten sterkste aanraadden, want daar kan een mensch nooit minder van worden, nietwaar? En vervolgens kwamen we weer op ons onderwerp terug. Dat was, dat de biologisch-dynamische landbouwmethode er ook naar streeft om boven den <ïrond een zooveel mogelijk evenwichtige, harmonische levensgemeenschap tussehen plant en dier te 6iichten en te handhaven, omdat alleen op die wijze alles wat leeft ten volle krijgt wat het voor dat leven noodig heeft. We legden Knilles-om uit, hoe onverstandig men b.v. gedaan heeft met alle geboomte en struikgewas uit te roeien om maar meer grond vrij te krijgen voor het verbouwen van landbouwproducten voor de markt. leder weet nu wel, dat zuiks b.v. in Amerika tot de iampzaligste gevolgen geleid heeft; het klimaat is er zelfs door veranderd, want net bosch bindt de vochtigheid. Maar ook op kleinere schaal heeft men dit vaak genoeg ondervonden. Bijvoorbeeld loen de Italiaansche stad Venetië gebouwd werd waren hiervoor en later voor de handelsvloot zooveel boomen noodig, dat de landstreek waar deze gekapt werden, van een vruchtbaar paradijs een woestenij is geworden tot op dezen dag. Ook in Australië heeft men iets dergelijks ondervonden. (Men kan het toevallig lezen in de Australische brief, die vandaag in dit blad staat.) „Mar," zoo gingen we voort, „net allinne yn 't great, ek yn 't lyts is det it gefal. Men mient ornaris, det in hage om in hüs hinne neat oars is as in lést en in stean-yn-e-wei. Der waechst alderlei üntüch ünder, det men kin it hast net skjin halde; de hage nimt gans plak yn bislach en de woartels nimme in hiel stik groun; hy keart de sinne op en hy jowt mar üngemak yn 't wirk. Dos: de hage der üt en in rige pealtsjes mei trie der for yn 't plak. Mar dêrmei hat men tagelyk in hiel e wrald ütroege. Hwent by de krüden, dy't graech ünder by hagen groeije meije, binne der, dy't yn it libben fen plant en dier in tige nuttige funksje ütoefenje; 't sij det hja ta fiedsel strekke ,'t sij det hja yn lytse bytsjes stoffen ofskiede, dy't for it libben goed ef nedich binne. Faek binne der in soad planten by, dy't fen aids troch de minsken as hielkrüden brükt binne. Fierder strekt de mei syn krüd en oar gewaechs, üntüch yn de tünker syn eaoen, ta wente for alderlei soarte fen gedierte. Der binne miskien skealike by, mar wis ek, dy't yn de plantewrald tige nuttich, ja needsakelik wirk dogge. Tred wirket de hage as regulator fen de fochttastan fen groun en loft en fjird keart hy skrale winen op en bifeilicht de fün tsjin nachtfroasten. Dêr scoene noch wel mear goede punten op to neamen wêze, mar jo sjogge sa wol, det men mei san hage wei to nimmen, in stik natür forrinneweart en dèrmei mear kans hat fen kwea as fen goed to dwaen. Us alden wiemen noch net sa dom, det hja bipaelde planten en gewassen in soarte fen forearing ta droegen, sadet hjar earste wirk wier, as hja hjar op in plak to wenjen setten, om der dy planten ef beammen to plantsjen. Der siet in stik alde wiisheit yn, dêr't men tsjintwirdich wolris hwet mear om tinke mocht." (Wordt vervolgd.) WOUDMAN 11. ---