Voor 't Hof, 16 Sept. Er In gereden. Nu de fietsen tegenwoordig den beenen zoo groote concurrentie aan doen, kan het haast wel niet anders, of men moet, inplaats van er in te loopen, er dikwijls Inrijden. Vooral jonge menschen, die op de grens van twee werelden staan, doen dat. Hendrik uit Opende, gemeente Grootegast, b.v. Och, hij wil er zoo gaarne fietsende door. Zijn tengere gestalte en heerachtig jisje; zijn hoofd, dat mooie praatjes kan verzinnen, en zijn tong, die ze vlug in klanken over brengt, staan er heelemaal naar. Maar neen, Hendrik! het leven Is geen fietspad, waarop je mèt en zonder licht, ftts! ftts! politie en justitie en de heele santenboetiek voorbij vliegt. Wat heeft zijn moeder een zorg met dezen jongen gehad! De eerste maal, dat hij met de Justitie in aanraking kwam, ontsprong-le ter nauwernood het rljksopvoedingsgestlcht. Den tweeden keer raakte hij er In. 't Was hem niet aangenaam, dat de President van 't Hof even een tipje van zijn verleden oplichtte. Liever zou Hendrik er niet onder gekeken hebben, maar de President wilde hem zeggen, dat hij vroeger — het gold toen het stelen van een hond — ook zulke gladde praatjes had verkocht als vandaag, nu zijn advocaat op verzoek van Hendriks moeder in hooger beroep was gekomen vnn het vonnis der Leeuwarder rechtbank, waarbij het jongmensch wegens het te Oostermeer wegnemen, met het oogmerk tot wederrechtelijke toeëlgening, van een rijwiel, toebehoorende aan B. Kloosterman, tot 6 maanden gevangenisstraf was veroordeeld. 't Was daar ginder markt geweest. leder, die tusschen twee wielen arriveerde, gaf zijn fiets bij kastelein Bouwer af, kreeg een nummer tot bewijs en ging met een gerust hart naar de markt. Dat had ook Kloosterman gedaan. Maar toen hij in den namiddag bij Bouwer terugkeerde, om zijn rijwiel in ontvangst te nemen, was Hendrik hem voor geweest en volgens Van Dekken, die het „stallen" der fietsen regelde, kon dat niet anders, of Hendrik moest het rijwiel eenvoudig, zonder voorkennis, hebben genomen. Tegen die verklaring kwam Hendrik reedß voor de rechtbank in verzet. Voor dief wilde hij niet doorgaan. Ook hij bevond zich per fiets te Oostermeer en een ander dan Van Dekken had hem bij zijn terugkeer van de markt de fiets in quaestie afgegeven, die hU voor de zijne had aangezien. Louter een vergissing dus! De Rechtbank wilde zijn verhaal, hoe ook „met redenen omkleed," niet gelooven en Hendrik leeft nu misschien nog in de stille hoop, dat zijn verhaal op het Hof een gunstiger Indruk heeft gemaakt. De Advocaat-gen. zei, aan Hendriks zoogenaamde verdediging met de rechtbank geenerlei waarde te hechten. Praatjes, leugens. Waarheid was, dat beklaagdes meisje kort geleden was bevallen, dat hij haar geld wilde zenden en, dit niet hebbende, een rijwiel had gestolen. Eisch: bevestiging van 't vonnis. Beklaagdes Verdediger, mr. J. W. Tij sma te Leeuwarden, achtte de mogelijkheid niet geheel uitgesloten, dat een ander dan Van Dekken aan zijn cliënt het rijwiel had ter hand gesteld, aangezien het op dien dag bij Bouwer zeer druk was. En op die mogelijkheid kwam het hier aan. In dat geval zou vrijspraak moeten volgen. Bij eventueele veroordeeling verzocht Pleiter, de opgelegde straf te verminderen, althans de preventieve hechtenis af te trekken. --- Op 't Juliana-feest. Het viertal Romke, Albert, Sijbren en Jouwert had zich in den avond van het Juliana-feest te Garijp, op het erf van bakker Krol, aan een meisje vergrepen en was deswege door de Leeuwarder rechtbank tot ieder 6 maanden gevang, veroordeeld. In hun oogen een te zware straf, waarom zij in hooger beroep gingen. Alleen Albert en Sijbren verschenen voor 't Hof en hadden daar weinig te koop. De Advocaat-gen. eischte tegen appellanten, tevens geappelleerden, bevestiging van 't vonnis. Volgens den Verdediger, mr. J. W. Tij sma te Leeuwarden, waren de getuigen leugenaars, die geen geloof verdienen en zelf er belang bij hadden, dat beklaagden werden veroordeeld. Hij pleitte vrijspraak, subs. een veel lichtere straf. --- Uit Jalousie. 't Verblijf In de herberg te Nleuwehorne, zoo lang nadat „de mensch In doorsnee" te bed en de kippen op stok waren gegaan, was Sijtze niet goed bekomen. Hij had meer gedronken dan-ie verdragen kon en zijn opgewondenheid was zeker geen aanbeveling in de oogen van Janke de Vries, toen hij deze voorstelde, samen eens te dansen. ~'k Kan niet dansen," zei Janke en daarmee kon Sijtze heengaan. Het griefde hem en toen hij even later het meisje met Hielke en anderen in gesprek vond, vermoedde hij lets, dat hem nog meer pijn deed. Als Hielke haar eens naar huis mocht brengen Hielke en Janke, en dus niet Sijtze en Janke. Die gedachte was hem onverdragelrjk. Hij greep naar zijn knipmes, opende het en sloeg er Hielke mee In den arm. Te voren had hij dezen toegeroepen: „dou komst joun net mei de frouljue nei hü s." En Hielke bracht de meisjes niet thuis. Hevig uit de hem toegebrachte wonde bloedende, moest hij de hulp van een dokter inroepen. De arts achtte het een geluk, dat de patiënt terstond bij hem was gekomen. Uitstel of verwaarloozing had gevaarlijk kunnen worden. Door de rechtbank te Heerenveen werd Sijtze voor die mishandeling tot 4 maanden gevang, veroordeeld. Een zware straf in zijn oogen, waarom hij van 't Hof verlichting vroeg. Hij toonde veel berouw en had sedert geen drank weer gebruikt. Eisch: bevestiging van 't vonnis. A.s. Donderdag, 10 uur, uitspraak. --- ARRESTEN. Bevestigd zijn de volgende vonnissen: 10. Van de Asser rechtbank tegen J. B. te Pelze (6 weken gevang, wegens mishandeling); 20. Van de Leeuwarder rechtbank tegen T. B. te Nes op Ameland (3 maanden gevang, wegens mishandeling van een veldwachter in functie); 30. Van de Asser rechtbank tegen J. vd. J., thans verpleegde te Hoorn (3 maanden gevang, wegens beleediging van een ambtenaar in functie en zaakbeschadiging.) Bekrachtigd is een op 18 Augustus gewezen arrest tegen F. F. te Nieuwepekela, waarbij een tegen opposant gewezen vonnis van de rechtbank te Winschoten (4 maanden gevang, wegens bedreiging met eenig misdrijf tegen het leven gorlcht) was bevestigd. --- Concluslën. De Advocaat-generaal heeft conclusie genomen in de zaken tegen T. G. en diens vrouw B. K. (Beiden waren door de Leeuwarder rechtbank van rechtsvervolging ontslagen, de eerste ter zake van het in zijn slagerij te Folsgare voorhanden hebben van een versch geslacht nuchteren kalf, niet door een quitantie van betaaldsn accijns gedekt; de tweede ter zake van» wederspannigheid tegen den ambtenaar, die het niet aangegeven vleesch in beslag wilde nemen. Verleden Donderdag vorderde de rijksadvocaat in hooger beroep, conform zijn indertijd voor de rechtbank gestelden eisch, veroordeeling en oplegging eener boete, resp. van ten hogste f 150 en f 300.) De Advocaatgen, was van oordeel, dat beide vorderingen der Administratie moesten worden ' toegewezen, bij wanbetaling de op te leggen boete te vervangen door hechtenis van ten minste 1 dag en ten hoogste 1 jaar. Over 14 dagen uitspraak. --- VRAAG en ANTWOORD. V r a a g. Is 't geoorloofd, dat een bestaande begraafplaats, in de kom van een dorp, vergroot wordt, zelfs als ze zich op geen 50 M. afstand van woningen bevindt? Langezwaag. X. Antw. Volgens de Wet van 1869 op het begraven van lijken, de begraafplaatsen en de begrafenisrechten is elke Gemeente verplicht tenminste één begraafplaats te hebben. Geene begraafplaats mag worden aangelegd, dan op een afstand van minstens 50 M. van elke bebouwde kom. Binnen gelijken afstand van de begraafplaats mogen evenmin gebouwen opgericht of putten gegraven worden, dan na verlof van Gedeputeerde Staten. De In 18C9 bestaande begraafplaatsen mochten blijven bestaan, mits op een afstand van 35 M. van eene bebouwde kom gelegen en overigens aan de wettelijke vereischten voldoende. Over eventueele uitbreiding eener bestaande begraafplaats vonden wij niets bepaald, doch waar bij het bouwen van huizen en het graven van putten een afstand van 50 M. in acht genomen moet worden meenen wij, dat zulks ook moet geschieden bij eventueele uitbreiding. In ieder geval zouden de naastwonenden een bezwaarschrift bij Gedeputeerde Staten kunnen indienen. Vraag. Bestaan er ook wettelijke bepalingen omtrent de breedte eener vrije reed, benevens verplichtingen omtrent haar onderhoud. Nijehaske. < G. Antw. 'n' Bepaalde breedte staat niet voorgeschreven. Indien de koopacte daaromtrent zwijgt beslist het plaatselijk gebruik; men moet in ieder geval voldoende met wagen of rijtuig kunnen passeeren. De eigenaar die de reed moet dulden, is niet verplicht, deze in berijdbaren toestand te houden; hij, die er gebruik van mag maken, mag evenwel alle zoodanige werken maken, welke tot het gebruik en behoud der erfdienstbaarheid noodzakelijk zijn. Mocht de eigenaar van het lijdend erf bij contract belast zijn met het onderhoud der reed te zijnen koste, dan kan hü zich te allen tijde van dien last bevrijden, door aan den eigenaar van het goed, aan hetwelk de erfdienstbaarheid verschuldigd is zoodanig gedeelte van het dienstbare erf af te staan, als tot het genot der erfdienstbaarheid noodzakelijk is. Vraag. Bij de scheiding van onzen boedel heeft indertijd onze voogd (wij waren weezen) opzettelijk negen loten Palels v. Volksvlijt (toen nog niet uitgeloot) achtergehouden. Hij wil ze thans na aanmaning niet teruggeven. Welke maatregelen kunnen wij tegen een dergelijken wees-voogd nemen? Is het ook diefstal? K. K. D. Antw. Alle rechtsvorderingen van den minderjarige tegen zijn voogd betrekkelijk de verrichtingen van de voogdij, verjaren met tien jaren, te rekenen van den dag der meerderjarigheid; • Wanneer uw voogd destijds te kwader trouw bedoelde loten heeft achtergehouden en deze zich wederrechtelijk heeft toegeëigend, dan zou hij zich schuldig gemaakt hebben aan verduistering, waarop in 't algemeen een maximum-straf van 3 jaar staat of 60 gulden boete. Op verduistering door voogden, curators etc. van gelden en goederen, die zij als zoodanig onder zich hebben, staat evenwel 5 jaar. Ook dit feit verjaart, en wel met 12 jaar, zoodat ge thans zelf wel kunt uitmaken of tegen uw gewezen voogd in rechte, hetzij civielrechterlijk, hetzij strafrechterlijk, nog iets te doen valt. Vraag. Ik huurde onlangs een meisje om met 12 November in dienst te treden. Ik gaf haar vijf gulden als handpenning. Doch nu komt zij mij deze handpenning terugbrengen en zegt zij, niet te zullen komen. Moet ik hiermee genoegen nemen? Is het ook van invloed, dat zij minderjarig is? Heerenveen. A. H. Antw. Hoewel bij het sluiten der overeenkomst een hand- of godspenning is gegeven en aangenomen kan toch geene der partijen, door het laten behouden of teruggeven van dien handpenning van die eens gesloten overeenkomst afzien. Eens afgesproken, blijft afgesproken, onafgescheiden van den handpenning. Het meisje, dat zich verhuurd heeft, moet op den overeengekomen datum verschijnen; doet zij dat niet, dan handelt zij onrechtmatig en kan zij tot betaling van schadevergoeding veroordeeld worden. Is zij voor bepaalden tijd verhuurd, dan is het bedrag dezer schadevergoeding gelijk aan het loon, dat zij gedurende dien tijd zou verdiend hebben, terwijl zij bovendien den handpenning zal moeten teruggeven. Omtrent den handpenning bepaalt de Wet verder alleen, dat deze in mindering van het loon kan strekken, indien de dienstbetrekking niet langer dan drie maanden heeft bestaan, terwijl zij voor langeren of voor onbepaalden tijd was aangegaan. In 't algemeen kan dus de mevrouw haar meisje aan haar woord houden, doch in uw geval zal dit, wegens de minderjarigheid van het meisje, niet gaan, tenzij haar wettelijke vertegenwoordiger (vader, moeder, voogd) haar schriftelijk gemachtigd heeft de huurovereenkomst aan te gaan, of bij het sluiten der huurovereenkomst tegenwoordig was en zijne toestemming daartoe heeft gegeven. Is evenwel een minderjarige gedurende 4 weken zonder verzet van zijn wettelijken vertegenwoordiger in dienst geweest, dan wordt hij geacht voldoende te zijn gemachtigd geworden. Bij hét inhuren van minderjarigen zal men dus steeds verstandig doen, hunne wettelijke vertegenwoordigers daarin uitdrukkelijk te kennen. De overeenkomst blijft anders aanvankelijk zonder rechtskracht, en krijgt zij deze eerst na een diensttijd van 4 weken. Vraag. Ik moet geld van iemand hebben en gaf aan den kapitein eener stoomboot een kwitantie om het te innen. Ik krijg noch geld, nooh de kwitantie terug en de kapitein zegt er niet meer van te weten. Wat moet ik doen? Rottevalle. H. D. Antw. Eerst informeeren of de schuldenaar betaald heeft. Is zulks niet geschied, dan kunt ge hem alsnog aanspreken. Heeft hij evenwel destijds aan den stoombootkapitein betaald, dan kunt ge dezen aanspreken enhemmlsschienzclfsstrafrechterlijk laten vervolgen wegens verduistering. Feitelijk moest hij u, zoo hij geen geld ontvangen heeft, de kwitantie teruggeven, doch, hoewel het verliezen er van nonchalant i's, kunt ge hem deswege niets doen. Heeft hij geld gekregen en bevindt de kwitantie zich alzoo in handen van den vroegeren schuldenaar en wil of kan de kapitein het geld thans niet afdragen, dan neemt de zaak natuurlijk een veel ernstiger karakter aan. Begin dus met den schuldenaar nog eens aan te manen. Van diens antwoord zal het afhangen wat ge tegen den kapitein kunt doen. --- Berichten uit Staden Dorp HEERENVEEN, 14 Sept. Verschenen is het verslag van den toestand van handel en nijverheid in de gemeenten Schoterland, .ffingwlrden en Haskerland (Nijehaske) over het jaar 190 S. Geconstateerd wordt, dat over het algemeen het jaar 1908 vrij gunstig voor den handel is geweest. Heerenveen heeft zich door aanbouw belangrijk uitgebreid en is ook een nieuwe onderwijs-iurichting, de Ambachtsschool, rijker geworden. Op de gezamenlijke markten in Schoterland werden in 1908 aangevoerd: 2613 runderen, 6663 schapen en lammeren, 957 paarden, 356 varkens, 3343 biggen en 117 bokken en gelten. De Kamer van Koophandel memoreert in haar verslag* dat zij bij missive van 12 Oct. 1908 den Minister van Binnenl. Zaken verzocht haar den stand van zaken ten aanzien der voor Heerenveen zoo belangrijke aangelegenheid der gemeente-lndeeling — de kwestie „Heerenveen-Eén" — mede te deelen. Zij deed dit verzoek, daar zij bij missive van 31 Dec. 1902 steunde het groote adres der Ingezetenen te dezen aanzien, in verband met de omstandigheid dat de ingezetenen zelf zich niet meer diligent betoonden. De Kamer mocht tot haar leedwezen nog geen antwoord op hare vraag ontvangen, en zal dus nogmaals daartoe pogingen moeten aanwenden. Omtrent het in vorige jaarverslagen genoemde door de Kamer behandelde plan voor een kanaal van Heerenveen naar Tjeukemeer kan worden medegedeeld, dat de commissie uit de Kamer rapporteerde, dat eene commissie van ingezetenen ter bevordering van deze zaak zich naar aanleiding van hare bemoeiingen — doch onafhankelijk van de Kamer — heeft geconstitueerd ter bevordering van deze voor den handel van Heerenveen zoo uiterst gewichtige aangelegenheid. ACHTKARSPELENS ZUIDERDEEL, 16 Sept. 't Ziet er treurig uit voor de heidebevolking. Deze moet in zomer en herfst het brood buiten-af verdienen. Gewoonlijk wordt er door velen op de Groninger klei een flinke som verdiend in de maanden Augustus en September. Thans konden er pas de helft aan den slag komen en de verdienst is veel minder. By de terugkomst kan men andera nog op een mooien stuiver met aardappelrooien rekenen. Ook dat loopt nu echter tegen. Vele boeren deden ie door hun vaste arbeiders rooien, om dezen maar werk te geven, terwijl ook de losloopende arbeider» reeds een deel uit den grond dolven, 't Zou te wensehen zijn, dat het gemeentebestuur een flink bedrag voor werkverschaffing uittrok, anders moet men toch noodzakelijk het budget der armgelden verhoogen. — — Do aardappelcampagne is aanstaande. De firma Duintje Wilkens & Meihuizen begint Maandag te laden. Prijs 90 cents per hectoliter. Voor de consumptie worden de Borgers verkocht & 70 cents per korf. GAASTERLAND, 16 Sept. Hebben onze boeren schade door het dras staan van de maadlanden, anderzijds komt het hun In de hand, dat er zooveel gras groeit in den nazomer. Verschillende stukken land worden dan ook nog gemaald. Het gras wordt meerendeels ingekuild; sommigen trachten er nog hooi van te krijgen. BROEK, 14 Sept. De vlsscher R. Kuindersma alhier ving heden zooveel aal — zijne fuiken stonden rond en gespannen en waren bijna boordevol — dat daarin, evenals vaak in manufacturen geschiedt, noodzakelijk eene „opruiming" moest worden gehouden tegen veel verminderde prijzen. 't Gevolg daarvan was, dat het meerendeel onzer plaatsgenooten het menu van den dag wijzigde door als hoofdschotel aal op de spijslijst te plaatsen. Slagers uit het naburige Joure, die als gewoonlijk bestellingen op vleesch en spek kwamen opnemen, kregen van den weeromstuit weinig In hun boekje te noteeren, zoodat ditmaal 't vleesch tegen zijn concurrent de visch het onderspit moest delven. De gevangen aal houdt het midden tusschen groot en klein; wel zijn er enkele „kanjers" onder, maar het grootste deel is middelsoort Wat niet verkocht wordt, gaat voor een deel naar de rookerij en voor een ander deel in de vischkaren. JOURE, 15 Sept. Gisteravond hield de Veroen. „Plaatselijk Belang" eene ledenvergadering. Behandeld werd het voorstel: „Te verzoeken aan den Minister, dat het postkantoor te Joure den geheelen dag worde opengesteld." Werd besloten dit verzoek te doen. Punt 2: Pogingen in het werk te stellen om de weekmarkt alhier te doen herleven. Niet kunstmatig, maar met goede middelen, zei de Voorz., moet getracht worden ook hier weder de weekmarkt tot meerderen bloei te brengen. Daartoe is noodig medewerking van burgerij, van het gemeentebestuur, van veehouders en veekoopers. In de eerste plaats moet de kalverenmarkt hier hersteld worden, om dan tot verdere uitbreiding te komen. Na ondersteuning van het bestuurs-voorstel door den heer B. van der Weij en nadat het bestuurslid, de heer S. de Vries de mogelijke uitbreiding der weekmarkt ook tot groente- en hloemenmarkt had bepleit, werd het voorstel met algemeene stemmen goedgekeurd. Vervolgens werd behandeld 't bestuurs-voorstel: Poging in het werk te stellen ter verkrijging van een volkspark. Besloten werd: bij het gemeentebestuur aan te kloppen om daarvoor „Ter Huivra" af te staan tegen een jaarlijkschen huurprijs. Tot bestuursleden, in de plaats van de heeren H. Pot en K. de Vrij, die niet terstond herkiesbaar waren, werden gekozen de heeren C. de Jong en H. Cath. Door den heer B. van der Weij werd voorgesteld, bij de Vereen. „Het Groene Kruis" aan te dringen, zoo mogelijk nog dit jaar eene wijkverpleegster aan te stellen. De vergadering ging hierin mee. Ten slotte stelde de heer S. de Vries voor, om aan te dringen op uitdieping van de Schipsloot een schoon stuk werkverschaffing voor onze arbeiders, en de heer R. de Jong om aan te dringen op verandering in den bestaanden toestand van 't gedempte gedeelte tusschen Boter- en Torenstraat Betreffende het eerste werd besloten, dit voorstel eerst beter te overwegen en aangaande het tweede voorstel gaf de Voorz. den raad, dat belangstellenden in de Boter- en Torenstraat zich allereersj gemeenschappelijk tot het Dagelijksch Bestuut moeten wenden. --- VOORDRACHTEN. "SPIZ. vroolijke en dramatische É jol voordrachten ®n liederen * voor alle gelegenheden en voor Dames en Heeren, waarbij: Een Huwelijk met Stoom, Een fijn Bpannetje naar de Bruiloft, Jan de Huigknecht, De politieke Mopperaar, De Medeminnaar van den Barbier, De nieuwe Komiek, Kastelein Knikkebein, Een roode Neus, Liefde met Hindernissen, De twee Tyrolerinnen, De Komiek en de Chanteuss, Een Pierewaaier, De Orgelman, De Tyrolers op de Bruiloft, Het bedelend Paartje, Het Naaistertje, De Marketenster, Maandag-rust, Pietje Puckie, Het vroolijke Strijkstertje, In de Zonneschijn, Het Bloemenmeisje, De Vlucht van Eliza, De Schildwacht, De dood eens Spelers, De Eed aan den Vliet, Het Kerkportaal, en», enz. Wy geven hierbij : Een Handleiding Goochelen en De Beroemde Kaartlegster. Spotgoedkoop! Dit fraaie pakket leveren wij voor f 0.95 franco thuis, op ontvangst v. postwistel (of -zogels,) waarbij vermeld : ,)Spotkoopje Voordrachten." Boekh. „EXCELSIOR," Frtderik Hendrikstraat 189, Amsterdam. r i ■ ■■■■■ ■■■' BOÜMA'S ZUIVBBB Lofodinsche LEVERTRAAN. ONBERISPELIJK VAN SMAAK. Heerenveen. Bij M. van ZWOL te Gorredijk is gelijk vorige jaren eerste soort turfsfroolse! te bekomen bij groote en kleine hoeveelheden. Vroegtijdige bestelling gewenscht. Aanbevelend, H. van ZWOL. Geb. OOSTERHUIS, Gorredijk - Noordwolde. HET BESTE EN 'T GOEDKOOPSTE ADRES VOOR :-: HEEREN- EN :-: KINDER-KLEEDINO. Uitsluitend Mr. PEEK & CLOPPENSURB. Vraagt giTTAIrfKiJW voor KLEEDIUft n. MAAT. KACHELS. £t Ondergeteekende bericht dat de :-: :•: A I- Kachels, Haarden, -1 Tegelplaten, Turfbakken § enz., voor het aanstaand saizoen zij n I aangekomen en tentoongesteld I in een magazijn ACHTER zijn oude I zaak, alwaar ie VRIJ TE BEZICHTI- I Ruim honderd verschillende modellen zijn aanwezig, :-: zoodat men dan ook de grootste keuze I ABleenverfcoop van JAN JAAR» SMA'S beroemde INSLUITHAARDEH. :—: :-: :-: Aanbevelend, G. J. POTHAAR, Hiwonrai. I SjOaVo ®e levering kan geschieden I door tueschenkomst van H.H. I Smeden, terwijl Modelboeken met prijs- I courant op aanvraag GRATIS zyn te I verkrijgen. ». *g± Noordwolde. ipgP- Alle dagen wederom te bekomen van dat puike SCHftAPVET (concurreerende prijs.) Bestellingen worden aan huis bezorgd. Slager H. S. KROL. UMUSF 2BIIP GBë) «sE») laë» isr^ I \f GE NIET GEBRUIKEN X W wat goed en zuiver Is? \ Die gewone zeepen, die nog meer | I schade doen dan bet schoonmaken I zeil, worden nooit geduld zoodra ƒ Vsunlight slechts eens 1 geprobeerd is. j/1 Sunlight ZEEP schaafjes om zachte zeep te maken. GRATIS te bekomen bjj uw winkelier in ruil voor 5 omslagen. --- Kachelmagazijn. Ruim voorzien van de nieuwste en beste soorten Turf- es VQlkssiieis en IbslulM», tart- §e koisüljakksß, kaM-Nfigilplalin tegen scherp concurreerende prijzen. Zie Etalage. Aanbevelend, J. DE JONG, Dracht Heerenveen. --- Persnieuws. Conservatisme troef. Het r.k. blad D e Tij d maakt in een artikel over het huis-industrie-congres de opmerking, dat hier al weer de studenten hebben ontbroken, evenals ze ook afwezig waren op de Sociale Week te Nijmegen. Het blad voegt er aan toe: „Dat wijst op een vrij recent, op een vreemd en zeer merkwaardig verschijnsel. Zijn wij namelijk goed ingelicht, dan staat dit feit in verband met de onder de academische jongemannen meer en meer veld winnende reactie tegen de „democratie" en tegen sociale bemoeiingen in het algemeen. „Democraat" of „conservatief" zijn, kan een quaestie zijn en is gewoonlijk een quaestie van beginsel, maar het kan ook een quaestie worden van mode. Onder de Jongere generatie, die met de „mode" meer op heeft dan de oudere, zal dit meer voorkomen dan onder het volwassen of vergrijsde geslacht, en onder de studenten wel allermeest. "Welnu — als wij op onze vertrouwbare zegsmannen mogen afgaan — is het tegenwoordig onder de academische „spes patriae" mode om conservatief te zijn en vooral zich als conservatieven aan te stellen. Nu er zooveel democraten en zoo banale democraten zijn, is het aardige en aantrekkelijke er af. Bij niet weinigen is 't de oververzadiging van sociologie of de sociale drukte, het sociale rumoer in onze toch reeds bewogen en zenuwachtige wereld, welke heginnen te reageeren. En — wat heel veel verklaart! — het nieuwe is er af." Het Volk schrijft er b\j: Wij kunnen De T ij d mededeelcn dat onze inlichtingen met de hare kloppen. De bourgeoisie wordt konservatiever. Trouwens, men behoeft daarin niet af te gaan op wat men zoo per toeval eens verneemt, dat is nog aan andere feiten te zien, feiten in het openbare leven. De geweldige overwinning der kerkelljken bij de Jongste stembus, vond daarin een harer voornaamste oorzaken. Wij behoeven maar te wijzen op de kampagne der werkgevers tegen de Ongevallenwet, van de huiseigenaren tegen de Woningwet, .13 algemeen grooter wordende afkeer bij de toonaangevende bourgeoisie van sociale wetgeving plus het gemak waarmee de aaneengesloten werkgevers hoe langer hoe meer overgaan tot allerlei geweldmaatregelen tegen de arbeiders; hoe denkbeelden als b.v. de ontneming van kiesrecht aan ambtenaren e.d. die men kort geleden niet eens durfde uiten, nu als iets zoo heel niet verwerpelijks worden aangehoord, het toevertrouwen van de belangrijkste onderwijsposten aan uitgesproken vijanden van openbaar onderwijs — deze en ahdere teekenen wijzen op het verschijnsel dat door De Tijd wordt gekonstateerd. Het gevolg van het verschijnsel ligt voor de hand. Stilstand in de sociale wetgeving, slechtere behandeling van de arbeiders, minachting van hun aspiraties en vijandelijkheid tegenover hun beweging, pogingen tot onderdrukking van hun strijd, weigering van erkenning hunner organisaties en van hun toekomende rechten — dat alles zullen de onverbiddelijke gevolgen zijn. Waarop, dat kunnen wij verzekeren, van arbeiderszijde zal volgen steviger organisatie, hechter aaneensluiting, grooter solidariteit, verdwijning van het vertrouwen dat nog in een aantal kringen bestaat op de goedwilligheid van de bourgeoisie, groeiende kracht van de sociaaldemokratie, feller klassenstrijd. De Nederlandsche bourgeoisie, waarvan een deel naar Engelsch systeem had willen werken krijgt meer trek in Pruisisch optreden. Het zij zoo. De arbeidersklasse zal er den weerslag op leveren. De reaktle van boven zal noodwendlgerwijs krachtige tegenaktle van beneden verwekken. De bourgeoisie moet zelve weten wat zij wil. Is konservatisme troef bij haar, zij zal de revolutionaire gevoelene der arbeiders doen groeien en een revolutionaire macht tegenover zich doen staan, sterker naarmate de druk van boven feller is. ZIJ heeft te kiezen. * • • De hooge pachtprijzen. „Uitkijk" schrijft in het Fr. Da gb 1. een artikel omtrent uitwonende landeigenaren en hooge pachten. Die uitwonende eigenaars, zoo zegt hij, vinden het heel natuurlijk, dat ze de hoogste pacht Innen, die geboden wordt, al moet de huurder ook werken, dat 'm 't bloed uit de nagels komt, om zélf te kunnen bestaan, zijn volk te kunnen betalen en dan nog de pacht te voldoen. Denk nu niet, dat die uitwonende grondbezitters zulke hardvochtige monsters zijn; menschen met een slavendrijvers-ziel, die zich niet bekommeren om het tobben van hun medemenschen en maar halen, halen, halen! Och, neen! Heel nobele lieden zijn er bij. 't Is het stelsel. Wie geld heeft liggen, neemt natuurlijk de hoogste rente, die hij krijgen kan. Wie staatspapieren koopt, tracht daarin zrjn geld zoo voordeelig mogelijk te beleggen. leder tracht zooveel mogelijk uit zijn geld te slaan. En de boer moet weten, hoeveel pacht hij betalen kan! De wet van vraag-en-aanbod, als men ziet. Zonder eenige beperking. En een oorzaak van veel ellende. Is dat recht? zoo vraagt het blad. En het vervolgt: Of we dan aan 't eigendomsrecht willen raken ? In 't minst niet. Alleen willen we vragen, of het geen tijd wordt dat er een betere verdeeling van lusten en lasten komt tussohen eigenaar, pachter en arbeider. Grond en geld zijn toch niet gelijk. Zelfs met geld Is „woekeren" zedelijk veroordeeld. En zou men van den bodem maar nemen mogen, wat men krijgen kan door het nijpend gebrek aan bebouwbaren grond? Met den bodem staat het nog erger dan met het geld. Wie geld noodig heeft, kan dit even gemakkelijk in Amsterdam leenen als In Groningen, wanneer hij er overigens goed voor is. Geld glijdt grif. Maar wie grond noodig heeft voor zijn bedrijf, zit vaak vast aan een bepaalde plaats of landstreek en kan dus maar bij énkelen te recht komen En al verwachten we nu niet in de eerste plaats heil van de overheid, toch is 't haar dure roeping op dezen misstand te letten en er door 's lands wetgeving tegenin te gaan. Pachtprijzen voorschrijven kan noch mag zij, maar zoo goed als zij reeds in allerlei wetten den arbeid en het arbeidscontract regelt, zou ze 't ook de pacht en het pachtcontract béter doen kunnen dan thans — beter ook dan in 't arbeidscontract is geschied. ---