JDRAI5!flAvArsAALKEriBURCrS-r <■«■■ —lil ■'■■■■.. ■■ ■ ■, i i. . . ■■■■■«..■i^ --- DS ■AMBBOyWER Hij ploegt Hollands vruchtbare aarde, de bron onzer Iwelvaart. Wij weten echter ook, dat zijn beroep in on» wispelturig klimaat veel van zijn gezondheid vergt, en dat maar al te vaak verkoudheidsziekten en rheumafische pijnen zijn werkkracht dreigen ie verlammen. Maar dan vindt ook hij altüd baat bij Aspirin- £^___3y_a Lal op dan oranja band en hat Bayark/uU. FflJi 75 c_> --- Leeuwarder Rechtbank. 1 Nov. Politierechter. LEEUWARDEN. Bij Hutting in de Bagijnestraat, is Woens dag 20 Aug. een glasruit gesneuveld, terwijl bovendien een der huisgeuooten mishandeld is. De rinkelende ruit kan omtrent den dader weinig vertellen, maar de mishandelde wijst als dader van beide euveldaden aan Pieter S„ 23 jaar, logementhouder aldaar. In deze zaak speelt concurrentienijd een hoofdrol. Op den bewusten Woensdag zat Pieter S. in café Hutting. Hij was in gesprek met een klant en trachtte dezen daar weg te lokken: „Man, kom bij ons slapen." Natuurlijk waren de vrouw en dochter van den hospes daarvan niet gediend. Gevolg woorden en klappen, die Geertje Hutting nogal pijn deden. Nadat ook nog een bierfleschje als wapen had dienst gedaan, werd S. verwijderd, maar sloeg toen nog een ruit in bij Hutting. Ecu en ander veroorzaakte een heel oploopje. Eisch en vonnis f 10 b. of 10 d. h. We beginnen heden met den Zondag van 7 Sept. Jan 8., 24 jaar, reiziger te Leeuwarden, heeft dezen dag benut om een soort aframmeling toe te dienen aan zijn stadgenoot Gerrit Kramer. Reeds in cabaret „Spoorzicht" waren er woorden gevallen. Ka afloop werd op straat de ruzie voortgezet en draaide uit op een kloppartij, waarbij Kramer enkele niet ongevoelige tikken te pakken kreeg. Verd. verzekert er ook niet zonder kleerscheuren afgekomen te zijn- Eisch f 25, verstekvonnis f2O b. of 20 d. h- en toewijzing civiel van f 1.20. --- PEINS. Hier heeft op den 26 Augustus de 54--jarijje veehouder L. W. zich min of meer vergrepen aan zijn arbeider Jan v. d. ?4eulen. D?ze was van 12 Mei af bij den boer in dienst, maar blijkbaar was die niet erg over den arbeider te spreken. Toen deze 26 Aug. om zijn loon vroeg, kreeg hij een geen .vriendelijk bescheid van den boer. Nu, 't kan Zaterdag om mij ook wel! zei de arbeider. Né. ik zal je betalen, was het antwoord. De boer greep uit den stal een hooihark en gaf hem daarmee een paar tikken. De arbeider achtte het toen geraden zich te verwijderen, doch kreeg op het erf er nog een paar klappen bij. Deed 't zeer? vraagt de politierechter? Nou, dat kan je begrijpen! De raadsman van verd.. mr. Hoogland, doet door getuigen è decharge uitkomen, dat v. d. M. wat oploopend en driftig van natuur is. De O. v. J. is" van meening, dat de veehouder met bet toedienen van slagen te ver gegaan is. Eisch f 10 b. of 10 d. b. Mr. Hoogland is van meening, dat het toedienen van meer dan één slag niet bewezen is. De getuige v. d. Meulen stelt zich te veel partij en was weer in zoodanige geprikkelde gemoedsstemming, dat hij niet precies meer weten kan wat er gebeurd is. De dienstbode Jeltje v. d. Vliet heeft ook niet meer dan één klap gezien. Vrij zeker heeft verdachte \\. gehandeld uit noodweer. Van der Meulen zal bij de kwestie over het loon weer driftig en opvliegend geworden zijn, waardoor de veehouder zich in gevaar heeft gezien. Erkentelijk voor den milden ei6ch, dTingt pi. aan op ontslag van rechtsvervolging. « De O. v. J. vraagt thans verwijzing naar de volle kamer. Uitspraak^Woensdag a..-. --- Hondenbelasting. Het niet voldoen aan de verplichting tot het doen van aangifte voor deze belasting levert bekeuring op aan de volgende liandenhouders. Louw K.. 23 jaar, arbeider te Suameer, die veroordeeld wordt tot f 5 b. of 5 d. h. Freerk de Vr., 34 jaar, arbeider te Broek onder Akkerwoude, f 10 b. of 10 d. h. Jelle van S., 25 jaar, agent van verkooploten te Hardegarijp (thans Holwerd), flO of 10 d. h. Gerrit S„ 35 jaar, vrachtrijder te Witmarsum, 2 X flO of 2 X 10 d. h. Romké 8., 30 jaar, machinist aldaar, f 10 b. of 10 d. h. Abc 0.. 64 jaar. veehouder te Schettens, f 0.50 of 1 d. h. --- PINGJUM. Rinze C, 41 jaar, dorpsrein%er le Pingjuni, wordt er van beticht op Koninginnedag een hond te hebben mishandeld. Er ontstond een vechtpartij tusschen twee honden. C. kwam er bij met zijn keurmeesfersstok en daarmee den hond van V. Popta zoodanig geraakt, dat 't beest bebloed flauw viel. Dit wordt als mishandeling aangemerkt. Eisch f3O of 30 dagen, vonnis f2O boete ol 20 dagen hechtenis. --- ARUM. Arme M., 43 jaar. arbeider aldaar, nam niet erg hoffelijk de eischen der wellevendheid in acht tegen den gemeente-veldwachter IJ. de Jong. Maandag 25 Aug. trad de veldwachter op tegen enkele buitensporigheden, waarbij verd. zich boos maakte en den veldwachter beleedigende woorden toevoegde. " Eisch en vonnis f2O boete of 20 dagen hechtenis. --- WIRDUM. De nacht van 24 op 25 Augastus. welke den Zondag in een Maandag deed overgaan, gaf een ontmoeting van den Suawoudster boerenknecht Hendrik K., 29 jaar, met Siebolt Kenia. Bij een dan6partij in een café ontstond wat ruzie, die op straat werd voortgezet. „Toen heb ik Siebolt een tik gegeven", zegt verdachte. Ja, dat mag nu eenmaal niet, Eisch f 5, vonni9 flO boete of 10 d. h. --- ORANJEWOUD. Op 1 Augustus had de fiscus weer een offer gevraagd van alle wielrijders. Zoon belastingmerk kost f 2.50, maar Hendrik U., 24 jr., schipper te Wolvega, zag kans er goedkooper aan te komen. Vrijdag 15 Aug. had de werkster Grietje v. d. Veen haar fiet9 bij Woudstra buiten laten staan, 's Avonds merkte zij, dat 't plaatje er afgehaald was. De politie heeft het bij U in beslag genomen. Eisch f 3, verstekvonnis flO boete of 10 d. h. De rijksveldwachter Mous, die den politiedienst eervol en met pensioen verlaten heeft, had Woensdag 3 Sept. nog een ontmoeting met Freerk Br., 30 jr., zonder beroep te Leeuwarden. Deze doet een verhaal, dat hij op onbetamelijke wijze door Mous is aangesproken en aangegrepen. Hetgeen de gepensionneerde v 'dwachter thans verklaart, luidt heel anders en wijst Br. aan als de schuldige. De rijksveldwachter was zelf 9 bloedend verwond De Off. v. Justitie vraagt veroordeeling van Lr. tot 6 weken gevang. Vonnis f3O boete of 30 d. h. --- MAKKUM. Hier heeft op Woensdag 25 Juni Bouke V. een 18-jarig schipper van Heeg, een 6cheepstro6 vernield. Twee schippers kregen ruzie over een ligplaats, waarop beiden recht meenden te hebben. In boosheid heeft toen Bauke V. een tros van schipper A. J. Visser beschadigd. Verstekvonnis conform den eisch: f 15 boete of 15 d. h. --- TJALHUIZEN. De 6piegel die het beeld weerkaatst van wat er achter ons ligt, doet cok in 't snelverkeer zoo nuttige diensten, dat 't gebruik daarvan in en aan een auto zelfe voorgeschreven is. Daarom kon J. Salveraa er geen genoegen mee nemen dat zijn autospiegel vernield was en het is Sipke 8., 30 jaar, veehandelaar te Nijland, die voor deze euveldaad voorgeroepen wordt. De vrachtrijder Jan Salverda reed hem voorbij met een auto op den weg Sneek— Nijland, waar Sipke B. wielrijdend was. Af en toe taakte de wielrijder zich achter de vrachtauto vast, om zich te laten voortsleepen. De spiegel verklapte dat aan den bestuurder .die daar een hekel aan had. Met af en toe meer gas te geven, werd het den wielrijder lastig gemaakt. Uit drift is toen de spiegel verbrijzeld, maar vol berouw heeft verd. dat trachten- te vergoeden. Eiech f 0.50 of 1 d. h.; verstekvonnis dito. --- BALK. Wabe S., 24 jaar, koopman aldaar, wordt voorgeroepen wegens mishandeling van K. de Vos. Maandag 1 Sept. stonden beide personen in gesprek, waarbij op straat eenige ou eenigheid ontstond. Plotseling kreeg de Vos een klap tegen zijn mond, dat zijn sigaai meters ver wegvloog. Verstekvonnis als eisch: f 15 b. of 15 d. tl. --- OLDEHOLTPA. Aan Tj v. d. M„ 49 jaar, caféhouder te üldelamer, was bij rechterlijk vonnis het recht ontzegd om motorrijtuigen te besturen. Ondanks dit verbod heeft hij toch Zondag 27 Juli achter het stuurrad van een auto plaats genomen. Te Oldeholtpa werd zulks waargenomen en bekeuring ingesteld. De verd. doet het voorkomen, alsof hij meende, dat het vonnis K. G. te Heerenveen d.d. 2 Juli. waarbij hem 9 mnd. rijverbod is opgelegd, nog niet in kracht van gewijsde was gegaan. Het tegendeel is het geval. Eisch 1 mnd. gevang. Vonnis f5O b. of 50 d. b. --- Tandverzorging op school. Sedert 1925 worden te Den Haag de leerlingen van een 34-tal scholen behandeld door een gemeentelijk schooltandarts, met de bedoeling zooveel mogelijk de kinderen de school te doen verlaten met een gezond blijvend gebit. Er worden nu de resultaten van deze tand verzorging meegedeeld. Verschillende „steekproeven" zijn genomen en bij een 17--tal schelen zijn alle leerlingen onderzocht. Het bleek, dat, behalve enkele uitzonderingen, van een volledig gezond maken van het blijvend gebit mag worden gesproken. Terwijl een onderzoek in 1910 uitwees, dat nog geen 30 pet. der kinderen de school verliet met een gezond blijvend gebit, is dit aantal thans gestegen tot 79 pet. Een mooie vooruitgang! --- Raad Weststellingwerf. S November Wegens afwezigheid van den burgemeester wordt de vergadering gepresideerd door den loco-burgemeester wethouder Veenstra. Op een vraag van den heer Joh. Mooij geeft de Voorzitter een uiteenzetting van wat B. en W. hebben gedaan in het belang van de werkloozen. De inspecteur heeft 40 personen uit de gemeente toegelaten in de werkverschaffing te Hoornstea-zwaag en 40 in die In „De Ontginning". Verder heeft de inspecteur bepaald, dat de vervoergelegenheid naar de werkverschaffingen niet eerder wordt ingesteld dan 1 Dec. Deze week zullen B. en W. weer met den rijksinspecteur overleggen. Een verzoek van de afd. Friesland van het Ned. Genootschap tot Zedelijke Verbetering van Gevangenen om subsidie-verhooging van f 5 op f 25, wordt afgewezen in verband met den financieelen toestand der gemeente en met het oog op eventueele consequenties. Een adres van A. B. Haarsma e. a. te Steggerda-Vinkega om een hooger vergoeding van vervoerkosten van hun kinderen naar school wordt afgewezen. In Peperga wil men gaarne een brandput hebben en ook acht men 't gewenscht, dat de etectrische straatverlichting een half uur vroeger ontstoken wordt. B. en W. zullen hierover een prae-advies uitbrengen, na over laatstgenoemde zaak overleg gepleegd te hebben met het P.E.B. De afd. Weststellingwerf van de Fr. Mij. van Landbouw vraagt van den raad een nuttigheidsverklaring voor de stichting van een 2-jarigen landbouwhuishoudcursus te O'delamer en meteen een lokaal der O. L. school aldaar voor dien cursus beschikbaar te stellen. B. en W. zeggen een prae-advies to*. De raad ondersteunt een verzoek van de Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Drente aan de Ned. Spoorwegen, om een proef te nemen met het inleggen van motortréinen op de baanva.kken Zwolle— Leeuwarden, Leeuwarden—Groningen en Groningen—Zwolle. De heer S. Brand&ma te Wolvega, exploitant van een radio-distributie-inrichting aldaar, verkrijgt vergunning voor het inrichten van een dergelijke installatie te Blesse. --- Benoemingen. De school te Steggerda-straatweg krijgt met ingang van 1 Jan. a.s. een nieuw hoofd; de heer Joh. Engelen, hoofd te ITHe-sprong, wordt als zoodanig met algemeene stemmen benoemd. Tot onderwijzer aan de o. 1. school te Noordwolde (Strw. Frederlksoord) wordt benoemd de heer J. Posthumus te Boyl en tot onderwijzer te Boyl de heer N. Roders te Steggerda. --- Salaris Keuringsveearts. De raad heeft nog niet lang geleden laten blijken, dat hij niet voelt voor een salarisverhooging van den hr. H. H. ten Have, keuringsveearts hoofd van dienst. Thans stellen B. en W. voor het salaris van den heer Ten Have met f 200 te verhoogen als vergoeding voor het bacteriologi-«ch onderzoek, dat sedert het vertrek van den heer Zweers door den heer Ten H&vtt geschiedt. Hetzelfde bedrag werd den heer Zweers uitbetaald. De heer Kerkstra is tegen verhooging met het oog op den toestand van de gemeente-financiën. Wanneer i"k zie — aldus spr. — wat de heer Ten Have als keuringsveearts doet, dan is het niet noodig hem er nog f2OO bij te geven. De heer Heida uit zijn meening in denzelfden geest. De heer Joh. Mooij is eveneens tegen verhooging, omdat op de begrooting bezuinigd moet worden. De heer Hamers zegt, dat uit billijkheidsoverwegingen de verhooglng behoort te worden toegekend. Weth. geen minderheldsvooretel willen indienen, doch nu het op stemmen zal moeten aankomen, wenscht apr. zich tegen te verklaren. De Voorz. betoogt, dat, nu aan den heer Ten Have extra-werk wordt opgedragen, dit ook gehonoreerd dient te worden. Na nog eenige discussie wordt het voorstel met 11—5 stemmen verworpen. (Voor de heeren Hamers, Van der Veen, C. F. de Vries. Pape en Veenstra; afw. de heer Jan Mooij). --- Slechte financieele toestand der gemeente. De nieuwe financieele regeling tusschen Rijk en gemeenten brengt voor Weststel- Ungwerf niet d 1 e rijksuitkeerlng, welke zij op grond van haar armlastigheid redelijkerwijze had gemeend te mogen verwachten. Daardoor moest de raad noodgedwongen besluiten de belastingen, die hij kan bepalen, tot een maximum op te voeren. Deze zware heffingen zijn nauwelijks in staat om met de nieuwe rijksuitkeerlng te voorzien in het gemis van een jaarlljksche inkomstenbelasting ad f 230.000, hoewel voor de komende jaren — was de oude regeling gehandhaafd geworden — dit belastlngcijfer stellig verhoogd had moeten worden. De begrooting voor 1931 wordt ongunstig beïnvloed door een nadeelig slot van f 7824 van den dienst 1929, ontstaan doordat de opbrengst der inkomstenbelasting ongeveer f 13.000 Is tegengevallen en het marktgeld ongeveer f 6000 beneden de raming bleef. De vorige saldi bedroegen gemiddeld f 20.000 aan baten. Wanneer bij dit bedrag gevoegd wordt het nadeelig saldo over 1929 en de meerdere uitgaven In 1931 voor wegen en armenzorg, dan bedraagt over 1931 de meerdere uitgaaf f 65.000. Met een eindbedrag aan uitgaven, dat f 55.000 hooger was dan 't eindbedrag der inkomsten, hadden B. en W. tot taak de begrooting voor 1931 sluitend te maken. Zij stellen voor op de volgende wijze 't evenwicht aan te brengen: Den post „onderhoud wegen" te vermindren met f 10.162,50; den post „subsidie armbestuur" met f 5000; andere posten (w.o. onderhoudswerk) met f 5357,14, Is totaal f 20.519,64. Voorts ste-Uem *e voor: inplaats van 80 100 opcenten op de fóndsbelasting te hefren, wat voor 1931 een meerdere Inkomst beteekent van f 9500; een bijdrage van den dienst 1932 aan den dienst 1931 groot f 22.000 en den post „onvoorziene uitgraven" te verminderen met f 2980,36. Bij de herziening van het belastingstelsel in den raad is reeds gerekend op een bijdrage van den dienst 1982 aan den dienst 1931. .Aangenomen wordt, dat op den dienst 1932 te veel zal worden ontvangen f 13.135 hetwelk, kan worden aangewend om het ongedekt tekort groot f 7965 op den dienst 1931 weg te nemen. Indien de raad besluit 't aantal opcenten op de fondsbelasting te verhoogen van 80 tot 100, dan zal het bedrag dat naar raming op den dienst 1932 te veel wordt ontvangen, met f 14.200 toenemen en dus worden: f 14.200 + f 13.135 = f 27.335, waarvan blijkens den opzet van B. en W. f~22.000 als bijdrage aan den dienst 1931 wordt verleend. Naar deze berekening wordt dus verondersteld dat op den dienst 1932 nog een bedrag van f 5335 (f 27.335 — f 22.000) te veel wordt ontvangen. Binnen het raam van 't nieuwe stelsel zijn de belastingen in deze gemeente zoo hoog mogelijk opgevoerd en desondanks kan de gemeente geen enkele nieuwe financieel* verplichting op zich nemen. Dat kan voor deze gemeente, welke in velerlei opzicht in opkomst is, noodlottig worden. Het list' dan ook in het voornemen van B. en W. binnenkort bij de regeering aan te dringen om door rijkssteun in eenigerlei vorm verbetering in dezen onhoudbare.n toestand te brengen. In afwachting van dien meerderen rijkssteun zal naar hun meening elke nieuwe uitgaaf moeten worden vermeden. Voor verharding van den weg langs de Oosterbovendwarsvaart, voor de straatverlichting, voor aanschaffing van een tweede autobrandspuit, voo subsldleering van wegen in polders, waterschappen enz., zijn voorloopig geen gelden beschikbaar. --- De discussies. We moeten volstaan met de weergave van de algemeene beschouwingen in eerste instantie; de replieken, die bijna anderhalf uur duurden, blijven achterwege. Alle leden, die aan de algemeene beschouwingen deelnemen, spreken over den minder gunstigen financieelen toestand der gemeente. De heer Van der Vegt meent er op te moeten wijzen, dat het vermoedelijk overschot van 1932 wel eens teleur kan stellen. Het belastbaar inkomen daalt, eveneens is de opbrengst der Vermogensbelasting dalende. Spr. acht 't beknibbelen op den post wegen niet in het belang der gemeente. Èr mag wel ernstig onder de oogen worden gezien of de salarissen van het gemeentepersoneel ook moeten worden herzien en of er ook pensioenverhaal moet worden toegepast. Dit is wel niet aangenaam, doch de financieele toestand der gemeente is slecht, terwijl de levensstandaard daalt. De heer Kamp is van meening. dat de lage uitkeering een gevolg is van het zuinig beheer, dat in de laatste jaren is gevoord. Vermindering van onderhoudswerk, zooals B. en W. thans voorstellen, moet leiden tot een verhoogde uitgave daarvoor In een volgend jaar. Spr. vraagt naar de regeling van 't onderhoudswerk en de regeling van uitkeering aan de vorst-werkloozen. De heer Van Dijk had het beter gevonden, dat de nieuwe belastingvoorstellen eenigen tijd later waren behandeld. Want thans zijn --- verwachtingen gewekt op belastingverlaging, die struks vermoedelijk zullen tegenvallen. Spr. meent, dat de hooge uitkeering voor Armenzorg mede te wijten is aan de laksheid van vele diaconieën, die hun armen naar het Burg. Armbestuur verwijzen. Het ligt op den weg van B. en W. om nog met de armmeesters te overleggen, op welke wijze op de uitgaven bezuinigd kan worden. De heer H. S. de Vries bepleit een steviger propaganda voor den tuinbouw en acht stichting van een tuinbouwschool wenschelijk. Spr. acht het zeer bezwarend voor deze gemeente, dat vele kapitalistische eigenaren van gronden in de gemeente elders hun verblijf hebben. Zij proflteeren wel van, doch betalen niets aan de gemeente. Den heer Johs. Mooij lijkt het persoonlijk verkieslijker om vöór het vaststellen der begrooting met Den Haag te confereeren. Spr. vreest, dat verschillende posten te laag zijn geraamd. « Er wordt veel gesproken over ellende en werkloosheid; doch de oorzaak van dit alles ligt in een verkeerd maatschappelijk stelsel. Zelfs In kerkelijke kringen begint men te beseffen, dat de. echt-chrtetelijke leer in deze maatschappij niet uit te leven is. Met lapmiddel-en komen we er niet; er moet komen een vernieuwing van het economisch leven. De heer Pape, die B. en W. hulde brengt voor deze — ondanks den toestand — aanvaardbare begrooting. ziet In de nieuwe verhoudingswet, evenals in de oude, een achterultstelling van het platteland. De heer Van der Veen meent, dat de verhooging van 80 op 100 opcenten de gemeente niet uit de financieele moeilijkheden brengt. Spr. begrijpt niet, dat B. en W. Overleg met het Armbestuur inzake de bezuinigingen overbodig achten. Wethouder Muurling beantwoordt uitvoerig de verschillende sprekers. Hij merkt op, dat de wegen in de gemeente goed moeten ztjn. Aan de salarissen van het gemeentepersoneel mag niet getornd worden, temeer nu de salarissen van Burgemeester, secretaris en ontvanger ztjn verhoogd. Spr. is 't eens met die heeren, die beweren, dat de zuinigheid van vorige jaren thans eenigszins door de nieuwe regeling wordt „gestraft". Doch daar staat tegenover, dat de ingezetenen al die jaren minder belasting hebben betaald. Wanneer wij in Den Haag iets willen bereiken, dan moeten we den minister kunnen --- overtuigen van een zuinig beheer. Spr. ontkent, dat de diaconieën zich in het algemeen aan hun taak onttrekken en haalt daartoe verschillende voorbeelden aan. De opmerking over uitwonende landeigenaren is voor zoover onjuist, dat de nieuwe regeling thans dezelfde belasting als basis oplegt over het geheele land. Spr. is van meening, dat eerst de begrooting vastgesteld moet worden alvorens men bij Den Haag om steun kan aankloppen. De Voorz. merkt op, dat de begrooting staat in het teeken van de economische malaise, die wij beleven. Wat onze gemeente betreft: wij kunnen niet meer rekenen op de normale inkomsten en anderzijds zijn de uitgaven verhoogd door omstandigheden, die wij niet in de hand hebben. 1930 zal vrij stellig ook weer eindigen met een nadeelig saldo. Tengevolge van het erg zuinige beheer van 1926 moeten we thans jaarlijiks 1 15.000 uitkeering uit het gemeentefonds derven. Spr. onderstreept de meening, dat de steden bij de nieuwe regeling weer meer gebaat zijn dan het platteland. Echter kan de regeling om de vijf jaar worden herzien. De raad mag echter niet al te pessimistisch zijn. Door de nieuwe regeling, zelfs met 100 opcenten op de fóndsbelasting, betalen de ingezetenen nog f 66.000 minder dan thans, terwijl (was de oude regeling gehandhaafd) de begrooting niet met den bestaanden factor van 2.75 sluitend kon worden gemaakt. Wanneer wij succes in Den Haag willen hebben, dan moet de raad beginnen met 't aantal opcenten op 100 te brengen. Spr. heeft van de andere zijde bezwaar tegen rijkssteun om de voogdij, die mogelijk' geoefend wordt. Doch dit is af te wachten. De bezuiniging op del Armbestuursbegrooting meenen B. en W. te kunnen gronden op mogelijke uitkeeringen ingevolge de ziektewet. Spr. zal zich verzetten tegen salarisverlaging. De salarissen mogen niet de sluitpost van de begrooting zijn en het gemeentepersoneel mag niet slachtoffer zijn van den minder gunstigen toestand. Zooals gezegd, de replieken namen anderhalf uur in beslag en daarbij zeggen ook de heeren Kerkstra, Hamers en C. F. de Vries hun meening over verschillende onderdeelen der begrooting. In het volgend nummer zullen we verslag geven van de behandeling van het rapport aer secties. --- Berichten uit Stad en Dorp. It Frysk lektoraet. LJOUWERT, 1 Nov. By de ynwijing fen de hear P. Sipma as lektor yn it Frysk oan 'e hegeskoalle to Grins, wiemen oanwêzige Friezen fen bitinken, dat men it ynwilligjen fen dizze winsk troch it lanregear net foarby gean mocht, sünder dat ek de Friezen op eigen groun hjar bliiriskip dêroer ütspritsen hienen. Sa is der ütbred it plan om op tou to setten in feest like hertinkingsjcun, hwer't al daliks rjue meiwirking for tasein waerd. Dy feestjoun is halden Snjeon, de earste fen Slachtmoanne, yn 'e kreas oanklaeide sealen fen „Amicitia". It roun dêr tige fol mei Friezen fen eigen hiem en fen om utens. By Ds. A. de Koe, fen Lochem, wier de lieding yn goede hannen. Der wierne óffeardigen fen it Frysk Genoatskip, Frysk Selskip, Kristlik Selskip ef syn kriten, Stüdzjeklubs, Alg. Dietsche Studentebond, Studinte-forienings üt Amsterdam, Grins, Leien, Utert, „Gysbert Japix" to Haerlim, en yet mear. Boppedat wierne der ynkomd in steapel brieven en tillegrammen, ü.o. fen 'e Kommissaris der Keninginne yn Fryslan, fen 'e Noardfryske Friezen, „Sljucht en Rjucht" to Den Haeeh, Frysk Selskip om Utens, „Fier fen hüs" to Flissingen, ensf. ensf., to folie om op to neamen. Allegearre bitsjügje cc hjarren ynstimming mei it lektoraet, mei de persoan oan hwa't dat lektoraet is talbilroud en mei it doel fen dizze joun. --- De iepening. De foarsitter ropt alle oanwêzigen it wolkom ta. Der is reden om feest to fieren, sa seit er, om't troch ynstelling fen it lektoraet to Grine, biset troch de hear Sipma, oan in lang al utere winsk foldien is. Dit regearbifildt makket, dat it ünderwiis yu Fryske lael en skiednis fen nou 6f oan forsekere is, better en fêster as mei in privaat-docentskip, in jier mannich biset trocth de forstoame hear Buitenrast Hettema. San tiidlik docentskip fait wei mei de persoan dy't Ofgiet. It regear hat troch ynstelling fen it lektoraet fêstlein, dat it taelünderwiia net folledich is, as it Frysk net by de fêste learfakken opnommen is. De stüdzje yn wittenskip, histoarje, tael en skiednis wirdt hjirmei tsjinne. Net allinne dit, ek it oansjen fen it Frysk, ek- de ljeafde for dy wittenekippen, ek de ljeafde for tael en folk. It is dan ek gjin wünder, dat er sa folie oandacht wijd is oan dizze bineaming, sels op lytse plakjes tiehte by en fier fen hQs. Dérom is der safolle bilangstelling, hwerfen ek de opkomste hjirre jouu bliken docht. Dy bilangstelling jildt ek de persoan fen 'e bineamde. De hear Sipma bigjiut syn wirk al fen foaren 6f oan mei de sympathie fen alle Friezen. Dy sympathie hüldt yn de forwachting fen forsterking fen it Fryske libben troch stüdzje fen 'e Fryske skiednis, troch it winnen fen learkrêften for Frysk taelOnderwiis, dat mear algsimien wirde moat. San lektoraet kin in middel wêze ta in oplibjen fen 'e Fryske kuituur en de Fryske geast nei de easken fen 'e XXe ieuwske biskaving. Fryslan sels en it Fryske folk moat dêrta meihelpe, oars is de delgong ien 'e Fryske geast net to kearen. San halding scoe nel oerren to bringen wêze mei de histoarje fen 'e Friezen. Lykwols hat Fryslan op dit stik fen saken wol hwet selsbitrouvven brek. It Fryske folk en de Fryske geast moatte dos efter de nije lek tor stean, him stypje en oantriinje. Dat er de nije opkomst en in soun oplibjen fen 'e Fryske geast bilibje mei, is de beste winsk dy't men him nei Grins meijaen kin. --- Lektor Sipma hat op dit iepeningswird efkes andere mei in wird fsn tank. Hy bringt tank oan de mannen dy't for san lektoraet oan 'e skrep west ha, tank oan 'e K'eninginne en 'e Menister, dy't him dêrta bineamd ha, tank oan 'e kommisje fen tarissing for dizze gearkomste, tank for alle lokwinsken, byfal en ynstimming. Hy wiist der op, dat neist it lektoraet ek al oan de winsk ta in Frysk professoraet sahwet foldien is troch it wirk, dat oan prof. Kapteyn opdroegen is. Dêrtroch hat is Frysk in plak krige dêr't it heart, en der scoe hwet oan üntbrekke, as it Fryske folie gjin ynstimming toande mei dy bineamings. Dit kin fen great nut wêze for de Fryske biweging, dy't fen aids al great, mar yn wezen doclis mar lyts wier. Der kin mear for üs moaije Frysk dien wirde as Frysk praten en lêzeu en rijongen en toanielspyljen ensf. Scil it Frysk yn wezen bliuwe, dan moat ek mear en better oanpakt wirde it Frysk ünderrjucht. De Prov. Steaten ha in ünderwiisrie ynsteld en jild tasein. Ek dêrtroch kin it taelünderwiis mear wirde as it wier. Mei it bigjin op 'e skoalle moat troch alle oplieding hinne it Frysk ünderrjucht rinna oan't de hegeskoalle ia. De ideëele kant fen de lektoraets-ynstelling skület dos yn it oplibjen, it wezen fen 'e biweging, yn ta»l en folk sels. De Fryske geast moat him net opslute yn eigen klinte — né. de doarren en de finsters iepen, it moai in stribjen wêze nei it wraldboargerskip, dat yn eigen hüs bigjint. D