De Friesche Polikliniek voor Tandheelkunde, Rniterskwartiir 173 t.o. de Mercnrins Fontein LEEUWARDEN, van Tandarts HOEKSEMA, is geopend: 's morgens 9—l en 's tv. 7—B. Woensdags en Zaterdags 9—l. I Tandheelkundige Kliniek Doelesteegl6 "Vi t.o. Gerechtshof Leeuwarden Kunstgebitten tegen zeer lage tarieven DV* Op goed passen en soliditen 3 jaren schriftelijke garantie MP* Absoluut p ij n I o o s trekken Kliniekuren: 9-1 en 2-4 Zaterd. 10-> Bovendien Dinsd. en Donderd ,'s av. 7-9 WmSSmmtßÊmm^KÊÊ^KÊ^m^^m^KmwOmß^Ê^^KßßUM IJsclub „OP TUD RYDE" YÏVleer Ledenvergadering Donderdag 13 November, des avonds halfacht, in café KOOPMAN aldaar. HET BESTUUR. BOERDERIJ URETERP; Op Donderdag 13 November 1930, 's nam. 2 uur, in het café van BUIKEMA Ie Ureterp, openb. verkoop bij finale toew.: Voor de Erven J. J. MULDER: Van eene BOERENHUIZINGE met schuur, w.i. stalling voor 16 hoornbeesten en 2 paarden, lytshuis hieminge en vruchtbare weilanden, ten noorden van de Ureterpervaart te Ureterp, groot 3.71.52 H.A.. thans in gebruik bij den mede-eigenaar Sietse Mulder. Geb. perc. 1 f 999, 2 f 151, 3 f 1146, 4 1 902, 5 f 1599. Totaal f 4797. Biljetten verkrijgbaar. C. J. LOOPSTRA. BOERDERIJ KORTEZWAAG. Bij inschrijving fe huur voor 3 jaar: Een nieuw te bouwen Boerenhuizinge met schuur en pl.m. 10 H.A. weiland gunstig aan één kavel gelegen aan weerszijden van den singel te Kortezwaag en 2.80 H.A. wei- en hooiland in de Deelen onder Tjalleberd, eigen aan den Heer T. P. WESTERHOF. Voorwaarden liggen ter lezing in het café van Lingsma te Kortezwaag en ten kantore van ondergeteekende. Gez. inschrijvingen worden ingewacht onder letter W voor of op Maandag 17 Novem ber 1930 ten kantore van C. J. LOOPSTRA te Beetsterzwaag. Burgerhuizinge met Tuin Bakkeveen. Eerstdaags zal publiek worden verkocht de BURGERHUIZINGE w.i. twee kamers, keuken en ruime bergplaats met grooten TUIN op mooien stand aan den straatweg te Bakkeveen, thans in eigen gebruik bij mej. de wed. F. Hageman. .Inmiddels uit de hand te koop: Te bevragen bij C. J. LOOPSTRA. op geregelde tijden, en jfflgWHjjJi neem zoo noodig 's avonds een Foster*s Maagpil. De ontlasting geschiedt dan mmZS. volkomen nonnaat en JET 2w<> zonc'er krampen. :== ƒ 0.65 per flacon. PBPBFIMIIIt de beste Fa.A.DEMriiZ Leeuwarden, Groningen Veilig door Weer en Wind! [% VA et per doos alleen Apothekers en Drogisten. In tijden van malaise is het dubbel urgent UWE VERKLEURDE KLEED!, GORDIJNEN etc. als nieuw te laten verven *- N.V. Ververij GEBR. HQEKSEMA In Friesland alleen gevestigd te Leeuwarden, Winkel Kelders. Het bespaart U geld. Dr. H.NANNING's SUPPOSITORIA (Zetpillen tegen aambeien.) Abonnementen op het NIEUWSBLAD VAN FRIESLAND kunnen ten allen tijde aanvangen --- j Hevea-product Vraagt lul U* aclwwunaka. &MLMELLES —■ ; --riöé' at --- NJemeijer's l/oxft^rtptasbeüf JDRAISJJIAvanVALKEïIBURCVS--] --- De graanfabrieken in Rusland. Reusachtige graanfabrieken.— Onmetelijke oogstvelden.— Moeten per vliegmachine geïnspecteerd worden. Met ons oordeel over hetgeen er in Rusland gebeurt, moeten we uiterst voorzichtig zijn, schrijft de heer v. O. in de H. P. Niemand weet precies wat in dat groote land gebeurt, of hoe het er daar werkelijk uitziet. Alle berichten die tot ons komen, zija gekleurd door vooroordeel aan de eene of andere zijde. Onafhankelijk onderzoek naar de waarheid schijnt uitgesloten; het essentieele krijgen wij niet te zien of te hooren. Vandaar terughoudendheid en achterdocht. Vrijwel de gansche wereld veroordeelt Sowjetbewind en Communisme. Men weet genoeg om Bolsjewisme schrikbewind te kunnen noemen, doch men ziet over 't hoofd, dal het per slot van rekening een der grootste experimenten van alle tijden ie; dat het, wat wij in de buitenwereld ook mogen doen, of denken, of zeggen, aan het eind door zijn resultaten zijn eigen waarde zal vaststellen. De waarde van elk regeeringsstelsel wordt aan het eind bepaald door de vraag of het het geluk van hen die het regeert vergroot of niet. Wanneer het Communisme ten slotte het Russische volk gelukkiger, tevredener en beter maakt, zal niets zijn aanblijven kunnen beletten, of zijn voortgang buiten Moscovië kunnen stuiten; wanneer het dat niet doet, zal geen macht ter wereld, zelfs geen schrikbewind, het op den duur ook in Rusland kunnen handhaven. Van verhoogd levensgeluk in Rusland hoort men nooit, wel van het tegendeel. Waarschijnlijk is tien jaren te kort voor zulk een groot experiment, en waarschijnlijk wordt Rusland thans inderdaad geëxploiteerd door een bloedraad, en is het Communisme, zooals de heer Deterding het uitdrukt, geen godsdienst, doch slechts een broodwinning. Maar om tot de zaak te komen. De landbouw wordt in Rusland met groote energie gesocialiseerd. Meer dan een half millioen koelaks, groot-landbouwers, zijn gedood of verdreven. Millioenen armere boeren werden gedwongen hun hulpmiddelen en landerijen samen te voegen en de laatste collectief te exploiteeren. Men moet nog afwachten of de kleine boer van voorheen even hard zal werken, nu hij deelgenoot is in een collectieve boerderij, als toen hij bezitter was van een bedrijfje; en de verdelging van den koelak ontnam aan het bedrijf zijn beste geschoolde en meest verantwoordelijke elementen. Straohey, die herhaaldelijk in Rusland is geweest, beschrijft een reis door de graanlanden van de Ükraine tot aan den Kaukasus. Niets van al hetgeen hij had gehoord omtrent Stalin's collectivisatie van den landbouw had hem voorbereid op hetgeen zijn oogen waarnamen. Naar alle richtingen strekte zich, gelijk voorheen, het eindelooze zacht glooiende steppenland uit. Maar dit jaar, voor het eerst in alle eeuwen, ziet men in stede van chaotische lapjes individueel grondbezit één open veld, collectief en rationeel bewerkt. De indruk is overweldigend. Hier slaat men op het land zeil een revolutie gade in de levenswijze van vele millioenen menschen. Ook Louis Fischer komt onder den indruk der grenzenlooze steppen met hun graan. Hetgeen hij voor een stad hield, was niets anders dan een reusachtige graanboerderij, of zoo gij wilt graanfabriek. Zij heet Kantel, en gij hebt een uur noodig' om er dwars doorheen te sporen. Maar zij is lang niet een der grootste. De volgende, Gigant geheeten, beslaat 220.000 H.A., w-aarvan er dit jaar 113.000 onder graan 9tonden. Haar directeur gaat per vliegtuig van het ééne gedeelte naar het andere. Hij heeft 3541 Meden onder zich, heeft voor 7 millioen roebels tractors en andere landbouwwerktuigen, voor 16 millioen roebels gebouwen en beheert een totale bevolking van 17.000. Gigant en Kamel publiceeren elk hun eigen dagblad en zij produceeren gezamenlijk 116.000 ton graan. Hun ervaring is, dat zij de opbrengst per bunder verdubbelen, bij veel lager kosten; het graan komt hun op 80 kopeken; zij verkoopen het voor 170 kopeken. Dit jaar besloegen alle graanfabrieken der republiek 1.160.000 H.A. bezaaid land; het volgende jaar zal men pogen het cijfer op 4.500.000 te brengen en een verdere 4.500.000 voor te bereiden voor 1932. Aan het ieinde van het Vijfjarig Plan, in 1933, wil Moskou 15 millioen H.A. onder cultuur hebben, met een productie van 22 millioen tons graan, dubbel de productie van vóór den oorlog. Directeuren oordcelen, dat één enkele dezer reuzenboerderijen voor voordeelige exploitatie 300.000 H.A. moet en tot een millioen H.A. kan beslaan. Zij vereischen speciale organisatie; eigen sporen, autowegen, vliegtuigen, radio. Er is werkvolk in overvloed en rationeele organisatie houdt hen het gansche jaar bezig; niegen maanden op het land, twee in de machineloodsen, de resteerende maand krijgen zij vacantie. Het ziet er naar uit, dat de Sowjet-Unie op weg is reusachtige Staats-graanfabrieken met enorme productie uit den grond te stampen. En wanneer dat zoo is, dan zal de weeromstuit in de gansche economische wereld worden gevoeld. Zeker ook in het boerenbedrijf van alle landen. --- De hypotheekbanken en de pachtwetten. De Vereeniging van directeuren van In Nederland werkende hypotheekbanken heeft in een adres aan de Tweede Kamer ernstige bedenkingen geopperd tegen een ongewijzigd aannemen van de pachtwetten. Een verbetering, zegt adressant, is in het ontwerp gebracht door beroep mogelijk te maken tegen de beslissingen van den kantonrechter. Ten zeerste verslechterd is het ontwerp echter door de uitbreiding van het continuatierecht en de vaststelling van de pachtsom voor den verderen duur der pacht door den kantonrechter. Den eigenaar is door die amendementen niet alleen het recht ontnomen om te beslissen of hij het goed nog langer wil verpachten, doch ook aan wien hij wil verpachten, en eveneens tegen welken prijs hi.j wil verpachten. Van de door de grondwet gewaarborgde rechten van den eigenaar blijft op die wijze niet veel meer over. De prijzen der landerijen in Zeeland, in Groningen en Friesland zijn in de laatste maanden gedaald met 30 pet., d.w.z. tot het vóór-oorlogsche peil en de pachten hebbeu een evenredige verlaging ondergaan. Het gevolg hiervan is, dat, waar verschillende crediet-instellingen, welke gelden verstrekken onder hypothecair verband, statutair aan limieten zijn gebonden, deze bij verdere prijsdaling onvermijdelijk tot executie van de onderpanden zullen moeten overgaan. Dit moet tot eiken prijs voorkomen worden, want de gevolgen zijn hiervan niet te overzien, daar executies werken als lawines en weer verdere prijsdalingen het gevolg daarvan zijn. Daarbij zou zich dan het geval kunnen voordoen, dat de pachter de dupe werd. Pachtcontracten, in strijd met de bepalingen der hypotheekakte aangegaan, kunnen toch door den hypotheekhouder worden aangevochten. De regeering heeft bij monde van den minister-president uitdrukkelijk verzekerd met deze wetgeving geen crisdswetgeving te bedoelen. De wereldcrisis heeft intusschen door de feiten aangetoond, dat de geheele opzet van de regeering onjuist is geweest en dat ook de pachtverhooging der laatste jaren een crisisverschijnsel is geweest, dat door de economische wetten weer van zelf geneutraliseerd werd. Onze vereeniging vermeent op vorenstaande gronden niet te mogen nalaten nog een laatste woord van ernstige waarschuwing uit de praktijk te doen hooren tegen aanneming van deze wetsontwerpen. --- Het maal- en menggebod. VOOR- EN TEGENSTANDERS. De „H. P." noemt het voorgestelde maalgebod niet ideaal, trouwens de regeering zegt zelve: Ons voorstel is niet volmaakt en wij geven het gaarne voor een beter, maar geholpen moet er worden". Een zéér in het oog springend 'bezwaar legen het voorstel, zegt de „H. P." is wel, dat het vrij kostbaar zal zijn. Het instellen van een commissie van advies en controle is onvermijdelijk. De meelfabrieken en opslagplaatsen moeten geregeld gecontroleerd worden. Maar dit i 6 niet alles. Ook zal men toezicht moeten houden op het vervoer en de behandeling van de tarwe bij de boeren zelf. Wanneer men den consument tot iets verplicht, dan moet men ook den producent tot het stipt nakomen van zijn verplichtingen dwingen. Door de verplichting van aankoop van binnenlandsche tarwe verbiedt men aan de meelfabrikanten om eventueel goedkoopere equivalente, bijvoorbeeld Australische, tarwe te koopen. Er bestaat dus gevaar dat de binnenlandsche producent een soort van monopolie verkrijgt en de prijzen opdrijft. Indien de regeering niet wil, dat het brood duurder wordt, zal zij dus ook prij6regelend moeten optreden. Het is nu wel duidelijk, dat het zoo eenvoudig lijkende voorstel zéér verstrekkende gevolgen zal hebben. Ook is het de vraag of deze regeling zich tot de tarweproductie zal kunnen 'bepalen. Zullen niet de aardappelmeelfabrikanten op hun beurt verlangen, dat het brood ook een bepaald percentage aardappelmeel zal moeten bevatten? En de roggeproducten? Op deze wijze zouden wij tot een soort brood komen, dat niet veel van het beruchte oorlognbrood zou verschillen. Uit vrijhandelskringen komt bovendien de opmerking, dat wanneer men-met brood begint, men noodzakelijkerwijze dergelijke regelingen ook op ander gebied zal moeten toepassen. Stellen wij ons een soortgelijke regeling voor tabak voor, die absolute stilzetting van sigaren- en cigaretten-import zou beteekenen! Het is dus niet te verwonderen, dat er in vakkringen veel verzet tegen het voorstel bestaat. *** De Kon. Ned. Middenstandsbond is tegen het maal- en menggebod en heeft aan den minister een adres gezonden. In dit adres wordt gezegd over het voornemen der regeering tot invoering van een maal- en menggebod van inlandsche tarwe, hetwelk moei strekken tot steun aan den landbouw, dat het nog zeer de vraag is, of langs dezen weg het gestelde doel wel zal worden bereikt, doch dat wel vaststaat dat een groote groep van den handeldrijvenden en industrieelen middenstand door vorenbedoelde maatregelen ernstig zal worden geschaad; en daar het gevolg van deze maatregelen noodwendig zal zijn, dat het brood minder van kwaliteit en hooger in prijs zal worden, wat toch zeker niet in het algemeen belang is, wordt aan den minister verzocht geen gevolg te geven aan het voornemen om een maal- en menggebod in te voeren, doch den landbouw zoo mogelijk op andere wijze te steunen. --- Nog meer protesten. Practisch onuitvoerbaar? Te Amsterdam hebben de directeuren van het Marktwezen en van de Levensmiddelenvoorziening ongunstig geadviseerd over de invoering van een maal- en menggebod. Zij verklaarden, dat te Amsterdam de controle practisch onmogelijk en het gebod dus onuitvoerbaar zal zijn. Voorts zal stijging van den broodprijs het gevolg zijn en aldus zullen de boeren door de groote gezinnen der arbeidersbevolking worden geholpen. Zij gaven in overweging de bezwaren in een adres aan den minister uiteen te zetten. Ook de Centr. Bond van Ned. Verbruiks- Coöperaties heeft in een met vrijwel algemeene stemmen aangenomen resolutie geprotesteerd tegen het aanhangige wetsontwerp. --- Architect H.H. Kramer te Leeuwarden 80 jaar. De heer H. H. Kramer, een van de meest bekende en meest gewaardeerde architecten in onze Friesche hoofdstad, heeft gisteren onder groote belangstelling en blijken van hulde en waardeering zijn tachtigsten verjaardag mogen vieren. Zoowel in de stad als op het platteland spreekt menig mooi en degelijk bouwwerk van zijn groote kennis en warme liefde voor zijn mooie vak. Kerkenbouw en kerk-restauratie's, dat onderdeel van zijn werk ambieerde de heer Kramer wel in het bijzonder. De voor enkele jaren nieuw gebouwde kerk te Slappeterp was eigenlijk zijn laatste groote werk. Deze kerk, met haar mooien zadeldak-toren, die, vanaf de hoogte, waarop ze gebouwd is, het wijde land overschouwt, is eenvoudig van opvatting, maar zoo fraai van lijn en van een zoo deugdelijke constructie, dat ze tot een van de mooiste en degelijkste kerken van ons gewest wordt gerekend. Bijna aandoenlijk is de zorg, die de grijze bouwmeester, een en al aandacht voor den arbeid, die hij onder handen had — het laatste groote werk van zijn leven — aan het interieur besteedde. Jaren aaneen was hij adviseur van de Algemeene Synodale Commissie en het was steeds zijn streven om de mooie, oude kerken, die onze voorouders ons nalieten, zooveel mogelijk te behouden. Op het oogenblik, nu hij dus al tachtig jaar is, is het weer een kerkrestauratie, die den onvermoeibaren en ondanks zijn leeftijd nog krachtigen bouwmeester, in beslag neemt, n.l. de restauratie van de kerk te Wijnaldum. En als dit werk gereed is, pakt hij weer een ander aan. Aan rusten denkt hij nog niet. Het werk is zijn leven. Tot zijn eerste belangrijke werken behooren de verbouwing en uitbreiding van het hotel „Amicitia" te Leeuwarden en de bouw van het aardige kerkje te Warstiens. In latere jaren bouwde hij „Wilhelminaoord" te St. Nicolaasga, de Middelbare Technische school en de Landbouw Winterschool te Leeuwarden. Fries van geboorte — hij stamt van Woudsend — en Friesch van geaardheid, trok hem voor een definitieve vestiging Leeuwarden het meeste aan. De Friesche hoofdstad en de provincie hebben den kundigen bouwmeester ook altijd zéér gewaardeerd. De nieuwe kerk te Slappetcrp. Een der laatste groote werken van Oen architect Kramer. --- De nood in de aardappelmeel-industrie. Op uitnoodiging van den burgemeester van Vlagtwedde heeft een conferentie plaats gehad van 26 burgemeesters uit Groningen, Drente en Overijssel, waarin de noodtoestand in de aardappelmeelindustrie besproken is. Er is besloten een adres te zenden aan de ministers van Binnenlandsche Zaken en Landbouw en van Arbeid, waarin deze toestand wordt uiteengezet. Als middel om tot een oplossing te komen wordt aangegeven 10 % aardappelbloem te laten verwerken in het wittebrood. De burgemeester van Vlagtwedde, Coevorden en Den Ham werden aangewezen om dit adres bij de ministers mondeling toe te lichten. --- Alleen de Nederlander eet tot 10 uur oud brood. Hoe staat het in andere landen met de aflevering van versch brood; is men ook daar gebonden aan regelingen als bij ons, die hel onmogelijk maken, om versch brood aan het ontbijt te nuttigen? Deze vraag had zich, naar het Hbl. vernam, ook de Rotterdamsche Kamer van Koophandel gesteld en daarom had zij tot hare relaties in dertien verschillende landen de volgende vraag gericht: „Hfer te lande bestaat voor bakkers een wettelijk verbod om versch brood af te leveren vóór 10 uur des voornriddags. Wij zullen het op prijs stellen, van u Ie mogen vernemen, of deze of een dergelijke regeling ook ten uwent geldt." Uit Engeland, Zwitserland, België en Spanje kwam de mededeeling, dat er geen sprake is van een vastgesteld uur. voor den verkoop van versch brood. In Brussel kan men het zelfs 's Zondags vanaf zes uur '9 morgens al krijgen. In Frankrijk en Italië wordt met den verkoop van versch brood om zes uur 's morgens begonnen. In Oostenrijk bestaat geen wettelijke regeling, maar men ijvert voor een verbod om vóór zes uur 's morgens brood af te leveren in Weenen en voor haifzes in 't overig deel van Oostenrijk. In Zweden mag versch brood worden afgeleverd, zoodra de winkels geopend zijn. In Noorwegen, zoodra het maar klaar is, doch de bakkerijen mogen niet eerder beginnen te werken dan om zes uur 's morgens. In Denemarken beslaat een wettelijke bepaling, dat personen, die in dienstverband staan tot een bakkerij, tusschen acht uur 's avonds en vier uur 's morgens niet arbeiden mogen. De eigenaar van een bakkerij mag in zijn eigen bakkerij persoonlijk brood bakken op welk uur hem dat goed dunkt. In het meerendeel der bakkerijen wordt dan ook 's morgens om vier uur met het bakken begonnen, en het brood wordt tegen zeven uur bij de klanten aan hui 9 bezorgd. Echter is in Kopenhagen reeds van vier uur 's morgens af versch brood verkrijgbaar. Volgens inlichtingen van het Tsjechische ministerie voor Volksvoeding bestaat daar voor het afleveren van brood slechts de bepaling, dat dit niet andera dan koud mag worden afgeleverd. Volgens de bestaande wettelijke voorschriften mag in het Hongaarsche bakkersbedrijf van negen uur 's avonds tot vier uur 's morgens niet worden gewerkt. Jongens beneden 18 jaar mogen niet vóór vijf uur 's morgens werk verrichten. Versch brood mag vanaf kwart voor zeven *9 morgens worden geleverd. In Duitsehland moet in alle bakkerijen op iederen werkdag de arbeid rusten van tien uur 's avonds tot zes uur 's morgens. Practisch echter komt het er op neer, dat men des morgens vijf uur begint, als gevolg van een bepaling, dat deze achturige rustperiode ten hoogste één uur verschoven mag worden. Wat Pruisen betreft, gaaf de toestemming om des morgens om 5 uur te beginnen, gepaard met een verbod om vóór zeven uur het brood af te leveren. --- De Do X op reis. Maandagmorgen 11.45 6teeg de Do X bij Sohellingwoude op en verdween na een korte vlucht boven de Zuiderzee in de richting Engeland over het Noordzeekanaal. Te 10.42 was reeds opgestegen, doch tengevolge van een hapering aan een der motoren, keerde men te 11.07 u. op Schellingwoude terug. Den tweeden keer ging het goed. Dit uitstel van vertrek heeft het voordeel gehad, dat nog velen de vliegboot hebben kunnen bewonderen. Naar het Hbl. verneemt, zijn er 36 personen aan boord, waarvan 15 leden der bemanning. Buiten den heer en mevrouw Doruier zijn er 19 passagiers tw. 16 voor Southhampton, één voor Lissabon en twee voor Amerika. Tot de Southaimiptonpassagiers belmoren vijf Nederlanders. Maandagmiddag is de Do X te Galshot bij Southampton om 3.55 Amst. tijd geland. Men neemt aan, dat het vliegschip tot Donderdag te Sashot zal blijwen, waarna het naar Bordeaux vertrekt. Dr. Dornier was zeer tevreden over het verloop van den tocht. De valsche start te Amsterdam was te wijten aan een klein defect in de olieleiding. *** Uit Engeland, waar men begrijpelijkerwijs nog onder den indruk is van de catastrophe met de „R. 101", komen pessimistische stemmen inzake de transatlanische vlucht van de „Do X". Terwijl alle Duitsche bladen ziöh uitputten in loftuitingen over de prestaties van de grootste vliegboot ter wereld, rijst er in aviatische kringen twijfel. Nog nooit is de Do X blootgesteld geweest aan ruwte weersomstandigheden. Lang heeft men gewacht op goede weersomstandigheden voor den toch Altenrhein-Amsterdam en Amsterdam-Calshot. Hoe moeten dan de leiders van de Dornier staan tegenover een Atlantische vlucht met veel meer gevaren. „Daily Express" vertelt uit goede bron, dat een millionnair, die nauw betrokken is bij deze vlucht, de Dornier heeft geadviseerd om de vlucht uit te stellen tot 't volgend jaar, omdat een eventueele mislukking een zwaren slag zou toebrengen aan het prestige der Duitsche luchtvaart! Het is echter, zegt het blad verder, heelemaal niet zeker, dat de toestemming tot de Atlantische vlucht zal worden gegeven. Het schip zal, naar verklaard wordt, alleen vertrekken „onder de best mogelijke weersomstandigheden". Zijn de omstandigheden minder goed, dan zou het vliegschip een kruistocht in de Middellandsche Zee gaan maken. --- Berichten uit Stad en Dorp. Steud voor woningbouw en voor krotopruiming ten plattenlande ten behoever van groote gezinnen. LEEUWARDEN, 8 Nov. De minister van Arbeid, Handel en Nijverheid heeft aan de gemeentebesturen een circulaire gezonden waarin wordt medegedeeld, dat de aanschrijvingen van dat Departement van 17 Maart 1926 betreffende steun voor woningwetbouw en van 25 Juli 1927 betreffende steun voor krotooruiming ten plattenlande "worden aan. gevuld met de navolgende bepalingen: „Ten behoeve van groote gezinnon, welke in eene woning van de gebruikelijke afmetingen geen voldoende huisvesting kunnen vinden, kunnen grootere woningen worden gehmuwd met een grooter woonvertrek en grootere, of een grooter aantal slannvertrekken. Onder een groot gezin wordt in deze regeling verstaan een gezin met zee of meer kinderen". Indien deze woningen zullen worden betrokken door grooter gezinnen, welke in verband met de samenstelling van het gezin een te kleine woning bewonen en niet in staat ziin een aan de behoeften van bet gezin voldoende woning te bekostigen, Vimnen ten behoeve van die gezinnen jaarliiksehe bijdragen worden verleend of ten behoeve van krotooruiming bijdragen in eens worden toegekend. Deze bijdragen — aldus de circulaire — worden niet verleend, indien één of meer dier kinderen geacht kunnen worden in de kosten van het gezin te kunnen bijdragen en als regel niet, wanneer 'het aantal kinderen beneden den leeftijd van 16 jaar minder dan zes bedraagt. Wanneer bij krotopruiming ten plattenlande ten behoeve van groote gezinnen een bijdrage in ééns wordt verleend, dan zal deze ten hoogste f 450 per wonin<* bedragen, mits de gemeente een gelijke bijdrage geeft. Indien grootere woningen ten behoeve van groote gezinnen worden gebouwd, zal zoo noodig een hoogere jaarlijksche bijdrage dan de gebruikelijke verleend kunnen worden en wel ten tot een bedrag van f 37.50 per woning, mits onk de gemeente in dit geval een gelijke bijdmge verleent. Indien een hoogeire jaarlijksche bijdrage dan de normale is verleend, zal het Gemeentebestuur het Departement van Arbeid. Handel en Nijverheid on de hoogte moeten van de samenstelling en de inkomsten van de gezinnen, opdat zon noodig tot verlaging of intrekking der bijdragen kan worden overgedaan. Behoudens uitzondering op grond van bijzondere omstandigheden vervalt de bijdrage, wanneer het aantal kinderen beneden 16 jaar geringer dan zes is geworden. --- Baldadigheid. GOïNGARIJP, 9 Nov. Tijdens een zanguitvoering alhier, heeft iemand een ruit der O. L. 6chool ingegooid. De steen trof gelukkig niet ernstig iemand tegen het been. Er ontstond in de school een paniek; allen vluchtten weer naar buiten. De politie doet onderzoek. --- Kiescollege Herv. Gem. Akkrum. AKKRUM, 10 Nov. Bij de alhier gehouden stemming voor de voorziening in drie vacatures in het kiescollege der Ned. Herv. Gem. zijn in het geheel 300 stemmen uitgebracht, waarvan drie van onwaarde bleken. Aftredenden waren drie vrijzinnigen. Gekozen zijn twee orthodoxen, terwijl nog een herstemming moet plaats hebben tusschen twee vrijzinnige candidaten. Deze derde vacature wordt dus in ieder geval door een bezet. De verhouding in het kiescolle.ee wordt nu met ingang van 1 Jan. a.s.: 11 vrijzinnigen, 9 orthodoxen. Waar dus de meerderheid in 't kiescollege vrijzinnig is gebleven, zal zeer waarschijnlijk op 'n vrijzinnig predikant een beroep worden uitgebracht. --- Klopjacht. BAKKEVEEN. J.l. Maandag werd in de bosschen alhier een klopjacht gehouden: 3 geweren waren in actie. Bemachtigd werden 36 konijnen, 8 fazanten, 8 houtsnippen. --- JUBILEUM DS. J. OP 'T HOLT. BOLSWARD, 10 Nov. Ter gelegenheid van zijn 40-jarig ambtsjubileum heeft ds. J. Op 't Holt, predikant bij de Geref. Gem. alhier, Zondagmorgen een gedachtenisrede uitgesproken. Hij sprak naar aanleiding van Gez. 32 : 10. Deze rede werd door een stampvolle kerk met groote aandacht aangehoord. De gemeente zong hem toe Ps. 134. --- Inbraak. BOLSWARD, 10 Nov. In den nacht van Zaterdag op Zondag hebben inbrekers zich toegang weten te verschaffen tot het woonhuis van ds. J. op 't Holt alhier. Zij forceerden de achterdeur, waardoor zij het huis gemakkelijk konden betreden. Slechts een zeer klein bedrag aan geld werd buitgemaakt. Door de bewoners is niets van de inbraak gemerkt. Van de daders geen spoor. --- Volksonderwijs. JOURE. Door Volksonderwijs, de Ouderoommissie en het Comité van Actie werden alhier twee feestelijke avonden voor _de voorstanders van openbaar onderwijs georganiseerd. Dat deze avonden succes hadden, bleek wel hieruit, dat op de beide avonden, zich pl.m. 100 nieuwe leden opgaven voor Volksonderwijs. Een groot succes inderdaad, als men bedenkt, dat de vereeniging slechte 70 leden telde. --- Motor-ongeval. JOURE, 9 Nov. De heer K. T. zou met zijn vriend G. H. alhier even een ritje doen per motorfiets. Ongeveer bij de begraafplaats te Westermeer kwam er een spijker in een der banden, waardoor deze leegliep. De duorijder H. bemerkte dit en wist van de motorfiets te springen. Hij geraakte te vallen, maar kwam met den schrik en een gehavend pak vrij. De heer T. echter bracht het er minder goed af. Bewusteloos werd hij opgenomen en binnengedragen bij den heer Venema. Onmiddellijk werd de dokter gewaarschuwd, die een gebroken sleutelbeen constateerde. --- Ongeval. MURMERWOUDE, 10 Nov. De wed. P. Smedinga alhier viel van den zolder en bezeerde een arm vrij ernstig. Heelkundige hulp werd ingeroepen. --- Al weer een molen die verdwijnt? HEERENVEEN, 11 Nov. De aanblik, dien Heeren veen uit de verte geeft, loopt kans binnenkort te veranderen, doordat misschien een der weinige molens, welke hier en in de omgeving nog staan, zal worden afgebroken. We bedoelen den korenmolen-in-raste van win. den hr. Tjepkema, later aangekocht door de N.V. Oliefabriek Heerenveen v.h. D. Woltman. Met de andere eigendommen dezer firma, die gaat liquideeren, wordt nu ook de korenmolen verkocht. We hooren, dat er f 1400 voor geboden is en dat de kahe op afbraak groot is. Tjepkema's molen, te midden van de verschillende toren 9 in het sylhouet van Heerenveen prijkende, geeft mede daaraan een eigen karakter. Dit zeer karakteristiek deel van den aanblik op Heerenveen zou dan derhalve verdwijnen, wat 9tellig algemeen zou worden betreurd. Nog bestaat de mogelijkheid den molen als ornament te behouden. Is daarop geen kans? Zou niet een combinatie van vrienden van landsehapsschoon een poging willen doen tot behoud van dezen molen? De finale verkooping heeft a.s. Donderdag in het Posthuis alhier plaats. --- Kiesvreeninging opgericht. GORREDIJK, 8 Nov. In het lokaal „Ebenhaëzer alhier kwamen eenige belangstellenden samen om zoo inoglijk een Chr. Historische kiesvereeniging op te ridhlen voor Gorredijk e. O. Na een duidelijke uiteenzetting der Chr. Hist. beginselen door den heer Minnema, hoofd der school te Beetster? traden onmiddellijk dertien leden toe. -iis bestuursleden werden gekozen de heeren W. de Jong, Gorredijk. voorz., J. Jansma, Langezwaag, secr., H. Burunia, Lippenhuizen, penn. --- Toch nog weggereden. SURHUISTERVEEN, 10 Nov. De autobus van den heer M. O. de Jong te Murmerwoude haalde Zaterdag arbeiders van St. Jacobiparochie uit de werkverschaffing. Te Hardegarijp werd in een café even vertoefd. Twee marechaussees passeerden de auto, welke is afgekeurd en vroegen in het café naar den chauffeur, waarop geen antwoord werd gegeven. De marechaussees gingen naar de auto en namen den sleutel, welke gebruikt wordt bij het aanzetten, weg en vervolgden hun weg, vermoeden.,* naar de kazerne. Toen de chauffeur tot de ontdekking kwam, dat de sleutel was weggenomen, wist hij door een handigheid toch den wagen op gang te krijgen, zoodat hi- ken w-rijden. ---