Leeuwarder Rechtbank. 19 Nov. Veile Kamer. LEEUWARDEN. Johannes T., 48 jaar, los-arbeider, thans gedetineerd, heeft zich te verantwoorden voor diefstal van een rijwiel. Op 13 Oct. heeft hij het karretje, dat toebehoorde aan P. Postma, weggenomen. De fiets stond bij het belastingkantoor aan de Bollemansteeg en was voor den thans niet verschenen verd. een gewilde buit. Eisch bij verstek 1 jaar gevang.straf. De 28-jarige straatmaker, Nicolaas v. L. te Leeuwarden, staat terecht wegens diefstïl van f6OO, toebehoorende aan J. Akkerman aldaar. Op 22 Sept. heeft verd., zoo zegt hij, met een kameraad zich toegang verschaft tot de woning van J. Akkerman. Deze had geld in huis om zn knechten uit te betalen. O 3 onbekende kameraad heeft toen geld uit een nachtkastje gehaald en den verd., die in de kamer niets deed dan toekijken, ter hand gesteld. Later heeft deze kameraad verd. drie briefjes van f 100 ter hand gesteld, waarvan deze goede sier maakte. Hij ging zelfs een uitstapje doen naar Workum en trakteerde eenige vriendinnetjes met milde hand. Ook een café op de Weaze te Leeuwarden werd door verd. bezocht. Get. J. Akkerman zegt, dat de verd. 's Zaterdags tevoren bij get. is komen afrekenen, aan zijn woning achter de Groote Kerk. Get. heeft hem toen uitbetaald en daarbij kon verd. zien, dat get. heel wat geld had. 's Maandags heeft get. een tijdlang in café v. d. Molen doorgebracht en in dien tusschentijd hebben dieven een bezoek aan zijn woning gebracht, wat nogal gemakkelijk ging, want de achterdeur was ongegrendeld. Toen get. in den middag terugkeerde, waren de 6 biljetten van f 100 uit set.'s portefeuille, die in het laatje van het kastje lag, verdwenen. De getuigen R. en A. Piersma te Worknrn zeggen, dat verd. 's Dindags hij hen is geweest. Hij was niet geheel nuchter meer en liet bankbiljetten zien. Er was in ieder geval meer dan f3OO. De Off. v. Justitie acht het ten laste gelegde bewezen en eischt 6 mnd. gevang.straf. Verd. ontkent de f 600 te hebben gestolen. Waarom hij naar de woning van Akkerman ging, terwijl hij wist, dat deze niet thuis was, kan hij niet verklaren. Om te stelen was het echter niet. Uitspraak over 14 dagen --- HARDEGARIJP. Sjoerd W. V., 52 jaar, autobus-ondernemer te Drachten, staat terecht wegens overtr. der wet op de openb. middelen van vervoer. Bij vonnis van het Kantongerecht te Bergum is verd. van alle rechtsvervolging ontslagen. De kwestie is hier, dat verd. op 7 Mei een passagier heeft uitgelaten op een plaats waor verd. nog vervoerverbod was opgelegd en hij dus geen reizigers had mogen uitlaten. De plaats nu, waar dit gebeurde, ligt zoo ongeveer op de grensscheiding hij villa „Nova" en verd. beweert, dat hij reeds voorbij het traject was waarop hem een vervoerverbod was opgelegd. Aan de hand van een kaart wordt nu de eigenlijke grensscheiding bepaald en onderzocht of verd. die reeds was gepasseerd, toen hij zijn passagiers uitliet. De vraag is dus alleen, of villa „Nova" nog ligt in Hardegarijp of daar buiten. Als getuige te dier zake werd gehoord de secret," ris van Tietjerksteradeel, de heer Hiemstra. De Off. v. Justitie is van meening. dat de bedoelde villa wel in Hardegarijp ligt. Met de borden van max. snelheid enz. heeft ni"u in dezen niet te rekenen. Spr. ziet de zaak als een principieele kwestie en eischt f 1 boete. suh«. 1 d. h. Mr. Veltman zegt. dat het hier uitsluitend gaat om het goede recht waarmede verd. zijn autobusdienst mag uitvoeren. Verd. had ver. voerverbod van Leeuwarden tot en met Hnrdegan'in en nl. is van meening, dit het ni d vaststaat, dat de passagier in Hardegarijp is uitgestapt. Er is geen bewijs, dat de i»i>wuste villa in Hardegarijp ligt. Onder hel dom verstaat pi. de bebouwde kom. Uit de mededeelingen van den secretaris is gebl'> ken, dat de grens der gemeente Tietjerkste radeel tot nabij Quatrehras is. Wanneer mes het bord van den A.N.W.B. en dat van A" max. snelheid is gepasseerd, is men in het dorp. Verd. beeft oo den zoom van het dom een passagier uitgelaten en is dus niet straf baar. Een iuiste begrenzing van hef dorp '« echter niet bekend en daarom meent nl.. dat men zich aan de eenvoudige opvattin:l van ..dorp" moet houden. De gemunte h*M»H besloten de grenzen aan de westzijde uit 'e breiden, maar nl. betwijfelt de rechtmatig heid daarvan. PI. meent, dat hier vrijspraak zal moeten volgen. --- POLITIERECHTER. LEEUWARDEN. In den nacht van 24 op 25 Sept. is in Droevendal Ie Leeuwarden verzet gepleegd tegen den agent van politie Gorter, waaraan de 33-jarige chauffeur Albert P. B. debet is. Hij verkeerde in kennelijken staat van dronkenschap en liep waggelend langs Droevendal. De agent Gorter zei tegen zijn leerling Do Jong: „Die persoon heeft te diep in 't glaasje gekeken". Hij kwam met de fiets aan de hand op den agent toe onder het uiten van Scheldwoor den. Toen de agent hem wilde overbrengen, heeft verd. zich aan een hek vastgegrepen en zich tegen arrestatie verzet. Er moesten meerdere agenten aan te pas komen om overbrengen van den man mogelijk te maken. Verd. zegt niet te nebben begrepen waarom hij werd gearresteerd. Er was geen reden voor. De Off. v. Justitie merkt op, dat de politie oordeelt of er reden tot overbrenging bestaat en niet de delinquent. Eisch en vonnis f 25 boete subs. 25 d. h. Verd. is er blij om, dat hij er met een geldboete afkomt. --- KOUDUM. Er was feest geweest in Koudum, den lOden Sept., maar de 27-jarige smid Taeke V. te IJlst, verkeerde in het geheel niet in een feestelijke stemming. Hij heeft get. F. H. Schram, die met zijn meisje van het festival naar huis ging, mishandeld. Schram liet zich niet onbetuigd en sloeg ook om zich heen. Verd. zegt, dat het een gymnastiekhetooging was, die hem in Koudum bracht, Hij zag, dat een zijner turnmakkers door get. werd geslagen en vond dit ongepermitteerd, om welke reden hij get. een slag toebracht. Verd. betoogt nog, dat van den arrderen kant ook is geslagen, 't Wfs beneden nul, dat get. Schram zijn maat sloeg. Eisch en vonnis f 25 boete subs. 25 dagen. Verd. gaat ïnoppe-ond heen --- DRACHTEN. Den nacht van 24 op 25 Augustus heeft ook te Drachten een mishandeling plaat, gehad. Hendrik G., 21 jaar. Unynerkaeeht te Drachten, liep niet een meisje, waarop ook Joh. Brouwer een oogje scheen te hebben. De beide jongelui kregen ruzie en verd, zegt daarbij uit zelfverdediging te hebben gehandeld, wijl Brouwer tegenover hem stond met een geopend mes, Verd. zelf heelt Brouwer toen maar u*»p steek niet zijn n,e3 in den rug gegeven. Ook het meisje Fetje is bij de steekpartij, gewond geraakt. Volgens een wachtmeester staat de verd nog beter bekend dan de getuige. Eisch 2 maanden gevang.straf voorw. m. drie jaar proeftijd en onder toezichtstelling van het Genootschap. Vonnis gelijk eisch. --- ZWAAGWESTEINDE. Wijtze W., 27 jaar, fabrieksarbeider te Zwaagwesteinde, heeft zich schuldig gemaakt aan mishandeling van A. Dijkstra. De zuster van verd. heeft omgang gehad met get. A. Dijkstra, tegen den zin van de familie van verd. Den minnaar was de deur zelfs verboden van het huis waar zijn meisje woonde. Op 21 Sept. heeft Dijkstra dit verbod overtreden en is toen door verd. geslagen. Get. is gevlucht met achterlatvrig van zijn rijwiel. Het bewuste meisje geeft een andere Ie zing van het geval en deelt mee dat zij een huwelijk met D. wenschte, waarvoor D. niet scheen te voelen. Vandaar de woede van \erd. Eisch f 10 boete subs. 10 dagen. Vonnis 15 subs. 5 dagen. --- ALMENUM. Bij den vader van den 25-jarigen grondwerker Aarts M., te Almenum, was in dienst J. de Jong, van Leeuwarden. Op 16 Sept. toen het reeds tijd was om naar huis te gaan, was er nog een karweitje te verrichten, en verd. heeft dit aan get. De Jong meegedeeld. Maar de Jong voelde daar weinig voor en het was bovendien tijd om naar huis te gaan. Verd. is toen boos geworden en heeft den man een slag toegediend. Verd. zegt, dat het hem irriteerde, dat de Jong, toen hij de fluit hoorde ten teeken, dat het üjd was om op te houden, dadelijk naar huis ging, terwijl de anderen bleven doorwerken. Eisch en vonnis f 5 subs. 5 dagen. „En in het vervolg je niet weer zoo driftig maken!" --- WARNS. Schipper Anske Z., 49 jaar te Warns, had een knecht L. Rinksma. Op 29 Sept. kwam de knecht niet als gewoonlijk om 8 uur 't morgens aan boord. Hij was naar den dokter en den apotheker in verband met zijn arm. die zweerde. Tegen twaalven kwam de knecht opdagen en toen heeft de schipper in zijn driftige stemming den invaliden knecht een slag in het gezicht gegeven en hem zelfs bij de keel gegrepen. Get. G. Hendriks, te Warns, die met zijn schip in de buurt lag, werd het zelfs te bar. Hij is nog tusschenbeide gekomen en heeft hen gescheiden. De driftige beurtschipper hoort f3O boete subs. 30 dagen hecht, tegen zich eischen. Vonnis fl5 boete subs. 15 dagen. --- JUBBEGA-SCHUREGA. De beide veehouders Imke 8., 67 jaar en Jan ten H., 38 jaar, te Jubbega—Schurega, irebben op 9 Sept. een afrastering vernield van D. v. d. Meer aldaar. De beide veehouders moesten naar hun land en achtten het gemakkelijker en korter maar over 't land van v. d. Meer te gaan. Een achttal palen, dat hun in den weg stond, en door draden was verbonden, hebben zij maar op het land geworpen. Beide veehouders beweren, dat het een oude postweg was, waarvan zij gebruik maakten en die weg behoort aan niemand. Als zij daar niet langs gaan, moeten ze een omweg maken. De zaak wordt geschorst om te doen onderzoeken of er recht van reed op het bedoelde land is. Beide veehouders willen heftig gesticulerend de zaak hier maar afhandelen, maar dat gaat zoo maar niet. --- ST. JAC. PAROCHIE. Op 25 Sept. heeft er op een land te St. Jac. Parochie, een formeel gevecht plaats gehad. De 38-jarige landarbeider Waling J was met K. Hiemstra en W. Miedema een bondgenootschap aangegaan om gezamenlijk een perceel aardappelen te rooien. Hiemstra was met het afdekken bezig en maakte een aanmerking op den arbeid van J. en Miedema, die nog niet zoover waren gevorderd Het gevolg was de boven aangeduide vechtpartij, waarbij beiden op den rug in het groen-groen knollenland terecht kwamen. Miedema is fen slotte tusschen beiden gekomen omdat het hem te mal ging. Eisch: f 20 boete, subs. 20 dagen hecht. Vonnis: f 10 boete subs. 10 dagen hecht. --- MAKKUM. Roelof R., 19 jaar. fabrieksarbeider te Makkum, moet terechtstaan wegens diefstal van een portemonnaie, inhoudende eenig geld en een rijwielbelastingmerk, toebehoorende aan J. Faber te Makkum. De jongen werkte in dezelfde fabriek als Faber en heeft op 3 Sept. uit diens jas de portemonnaie gehaald. Het belastingplaatje en de portemonnaie heeft verd. weggeworpen, maar de enkele guldens kon hij wel gebruiken. Later werd de beurs on een mestvaalt der gem. reiniging teruggevonden. De Pres. vindt het een lage manier om een collega zoo te bestelen. Eisch: f 30 boete subs. 30 dagen hecht. Vonnis: 14 dagen gevang.straf omdat verd. toch geen kans ziet de boete te betalen. --- OOSTERMEER. Thijs D., 30 jaar en Jitze J., 36 jaar, veehouders te Oostenneer, hebben in den nacht van 10 op 17 Juli, toen zij met nog eenige anderen blijkbaar van een partijtje kwamen, den rijksvehiwachler R. v. Dijk en den gemeente-veldwachter J. Hoekstra, beleedigd. "Zij hadden het o.a. over hooge oornes en gladde knoopen en die uitlatingen kosten elk der niet verschenen verdachten thans f 25 boete subs. 25 dagen hechtenis. --- LEEUWARDEN. Den 61-jarigen veehandelaar Isaac J. N. te St. Jacobi Parochie, wordt ten laste gelegd, dat hij op 20 Sept. 1928 voor de Rechtbank en op 19 Febr. 1930 voor het Gerechtshof, een valschen eed heeft afgelegd. Verd. is gewikkeld geweest in een proces tegen J. A. Zondervan, met wien bij vroeger samenwerkte, over arbeidsaangelegenheden. In die procedure zou verd. voor de Rechtbank een valschen eed hebben afgelegd, die hij in Hooger Beroep nog eens heeft herhaald. Verd. zegt den eed onder een voorwaarde te hebben afgelegd, met name, dat hij alleen een bepaald feit bedoelde. Als hij iets onwaars heeft gezegd, dan is dit te wijten a#n een schromelijk misverstand. Get. K. D. Smit legt zeer bezwarende ver klaringen voor den verd. af. Volgens dezen get. zou de verd. hem en anderen hebben trachten te overreden in de civiele procedure verklaringen af te leggen in verd.'s voordeel. Zondervan zou geen pan op zn dak houden. Als het naar wensch ging. zou verd. hef wel goed met zijn helpers maken. In deze zaak werd een groot aantal getui gen gehoord, onder wie enkele k décharge.. De Off. v. Justitie achtte op grond van de getuigenverklaringen den meineed bewezen en eischte 1 jaar en 6 maanden gevang.straf. Mr. A. Stoop pleitte na een uitvoerig pleidooi vrijspraak voor zijn cliënt. --- VONNISSEN. De aanrijding bij den Weidumerwejs. De Rechtbank heeft heden vonnis gewezen in de zaak tegen den leeraar aan de Ambachtsschool, Reinder 8., tegen wien wegens dood door schuld f2OO boete subs. 40 dagen gevangenisstraf werd geëischt. De Rechtbank veroordeelde hem heden tot 1 week hechtenis. Klaas van K., wordt wegens diefstal veroordeeld tot 6 mnd. gevang., n.l. 2 onvoorw. en 4 mnd. voorw. Michiel A., te Franeker, overtr. Motor- en Rijwlelwet f 5 bo?te subs. 5 d. h. Hendrik J. de W., te Harlingen, overtr. Motor- en Rijwielwet f 75 boete subs. 1 mnd, gevangenisstraf. Ago V., Langweer, overtreding Motor- en Rijwielwet f 10 boete subs. 10 d/h. --- GERECHTSHOF LEEUWARDEN. 20 Nov. Beleediging. S. de V., 47 jaar, timmerman te Menaldum, kan niet al te best overweg met zijn dorpsgenoot P. M. Stapensea. Dat gaf reeds tot menig conflict aanleiding. Den morgen van den len Augustus gaf hij zn afkeer van S. te kennen op een wijze, die ook ondsr kinderen gebruikelijk is. Er volgde aangifte, waarop de V. veroordeeld is tot een geldboete van f2O, sugs 20 dagen hechtenis. De V. ging in beroep en stond heden voor het Hof terecht, waar hij een gevoelige terechtwijzing ontvangt. De adv.-generaal vroeg bevestiging. Spr. voegde hieraan toe de mededeeling, dat de eerstvolgende maal dat verd. weer met de politie in aanraking komt, hem een gevangenisstraf zal worden opgelegd. --- Mishandeling en beleediging. De 68-jarige Gerrit van der Horst is bode van het gemeentelijk electrieiteitsbedrijf te Woudsend en uit dien hoofde mpet hij de voor verbruikte electriciteit verschuldigde gelden ophalen. Den laatsten tijd kwam daarbij nog een klein incassobedrag, wat v. d. Horst in moeilijkheden bracht. Den 21en Juli n.l. bracht hij een bezoek aan den 40-jarigen los werkman J. de J. Deze maakte op die incasso aanmerking en hij wond zich daarbij dermate op, dat hij v. d. Horst bij de keel greep, onder bedreiging met den dood. Het bezorgde de J. een geldboete van f 25 of 25 dagen hechtenis. De adv.-generaal requireerde heden tot dezelfde straf. --- ARRESTEN. Diefstal van penningen der groenteveiling. Het Hof wees heden arrest in de zaak tegen den 29-jarigen koopman Tamme W. te Leeu warden, verdacht van diefstal van penningen toebeh. aan de Coöp. Veiling- en Inkoopcom der Fr. Tuinbouwvereen. en heeft hem veroordeeld tot 1 jaar en 6 maanden gev.st r a f. De proc.-generaal had in appèl van het vrijsprekend vonnis der Rechtbank een jaar gev. straf geëischt. --- Raad Opsterland. 18 Nov. De Voorzitter verzocht in den aanvang van de vergadering den leden zich zelf eenige beperking bij de discussies op te leggen; hij zou het reglement van orde strenger toepassen dan tot heden. Edoch, de resultaten zijn negatief. Wij hebben tien jaren de raadsvergaderingen van Opsterland bijgewoond, maar het is naar onze heugenis nog nimmer voorgekomen, dat het behandelen van de ingekomen stukken duurde van negen uur tot half twee. 't Ge\-olg was, dat er nog een avondvergadering noodig was, om al de punten af te handelen. Er is weer veel gesproken over de werkverschaffing en wat daarmee annex Is. Ook heeft men druk gediscussieerd over het plaatsen van straatlantaarns en over de vraag of de raad of B. en W. zullen beslissen op verzoeken om lantaarng te plaatsen. In de avondzitting werd den raad een vette kluif voorgezet in den vorm van een voorstel van B. en W. betreffende de directiewijziging aan de Gasfabriek te Gorredijk. PI. Belang te Beets verzoekt: a. verbetering van den Krommen Zweinsweg; b. verbetering van het fietspad aan dien weg; c. verbetering pad aan den Deppedljk; d. het rooien van enkele boomen; e. eenige lichtpunten te plaatsen. Het verzoek gaat naar B. en W. om advies. Inwoners van den Krommen Zweinsweg vragen verbetering van het pad op dien weg en plaatsing van eenige lichtpunten aldaar. B. en W. zullen dit onder oogen zien. Eigenaren van gronden aan den Lageweg In den Grooten Veenpolder vragen subsidie voor de verharding van dien weg en na de verharding overname in onderhoud en beheer van de gemeente. B. en W. meenen, dat het verzoek moet worden afgewezen met het oog op den finanoleelen toestand der gemeente. B. en W. stellen zich voor met de aanvragers overleg te plegen om een voetpad langs dien weg aan te leggen, hiervoor subsidie te verleenen en het later in onderhoud over te nemen. De heeren Rinzema en de Haan meenen dat het aanbod van verzoekers zoodanig Is, dat het wel geaccepteerd kan worden. De menschen daar zitten op hooge polderlasten. Verharding van dezen weg zal den vooruitgang van die streek bevorderen. Weth. Epplnga merkt op, dat verharding de gemeente f 22.000 zal kosten, terwijl een fietspad op f 600 is geraamd. De heer Mulder verklaart zich tegen het verzoek, hoofdzakelijk op financieele gronden; hoewel het hem spijt de menschen daar niet te kunnen helpen. De heer Hofstra kan meegaan met het voorstel van B. en W. Doch spreker zal zich ook verzetten tegen wegverharding in het Oosten der gemeente. Als er geld moet worden uitgegeven voor wegverbetering, dan Is de Westhoek er wel het eerst aan toe. De heer de Groot is voor het voorstel van B. en W. De heer Kalsbeek zegt, dat de weg er toch moet komen. Een fietspad is slechts een lapmiddel, dat een kort tijdje helpt. De heer v.d. Wielen is van meening, dat wegverharding een goed object is voor werkverschaffing en goede wegen verhoogen de productiviteit van de gemeente. Als het eenigszins mogelijk Is, moet de raad deze menschen ter wille zijn, als het kan met provinciaal subsidie. De heer Veenland is In het algemeen voor goede wegen. Oo dit oogenblik echter ziet spr. bezwaar de groote uitgaaf te doen. De heer Roorda vreest, dat op dit gebied vaak de zuinigheid de wijsheid bedriegt. Spr. staat aan de zijde van den heer v.d. Wielen. Het aanleggen van een weg is economisch altijd een goede politiek. De menschen doen een schitterend aanbod. De kosten zullen f 22.000 bedragen, terwijl de gemeente daarvoor maar f 5500 hoeft te geven plus het onderhoud. Maar die menschen hebben ook al zoolang aan het onderhoud van andere wegen meebetaald. De heer Aardema stelt voor de zaak aan te houden, om ter plaatse een onderzoek In te stellen. De heer de Haan brengt een woord van lof aan de zuivelfabriek te Tijnje, voor 't aanbod van f 3500. Ook voor ontginningsmogelijkheden is een verharde weg bevorderlijk. De Voorzitter wijst er op, dat er zooveel van die landwegen zijn. B. en W. hebben niet alléén zulnigheldsoverwegingen, maar omdat ze dezen weg als een streekbelang beschouwen. Met een voet- of fietspad zijn velen, ook de schoolkinderen, reeds geholpen. De weg dient hoofdzakelijk voor melkvervoer. Verschillende heeren repllceeren. De heer de Groot stelt voor, dat van gemeentewege direct wordt begonnen het fietspad aan te leggen. B. en W. stellen thans voor een fietspad aan te leggen, terwijl zij in de volgende vergadering zullen komen met een voorstel intake den weg. Dit wordt aangenomen. Er volgt een uitgebreide discussie, waaraan verschilende leden deelnemen, over 't plaatsen van lantaarns. De Voorz. stelt voor, dat op verzoeken inzake lantaarns door den raad zal worden beslist. Dit voorstel wordt met 13—4 stemmen verworpen. Vóór: de heeren Eppinga, Rinzema, Roorda en Spruyt. --- Werkverschaffing. De landarbeidersorganisaties in de gemeente vragen o.m. een toeslag op de loonen in de werkverschaffing. De Voorzitter deelt mede, dat de regeering dat niet wenscht toe te staan. Doet de gemeente het wel, dan verspeelt ze de rijkssubsidie. Waarom staat de regeering het wel toe aan andere gemeenten als Leeuwarderadeel, Dokkum en Amsterdam? vraagt de heer Roorda. De Voorzitter meent te weten, dat dat wel toegestaan wordt, omdat de stedelijke arbeiders niet zoo getraind zijn in het landwerk en ook de levensstandaard in die gemeenten hooger is. De eenige weg is het Armbestuur, doch dat mag geen algemeene regels stellen. De heer de Vries zou er bij de regeering op aan willen dringen dat gemiddeld SO a 31 cent per uur wordt verdiend. Breedvoerig wordt gesproken over de loonregeling in de werkverschaffing. Inspecteur Falkena deelt mede, dat de loonregeldng precies gelijk is als voorgaande jaren. Het Is vooral de heer Rinzema, die beweert dat ze lager is. Opzichter Klijnstra heeft van den heer Falkena opdracht gekregen aan de arbeiders mede te deelen, dat per kubieke meter 20 cent betaald wordt, terwijl hiervoor vroeger 25 cent gegeven werd. Van andere zijde wordt gezegd, dat het grondloon wel gelijk is gebleven (24 cent per uur), maar dat de toepassing niet zoo soepel is als andere jaren, waardoor de gemiddelde verdiensten lager zijn. Ten slotte komt In stemming een motie, door den heer Ringenoldus namens de socdem. Ingediend en door de heeren de Vries en Mulder eenigszins aangevuld. Deze motie luidt aldus: De raad, enz., o.m. besprekende de loonen in de werkverschaffing bij de N.V. ~De Drie Provinciën", waarbij bleek dat de grondloonen gelijk zijn aan het vorig jaar, maar dat ze bij de uitkeering voor heizelfde werk belangrijk lager zijn; heden kennis genomen hebbende van de pogingen van het college van B. en W., om daarin verbetering te brengen, welke pogingen tot geen enkele verbetering hebben geleid: van meening, dat de loonen, het vorig jaar uitbetaald, al als het uiterste minimum mogen worden beschouwd, om daarvan op de meest sobere wijze In het levensonderhoud te kunnen voorzien; dat met de tegenwoordige loonen die arbeiders tot het pauperisme moeten vervallen; dringt er bij Uwe Excellentie met den meesten klem op aan, onverwijld het grondloon te vei-hoogen tot 30 cent per uur, opdat de werknemers van een meer menschwaardig levensonderhoud verzekerd zijn; besluit deze motie aan de ministers van Handel en Landbouw te zenden en tevens ter kennisgeving aan de gemeenten, aangesloten bij de N.V. „De Drie Provinciën", om adhaesie. De motie wordt met 14 tegen 3 stemmen aangenomen. Tegen de heeren de Groot, Veenland en Hofstra. Het voorstel van den Voorzitter, om 't verzoek om toeslag op de loonen niet in te willigen, wordt met 13 tegen 4 stemmen aangenomen. V6ór: de heeren Rinzema, Roorda. v.d. Wielen en Aardema. Wat betreft het verzoek van de organisaties inzake uitkeering in de wachtweek, deelen B. en W. mede, dat zij dezelfde regeling zullen toepassen als het vorige jaar. In overleg met de armmeesters zullen B. en W„ wanneer het noodig blijkt, overgaan tot het verstrekken van goedkoope cokes. B. en W. zullen den inspecteur voor de werkverschaffingen verzoeken, om arbeiders uit Terwispel, die In de Boornbergumer Petten werken, te vervoeren per autobus. Het verzoek van J. Bijker te TJreterp, om twee rijwielen voor zijn schoolgaande kinderen, die meer dan 4 K.M. van de school verwijderd wonen, wordt ingewilligd. De gemeente stelt twee rijwielen beschikbaar, mits voor een goede bergplaats gezorgd wordt. De raad stelt de gelden beschikbaar aan het bestuur der blz. school te Hemrik voor het bouwen van 'n rijwielbergplaaats. --- Georganiseerde arbeiders. De Opeterlandsche Bestuurdersbond vraagt: a. bij uitvoering van reparaties en schilderwerk rekening te houden met de belangen van de georganiseerde bouwarbelders en schildersgezellen; b. in bestekken op te nemen de bepaling, dat aan te nemen arbeiders georganiseerd moeten zijn en in Opsterland woonachtig. Dr architect heeft een rapport ingezonden, waarin hij tot de cejiclusie komt, dat het verzoek bezwaarlijk kan worden ingewilligd. B. en W. stellen in verband met deze conclusie voor het verzoek af te wijzen. De heeren v.d. Schaaf en v.d. Wielen meenen, dat het in b. genoemde te positief wordt bepaald. Practlsch Is het beter van een voorkeur te spreken. De heeren de Groot en Mulder gaan met B. en W. mee Er zijn er, die principieel tegen organisatie zijn. De heeren Roorda en Ringenoldus denken, dat dat principe bij de meesten zit in het niet willen betalen der contributie Dan zijn het klaploopers op de voor lotsverbeterlng strijdende arbeiders Weth. Epplnga. gaat met de heeren v.d Wielen en v.d. Schaaf mee, Het afwijzend voorstel van B. en W. wordt met 9—B stemmen verworpen. Vóór: de heeren de Groot, Mulder, de Vries, de Haan, Veenland, Hofstra, Aardema en de Boer. De beide wethouders hebben dus tegen gestemd. Dit wekt de verontwaardiging op van den heer de Groot. In de vorige vergadering en ook thans stemmen de wethouders tegen hun eigen voorstel. Komen de voorstellen van 't geheele college of alleen van den voorzitter? Weth. Spruyt verklaart hierop bij vergissing tegen te hebben gestemd. Hij was van meening, dat een ander voorstel in stemming was. liet verzoek wordt daarop toegestaan, echter aldus gewijzigd, dat achter b. wordt gelezen: b. „in bestekken op te nemen de bepaling, dat bij voorkeur georganiseerde arbeiders moeten worden aangenomen." Na een geheime zitting deelt de heer v. d. Wielen naar aanleiding van de overplaatsing van een hoofd der school mede, dat hij de overplaatsing van den heer Popping zal bevorderen. HIJ acht beide hoofden, Popping en Westra even hoog; maar Popping is de oudste en hij heeft kinderen, die nu direct kunnen profiteeren van middelbaar onderwijs In Drachten. Door den voorzitter wordt de vraag opgeworpen of mondeling moet worden gestemd over de verzoeken om overplaatsing óf schriftelijk bij keuze tusschen de heeren Popping en Westra. De raad besluit echter bij briefjes te stemmen. Deze stemming heeft tot resultaat dat tot hoofd der school te Beetsterzwaag wordt benoemd de heer K. Popping te Beets met 9 stemmen. De heer S. Westra te Hemrik had 8 stemmen. --- DE AVONDVERGADERING. Mutatie Gasfabriek. De heer F. Gosses, directeur van de Gasfabriek te Gorredijk, heeft wegens gezondheidsredenen eervol ontslag gevraagd. B. en W. stellen .voor het ontslag eervol te verleenen. De omstandigheid, dat de gemeente beschikt over een ambtenaar aan wien de administratie en tevens de controle over het gasbedrijf met vertrouwen kan worden opgedragen, geeft B. en W. aanleiding voor te stellen ter vervulling van de vacature een persoon te benoemen, die uitsluitend het technisch gedeelte van het bedrijf heeft te verzorgen en die aan den eisch zal moeten voldoen, dat hij met de gasfabricatie volkomen bekend is en ook vertrouwd te met fltterswerk. Aan bedoelden ambtenaar zouden zij den titel willen geven van fabrieksbaas, op een salaris van f 1700, met vrije woning, vuur en licht Voor de functie van administrateur hebben B. en W het oog op den heer T. Veen thans controleur van de gemeentebelastingen. In verband met de invoering van het nieuwe belastingstelsel kan de betrekking van controleur op 1 Mei 1931 worden opgeheven. De heer Veen heeft dan aanspraak op wachtgeld, dat gedurende de drie eerste maanden de laatstelijk door hem genoten wedde zijnde f 3500.—, bedraagt, gedurende de drie volgende maanden 85% en' daarna 70% van deze wedde en wordt uitgekeerd gedurende een tijdvak gelijk aan zijn diensttijd zijnde 28 jaren. Met den heer Veen is overeengekomen, dat bij zich beschikbaar stelt voor een nieuwe betrekking, die B. en W. zouden willen Instellen nml. Directeur van de gemeentebedrijven op een salaris van f 4000.— en te doen vervallen de toelage voor woninghuur ad f 175.—, die hij thans geniet. Bij eventueels benoeming zal alsdan geen aanspraak op wachtgeld meer kunnen worden gmaakt. De werkkring van den Directeur zal omvatten de administratie van- en de controle over het gasbedrijf en woning- en ontginningsbedrijf, waaraan t.z.t. zal kunnen worden toegevoegd het timmerbedrijf. Aan het bureau van den controleur der gemeentebelastingen is thans werkzaam een ambtenaar ter secretarie de heer J. Comello, die in hoofdzaak belast Is met werkzaamheden betreffende de invordering der inkomstenbelasting en voor het overige is hij behulpzaam bij de administratie van het woning- en ontginningsbedrijf. Hoewel eerstgenoemde werkzaamheden den 1 Mei van het volgend jaar een einde nemen, kan de hulp van bedoelden ambtenaar bezwaarlijk worden ontbeerd. In dit verband wijzen B. en W. er op, dat het personeel ter secretarie niet op volle sterkte Is. De volontair, reeds eenige jaren werkzaam, is elders benoemd en met hem is een goede kracht voor de secretarie verloren Nu het bureau van de belastingcontrole wordt opgeheven, is het van belang, dat de ambtenaar Comello voor aoover zijn hulp niet noodig zal zijn voor de uitvoering van de verordening op de heffing van éen vermakelijkheidsbelasting en bij de administratie der bedrijven, kan worden belast met secretarlewerkzaamheden. B. en W. zouden hem daarom willen behouden als ambtenaar. Resumeerende, stellen B. en W. voor: 1. om aan den Directeur van de gasfabriek, den heer F. J. Gosses, het gevraagde ontslag te verleenen met ingang van 1 Februari 1931; 2. een fabrleksbaas aan te stellen op een jaarwedde van f 1700, met genot van vrije woning, vuur en licht; S. de betrekking van boekhouder van de gasfabriek op te heffen met ingang van den 1 Januari 1931 en aan den functionaris wegens opheffing zijner betrekking een vergoeding voor eens toe te kennen gelijk staande met de helft van zijn jaarwedde; 4. aan te stellen met ingang van den 1 Januari 19S1 tot Directeur van de Gemeentebedrijven, t.w. het gasbedrijf, woningbedrijf, ontginningsbedrijf en eventueel het timmepbedrljf, den heer T. Veen, op een salaris van f 4000 met intrekking van de toelage voor woninghuur en met bepaling, dat hij onbezoldigd controleur der gemeentebelastingen blijft tot zoo lang zijn dienst alszoodanig noodig zal blijken te zijn; 6. den heer J. Comello te beschouwen als ambtenaar ter secretarie. Het eerst komt In behandeling het verzoek van den directeur, om hem niet ingang van 1 Febr. ontslag to verleenen. Het heeft den heer de Groot bevreemd, dat dit verzoek zoo plotseling is gedaan. Spr. heeft nooit iets gehoord over ziekte van den directeur en zou daarom gaarne willen weten waarop de heer Gosses is afgekeurd. De heer Mulder vraagt of de heer Gosses eervol ontslag krijgt of ontslag zonder meer, waarop de Voorz. antwoordt, dat de heer Gosses gewoon ontslag vraagt en dat hem dit zal worden verleend. De heer Roorda spreekt er zijn verwondering over uit, dat de tegenwoordige burgemeester zijn ambsvoorganger niet is opgevolgd als voorz, van de gascommlssle. Spr. vreest, dat daar meer achter zit. Voorts wijst spr. er op, dat de heer Gosses nu wordt ontslagen en eigenlijk als de zondebok wordt weggestuurd. Spr. dringt er op aan te weten wat er eigenlijk aan de fabriek mankeert. Ook het publiek heeft er recht op dit te weten. Voorts vraagt spr., of men nu ook een herhaling kan krijgen van hetgeen met den heer Wierda is voorgevallen en of de heer Gosses ook nog door een zenuwarts kan worden goedgekeurd. De Voorz. antwoordt ontkennend. De heer Roorda vindt het eigenaardig, dat zooiets juist een stoker moest overkomen en niet den directeur Gosses. Het ligt voor de hand, dat dergelijke dingen bij de arbeiders gemakkelijk de gedachte wekken, dat er soms met twee maten gemeten wordt. Spr. dringt er op aan te weten, wat er aan de hand is en meent, dat de gascommlssle aansprakelijk moet worden gesteld voor nalatigheden. De Voorz. deelt mede, dat door B. en W. In combinatie met de gascommlssle een onderzoek is ingesteld naar den toestand aan de fabriek. Later besloot de Raad een accountants-onderzoek te laten instellen. Het bleek, dat er aan de leiding van den directeur wel lets haperde. De meeste directeuren aan de kleine fabrieken zijn niet bekwaam genoeg om de geheele leiding op zich te nemen en de administratie te voeren. Vooral de bedrijfsadministratie laat te wenschen over. Dit is ook hier het geval. Van fraude kan in geen geval worden gesproken. Ka het onderzoek is een bespreking gehouden met den directeur. Hem is meegedeeld, dat de toestand niet langer zoo kon blijven. Men moest een beter overzicht van de bedrijfsresultaten hebben en daarom werd het wenschelijk gevonden aan de fabriek een volslagen administrateur te verbinden. Wij hebben aan den directeur gezegd, dat wij zouden voorstellen lemand te benoemen voor de bedrijfsadministratie, die dan boven hem zou staan. Hij zou dan kunnen worden belast met het technisch gedeelte en den titel drag-en van fabrieksbaas. De' directeur deelde daarop mede, dat hij toch al last had van lichaamsgebreken en zich daarom aan een geneeskundig onderzoek wilde laten onderwerpen. Dit is geschied en de heer Gosses is afgekeurd. De heer de Groot had deze uiteenzetting verwacht van den secretaris der gascomm. De heer Roorda is van meening, dat de gascommissie niet vrij uitgaat. Spr. zou daarom een commissie willen benoemen, om de zaak te onderzoeken en o.a. den vorigen burgemeester Selhorst willen uitnoodigen als lid zitting te nemen. Spr. meent, dat voorkomen moet worden om in de toekomst dezelfde fout te maken welke thans gemaakt Is. De groote fout schuilt in de leiding der fabriek. De leiding heeft niet genoeg contact gehouden met de arbeiders. Nu wordt gezegd, dat Gosses niet bekwaam was voor zijn werk. maar spr. meent, dat hij zich in die jaren dat hij hier werkzaam la, genoeg had kunnen bekwamen. Hij heeft er echter steeds gestaan als een arbeider die over het paard is getild. De Voorz. acht het niet fair om den heer Gosses nu nog een trap mee te geven. De heer Roorda houdt vol, dat met twee maten gemeten Is, en wel door de geneeskundigen die Gosses hebben afgekeurd. De Voorz. komt hiertegen op. Niemand zal er aan denken, dat de heer Gosses is afgekeurd omdat hij toevallig directeur was aan de kleine gasfabriek, en dat de heer Wierda Is goedgekeurd omdat hij stoker aan die fabriek was. Als de heer Roorda tracht opnieuw over deze zaak te beginnen, zegt de Voorz. dat niet te kunnen toelaten en dat de heer Roorda ook uit deze zaak politieke munt tracht te slaan. De heer v.d. Wielen wijst op de opleiding van den heer Gosses. Men moet er niet te veel van zeggen. De Raad had ook eerder moeten ingrijpen. Spr. zou naast den pensioenraad nog een raad willen hebben, die personen zou kunnen afkeuren, die ongeschikt voor hun werk zijn. Er zouden dan heel wat personen worden afgekeurd, waaronder zeer zeker een groot aantal raadsleden. De heer Aardema acht de zaak genoog besproken. Spr. gevoelt er wel veel voor, dat het publiek met de zaak bekend wordt. De heer Roorda wil nogmaals betoogen, dat de schijn aanwezig is, dat er met twee maten gemeten is. Als hij een betoog wil opzetten over de systemen, welke in de oorlogjaren verkregen zijn, ontneemt de Voorz. hem voor de tweede maal 't woord. De heer Roorda werpt zich dan op als verdediger van den heer Gosses en acht de manier waarop de directeur Is ontslagen niet juist. Spr. dringt nogmaals aan op de Instelling van een Commissie. De Voorz. deelt mede, dat een commissie geen zin heeft. Er Is een onderzoek ingesteld en het rapport ligt voor de leden ter inzage. Hierna wordt hot verzoek van den heer Gosses ingewilligd. Thans komt In bespreking het -voorstel om ##een fabrieksbaas aan te stellen op een jaarwedde van f 1700.— met genot van vrije woning, vuur en licht, de betrekking van boekhouder op te heffen en den Controleur der gemeentebelastingen te benoemen tot directeur der gemeentebedrijven op een salaris van f 4000.—. De heer V. d. Wielen kan zich met het voorstel vereenigen. De heer Veen is een ambtenaar die men deze taak gerust kan toevertrouwen. Het is de rechte man op de rechte plaats. Hij zal zich spoedig in de zaken inwerken, zooals hij dat gedaan heeft toen hij benoemd werd tot controleur. De heer Spa verklaart zich tegen de sa-' larisverhooging tot f 4000.—. De heer de Groot acht den heer Veen als ambtenaar hoog. maar meent, dat een goed chauffeur nog geen schip kan besturen en dat men een architect de leiding van een zuivelfabriek niet zal opdragen, al heeft hij een beste centrifugist naast zich. Toen Wlerdai niet afgekeurd werd, was er in de fabriek geen werk meer voor hem. Thans is er wel werk voor den fabrieksbaas. Over allerlei zaken zal men advies moeten inwinnen, omdat er niemand is die met het technisch gedeelte op de hoogte is. Dat zal veel geld kosten. De boekhouder Huizinga wordt zonder meer op straat gezet. Het salaris van den directeur wordt gedeeltelijk verantwoord op Hoofdstuk XV, terwijl het moest zijn geboekt op het gasbedrijf. De heer Veen was als controleur uitstekend op zijn plaats, maar spr. meent dat hij niet als directeur der gasfabriek kan worden benoemd. De heer Hofstra zou er veel voor gevoelen als de fitter Riedstra zou kunnen worden benoemd als fabrieksbaas. Dat gaf een. bezuiniging. De heer Aardema verklaart zich ook tegen het voorstel. De heer Veen is niet met het bedrijf hekend en er zullen zich allerlei moeiijkheden voordoen. De heer Mulder kan zich vereenigen met het voorstel van B. en W. De heer Veen heeft als controleur prachtige resultaten behaald. Men kan nooit beter ambtenaar krijgen. Ook meent spr. dat men over de salarisverhooging moet heenstappen, hoewel spr. anders tegen de verhooging der salarissen is. Elk geval moet op zichzelf beoordeeld worden. Dit kleine offer mag thans wel gebracht worden. De heer Ringenoldus kan zich met dé motieven van den Heer Mulder volkomen Vereenigen. Ook de kwestie van Riedstra is reeds besproken. De gascommlssie is echter van oordeel dat Riedstra niet de geschikte persoon is. Hij mag natuurlijk solliciteeren. De heer v. d. Schaaf heeft ook bezwaar! tegen het voorstel, o.a. tegen het salaris. Voor 't overige moet spr. zich wel laten lel« den door B. en W. en de commissie. Spr. Is echter van oordeel, dat beter een directeur kan worden benoemd, die volledig met de'zaken bekend is. De heer de Vries kan zich met het voorstel vereenigen. De heer Veen is een geschikt persoon. Spr. meent echter op te moeten komen tegen de behandeling, den boekhouder aangedaan, en meent dat aan, deze een wachtgeld moet worden toegekend van 70 % van de belooning, gedurende 9 jaar. De heer de Groot bestrijdt nogmaals het voorstel en wijst er op, dat men hier [■;:■• nlijk niet anders dan handelspolitiek voert. De heer v.d. Wielen is het met ricze opmerking eens. Toen spr. van het voorstel hoorde, heeft hij tegen den heer Veen gezegd, dat hij gek was om zulk een betrekking aan te nemen, nu hij recht had op een wachtgeld van f 2450. Hij kon \r gemakkelijk een paar duizend bij verdienen. De heer Veen was het hiermee «el eens, doch verklaarde zich bereid dat o«!tr voor de gemeente te brengen. Spr. meent dat de Raad het voorstel unaniem r.'.oet aannemen, nu men iemand kan krijgen, die een helderen kijk op de dingen heeft. Verlaagt men het salaris, dan wil de heet" Veen niet en daar heeft hij volgens spr. ook gelijk aan. De heer Roorda bestrijdt het betoog van den heer v.d. Wielen. Ook l:an spr. zich niet vereenigen met het voorstel om een wachtgeldregeling in het leven'le-roeppen voor den heer Huizinga. De heer Veenland is voor het "voorstel en betoogt, dat de gascommissie vrij uitgaat. De oplossing, door B. en W. aan de hand gedaan, is verreweg de beste. Velschillende leden voeren nogmaals het woord over het voorstel. Over de kwestie Riedstra wordt nog lang en breed gepraat. Sommige leden willen Riedstra in de gelegenheid stellen zich voldoende te bekwamen. Hij zou dan proeven van. bekwaamheid moeten afleggen. Het voorstel wordt tenslotte In stemming gebracht en aangenomen met 11 tegen 6 stemmen. Tegen: de heeren de Groot, Roorda, Rinzema, van der Schaaf, Spa en Aardema. De heer Veen wordt daarna met 11 stemmen benoemd tot directeur der gemeentebedrijven. 6 stemmen blanco. Thans is aan de orde de opheffing van de functie van boekhouder. Weth. Eppinga stelt voor het punt aan te houden en eerst overleg te plegen met den heer Huizinga, welk voorstel door den heer de Vries wordt bestreden. Deze kwestie geeft ook weer aanleiding tot heel wat discussies. Tenslotte wordt het voorstel-de Vries, om deze zaak dadelijk te regelen, verworpen met 11 tegen 6 stemmen. Vóór: de heeren de Vries, de Groot, Mulder, Spa, v.d. Wielen en de Boer. Benoemd wordt tot lid van de Commissie van toezicht op het handwerkonderwijs aan de bijz. school (Herv.) te Beets mevr. S. Veenstra—v. d. Lende. Door de heeren Roorda en Rinzema was voorgesteld om B. en W. te machtigen om. zoo noodig, aan huurders van gemeentelommen gedeeltelijke kwijtschelding van huur te verleenen. B. en W. deelen mede, dat een dergelijke regeling in strijd is met de wet en dus niet kan worden aangenomen. De voorstellers deelen mede, dat zij hier vooral het oog hebben op kleine boer«n en huurders van los land. Zij zijn van oordeel, dat dergelijke menschen eerst niet in den put moeten zitten, maar dat zij eerder geholpen moeten worden. Enkele leden kunnen met de voorstellers meegaan, terwijl anderen meenen, dat dergelijke verzoeken van de menschen zelf moeten uitgaan. Ook is het nog zeer de vraag of er wel menschen zijn, die voor huurverlaglng in aanmerking komen. Ook dit voorstel gaf rijke stof voor besprekingen, waaraan door verschillende leden werd deelgenomen. Het voorstel van B. en W. wordt tenslotte z. h. s. aangenomen. Bij de behandeling van het rapport van de financieele commissie betreffende het onderzoek van do rekeningen der Burgerlijke Armbesturen en het Tehuis voor hulpbehoevenden te Ureterp werd opgemerkt, dat het wenschelijk zou zijn, indien men in deel I ook een werkobject had, waar invalide arbeiders konden worden tewerkgesteld. B. en W. zullen de zaak met de armmeesters bespreken, doch meenen, dat het wel eens moeilijk kan zijn, zulk een terrein te vinden. De heer Rinzema vraagt nog hoe het staat met de plannen voor het nieuwe armhuis. De Voorz. deelt mede, dat aan den architect is opgedragen de plannen te ontwerpen, doch tot heden is dit niet gebeurd. Het zal echter met den meesten spoed worden afgedaan. De heer v.d. Wielen vraagt of al is uitgemaakt waar het tehuis zal 9taan. Spr. geeft de voorkeur aan Bakkeveen. De, Voorz. meent dat het terrein to Hemrik te prefereeren is. Bij de behandeling van de begrootinffs" wijziging merkt de heer Roorda nog °P' dat voor de pompen te Gorredijk per ja*r bedrag van f 700 wordt uitgegeven. Dit is zuiver voor een streekbelang. Toe men vanmorgen verbetering van een we*f vroeg, werd dat afgewezen omdat het cc streekbelang was. Uit de school. Onderwijzer: „Er zijn insekten, die maa één dag leven " a Pietje: „Die zijn dus hun heele leven Jarig!" ---