LÏJNKOEKEN _ z g I I § I Veekoekjes m/suiker ] W w ii /ƒ *—« § M VEEVOEDERFABRIEK .£// t*l § % te SNEEK J/ ™ O pa Coöp. Veevoederfabr. „Bolsward-Sneek" te Sneek Depot te Heerenveen: E. BROUWER — Dracht 14 — --- DE BOERS ZADELMAKERIJ TOUW HANDEL BORSTEL FABRIEK WESTERPLANTAGE LEEUWARDEN — TELEF. 4279 levert steeds het beste - Eigen fabrikaat - Neemt eens proef --- JASPERS OCHTENDVOER a„ROODBANP"| 9het beste voer tot! 1 laagst mogeluken prijs 1 jï kost slechts f 6.50 per i i 50 k.g- vraagt het i huwen handelaar of bij ■■ JASPERS GRAAHBEORUFI LEEUWARDEN --- Oan 'e Fryske Hinnefokkers! Witt' jimm' hwet üs beppe sei, 't Beste güd dat giet der mei. 't Minske sei altyd krekt sa 't wier, Dêrom jow 'k jimm' diz2e rie: Wo/l jimm' 't beste sünder mear, Jow jimm' pykjes, lyts en tear, VAN DER KOOY syn OPFOKFOER, O sa best en net to djur, Oanbefielend. J. VAN DER KOOY FABRIKANT FEN' PIKEFOER :: GORDYK :: --- Zullen Uw kuikens in den komenden winter productieve hoenders zijn ? U hebt aH| W£\ daarover zelf te beslissen. Laat ze flink ont- VH IftK B 3 wikkelen en geef ze het beste! W 1 Reeds 35 jaar onovertroffen. «j. Let op het roode zegel. Koopt 65 BL uitsluitend verpakt BBL N-V.P.SLUB-WEESPQttCARSPEL UW UITSLUITEND PUn. / \jfl n^HÊ --- BROEDMACHINES! PRIMA WARMWATER MACHINES I'KI.IZEN ZEER 1311.LIJK )nze proefmachine leverde van de bevruchte eieren ruim 85 "!, kuikens. Aanbevelend, R. v. DEKKEN en J. POSTMA, BAKKEVEEN. --- MET VOORDEEL KIPPEN HOUDEN. meer veld. In de buurt van Wolvega b.v. willen ze allemaal Rcds hebben en we kunnen op geen stukken na aan de vraag voldoen. Hier hebt u de legstaten van onze Reds in den kouden winter van 1928/29. Zien ze er niet schitterend uit? (Inderdaad, er waren weinig open vakjes op de bladen!) Vooral 's winters kunnen de leghorns niet tegen de Reds aan. 's Zomers loopen de witten echter weer wat uit. — De kippenboerderij is eigenlijk van onzen oudsten zoon, mengde zich de Moeder in het gesprek. — Ja, zei deze. Ik was tabakskerver. Maar kreeg door de algemeene malaise gedaan. Ik heb toen de kamp bouwland gehuurd, waar u al geweest is en heb de vijf groote hokken er zelf getimmerd. Ze zijn alle gemaakt naar het model Horst. Alleen: in Horst zijn de hokken met pannen gedekt, en ik heb gegolfde asbestplaten genomen, met rieten onderbedekking. We hebben ■nu 700 kippen en gaan dit getal geleidelijk opvoeren. Als de eierprijs zoo blijft — dan kan het! — Ik vroeg: doet u ook aan bloedonderzoek en inenten? — Aan bloedonderzoek hebben we tot dusver niet meegedaan, omdat we nooit last hebben van pulloriim. Maar inenten tegen diphtherie slaan we nooit weer over! — Ook dat lieten we op zijn beloop tot we één winter de ziekte er in kregen. Dij is me wat. Meer dan de helft doodziek en geen eieren! Dat was een enorme schadepost! Neen: het inenten in den herfst slaan we nooit weer over! Maar willen we nu de toornen en 't opfokhuis eens bekijken? Ik vond het best. En weldra stonden we voor het opfokhuis. waar zwermen kuikens lagen te „zonnen Daarbinnen stonden de kunstkachels. „Het nieuwste model Ajam", zei de eigenaar trots. „Beter is er niet. Als ik 's avonds den régulateur stel op 90 graden en ik kom er 's morgens weer bij, dan is er geen 5 gr. verschil! U ziet, de kachels zijn heel wijd en kunnen dus flink wat anthraciet bevatten. Ik neem altijd de allerbeste soort, dan hoef je practisch nooit naar de kachel om te zien." Ook de drink- en etensbakjes waren practisch. „Nieuw model Amsvorde", verklaarde de eigenaar. Bij de meeste kuiken-drinkbakjes loopen de kuikens op den schuinen kant, en bevuilen zoo het drinkwater met zand en uitwerpselen. Bij dit model is zooiets uitgesloten. „Een docd-enkelen keer heb ik last van teenen-pikken, vertelde de heer Huisman. Weet u, wat ik daartegen doe? Ik smeer de pootjes der boosdoeners in met bruine teer. Bruine teer is zacht en bijt niet. Maar het pikken is dan finaal over." We keken nog eens naar de zwermen Reden Leghorn-kuikens van verschillenden leeftijd, alle kerngezond en vlug als kwikzilver. „Als je ze buiten wilt hebben in de ren moet je de voederbak buiten zetten. Anders blijven ze meestal in 't hok", verklaarde Huisman. Vervolgens bezichtigden we Hiel Fryslan troch By ald en jong Stiet as in peal sa fêst: It Ochtendfoer fen Van der Kooy Driuwt elke hm op 't nest. Nu de eierprijzen zoo onrustbarend naar beneden zijn gegaan, rijst bij menigeen de vraag: Is kippenhouden nog rendabel? Om deze vraag serieus te beantwoorden is het noodig te weten, wat de vakmenschen zelf daarvan zeggen. We houden er ons van verzekerd, dat 't den pluimveehouders onder onze abonné's buitengewoon zal interesseeren te vernemen, hoe hun collega's het aanleggen om winst uit hun bedrijf te maken. We hebben daarom het plan opgevat om af en toe eens een bezoek te brengen aan diverse Friesche hoender-bedrijven en al wat ons bij zoon bezoek interessant lijkt, met verlof van den pluimveehouder te publiceeren in ons blad. Ons eerste bezoek gold het lioenderpark van den Heer J. A. Huisman te N ie uwesch o o t. Langs kampen bouwland en boschjes hakhout, waarin luid de merels sloegen, leidde een smal voetpad naar bedoeld bedrijf. Erg makkelijk te vinden was het niet, — maar tenslotte wees vroolijk hanengekraai me den weg. Jawel: van alle zijden door hoog opgaand akkermaalshout omsloten lag daar het park met de nette hokken zich te koesteren in liet voorjaarszonnetje. Groote koppels leghorns en reds stoven bij mijn nadering onder verontwaardigd gekakel uiteen. Maar het huis? Waar stond de woning van den eigenaar? Er was nergens zooiets te zien. Toen ik verder reed, leidde de weg door een donker dennenwoud, waar geen huis of hut was te bespeuren. Teruggaand eu een zijweg inslaande vond ik eindelijk wat ik zocht. Met de grootste welwillendheid word ik ontvangen en rondgeleid. Maar 't wTns niet de eerste keer. dat ik een hoenderpark bezichtigde.... Per slot van rekening lijken ze allemaal op elkaar. Het was me meer om de persoonlijkheid van den eigenaar te doen en diens methoden .lan om het park zelf. Ik wist het dus daarheen te leiden, dat we al gauw aan de tafel tegenover elkaar zaten: hij mei zijn pijp in den mond, ik met potlood en papier klaar. — „Vooruit, man, nu aan 't verhaal. Ik moei een vertelling hebben, die de Friesche Di ..vliegerige" Leghorm kennen hun verzorger en vliegen hem op arm en schouders. kippenmelkers interesseert", zei ik — Daar gaat ie dan, antwoordde hij. Oorspronkelijk hadden we geen kippen. Maar omdat mijn zuster eieren moest hebben, kochten we 5 patrijsleghorns. Toen daar de aardigheid af was, schaften we broedeieren van de modekip van die dagen aan: Barnevelders. Maar de kippen wilden niet recht zitten, 't Resultaat was 0 hennetjes en 20 banen. Of de stam niet deugde dan wel of we er nog niet het rechte verstand van hadden, ik weet het niet. Trouwens het eerste jaar legden ze best. Maar 't schijnt dat de haan, die we 't tweede jaar voor bloedverversching hadden, de goede eigenschappen miste. Want toen we de jonge dieren naar den legwedstrrjd te Donkerbroek zonden, sloegen ze geen fraai figuur. De eieren waren te klein en sommige kippen werden geel in de kali, wat op vreemd bloed wees. Barnevelders van Middelman konden geen redding brengen en daarom gingen de Barnevelders de laan uit. Toen hebben we er maai- eens flink ingehakt en 20 broedeieren laten komen van Karthaus, Neerbosch, wiens dieren te Nijmegen op den legwedstrijd zoon schitterend figuur hadden gemaakt. Het waren Amerikaansche witte Leghorns, en de eitjes kostten f 1 per stuk. We fokten daaruit negen hennetjes, die buitengewoon goed hebben gelegd. Onze stam witte leghorns zijn in hoofdzaak nakomelingen van die negen. Ze hebben 't dan over "inteelt, en de slechte gevolgen daarvan. Als je zorgt, dat je gezonde dieren hebt en die uitstekend verzorgt, dan is inteelt toch d e manier om goede eigenschappen vast te leggen. Eerst als je merken kunt, dat de nakomelingen zwakker worden en het broedresultaat slechter, is het zaak om voor bloedverversching te zorgen. Maar neem dan het allerbeste bloed, dat je kunt krijgen. Zoo hebben we af en toe fokhanen of bicedeieren gehad van fokkers, die prachtige resultaten op de legwedstrijden maakten: Dalhuis, Gendringen en de Burgwal, Woudenberg. We zijn daardoor in eigrootte vooruit gegaan. Met de Reds hebben we evenzoo gehandeld. We kochten van Van Spreekens broedeieren, ook van f I.— per stuk en wisten toen dat we kuikens kregen van hennen, die op legwedstrijden het kampioenschap hadden veroverd. We hebben daarmee doorgefokt tot we dit jaar frisch bloed hebben ingevoerd, o.a. van hoenderpark Marieke. Als u ons vraagt welke van de beide rassen ons het best bevalt, dan zouden we 't heusch niet welen. De winterleg van de Reds is reusachtig. Broedschheid komt in den stam niet voor. Door strenge selectie hebben we alleen de allerbeste legsters overgehouden, waar we mee doorfokken. Verleden jaar voerden we frisch bloed in van Keyzer op Tessel, die te Kunnen bovenaan stond met zijn Reds. En daar is een doodenkel redhennetje bij, dat wel eens kloekt. Dat mag ilan een paar dagen builen de rennen omloopen. en is dan heel gauw weer aan den leg. De eieren van onze Reds zijn mooi van stuk; lichtbruin getint. Als je pel stuk één halven cent meer beurt, dan maakt dat op zoon 50.000 Red-eferen al weer een verschil van f 250. Ons dunkt: de Red wint hoe langer hoe PRACTISCIIE VOEDERAUTOMAAT, die het morsen voorkomt. EEN KIJKJE IN HET HOENDERPARK, --- OORDEELKUNDIGE BEMESTING VAN SUIKER- EN VOEDERBIETEN Suiker- en voederbieten, vooral de laatste, moeien, om een hooge opbrengst te verkrijgen, zwaar bemest worden. Fosforzuur, kali, maar ook stikstof dient niet vergeten te worden. Door de bijzonder onzekere vooruitzichten voor iien verbouw van bieten dit jaar, zal men te licht geneigd zijn een gedeelte der stikstof weg te laten. Een gevolg hiervan zal zijn: mindere opbrengsten en daardoor een hooge kostprijs per 1000 K.G. suiker of voederbieten. Een lage kostprijs wordt bereikt door een hooge bietenopbrengst per H.A. Bij een hoogere opbrengst kunnen alle vaste uitgaven per H.A., als daar zijn: grondbewerking, verplegen en rooien der bieten, pacht, enz., op een naar verhouding grootere hoeveelheid bieten omgeslagen worden. Bij een grooten oogst drukt dus een kleiner deel van deze kosten op iedere 1000 K.G. bieten dan bij een geringere opbrengst. Een flinke bietenopbrengst is echter alleen mogelijk bij een voldoende bemesting en bij deze bemesting speelt de stikstof weer een belangrijke rol. De stikstof geeft hooge meer-opbrengsten en verlaagt daardoor den kostprijs per 1000 K.G. bieten. Het is dus zaak een voldoende stikstofbemesting te geven. Wanneer voldoende fosforzuur en kali gegeven zijn, zou besparen op de stikstof een zuinigheid zijn, die de wijsheid bedriegt. Aan welke eischen moet die stikstofbemesting voldoen? In de eerste plaats moet zij goedkoop zijn. Zij moet salpeterstikstof bevatten, omdat bieten salpeterstikstof verkiezen en men alzoo een flinke opbrengst per H.A. verkrijgt. Dan moet zij den grond openhouden, waardoor een snelle opbrengst bevorderd wordt. En eindelijk moet zij suikerbieten geven met een hoog gehalte aan suiker en voederbieten met veel droge stof. Gelukkig, dat wij in de kalksalpeter een stikstofmeststof hebben, welke aan al deze eischen voldoet. Kalksalpeter is verreweg de goedkoopste stikstofmeststof, werkt krachtig en zeker, daar de stikstof in salpetervorm aanwezig is, welke zeer gemakkelijk oplost. Bij bieten dus een gulle groei en een hooge opbrengst. Kalksalpeter werkt zeer gunstig op de structuur van den grond, maakt deze los en kruimelig, hetgeen vele werkzaamheden vergemakkelijkt. Door haar nieuwen korrelvorm strooit zij thans zeer gemakkelijk uit. Nu de benoodigde hoeveelheid. Zooals wij boven reeds schreven, verlangen suiker- en voederbieten een krachtige bemesting. De hoeveelheid zal echter van vele omstandigheden afhangen; in den regel kunnen wij zeggen, dat een bemesting van 500—750 K.G. per H.A. een flinke bemesting is. Voor voederbieten kan men, indien geen stalmest is gebruikt, soms nog wel een honderd Kilogram hooger gaan. Hoe kunnen wij het beste de kaUisalpèter toedienen? In twee keeren, de eerste helft bij het zaaien der bieten, de tweede helft na 't opeenzetten als overbemesting. Sommigen geven er de voorkeur aan de tweede helft in twee keer te geven, na het opeen zetten en 14 dagen later. Men strooie de kalksalpeter bij droog weer en op het droge gewas. --- EEN KOPSTUK VAN DE VEETENTOONSTETjIjLING, die op den openingsdag van de nieuwe veemarkt, te Zwolle werd gehouden. --- Mededeelingen vanwege de N.V. KOOPMANS' MEELFABRIEKEN HET TEGENWOORDIGE VEE-VOEDERBEDRIJF. Wanneer men zich in herinnering roept de wijze van veevoeding van een dertigtal jaren geleden en deze vergelijkt met de tegenwoordige, dan is het verschil wel zeer opmerkelijk. Toen voederde men er slechts weinig bij en waren de producten van eigen boerderij verreweg de voornaamste. Thans vormen de krachtvoeders het hoofdbestanddeel. Het is daardoor mogelijk een veel grooter aantal stuks vee te houden dan voorheen en de productiviteit van het bedrijf in belangrijke mate te vergrooten. Deze ontwikkeling hoeft een groote toename van de vraag naar geschikt krachlvoeder ten gevolge gehad. Maar tegelijkertijd zijn de eischen ten opzichte van de kwaliteit en de wijze van malen verzwaard. Dit heeft geleid tot de oprichting van en verdere ontwikkeling tot speciale veevoederbedrijven, waar in kort tijdsbestek belangrijke hoeveelheden moeten worden aangevoerd, verwerkt cii afgeleverd. Geleidelijk zijn deze bedrijven gegroeid tot centrales van waaruit wekelijks duizenden haaltjes veevoeder verzonden worden- Het is de bedoeling U door doze mededeetingen in kennis te stellen niet de inrichting van een dergelijk bedrijf. Van de wijze, waarop het graan wordt gezuiverd en gemalen. Van de transportwerktuigen, waardoor de onkosten tot uiterst lage cijfers worden teruggebracht. lets van de opslagruimten, niet behulp waarvan de fabriek in tijden van overvloed voorraden kan opleggen om deze in voorkoop op herfst- of winterlevering te kunnen plaatsen. lets van een bedrijf, dat opgebouwd werd op den grondslag van ervaring, vakkennis en begrip van datgene wat de veehouderij noodig heeft tot uiloefening van het vak. Hel streven om de beste kwaliteiten te leveren lot dè laagste prijzen, hetgeen hier het devies is, komt van stap tot stap tot uiting bij de bezichtiging van de bedrijven, waartoe aan de gebruikers der fabrikaten gelegenheid gegeven wordt. --- IETS OVER DE MARKT. De markt voor granen en voederkoeken handhaaft zich op een iets hooger peil dan de laagste noteeringen welke voor deze artikelen in het begin van het jaar golden. Het voederseizoen is vrijwel afgeloopen en thans is het tijdstip aangebroken van di n overgang tusschen winter- en zomerprijzen. Met zomernoteering bedoelt men den prijs van goederen welke niet direct gebruikt kunnen worden, doch hoofdzakelijk worden opgeslagen tot diep in den herfst. Hieruit volgt, dat zomerprijzen in doorsnee lager moeten zijn dan de winternoteering. Waar in den afgeloopen winter door de bekende bijzondere omstandigheden de prijzen van de meeste voederartikelen reeds ongewoon laag geweest zijn, is het geen wonder, dat men algemeen op zomerleveling niets durfde ondernemen. Reeds te vroeg werd de import van mais en gerst ingekrompen, zoodat nu tengevolge van het koude voorjaarsweer het verbruik groot bleef, in de maand April de prijzen boven bet wereldmarktpeil stegen. De ondernemingslust heeft trouwens in 't algemeen een gevoelige knak gekregen, want teleurstelling was bijna steeds het resultaat van den durf om iets aan te pakken. Bovendien hebben de producenten van onze landbouwexportproducten weinig reden tot optimisme voor de naaste toekomst. Waar geen vertrouwen is in de afzetmogelijkheid, is de kooplust voor de voorziening van grondstoffen voor bet bedrijf klein. Verleden jaar werden door Argentinië en door Rusland groote partijen granen onverkocht naar Nederland verscheep! in de verwachting hiervoor een goede markt te vinden. Er werd tenslotte een markt gevonden, doch een zeer slechte. Het is de vraag of men het straks weer op deze wijze zal probeeren. Er is meer dan genoeg graan in de wereld, doch het moet verscheept worden. In ons land heeft men veel mais en gerst noodig. Wie zal het invoeren? De Importeurs die niet gesteund worden door aankoop vau gebruikers in het binnenland, zijn zeer voorzichtig, zoodat de aanvoeren te klein zullen Wijven, zij het dan dat exporteurs onverkocht naar hier verladen. Wanneer men de laatste verscbepingscijfers van mais van Argentinië vergelijkt met die van het vorige jaar, dan komt men tot de conclusie dat de aanvoeren ruimer worden. Gerst is er echter weinig onderweg. Men verwacht dan ook geen verlaging van den gerstprijs. De eiwitrijke voederkoeken worden niet ruim aangeboden.Lijnolie en ook de andere oliesoorten welke geschikt zijn voor de margarine-industrie, zijn zeer goedkoop, zoo goedkoop, dat zelfs bij lage grondstofprijzen de koeken niet concurrent tegenover mais kunnen worden aangeboden. Ook hier verkeert men in een toestand van weifeling tusschen produceeren of niet produceeren, 't geen overigens een kenmerkend verschijnsel van het jaar Itv.!l schijnt te zijn. --- Hoe maakt men hennen broedsch af? Wie uitsluitend leghorns fokt, zal van broedschheid weinig last hebben. Doch alle middelzware en zware rassen zullen vroeg of laat neiging tot broedschheid vertoonen. Nu hebben de goede fokkers door alle dieren, die broedsch werden, op te ruimen en alleen te broeden van hennen die nimmer broedsch werden, dit euvel wel grootendeels weggefokt. Maar als de hennen een flinke legperiode achter den rug hebben, en er zwoele, zonnige dagen aanbreken, dan hoort men hier eu daar al spoedig het bekende: kloek-kloek. Kleine pluimveehouders, die niet over een broedmachine beschikken en graag van de eigen dieren fokken, zijn blij met dat geluid. Ze wachten tot de kloek goed vast zit en aan borst en buik de bekende kale broedplekken vertoont, om haar dan te „zetten". Maar de „eierboeren", wien het om productie te doen is, en die voor vermeerdering van den pluimveestapel eendagskuikens of tieinweekshennen laten komen, moeten van dat gekloek niets hebben. Hoe nu zoon beginnende broedschheid weg te krijgen? Allerlei methoden zijn in omloop- De ouderwefsche en meest ondoelmatige methode is wel: de kip in een emmer met water te duwen en haar daarna onder een emmer te plaatsen tot de broedschheid over is. Dit middel is wreed en ondoelmatig. Bovendien helpt het niet, omdat door het stille zitten in 't donker de kip nog meer broedsch wordt, inplaats dat ze er van geneest. Wel kan men zoon dier er ziek van maken, als ze op den kouden grond of Op steenen . zit. Meestal helpt het reeds, als men de kloekende hen in een andere ren doet. Door het gekibbel, dat ontstaat, vergeet zij haar broedschheid en gaat weer aan den leg. De pikkerij kan echter ook te hevig worden, zoodat de verstoorde rust nadeeMg werkt op de andere hennen. De beste methode om broedsche hennen weer spoedig aan den leg té krijgen is, ze onderbrengen in een afzonderlijk daartoe ingericht hokje, dat bijv. tegen een muur of schutting is aangebouwd en door een schuin afdak tegen regen is beveiügd. Do bodem kan uit niet te grof gaas of latten bestaan. Een nest mag in zoon hok niet aanwezig zijn. Wel zitstokken. In die vreemde omgeving, die de kloekeude hen vaak met soortgenooten deelt, is nergens gelegenheid om rustig te gaan zitten broeden. Door het voortdurend zoeken naar zoon rustige plaats, en het gedwongen marcheeren, is na enkele dagen de broedschheid vergeten, vooral als men tevens zorgt voor goede voedering. Elke hen kan dan naar zijn eigen hok teruggaan, waar ze weer spoedig met een nieuwe legperiode begint. WOUDBOER. --- Konijnenplaag in Australië. Gedurende vele jaren richtten konijnen in Australië enorme schade aan. Hiertegen zijn nu maatregelen genomen, die wel zeer veel geld hebben gekost en nog kosten, maar afdoende zijn gebleken, want groote gedeelten van Australië zijn nu „konijnen-vrij". Er zijn n.l. geweldig-lange schuttingen opgericht, één in West Australië en een andere die Nieuw Zuid-Wales van Zuid-Australië scheidt. Eerstgenoemde schutting is 3255 K.M. lang (een afstand als van Madrid tot Petrograd) en heeft bijna 4 millioen gulden gekost. Het gebeurt soms, dat aan de eene zijde van de afscheiding waar géén konijnen zijn, veel regen valt, terwijl aan de andere zijde een groote droogte heerscht. Dan begint een groote „konijnenverhuizing". Een geweldig leger van honderdduizenden konijnen wil van het droge naar het natte gedeelte trekken, maar stuit tegen de schutting die van boven van prikkeldraad is voorzien. De beestjes hollen langs de schutting, om een doorgang te vinden, tot zij sterven van afmatting, honger en door de hitte van de zon. Nieuwe legers komen en vinden op dezelfde wijze den dood. In weerwil van deze enorme sterfte blijven de konijnen een voortdurende bedreiging voor Australië's welvaart vormen, want elk vrouwelijk konijn krijgt iedere 9 weken 4 tot 7 jongen en wanneer de vrouwelijke jongen 9 weken oud zijn volgen zij het voorbeeld harer moeders. Maar de schuttingen en de droogte maken dat men in Australië de konijnen toch de baas blijft en dat zij niet het geheele werelddeel „overmeesteren" ---