POSTHUIS THEATER ZONDAG 17 MEI THE DANSANT 3-6 Laate Thé Dansant dit seizoen. SLOT-SOIREE half Juni. Aanbevelend, A. WITTEVEEN Gzn. De praams- en bokshuren zijn vanaf heden |f f 45 per jaar. *mm\ HENDRIK K. DE BOER Scheepswerf. Bovenknijpe. Ned. Herv. Kerkgebouw Beetsterzwaag (buurt) a.s. ZONDAG v.m. 10 uur Ds. KALMA. Sluitingsdienst Zondagsschool Ned. Herv. Kerk Heerenveen (Schoterland) Zondag a s., Il1/» uur. Toegankelijk voor ouders en gemeente leden. dëTfok Zondag 17 Mei, voormidd. 10 uur, Ds. WINKEL. Locaal Vrijzinnig Hervormden te Jubbega-Schurega. A.s. Zondagavond 8 uur (nieuwe lijd) - Ds. IJ. B. KALMA. Zitplaatsverhuring in de Hervormde Kerk te Beetsterzwaag op Zaterdag 16 Mei 1931 's avonds 6 uur (z.t.) BOSCH De Electrische Rijwiellamp zonder gebreken. PRIJS f. 11.50 Voor de rijwielhandelaren verkrijgbaar bij: A. GAASTRA RIJWIELFABRIEK „BATAVUS" HEERENUEEN Drankweer Comité Heerenveen MORGENAVOND Straatpropapiida 4- 7 UUR, GEMEENTEPLEIN. + 7.45 „ le HEERENWAL (Spoorbrug). ± 8.15 , BADWEG. ±9.00 „ DRACHT (b.d.hr.Veenhouwer) Medewerking verleent het Geheelonth Zangkoor van Heerenveen. SPREKER: de lieer M. BRAAKSMA van Leeuwarden. Het Bestuur. Goedkoope Gascokes Geklopt f 0.65 p. H.L / Parel f 0.65 p. H.L. > afgehaald Grof f 055 p. H.L. \ Bezorgloon te Heerenveen 10 ets. per H.L. naar buiten 15 ets. p. H.L. De voorraad is zeer beperkt. Aflevering vóór 1 September 1931. Om teleurstelling te voorkomen is spoedige opgave van de verlangde hoeveelheid aaabevolen, in ieder geval v, 1 Juni a s. BRANDSTOFFENHANDEL B.A. WISMAN HEIDEBUREN - Tel, 63 - HEERENVEEN Gem. Gasfabriek HEERENVEEN. Cokesprijzen Zomerlevering Voor zoover voorradig wordt bij levering in de maanden Juni tm. Augustus COKES beschikbaar gesteld tegen zomerprijzen. GROF . . 55 cent per H.L. GEKLOPI . 65 „ „ „ PAREL . . 65 „ „ „ Afgehaald van de fabriek. Bezorgloon bebouwde kom Heerenveen 10 cent per HL. Bestellingen (schriftelijk) voor deze cokes in te zenden vóór 1 Juni a.s. GOEDKOOP en GOED als by Van der Meer Een nieuwe spreekwijze welke dagelijks opgang maakt. Wij leveren in zeer wijde omgeving. Waarom ? Omdat de meeste menschen de waarheid van het bovenstaande hebben ondervonden. „SMARAGD-RIJWIELEN DE BESTE VAN DER MEER's Goedkoope Rijwielwimkels HEERENVEEN — JOURE --- II = auto"ak"-"Ën spuitinrichting ===¥ Hiermede deelt ondergeteekende mede, dat hij te HEERENVEEN, LEEUWARDERSTRAATWEG 3, heeft gevestigd een • I AUTO-, LAK- EN SPUITINRICHTING. I Speciaal ingericht voor het spuiten van DUCO lakken. I Levering van ivtslaitend 1 e klas werk voor Luxe-en Bedrijfsauto's; in Spuit- | M en gewoon lak~/erk. — Autobussen worden in den kortst mogelijken tijd I afgewerkt. BILLIJKE PRIJZEN. Belee{d aaDbeveleDd, \%-W JOH. COMELLO Lzn. ***] --- Waarom enkele dagen aan Uw bedrijf ontrocven voor Uw administratie eD de aangifte van de Inkomstenbelasting. U spaart tijd en geld door U van bijstand te verzekeren. Vraagt inlichtingen hieromtrent aan P. BOS, accountant te Heerenveen, Fok 29. Teleph. 2U --- DE NIEUWE PRESIDENT. De nieuwe president Paul Doumer, 74 jaar oud, begon zijn loopbaan als leeraar en publicist, doch wierp zich al spoedig op de politiek. Hij was een man van nederige afkomst, maar die met hard werken en veel ontberingen den „weg vooruit" wist te vinden. Hij miste, zooals een Fransch publicist het eenige jaren geleden uitdrukte, de welsprekendheid van een Viviani, de machtige dialectiek en de demagogische kracht van een Millerand, het sarcasme van een Sembat, het meesleepende van een Briand. Maar hij maakte indruk door zijn steile, ernstige en besliste houding, door zijn nimmer verslappende geestkracht. Eén bezwaar tegen den nieuwen president, meent de N. Rt. Ct., valt niet weg te redeneeren. Dat is zijn leeftijd. Doumer is nu 74 jaar oud en zal aan het einde van zijn zevenjarigen ambtstermijn 81 zijn. Met een beroep op Von Hindenburg mag men zeggen, dat ■ dit geen bezwaar behoeft te zijn, daar staat tegenover, dat niet ieder Hinderburg's robuste gezondheid geniet en bovendien, gelijk dezer dagen een der Parijsche bladen opmerkte, dat de komende zeven jaren voor den president van de republiek niet gemakkelijk beloven te worden. Wij leven in een tijd van overgang, waarin alles op losse schroeven schijnt te staan. Dit geldt in Frankrijk op het oogenblik zoowel voor de binnen en buitenlandsche politiek als voor het algemeene bedrijfsleven. De Europeesche politiek biedt op het oogenblik bijzondere moeilijkheden, de organisatie van Europa en het ontwapeningsvraagstuk zullen voorloopig nog wel aan de orde blijven en dreigen steeds meer aanleiding tot verwikkelingen te zullen geven. In de binnenlandsche politiek zal men in de komende jaren den invloed gaan gevoelen van het geslacht, dat de jaren vóór den oorlog niet meer gekend heeft. De oeconomisch e moeilijkheden, die uit den politieken chaos in Europa voortvloeien, laten ook Frankrijk niet onberoerd. De magere jaren zijn aangebroken met hun nasleep van werkloosheid en loonsverlaging, die eenerzijds een gunstigen voedingsbodem vormen voor onverantwoordelijke propaganda, anderzijds ook zonder dat eischen van oeconomische herziening stellen. Maar Paul Doumer heeft deze bezwaren gekend en moeten overwegen vóór hij zijn candidatuur aanvaardde en moet zich dus zoowel geestelijk als lichamelijk tegen de taak, die hem wacht, opgewassen voelen. Overigens moet het den grijzen staatsman wel tot innerlijke voldoening strekken, dat het presidentschap, dat hem een kwart eeuw geleden reeds toewenkte, hem thans nog ten deel is gevallen. --- Over de grenzen. PAUL DOUMER VERKOZEN TOT STAATSPRESIDENT DER FRANSCHE REPUBLIEK. De horoscoop was weer eens verkeerd getrokken. Want uit de voorafgaande beschouwingen der groote bladen kreeg men den indruk, dat de verkiezing van Briand vrijwel vast stond en hij alleen maar eenigszins rekening had te houden met den Senaatspresident Paul Doumer. De verrassing is geweest, dat Paul Doumer al haast dadelijk bij eerste stemming de zege wegdroeg. Hij moest daartoe 449 stemmen op zich vereenigen en hij kreeg 442, terwijl Briand in de minderheid bleef met 401 stemmen. Nog enkele andere candidaten waren slechts bijloopers, die maar enkele stemmen haalden. Bij tweede stemming, waaraan Briand zich had onttrokken, werd Doumer verkozen met 504 stemmen, dus een ruime meerderheid. Briand wachtte die tweede stemming niet af, maar ging heen. Toen hij per auto het paleisplein afreed, werd hij met luide uitroepen van „Leve Briand!" begroet. Vóór zijn heengaan had Briand Doumer opgezocht en hem de verzekering gegeven, dat de uitslag van de verkiezing de vriendschappelijke betrekkingen tusschen hen beiden, wat hem, Briand betrof, niet zou veranderen. Daar het vrijwel zeker was, dat bij tweede stemming de stemmen van Hennessy (15) niet op Briand zouden overgaan, maar wel op Doumer, stond diens verkiezing na den uitslag der eerste stemming al zoo goed als vast. Dit zal Briand er wel toe gebracht hebben zijn candidatuur in te trekken. Nu hij geen kans had verkozen te worden, kon zijn stemmental slechts dalen. Liever dan zich aan zoon échec bloot te stellen, gaf hij zijn candidatuur prijs. Het was toch al met tegenzin, dat hij de candidatuur had aanvaard, maar het werd ten slotte voor hem een kwestie van prestige. Persoonlijk strookt het met zijn wensch, dat hij niet als Staatspresident zal worden „bijgezet", maar zijn eminente krachten zal kunnen blijven geven aan de buitenlandsche politiek, die men zoo noode missen kan. Toch zal de nu geleden nederlaag aan zijn persoonlijk prestige zeker geen goed hebben gedaan. De niet-verkiezing van Briand, zegt de N. R t. C t, Leeft weer eens getoond, dat de kansen van een waarlijk groote figuur bij een presidentsverkiezing in Frankrijk gering zijn. Zoomin als men indertijd Clemenceau gewild heeft — die overigens in zijn tijd altijd „op de onbenulligste" placht te stemmen — heeft men nu Briand niet gewild. Als de stemming openbaar was geweest, ja, dan ware het anders. Bij de geheime stemming spelen echter vaak persoonlijke overwegingen een rol. Bij allen, die iets tegen een candidaat hebben, en hoe meer persoonlijkheid deze bezit, hoe grootir het aantal dezer, bestaat de neiging tegen hei te stemmen, zonder zijn verdiensten tegen die van zijn tegenstander af te wegen. „De democratie, in haar wantrouwen van menschen met een uitgesproken talent voor gezag, is geneigd de voorkeur te geven aan middelmatigheden", schreef de Parijsche correspondent van de Times in een telegram aan zijn blad. Daarmee is niet gezegd, dat Doumer een slecht candidaat zou zijn. Integendeel, maar bij een openbare stemming zou Briand de omstandigheden mee hebben gehad, nu had hij ze tegen zich en daar heeft Doumer ten slotte van geprofiteerd. DeTel, merkt ook op, dat de n i e tverkiezing van Briand van grooter beteekenis is dan de w è 1-verkiezing van Doumer. Want in wezen is het presidentschap der Fransche republiek meer een eere-functie dan een machts-instrument. Richting geven aan de eigenlijke politiek van zijn land kan noch mag de president. --- BRIAND HEEFT ZIJN ONTSLAG GEVRAAGD. PARIJS, 15 Mei. (Tel.) Donderdagmorgen is in de Fransche kabinetszitting ingekomen een ontslagaanvrage van Briand, waarin hij mededeelt, dat de delegatie van de Nationale Vergadering niet een zoodanig vertrouwen in hem heeft, dat hij Frankrijk nog met dezelfde autoriteit zou kunnen vertegenwoordigen. De premier Laval en de andere ministers hebben er bij Briand op aangedrongen, dat hij Frankrijk op de a.s. bijeenkomst van den Volkenbondsraad te Genève nog zal vertegenwoordigen. Briand heeft hierin toegestemd. --- IN SPANJE IS ’T NOG STEEDS NIET RUSTIG. Te Madrid heerscht nog steeds een ongewoon nerveuse stemming. Allerlei geruchten doen de ronde. Op drie plaatsen in de stad zag men rook en vlammen opstijgen. Er zouden wederom kloosters en kerken aangevallen zijn.v Hardnekkig doet het gerucht de ronde, dat communisten hebben getracht een overval te doen op de Bank van Spanje, waarbij talrijke personen zouden zijn gewond. Op de voornaamste pleinen en straten van de stad legeren groote troepenmachten. Op eenige strategische punten staan tanks en machinegeweren opgesteld. Het verkeer is geheel gestremd. De communisten deden een vergeefsche poging om opnieuw te demonstreeren. De toestand in de stad blijft zeer gespannen. Een 8.T.A.-bericht uit Madrid meldt, dat de staking daar algemeen is. Alle winkels zijn gesloten en de strategische punten zijn door troepen bezet. Het oproer zou ook zijn overgeslagen naar Andalusië, waar te Murcia verscheidene kloosters en het gebouw van een katholiek dagblad in brand zouden zijn gestoken. De prelaten van Malaga en Sevilla zijn afgetreden. De monniken uit de kloosters te Logrono en Sarragossa zijn uit voorzorg, gezien de dreigende houding die de bevolking tegen hen aannam, vertrokken. Te Valencia werden de kloosters bestormd en de bewoners verdreven, evenals te Bilbao en te Almeira. Het sociaal-democratische hoofdorgaan te Madrid eischt de onmiddellijke bijeenroeping van de nationale vergadering om de republiek te redden. Te Barcelona werden Dinsdagnacht de troepen gealarmeerd om de stad te bezetten, aangezien het gerucht ging, dat de communisten voornemens zouden zijn een aanval op de banken en de kloosters te doen. Het bleek echter een loos alarm te zijn. --- Korte Mededeelingen. — De Eerste Kamer heeft goedgekeurd het wetsontwerp, strekkende tot het heffen van accijns op sigaretten. — De valsche munters, gebroeders H. W. en E. W.. zijn, wegens het maken en uitgeven van valsche rijksdaalders, door de Amsterdamsche rechtbank veroordeeld tot ieder 3 jaar gevangenisstraf. — Naar de „Leidsche Crt." verneemt, is de bekende revue-artist en zanger, Louis Davids. ernstig ongesteld. Hij is lijdende aan een zware keelziekte en in het Binnengasthuis te Amsterdam opgenomen. — De v arkensha n d el a r e n J. A. v. d. Bovenkamp en Zonen te Barneveld hebben dezer dagen een varken ontvangen met een gewicht van niet minder dan 940 pond. — Dinsdag j. 1. (herdaobt de heer A. de Vries te Apeldoorn den dag. waarop hij veertig jaar geleden in dienst trad bij de machinefabriek J. en H. W. van der Ploeg, aldaar. — Te Voorburg hebben ambtenaren van de belastingen in samenwerking met de politie een geheime distilleerderij ontdekt en den geheelen inventaris in beslag genomen. ■— Te Den Haag is aangehouden de 36-jarige B. M. A., ter zake van het doen van de valsche aangifte, dat zijn fiets gestolen was, met de bedoeling, de verzekeringsgelden uitgekeerd te krijgen. — Prof. dr. Hugo Visscher heeft ontslag gevraagd als hoogleeraaar aan de universiteit te Utrecht en tevens ontheffing verzocht van zijn bijzondere leeropdracht om aldaar onderwijs te geven in de wijsbegeerte van den godsdienst. — Te Middelburg overleed de' hieer v. d. Woestijne juist op den dag, dat hij 50 jaar gehuwd was en 50 jaar in hetzelfde huis een barbierszaak uitoefende. De voorgenomen feestelijke herdenking was reeds uitgesteld. — In den nacht van Dinsdag op Woensdag heeft een hevige wolkbreuk het Dobroedsja-gebied (Hongarije) geteisterd. Een groote oppervlakte land werd overstroomd en verscheidene dorpen staan onder water. Er is véél vee verdronken. Ook zijn eenige menschenlevens te betreuren. --- Nationale Bond van Verplegenden. Op Hemelvaartsdag had te Arnhem de jaarlijksche algemeene vergadering plaats van den Nationalen Bond van Verplegenden. Het was een goed bezette vergadering en ook de afd. Leeuwarden en omstreken was flink vertegenwoordigd. Het is een verheugend verschijnsel, dat zooveel verplegenden een dergelijke vergadering bijwonen, vooral daar er ook nu weer belangrijke besprekingen werden gehouden. Als voornaamste kunnen we noemen de opleiding der verplegenden: dat er naar eenheid gestreefd wordt, zal niemand, die op de hoogte is van den tegenwoordigen toestand, ontkennen. Mevr. De Bussy—Kruysse, presidente der Vereeniging, zag zich genoodzaakt het presidentschap neer te leggen, gezien haar boogen leeftijd. Zr. A. Zelle, afgevaardigde van de afd. Leeuwarden, stelde voor mevr. De Bussy—Kruysse tot eere-presidente der Bond te benoemen, wat met algemeene stemmen werd aangenomen; zij is toch degene geweest, die den stoot heeft gegeven tot oprichting van dezen Bond, en dat niet alleen, maar in het algemeen de belangen der verplegenden behartigde. Er werden verslagen gegeven van de werkzaamheden over 1930. Uit dit alles bleek dat de Vereeniging steeds groeiende is. Toch blijft er nog veel te doen, voor de verschillende commissies, zooals daar zijn de commissie ter bestudeering voor de belangen der particulier verplegenden, en de commissie voor de buitenlandsche betrekkingen. Bij de mededeeling over den uitslag der verkiezingen van de leden van het hoofdbestuur bleek dat Zr. A. M. van Duyl, bestuurslid van de afd. Leeuwarden en omstreken, hierin zitting kreeg. Na een gezellige lunch kreeg mevr. dr. N. Stokvis—Cohen Stuart, arts te s-Gravenhage, het woord, die één en ander vertelde over den tropencursus voor verplegenden, waarmee men binnenkort een aanvang hoopt te maken. Dit is voor de verplegenden, die in Indië willen gaan werken, zeker veel waard; de toestanden zijn daar immers zoo heel anders dan hier. Van de verschillende afdeelingen waren voorstellen ingekomen, die alle behandeld en voor zoover mogelijk opgelost werden. Besloten werd volgend jaar de algemeene vergadering te doen plaats hebben in Leeuwarden, gezien de bloeiende Vereeniging aldaar. De presidente Zr. L. van Hogendorp werd dank gebracht voor de goede leiding dezer vergadering. Er heerschte een prettige stemming. Na afloop was gelegenheid met elkaar te dineeren. --- De stichter van het Roode Kruis. Voor den stichter van de Roode Kruisvereeniging, Henri Dunant, is op 9 Mei j.l. te Zürich een grootsch monument opgericht. Onder een in sober zandsteen opgetrokken paviljoen staat in grauw marmersteen uitgehouwen Dunant's grootsche levensgedachte: de barmhartige Samaritaan in halfknielende houding een zwaargewonden krijger met de linkerhand van den bodem opheffend, terwijl hij hem met de rechter hand een lafenis aan de lippen brengt. In den achterwand is een sluitsteen aangebracht, waarop Dunant's bekende patriarchale kop is uitgehouwen. Op deze wijze wordt aan den doode vergoed/wat aan den levende is te kort gedaan. Henri Dunant toch, aan wien de menschheid zoo veel te danken heeft, is in 1910 in diepe armoede, naar lichaam en ziel gebroken, in het armhuis te Heiden, een klein Zwitsersch dorpje, overleden. Hij was daar voor drie francs onderdak gebracht! Zijn overschot werd op zijn uitdrukkelijken wensch verbrand en thans is de urn met zijn asch in het gedenkteeken bijgezet. HENRI DUNANT. --- Berichten uit Stad en Dorp. Humor uit de raadzaal van Schoterland. HEERENVEEN, 13 Mei. Heden was het raadsvergadering. De Edelachtbare Heeren hadden zich werkelijk ingespannen bij hel houden hunner beschouwingen pro en contra het vraagstuk: de gehuwde onderwijzeres in de school? De zwaarwichtige debatten, staande op uitstekend peil, verhoogden het respect voor Schoterlande vroede vaderen. Het publiek op de tribune kwam in vervoering. Some klonk een heel zwak applaus. De temperatuur in de raadszaal steeg, men kon het zien aan de transpireerende voorhoofden; de zakdoeken kwamen er aan te pas. De warme zonnestralen werden dan ook „niet ■ontvankelijk" verklaard, althans een gedienstige hand liet de gordijnen neer; aan de schaduwzijde werd zelfs een raam open geechoven. De uitslag van de stemming, die pro was, brac&it ontspanning. Dat kwam tot uiting bij de benoemingen. Een der candidaten kwam uit de bus in den vorm van een rebus. Op het stembriefje was een huisje geteekend met een man(netje) er achter Een schaduw kwam op de gezichten van de Edelachtbaren door de on-Edelachtbare daad van één hunner 't Liep tegen zevenen. De zon daalde, de temperatuur daalde en ook het respect voor de vroedschap daalde 't Ware te wenschén, voor het prestige van de Edeladhtbaren, dat de acteur in dit geval zijn aanspraak op 't auteursrecht deed gelden. --- ACCOORD AANGEBODEN. Aan de crediteuren van de firma G. G. van der Wal. LEEUWARDEN. In verband met het feit, dat de heer P. van de Sande, handelende onder de firma G. G. van der Wal, kaasexporteur alhier, genoodzaakt is geweest zijn 'betalingen voorloopig te staken, vernemen wij dat namens den heer V. d. Sande aan de crediteuren een aceoord is aangeboden. Aangeboden wordt, 'oij minnelijke liquidatie 30 % uit te keeren. Heden Vrijdag wordt er een vergadering van crediteuren gehouden, waarin vermoedelijk over dit aceoord zal worden besliet. Het auto-ongeluk bij den Weidnmerweg. LEEUWARDEN. De advocaat-generaal bij den Hoogen Raad, mr. v. Lier, heeft geconcludeerd tot verwerping van het cassatieberoep van den heer R. 8., leeraar aan de ambaóhteechool te Leeuwarden, die door het Gerechtshof te Leeuwarden tot f2OO boete is veroordeeld wegens het veroorzaken van dood door schuld bij een aanrijding, waarbij het echtpaar Dijkstra, uit Roordahuizum, om htt leven kwam, op 6 Juni 1930. Arrest 8 Juni a.s. --- Koolmeezen in een brievenbus. HEERENVEEN. De koolmeezen schijnen hier een ware voorliefde voor brievenbussen te bie'bben. Of heerscht er some woninggebrek, waardoor ze gedwongen worden om van iedere opening in een muur gebruik te maken? Ook in de brievenbus van den heer Beek aan de Pastorielaan heeft een koolmeezenpaar de echtelijke sponde gespreid en thans zit het gaaike er op twaalf eitjes te broeden, terwijl haar echtgenoot de boomen in de nabijheid inspecteert. --- Raad Schoterland. 14 Mei, De heer Burgij stelt aan het begin van de vergadering de vraag, hoever de Molenwijkkwestie is gevorderd. De heer Brinksma wil gaarne weten, wat voor maatregelen B. en W. denken te treffen ten aanzien van de arbeiders, die door de stopzetting van de werkverschaffing zonder werk geraken. De Voorz. zal beide heeren aan het slot der vergadering antwoorden. --- Ingekomen stukten. Ingekomen zijn eenige beslissingen in beroep betrekking hebbende op de vaststelling van de uitkeering uit het gemeentefonds, die tot gevolg hebben, dot deze uitkeering per inwoner met 13% cent wordt verhoogd. De Bond van Mobilisatieslochtoffers en hunne nabestaanden te Drachten, verzoekt adhaesie te betuigen op een besluit van den Raad der gemeente Smaltlngerlond, om den Ministerraad en de Tweede Kamer te verzoeken, een spoedige totstandkoming van een afdoende steunregeling voor mobilisatieslachtoffers te bevorderen. Daar het raadsbesluit van Smallingerland niet geheel toepasselijk is voor Schoterland, wordt op voorstel van B. en W. besloten een afzonderlijk adres tot de regeering en Tweede Kamer te richten. Een voorstel van het raadslid Kingma, om den hoofdverkeersweg in den AVesthoek van Schoterland te verbeteren, wordt in handen van B. en W. gesteld om praeadvies. --- Vergunningsrecht. Afgewezen wordt een reclame van den caféhouder H. ten Hoeve te Rotsterhaule tegen den hem opgelegden aanslag in het vergunningsrecht. --- Tijdelijke geldleening. B. en W. stellen voor de tijdelijke geldleening ad f 500.000 bij de Geldersche Credietvereeniging, die 20 Mei móet worden afgelost, opnieuw voor den tijd van drie maanden aan te gaan, ditmaal ■ tegen een rente van 2.75 %. De heer Burgij vraagt, of wel moeite wordt gedaan, deze tijdelijke leening door een definitieve te vervangen. De Voorz. antwoordt, dat, zoolang de rentevoet van de tijdelijke leeningen zoo laag blijft, daarvoor weinig reden bestaat. Overigens zijn B. en W. te dezen aanzien deligent. Heft voorstel van B. en W. wordt aangenomen. --- Ambachtsschool Jubbega. Op voorstel van B. en W. wordt besloten, aan de Vereeniging tot stichting en instandhouding van een ambachtsschool te Jubbega tegen nader te bepalen rente en aflosing het stichtingskapitaal, geraamd op f 23.000, te verstrekken. --- Weg Blauhûs—Witte Brug. In zijn vorige vergadering besloot de Raad den weg Blauhüs—Witte brug te Oranjewoud te verbeteren. B. en Vv". stelden aanvankelijk voor, dit werk onderhands op te dragen aan de Maatschappij „Newema" te Leeuwarden, maar nemen thans dit voorstel terug en vragen machtiging tot publieke aanbesteding. Deze machtiging wordt verleend. --- Onbewoonbaarverklaring woningen. B. en W. stellen voor onbewoonbaar te verklaren de woningen plaatselijk gemerkt Heerenveen: Munniksteeg 3; Achterom 43 en 45; Krugersdorp 8; Romkessteag 2, 4, 6, 8 en 10; Kerkstraat 38, 40 en 42; Homkessteeg 5 en 3; Nieuwstraat 11 en Niéuweburen 48, met bepaling, dat deze woningen moeten zijn ontruimd binnen vier maanden, nadat het besluit tot onbewoonbaarverklaring onhen-oepelijk zal zijn geworden. De heer Brinksma vraagt, of het vaststaat, dat voor de bewoners van deze woningen andere huizen beschikbaar zijn. De Voorz. zegt, dat de bouwvereeniging in dezen paraat is. Overigens is het voorstel van B. en "W. een uitvloeisel van het streven van het college, om krotopruiming zooveel mogelijk te bevorderen. De heer C. Bosma oppert nog het denkbeeld, de demping van de Molenwijk dienstbaar te maken aan verbetering van woningtoestanden. Hot voorstel van B. en W. wordt aangenomen. Thans komt aan de orde het voorstel van den heer Burgij, strekkende, om te besluiten aan vóór haar 45e jaar huwende onderwijzeressen eervol ontslag te verleenen. De meerderheid van B. en W. adviseert afwijzend, de minderheid (wefch. Nijenhuis) verklaart zich vóór dezen maatregel. Over deze zaak is een adres ontvangen van de afd. Heerenveen van den Bond van Ned. Onderwijzers, waarin op verschillen-de gronden aanneming van het voorstel van den her Burgij wordt ontraden. De heer Burgij spreekt er allereerst zijn verwondering over uit, dat het adres van den Bonds reeds was ingekomen, vóórdat B. en W. advies over zijn voorstel hadden uitgeibracht. Verder wenscht hij te protesteeren tegen de in dit adres aan zijn adres gerichte insinuaties. Spr. vindt, dat hij persoonlijk van de onderteekenaren van dit adres, de heeren De Boer en Papa, beter had verdiend. Spr. zegt overtuigd te zijn, dat hij met zijn voorstel heeft gehandeld in den geest van de meerderheid van de inwoners van Schoterland. Spr. wenscht de vrouw haar burgerrechten niet te betwisten, maar is niettemin van oordeel, dat vrouwen moeten worden geweerd op plaatsen, waar mannen behooren. Gehuwde onderwijzeressen zijn in het algemeen duur en slecht; duur, tengevolge van het hooge percentage ziektedagen en slecht tengevolge van de omstandigheid, dat zij naast haar klas ook nog een gezin hebben te verzorgen. Spr. wijst verder op het onwenschelijke van dubbeJe inkomens, die hij gesanctionneerde roof op overheidskassen noemt. De meeninig van den Bond, zooals die in de toelichting bij het adres tot uiting komt, wordt niet gedeeld door eenige hoofden van schole-n, die spr. persoonlijk ken. Spr. Is van oordeel, dat bij aanneming van zijn voorstel het onderwijs zoowel als de onderwijzeressen zelf gehaat zijn en het rechtsgevoel van de groote massa der kie zers zal worden bevredigd. De heer J. K. Bosma wijst er op, dat aanneming van het voorstel-Burgij de moeilijkheden, die zich thans reeds voordoen bij de voorziening in onderwijzersvacatures ten plattelands, slechts zou vergrooten. Weth. Nijenhuis zegt, dat er bepaalde soorten van werk zijn, waarvoor de vrouw bij uitstek geschikt is, b.v. het Fröbelonderwijs en het onderwijs in de eerste klassen der lagere school. Dit is evenwel werk voor ongehuwde en niet voor gehuwde vrouwen. De gehuwde vrouw heeft haar levenstaak in het gezin en niet, in u. school. Spr, wijst verder, aan de hand van een Amsterdamsche statistiek. op het hooge percentage verlofdagen de-r gehuwde onderwijzeres. Spr. is van oordeel, dat de meening van den Bond niet die is van het geheele lager onderwijs. Een destijds gehouden enquête, over deze aangelegenheid ingesteld onder schoolhoofden, heeft dit wel uitgewezen. De heer Brinksma verwijt den heer Burgij wispelturigheid. Nu praat hij zus, dan zoo. Het voorstel getuigt van een mentaliteit, die niet meer van dezen tijd Is. Vroeger beheerschte de man de vrouw; vroeger was 't de vrouw, die dom moest blijven. De heer Burgij wil zeker weer naar deze toestanden terug. Het statistiekje van weth. Nijenhuis was natuurlijk juist, maar desniettemin haalt Amsterdam de gehuwde onderwijzeressen uit Schoterland vandaan. Ook in kerkelijke kringen, zegt spr., beschouwt men de vrouw anders dan vroeger; het zal daarin nu niet meer voorkomen, zooals voorheen eenmaal, dat men stemt over de vraag of de vrouw al dan niet een ziel heeft. Het voorstel-Burgij komt neer op een ontkenning van de rechten van de ge-huwde (touw. Spr. zal er niet toe medewerken, deze rechten te beknotten en de onderwijzeres uit de school te weren, wanneer zij juist een leeftijd bereikt waarop zij eendge ervaring begint te krijgen. De school is wel d<> '««tste olaats, waar gehuwde vrouwen moeten worden gewe" * De heer PlantAnga vindt, dat het adrea van den Bond het vraagstuk op uitstekende wijze beüicht. Belachelijk is het, dat de heef Burgij de onderteekenaren van het adres dit feit persoonlijk aanrekent. Deze menschen onderteekenden dit stuk natuurlijk namens hun organisatie. D heer C. Bosma vindt, dat de speech van den heer Burgij meer was een bestrijding van het adres van den Bond, dan een \-erdediging van zijn voorstel. Er zijn eenig» duistere dingen bij dit voorstel; waarom heeft de heer Burgij vier jaar gewacht met de indiening en waarom wil hij juist de onderwijzerssen en niet de andere gehuwde ambtenaressen ontslaan? De heer Burgij wil de gehuwde onderwijzeres haar rechten als staatsburgeres niet ontnemen, zegt hij, maar de Strekking van zijn voorstel is met dit gezegde in lijnrechte tegenspraak. Wel degelijk tast het voorstel de rechten van de vrouw aan. Spr. betoogt, dat de gehuwdeonderwijzeres, die zelf kinderen heeft, in het algemeen geschikter voor haar taak zal zijn dan de ongehuwde. De heer Van der Kam zegt, dat als de a.-r. fractie voor die voorstel stemt, zij daarmee allerminst bedoelt, aantasting van de rechten der gehuwde vrouw. De rechten van de gehuwde vrouw zijn niet minder, maar anders dan die van den man. De partij, waartoe spr. behoort, ijvert voor een gezond \rolksleven; dit is identiek aan een gezond gezinsleven. In het gezin komt de vrouw tot de rijkste ontplooiing van haar gaven. Man en vrouw moeten in het leven staan daar, waar zij volgens de natuurwet oehooren. Zoo staat de zaak, principieel gesteld. Practische bezwaren doen hier niet ter zake. De heer J. de Boer verklaart, dat de heer Burgij dit voorstel geheel voor eigen verantwoording heeft ingediend. De fractie heeft er niet over vergaderd. Spr. is tegenstander op practische gronden. Precies gelijk denkt ook de heer Büijam er over. De belangen van het onderwijs gaan voor. Weth. De Vos acht het tijdstip waarop de heer Burgij met zijn voorstel komt, buitengewoon ongelukkig gekozen; ook het voorstel zef vindt hij ongelukkig. Het is een typisch staaltje van mannelijk egoïsnne. Overigens stelt het de vrijzinnigheid van den heer Burgij in een zonderling licht. In dezen is de voorsteller allerminst een waardig nazaat van Thorbecke en Van Houten. Slechts vijf gemeenten in Friesland van onverdacht rechtsche signatuur hebben tot dusver een maatregel, als door den heer Burgij gewenscht, getroffen. Niettemin zijn er bij het katholiek en christelijk onderwijs in het geheele land slechts weinig. minder gehuwde onderwijzeressen werkzaam dan bij het openbaar. Het respect, dat men ie onderwijzeressen zou betoonen, door ze bij haar huwelijk te ontslaan, acht spr. lichtelijk platonisch. Hij vindt dit ontslag veeleer een bestraffins. Spr. is met den heer Brinksma van oordeel, dat een gehuwde onderwijzeres, die zelf moeder is, In doorsnee beter Is dan de ongehuwde. De heer K. de Vries zal tegen stemmen. Het voorstel-Burgij is geboren uit een geval in zijn omgeving. De Voorz.. die zijn verzoek om de discussies verder te staken niet ziet ingewilligd door den raad. geeft te kennen, dat het adres van den Bond wel iets anders had kunnen worden ingekleed. Het standpunt van den heer Burgij, dat de vrouw moet wijken overal waar zij den man in den weg staat, noemt spr. oer-conservatief. De replieken, die nog geruimen tijd in beslag nemen, leveren weinig nieuwe gezichtspunten op. De heer Burgij zegt, dat het tekort aan onderwijzers 'n conjunctuur verschijnsel is. Toen er voor eenige jaren te veel onderwijzers waren, is het aantal studeerenden voor de akte verminderd. De heer Burgij verkaart nog het voorstel niet eerder te hebben ingediend, omdat hij de betreffende wetsbepaling niet kende. De heeren C. Bosma en Brinksma bestrijden dit. De wederinetelling van het zevende leerjaar heeft het te-veel geabsorbeerd. Van verschUlende zijden poogt men den heer Burgij nog te bewegen zijn voorstel in te trekken, hetgeen deze echter weigert. Het voorstel wordt daarop met 9 tegen 6 stemmen verworpen. Met den voorsteller en de rechterzijde stemt voor de heer J. de Vries. Na geheime zitting komen aan de orde de volgende --- Benoemingen. Herbenoemd tot leden van de Commissie tot wering van schoolverzuim te Heerenveen de heeren IJ. Bosma, Oudeschoot; R. Brandenburg, Oranjewoud; J. Hoekstra, 't Meer; J. van Tuinen, Heerenveen;A. Adriaens, id.; H. Sennema, id.; G. Brouwer, Bovenknijpe; A. Woltman, Heerenveen; L. da Jong, 't Meer; Idem te Oudehome: J. de Vries, Mildam; L. Jonker, Oudehome; L. L. Zwanenberg, Katlijk; H. Bosma, id.; Jan v.d. Laan, Nijehorne; S. Wijbrandi, Oudehome; S. Looijenga, id.; Idem te Niéuwe-schoot: A. Rinke.ma, Rotturn; Jan S. de Vries, Rotsterhaule; Joh. W. Oenema, id.; Franke J. Akkerman, Delfstrahuizen; M. Wietsma, Gaast; H. W. Bilijam, Rottum; P. Miedema, St. Johannesga. Benoemd tot onderwijzer aan de o. 1. school no. 2 te Heerenveen de heer J. van Dijk te Noordwolde en tot onderwijzeres aan de 0.1. school no. 7 te Jubbega mej. R. Huisman, tijdelijk onderwijzeres aan school no. 6 te Jubbega (no. 2 der voordracht). De benoeming van een hoofd der school aan school 6a te Jubbega wordt aangehouden. --- Wagen. Den heer Burgij, die een vraag had gesteld aangaande de Molenwijkkwestie, antwoordt de Voorz. hetzelfde als indertijd den heer C. Bosma: B .en W. 2ijn diligent, maar onmachtig. De zaak is nog niet in den doofpot. Op de vraag van den heer Brinksma antwoordt de Voorz., dat de stopzetting van de werkverschaffing zoo soepel mogelijk geschiedt; getracht wordt de arbeiders elders geplaatst te krijgen. De heer Brinksma vraagt verder, of aan de arbeiders, voor wie geen emplooi gevonden kan worden en die In het particulier bedrijf geen werk kunnen vinden, steun wordt of kan worden verleend. De Voorz. antwoordt, dat in. dat geval bij den minister zal worden aangedrongen •op 't openhouden van de werkverschaffing. ---