een luchthaven in Friesland. Al waren ons dan ook reeds eerder geruchten hieropilrent ter oore gekomen, de vorige week ontvingen wij dergelijke veelbelovende berichten over een in te richten vliegterrein, dat wij, nog vol enthousiasme over de in alle opzichten zoo prachtig geslaagde vliegfeesten te Eelde, ons onverwijld in verbinding hebben gesteld met den persoon, die in dezen het initiatief heeft genomen en bij wien de voorloopige leiding bij het uitwerken der plannen berust. Het is de heer R. Huizinga, eerste stuurman bij de groote vaart, wonende te Murmerwoude, die zich in deze zaak reeds eenige bekendheid heeft verworven. Na een telefoontje bleek hij onmiddellijk bereid ons een onderhoud toe te staan, om de gewenschte inlichtingen te verstrekken. Reeds tijdens mijn studie, zoo vertelt de heer Huizinga, rees bij mij en bij talrijke van mijn collega's, de gedachte of er voor ons, die in dezen tijd zoo moeilijk een behoorlijke plaats op zee vinden, geen gelegenheid was om in dienst te komen van het zich steeds meer ontwikkelende luchtverkeer. lets wat zeer wel mogelijk is, daar vele stuurlui met eenige bij-studie als navigateur op de groote verkeersvliegtuigen emplooi vinden. De opleiding hiervoor kan bij de Marine-luchtvaartdienst geschieden, waar men voor zes jaar kan teekenen. Mede werd mijn aandacht in deze richting geleid, zoo vervolgt de heer Huizinga, door kennismaking met een bekend vliegtuigbouwkundige, den heer W. Ooms. Voor ons gold dus de vraag: Hoe kunnen wij de luchtvaart nog meer vooruit helpen en uitbreiden? Er was slechts één weg: --- Een geschikt terrein. Dit moet zoo dicht mogelijk bij Leeuwarden liggen, niet te duur zijn, en de minimum afmetingen bezitten, die voor internationaal luchtverkeer geëischt worden n.l. 750 bij 750 M. Tusschen haakjes zij opgemerkt dat Eelde voorloopig is goedgekeurd voor binnenlandsch luchtverkeer, uitsluitend voor vliegtuigen, niet zijnde verkeersvliegtuigen. Maar dat terrein en ook het onze, moet door voldoende minimumafmetingen goedgekeurd kunnen worden voor internationaal burgerluehtverkeer, zooals Schiphol en Waalhaven. Bo -endien mogen in dat geval 200 M. rondom het terrein geen obstakels in de vorm van boomen en huizen voorkomen --- Het Buitcnveld bij Veenwouden Nu heeft eenige jaren terug de N.V. Ontginningsmaatschappij „De Drie Provinciën" van de gemeente Dantumadeel een complex landerijen, deels land, deels water, aangekocht, als project voor werkverschaffing. De bodem van de er in liggende meertjes, de Wiel en Suawei is geheel zandgrond, dus van weinig beteekenis voor grasland. Vanaf Quatrebras aankomend, slaat men, na den spoorweg te zijn overgestoken, links om en bereikt r.a ongeveer 1800 M. te hebben afgelegd, het te ontginnen terrein, op een deel waarvan, in hoofdzaak de oppervlakte der meertjes, de heer Huizinga zijn oog heeft laten vallen. Zooals bekend heeft de Raad van Commissarissen der Drie Provinciën medegedeeld, naar aanleiding van een aanvraag van den heer Huizinga, dat men bereid was om een deel der grond te verkoopen voor vliegterrein. Evenwel wilde men voor October a.s. de vereischte garantie verkregen hebben. Dan zullen n.l. de werkzaamheden, die thans zoo goed als geëindigd zijn, worden hervat. Terloops zij nog even opgemerkt, dat in de laatste werkperiode plm. 130 H.A. in cultuur i 3 gebracht. De laatste weken werd gewerkt aan de aardebaan van de aan te leggen wegen, terwijl het terrein voor een paar te bouwen plaatsjes in orde werd gebracht. Reeds is de actieve promotor met verschillende gemeentebesturen persoonlijk in aanraking geweest, en het ligt thans in de bedoeling om binnen afzienbaren tijd na de prijsopgaaf der „Drie Provinciën" te hebben ontvangen, een vergadering van dagelijksche besturen van een twintigtal gemeenten, ongeveer gelegen in een cirkel met 30 K.M. straal vanuit Veenwouden getrokken, te houden. Op deze vergadering zal dan getracht worden door overleg te komen tot het bijeenbrengen van de jaarlijksch benoodigde som van ongeveer f 15.000 voor rente en afschrijving van het kapitaal dat benoodigd zal zijn voor het aankoopen van hel terrein, dat voor vliegveld bestemd is. Natuurlijk behoeft dat geld niet enkel van de gemeentebesturen te komen. ledere steun ' i welkom. Echter verwacht de heer Huizinga van deze wijze van werken het meeste fucces. De Kamer van Koophandel kan eveneens niet achterblijven. Zoo dienen ook de veilingen van Leeuwarden, Dokkum, Berlikum en Menaldura de groote beteekenis van het vliegterrein voor den afzet van hun producten in te zien. Moreele steun kunnen de Provinciale V.V. en de V.V.V. van Leeuwarden verleenen. Heeft men de garantie, dan kan een leening worden gesloten om het land aan te koopen. Hierop kan de verdere ontginning en de aanleg beginnen, die ongeveer een jaar in beslag zal nemen. Een voordeel is het hierbij dat dadelijk op de tot standkoming van een vingterrein ger -kend wordt. Koopt men anders een stuk land wat hiervoor bestemd is. dan moet men tal van slooten dempen, wat dikwijls tengevolge heeft dat er later boven deze plaatsen verzakkingen pla.-fs hebben. Het terrein krijgt een totale lengte van 1100 M. bij een breedte van 600 a 700 M. Het krijgt een eigen gemaal, zoodat het een polder in een polder wordt. Door de lage ligging van het land is dit noodzakelijk. --- Een blik vooruit. Welke mogelijkheden? Als dan alles voor elkaer komt en men zich eenmaal met deze gedachte vertrouwd heeft gemaakt, dan komt als vanzelf de vraag: En wat dan? Wat doen we met dat veld? Al zijn we nu nog lang niet zoo ver, toch meenen we de mogelijkheden van dit terrein even té moeten belichten, daar toch ook de beslissingen die er thans reeds over het al of niet uitvoeren der plannen genomen worden, ten zeerste, zoo niet geheel, afhangen van de practische bruikbaarheid van het vliegveld. Het snelle vervoer der tuinbouwproducten, het particulier luchttoerisme, vaste passagiersverbiudingen met Amsterdam en via Eelde met Hamburg, een verbinding met de eilanden, en in de verre toekomst tussehenstation voor de lijn Londen—Kopenhagen; dat zijn in 't kort enkele der voornaamste punten. Neem b.v. Aalsmeer dat van kleine tuinbouwplaats met een jaaromzet in 1910 aan de veiling van fBl.OOO, in 1927 door gebruik té maken van het vervoer per vliegmachine, waarmee vooral veel bloemen worden vervoerd, voor drie millioen omzette, wat meer is dan alle veilingen in Friesland te samen. Zoo zullen ook van hier bloemen, versche room, aardbeien etc. per vliegmachine snel naar de groote steden Hamburg, Amsterdam, Londen, vervoerd kunnen worden. En wat de bouwgrond betreft, zeer bemoedigend is in dezen de uitspraak van Ir. C. M. v.d. Slikke, den Rijkstuinbouwconsulent, dat de grond hier uitermate geschikt is of geschikt gemaakt kan worden voor de tuinbouw. De zekerheid dat de producten ruim aftrek vinden, zal een sterke stimulans voor de tuinbouw zijn. Wat de vaste dienst der K.L.M, betreft, hiertoe is deze Mij. wel genegen, indien evenwel dagelijks 800 K.G. gegarandeerd wordt. Dit is natuurlijk een hoog cijfer. Maar het steeds toenemend aantal passagiers en de bij een vliegdienst te verwachten grootere bloei der tuinbouw, doen in dezen toch goede verwachtingen koesteren. Bovendien zou er over te praten zijn om op enkele dagen als b.v. Vrijdag machines te laten komen. Hiernaast ie bet in het belang van het lucht toer isme dat ook hier geland kan worden. Binnen afzienbaren tijd koopt de moderne zakenman geen auto meer, doch een vliegtuig van drie a vijfduizend gulden, om daarmee zijn belangen te behartigen of pleziertochtjes te maken naar b.v. de eilanden. In de heel verre toekomst ligt nog de mogelijkheid dat de groote dienst Londen—Kopenhagen, die nu over Hamburg, Bremen en Amsterdam loopt, indien reeds bij het beginpunt het vliegveld geheel geladen is, en alle passagiers en de vracht naar het eindpunt moeten, dat er in Veenwouden benzine wordt ingenomen. Immers Friesland ligt precies in de rechtstreeksche verbinding door de lucht tusschen de beide genoemde steden. Echter, dit zal niet eerder verwezenlijkt kunnen worden, voordat men hier een radiopeilstation heeft gebouwd. Natuurlijk kwamen we nog veel meer ts weten. Cijfers, berekeningen en een algemeene begrooting werden ons voorgelegd, waaruit wel bleek, hoe serieus de heer Huizinga zijn taak opvat. Onze indruk is dan ook, dat onder zijn deskundige leiding en met medewerking van alle belanghebbenden, zeer zeker dit vliegveld in gereedheid zal komen. Met belangstelling zullen we de verdere ontwikkeling der gebeurtenissen volgen. Wij hopen spoedig nog eens op het een en ander terug te komen. --- SPORT. KAATSEN. BERLIKUM. Uitslag ledenkaatspartij van V. v. V. alhier, om luxe voorwerpen. Klasse A. 14 parturen. le prijs D. M. v. d. Lei, J. M. v. d. Lei, O. Sijtsma. 2e prijs: A. A. de Haan, O. Bom, J. P. Kuperus. 3e prijs: T. La verman, A. O. de Vries, P. D. Kuperus. 4e prijs: S. A. de Haan, S. Bontekoe, D. Joh. v. d. Lei. Klasse B. 13 parturen. le prijs: S. Faber, W. A. Boomsma, Jac. v. Wichgeren. 2e prijs: B. Westerlaan, J. Vis, W. Spanjer. 3e prijs: J. Schiphof, B. Postma, P. J. kuperus. 4e prijs: D. G. de Jong, D. R. Schiphof, S. Veenstra. BEETGUM. De uitslag van den gehouden kaatswedstrijd onder de leden van O. K. K., is de volgende: Jongste klasse, 15 parturen. 1. Aart Kramer, J. Limburg, J. Geertsma. 2. R. Zijlstra, K. de Groot, J. Braaksma. 3. .1. W. Snieder, T. Zijlstra, H. de Jong. 4. D. Slot, Th. Kramer, H. Kramer. Middenklasse, 12 parturen. 1. Joh. Bosma, J. E. v. Loon, A. v. d. Weit. 2. K. Terpstra, S. v. Loon. B. Hogerhuis. 3. J. R. Dijkstra, M. H. Hogerhuis, Th. Haagsma. Oudste klasse, 13 parturen. 1. H. de Vries, S. Krotje. J. H. Palsma. 2. J. D. Bijlsma, W. Hiss_nga, P. Elsma. 3. A. Kramer, K. Jongsma, G. Laanstra. 4. Tj. Swart, M. K. Hogerhuis, R. Slof. --- Watersport. De Rondvaart door Nederland. Evenals verleden jaar wordt ook dezen zomer weer een Rondvaart door ons land gehouden. De Commissie voor deze Rondvaart noodigt alle watersportliefhebbers in ons land uit hieraan deel te nemen. De rondvaart is verdeeld in tien tochten. De Friesche schepen zullen in hoofdzaak wel de tochten zeven en acht maken. De eerste tocht gaat over de plaatsen Assen, Bergumerdam, Giethoorn, Groningen, Grouw. Leeuwarden, Lemmer, Sneek; de tweede over Akkrum, Eernewoude. Galamadammen, Grouw, Langweer, Leeuwarden, Lemmer, Sneek. Deze tochten kunnen natuurlijk ook gecombineerd worden en is men zoo gelukkig om over een lange vacantietijd te beschikken, dan kan b.v. tocht zes er nog bij worden genomen. Deze gaat over Apeldoorn, Arnhem, Dalfsen, Giethoorn, Kampen, Zutfen, Zwartsluis, Zwolle. De inleggelden voor de diverse typen van schepen bedragen f 10, f 7.50, f 5 en f 2.50. Hiervoor ontvangt men een geusje, dat op de tocht kan worden meegevoerd, benevens een toerboekje, dat op de verschillende „stations" waar de vaarder langs komt, moet worden afgeteekend. leder kan vertrekken wanneer hij wil en de volgorde der plaatsen, die moeten worden aangedaan, zelf schikken. Door verschillende vereenigingen zijn prijzen uitgeloofd voor het beste journaal, de beste foto's enz. Totnutoe gaven zich voor deze Rondvaart 56 personen op, waaronder de heer Joh. Vermeulen, Engelschestraat 24, Leeuwarden, J. de Boer, Berlikum, K. Wiersma, Schrans bij Leeuwarden en de heer T. Hoogslag, Achter de Hoven aldaar. --- De A.N.W.B. en het watertocrisme in Friesland. leder jaar wordt de Friesche pleziervloot met ettelijke schepen uitgebreid "en ieder jaar komen in vacantietijd meer „Hollanders" genieten van onze wijde wateren, die een ideale gelegenheid bieden voor plezi ervaart. De ontwikkeling van dit toerisme wordt echter belemmerd door de bepaling in het Prov. Huish. Reglement van Politie in Friesland, welke voorschrijft, dat de maximum snelheid voor allo door mechanische kracht voortbewogen vaartuigen op de provinciale wateren van 1 April tot 1 October slechts 6, 7Vj of 8 K.M. bedraagt, al naar den aard van het vaarwater. Deze snelheidsgrens is zóó laag, dat het onmogelijk is daar beneden te blijven, zoodat ook de kleinste motorbootjes, zelfs roeibootjes met aanhangmotor, als regel deze grens overschrijden. Het is te vreezen, dat, bij handhaving der bepaling, tal van processen-verbaal zullen volgen, waardoor de watertoeristen zullen worden afgeschrikt en Friesland's naam als watersport-centrum schade zal lijden. Het bestuur van de A.N.W.B. Toeristenbond voor Nederland beeft daarom tot Ged. Staten van Friesland het verzoek gericht, een wijziging van het reglement te willen overwegen en, in afwachting daarvan dezen zomer het bezwaarlijk op te volgen voorschrift met groote soepelheid te doen toepassen. De reglementswijziging zou, naar de meening van het bondsbestuur, zonder vrees voor schade door golfslag of zuiging, hierin kunnen bestaan, dat voor vaartuigen tot en met 10 ton een maximum vaarsnelheid gesteld werd van 10 tot 12 K.M. en voor grootere vaartuigen (b.v. 10 tot 30 ton) een maximum snelheid van 8 tot 10 K.M. per uur. Door inwilliging van dit verzoek zal het watertoerisme, in het bijzonder dat in Friesland, worden gebaat en zou aan de billijke wensch van duizenden tegemoet gekomen worden, zonder dat eenig ander belang geschaad zou worden. De Kon. Verbonden Ned. Watersport-Vereenigingen en de Noord-Nederlandsche Watersport-Bond zijn uitgenoodigd, dit verzoek aan Ged. Staten van Friesland te steunen. Eveneens in het belang van het watertoerisme heeft de A.N.W.8., in overleg met het waterschap Eernewoude ca., gedaan gekregen, dat de aanlegplaats binnen de sluis te Eernewoude belangrijk wordt verbeterd. Deze aanlegplaats ten Oosten van Grouw, in een der mooiste gedeelten van het Friesche watergebied, wordt meer en meer door watertoeristen uit het heele land bezocht, vooral nadat Eernewoude ook in de Rondvaart door Nederland is opgenomen. Aan de moeilijkheid voor dezen, om daar een geschikte aanlegplaats te vinden, komt nu een einde. De A.N.W.B. heeft voor de verbetering een subsidie verleend en het Waterschap zorgt voor het uitdiepen van de vaargeul naar den aanlegsteiger en van de aanlegplaats zelf, die zóó wordt uitgebreid, dat voortaan verscheidene vaartuigen er tegelijk ligplaats kunnen vinden. --- Gemengd Nieuws. Koffie te veel! De New Vork T i in e s schrijft, dat de vorige maand te Santos meer dan 3000 zakken koffie verbrand zijn. Men heeft de koffie verbrand, omdat de prijzen zóó laag zijn, dat men ze niet van de hand kan doen. Nu is de bevolking tegen dezen maatregel in opstand gekomen, niet wegens het verloren gaan van zooveel kostelijke Braziliaansche koffie, maar wegens den ondraaglijken stank, dien de brandende koffie verspreidde. De nationale commissie ter verdediging van de koffie heeft er nu wat anders op bedacht. Binnenkort zullen nog 40.000 zak vernietigd worden, door ze in zee te werpen. De bewoners van Santos schijnen de legende van het vrouwtje van Stavoren niet te kennen I --- Sluikhandel aan de Duitsche grens. Er valt tegenwoordig een sterke toeneming van den sluikhandel aan de Oostgrens te constateeren. Van Duitsche zijde is daarom de bewaking verscherpt, iets, wat vele smokkelaars de laatste dagen tot bun schade bemerkten. Een der afgeloopen nachten kregen de beambten contact met een uit vier personen bestaande smokkelbende, in de omgeving van Aken. De smokkelaars poogden te vluchten. Tusschen beide partijen ontstond een vuurgevecht. De smokkelaars konden over de grens ontkomen met achterlating evenwel van 60.000 sigaretten en kleedingstukken, waarin zich papieren, passen en geld bevonden. Tolbeambten uit Bildchen arresteerden smokkelaars uit Keulen en namen 15.000 sigaretten in beslag; beambten uit Vaalserquartier ontnamen smokkelaars uit Bochum 10.000 sigaretten. In het Achener Wald werd jacht gemaakt op een smokkelbende, acht man sterk, zes hunner werden gearresteerd. Uit 22.000 sigaretten bestond de buit. Beambten uit Aken Forst arresteerden smokkelaars, op wie 10.000 sigaretten, 18 pond koffie en 10 pond tabak werden bevonden. Nabij Merkstein sloegen smokkelaars op de vlucht met achterlating van 62 pond koffie en thee. In Aken werden talrijke huiszoekingen verricht, 55.000 sigaretten werden naar het hoofdkantoor overgebracht. Een beambte uit Herzogenrath hield acht smokkelaars aan en ontnam hun 71 pond koffie en 6450 sigaretten. Met behulp van politiehonden werden nabij de grens te Kerkrade twee smokkelaars gearresteerd, die 9000 sigaretten, tabak, cacao en koffie vervoerden. Bij Horbach werden smokkelaars ontlast van 15.000 sigaretten en 80 pond koffie. Bij Lichtenbusch gingen smokkelaars aan den haal, nadat zij 15.000 sigaretten en 40 pond koffie hadden weggeworpen. Nabij Kuhscheiderhof werd een smokkelaar uit Essen aangehouden. Hij droeg pakken met 5500 sigaretten. --- De gokwoede der Engelschen. Afkeurend oordeel van MacDonald. De Engelschen zijn vanouds verwoede wedders en nergens wordt de paardensport zoozeer als dekmantel voor hazardspel gebezigd, als in Engeland. Bij de lersche Derby Sweepstake, die zoogenaamd gehouden is ten bate van de ziekenhuizen, zijn weer millioenen vergokt. Dit heeft Mac Donald aanleiding gegeven om zijn oordeel te zeggen over dit Engelsohe volkskwaad. Hij heeft deze dobbelzucht betiteld als een rage, die een verschrikkelijk ?evaar vormt voor de zeden van bet volk. Mac Donald achtte het hoog noodig, dat eindelijk iemand dat eens uitsnrak. Hii achtte het een zeer betreurenswaardige weerspiegeling van de geestesgesteldheid des volks, dat het in een tijd als dezen millioenen ponden sterling op deze wijze verdobbelt. Vele duizenden menschen verliezen geld, dat zij dienden te gebruiken om de Britsche industrie te helpen, of op andere wijze om het leven te vergemakkelijken. Al deze millioenen, zeide de premier, waren in een bodomloozen put geworpen onder het voorwendsel dat zij de ziekenhuizen zullen belpen, doch zy bevredigen slechts den goklust. --- Oude talen en lippenstift. Onder de Belgradosche meisjes-gymnasiasten heerseht, naar het H b 1. meldt, groote opwinding, daar de inspecteur van het gymnasiaal onderwijs een verordening heeft uitgegeven, waarbij den meisjes 't gebruik van rouge, poeder en parfum wordt verboden. De meisjes-gymnasiasten hebben een vergadering gehouden, waarin zij een commissie kozen van twaalf van de allermooiste meisjes, teneinde tegen de verordening te strijden. Deze commissie zocht den minister van onderwijs op, teneinde van hem de intrekking van de verordening te verkrijgen, maar tevergeefsch. Daarop hebhen de meisjes een ingezonden stuk in al de Belgradosche bladen doen verschijnen, waarin zij verklaren, zich niet aan den dwang te willen onderwerpen. Rouge, poeder en geonduleerde haren, zoo beet het daarin, beteekenen voor ons heel wat meer dan la'.ijn, grieksch en ai de andere dingen, die wij op school leeren, van wat wij in acht jaren met groote moeite hebben geleerd, kunnen wij niet leven, maar we moeten een man krijgen. Trouwen doen in de eerste plaats de mooisten, zij die het best begrijpen, dat ze zich mooi moeten maken. Wij kunnen dan ook tot ons leedwezen onze schoonheidscultuur niet opgeven. Het ministerie van Onderwijs stelt thans een onderzoek in, wie de redactrices van dit ingezonden stuk zijn en wil die van de scholen doen verwijderen. --- In een notedop de wereld rond. Donderdag is, naar aan de N. Rt. Ct. wordt gemeld, een klein zeilscheepje van Kopenhagen vertrokken voor een rondreis om de wereld. Vijf man nemen aan de reis deel, t. w. de schrijver Kaj Elbo, de teekenaar Aage Lassen, kapitein Frode Timmermann Möller, de stuurman Ulfeld (destijds kapitein van het opleidingsschip Sterna) en Hari6 Jensen. Vóór zij toestemming kregen om in hun bootje uit te varen, hebben zij het zeil nog wat moeten verminderen. Het plan om een motor aan te brengen, moest worden opgegeven. Er was geen plaats te maken voor de noodige brandstof. Zij zullen dus geheel op het zeil zijn aangewezen. Een kleine jol met buitenboordmotor wordt op sleeptouw genomen. Het bootje ligt goed vast; in de kiel is niet minder dan 24.000 pond lood aangebracht, en het is door en door solide gebouwd. Het zal de groote reis ondernemen onder den naam „Nöddeskallen" („De Notedop"). Hans Jensen is de kok en tevens matroos, samen met den schrijver en den teekenaar, terwijl deze beide onder het werk door zich bezig houden met het maken van teekeningen en beschrijvingen. Elbo wil hoofdzakelijk voor schoolkinderen schrijven, die zich geabonneerd hebben op brieven van „De Ntoedop". Zij hebben een klein drukkerijtje bij zich, want zij krijgen duizenden brieven te.verzenden van de plaatsen waar zij aan land gaan. Eerst bezoeken zij de Deensche provinciehavens en dan gaat de reis naar Londen, Madeira, de Antillen, dan door het Panamakanaal naar den Stillen Oceaan, Jokohama, Hongkong, Bali, Maggakaskar, om de Kaap en langs Afrika's westkust huistoe. Zij denken ongeveer 15 maanden onderweg te blijven. --- Critiek op een sportfeest. Interpellatie in den raad van Arnhem Niet alleen in Workum heeft het costuum bij den optocht van turners en turnsters aan leiding gegeven tot 'n bespreking in den ge meenteraad, doch ook in een der grootste steden van ons land, n.l. Arnihem, waar men anders op het gebied van openbare vermakelijkheden heel wat gewend is. Het begint er veel op te gelijken, alsof men van zekere zijde de sport, in het openbaar beoefend, tot een politieken twistbal wil maken. Een nieuw balspel? Gedurende de Pinksterdagen is te Arnhem een groote betooging gehouden van den Ned. Arbeiderssportbond, waaraan ook veel buitenlandere deelnamen. De betooging sloot des Zondags met een optocht der gymnasten in sportcostuum. Het gemeentebestuur verleende aan deze feesten zeer veel medewerking. Het ontving de deelnemers officieel en stelde schoollokalen voor logies en bergingsruimte voor rijwielen beschikbaar. Van anti-revolutionnaire zijde werd hierover een interpeUatie in den raad aanhangig gemaakt. Men meende van deze zijde, dat het gemeentebestuur veel te veel medewerking had verleend aan deze betooging, dat bij het geven der vergunning voor de betooging het principe der Zondagsheiliging in het gedrang was gekomen, en ten elotte, dat de kleeding van sommige groepen gymnasten in den optocht van dien aard was, dat er uit een oogpunt van zedelijkheid aanstoot aan kon worden genomen. Maandag j.l. is deze interpellatie behandeld. Zij werd toegelicht door den heer Van Munster, die naderhand steun kreeg vooral van katholieke en chr. historische zijde. De burgemeester verdedigde de houding van het gemeentebestuur, o.m. opmerkend, dat alle organisaties, van welke richting ook, steeds gelijk zijn en zullen worden behandeld door het gemeentebestuur. Van eenige onzedelijkheid tijdens de feesten was hem niets gebleken. Wat de kleeding der deelnemers «an den optocht betreft, erkende de burgemeester, dat door buitengewone omstandigheden sommige deelnemers zich niet aan de voorschriften hadden kunnen houden. Voor maatregelen voor de toekomst achtte hij geenerlei reden aanwezig. De replieken, die met groote felheid werden gevoerd en waarbij de partijen elkaar eenerzijds van onzedelijkheid en anderzijds van schijnheiligheid beschuldigden, leverden geen nieuwe gezichtspunten op en de interpellatie kon tenslotte worden gesloten, toen de burgemeester toelegde, ïn het vervolg het toezicht te zullen verscherpen. --- Een luchthaven voor Friesland ? Plannen voor een vliegterrein nabij Veenwouden Het vliegtuig is niet meer het vervoermiddel van de toekomst, doch van het hedeu, zoo schreven we eeuige weken terug naar aanleiding van de opening van het vliegveld te Eelde. Dit is dan voorzeker niet alleen een fraaiklinkende leus, doch tevens een ernstige waarschuwing en aanmaning voor hen, die uit lakschheid, vooroordeel of tijdelijk hooge kosten niet met hun tijd en de steeds voortschrijdende ontwikkeling van wetenschap en techniek meegaan, in casu, die de noodzaak van een luchtverbinding ook voor „hun" streek met de groote centra van het luchtverkeer, nog niet hebben ingezien. Echter, deze waarschuwing schijnt thans overbodig te zijn. Immers nadat, over vrijwel geheel Nederland verspreid, de grootere of kleinere luchthavens waren geopend, toont thans het Noorden des land, dat het de eischen van zijn tij.l verstaat en de noodzakelijkheid van luchthavens ook voor deze streken inziet. Luchthavens schrijven we; want nog hooren wij het geronk der zware motoren boven het feestelijk geopende vliegveld Eelde vn onze ooren klinken, of reeds wordt onze aandacht gevraagd voor een vliegstation in het Westelijk gedeelte van Noord-Nederland, voor --- Meer luchthavens. Waar moeten die komen? In de Gids voor Luchtvarenden, een uitgave van de Landsdrukkerij, liet onze gast ons toen een kaartje zien, waarop de verschillende stations waren aangegeven. Amsterdam, Rotterdam en Vlissingen, de groote internationale havens. Kleinere velden bij Oostvoorne, Roermond en Haamstede. Tevens acht militaire en zes noodhavens. Over het geheele land lagen de stippen verspreid, behalve in het Noorden, waar het één grauwe kleur was. Nu is er dan een stip gekomen: Eelde. Maar het is duidelijk, dat er ook in Friesland, bij Leeuwarden, zeer zeker behoefte zal blijken te bestaan aan een goed geoutilleerd vliegterrein. Zelf Fries zijnde, heeft de heer Huizinga toen gemeend om hier in deze provincie het initiatief te moeten nemen tot het in gereedheid brengen van een vliegveld. Contact werd gezocht met de Kon. Luchtvaart-Mij., de Kon. Ned. Vereen, voor Luchtvaart en den Rijksstudiedienst voor de luchtvaart, die hem naar de afdeeling Luchtvaart van het departement van Waterstaat verwees. De K.L.M, schreef 0.m.: Een vliegterrein voor Leeuwarden en Groningen is van groote beteekenis voor hst binnenlandsch luchtverkeer. Bovendien is het in' Friesland een uitstekend punt om tochtjes te maken naar de eilanden. Reeds sinds 1920 bleek de K.L.M, gecorrespondeerd te hebben met het Noorden, maar de oprichtingsplannen waren steeds afgestuit op de vermeende te hooge kosten- Evenwel, zoo merkte de heer Huizinga op, met een luchthaven is het net als met een zeehaven. De aanleg, die veel geld kost, moet geschieden door de menschen, die or rondom wonen. Is de haven er eenmaal, dan komen de schepen, de vliegtuigen en de winst vanzelf wel. --- De economische Voorlichtingsdienst Een adres van het Verbond van werkgevers. De ontworpen economische voorlichtingsdienst heeft commentaar tengevolge gehad van het Verbond van Werkgevers, neergelegd in een adres aan de Tweede Kamer. Het Verbond is ook van meening, dat er aan de outillage van den Nederlandschen staat op economisch terrein iets hapert. Hoewel de pogingen tot verbetering van den voorlichtingsdienst zeer gewaardeerd worden, heeft de memorie van toelichting zeer beslist den indruk gegeven, dat in de toekomst geen bevredigende voorziening in de behoeften zal worden verkregen. Concentratie-noodzakelijkheid erkent de regeering, maar zij is er niet in geslaagd, dit ideaal te benaderen. De voorlichtingsdienst zal niet de landbouwaangelegenheden omvatten; de voorlichting omtrent de overzeesche gewesten blijft bij Koloniën berusten; of de consuls in den vreemde gegevens voor den voorlichtingsdienst zullen toezenden aan handel en nijverheid, kan niet worden verzekerd. Er ontbreken twee belangrijke voorwaarden, om het doel te bereiken: le. concentratie yan de verzameling, verwerking en verspreiding van Je gegevens o- één bureau en 2e. direct contact van den leider van dit bureau niet derrenen, die hoofdzakelijk zijn aangewezen de inlichtingen uit het buitenland te verstrekken. Uit een en ander blijkt, dat de grondslag voor de crediet-aanvrage is vervallen. Het Verbond verzet zich echter ook op grond van andere motieven tegen het ontwerp. Een van de motieven is, dat er in de organisatie van het departement van Handel en Nijverheid geen enkele verandering wordt aangebracht, daar de chef van de afdeeling handel en nijverheid zich ook nu heeft beziggehouden met de algemeene economische politiek, den economischen voorlichtingsdienst en uitvoering van speciale wetten. Het Verbond is van meening, dat er alleen gestreefd wordt naar een betere personeelsbezetting. Waar in het ontwerp genoemde leemten zijn, wordt een uitgaaf van f 200.000 meer, dan thans noodig is, niet gerechtvaardigd geacht. Vervolgens wordt een resumé gegeven w,i d- werkzaamheden aan het bureau van het Verbond van Werkgevers, die onder leidins van een der algemeen-secretarissen door twee personen worden verricht, dit ter staving van het bezwaar van de voteering van genoemd bedrag. Naar de benoeming van een economisch onderlegd leider van de afdeeling handel en nijverheid is door het Verbond lang uitgezien. Dit voornemen van den minister wordt dan ook zeer toegejuicht. In schema wordt dan uiteengezet met welke taak deze functionaris belast dient te worden. Aangedrongen wordt op concentratie, ook wat betreft de voorlichting op landbouwgebied, wat betreft de overzeesche gewesten, als mede de bemoeiingen van het ministerie van buitenlandsche zaken met de internationale economische politiek. Over den in uitzicht gestelden Economischen Raad wil men zich thans nog niet uitlaten. Wel wordt medegedeeld, dat het Verbond tevreden is over de werkwijze van den Nijverheidsraad en r 1 it van den arbeid van breed opgezette adviescolleges weinig bevredigende resultaten zijn gezien. Wanneer dus met het instellen van een economischen raad aan het bestaan va. den Nijverheidsraad een einde werd gemaakt, dan zou dit naar 't oordeel van het Verbond verslechtering beteekenen. Wil, zoo besluit het adres, binnen het kader der departementale structuur van den economischen voorlichtingsdienst iets terecht komen, dan zal niet alleen in schijn, maar ook in werkelijkheid naar concentratie en overzie! lelijkheid moeten worden gestreefd en zal met veel bescheidener middelen dan de regeering thans voor oogen staan naar een geleidelijke vervolmaking onder krachtige en deskundige leiding moeten worden . estreefd --- Het perronkaartje 40 jaar. Met welke plechtigheden het vértrek der treinen vroeger toeging- 1 Juni was het 40 jaar geleden, meldt de Bredasche Crt., dat het perronkaartje in gebruik werd gesteld. Vroeger waren de spoorstations vrij toegankelijk voor ieder, die er familie of kennissen wilde wegbrengen of afhalen, zelfs voor degenen, die er heelemaal niets te maken hadden en alleen maar eens kwamen kijken naar aankomst en vertrek van een trein, omdat de gezellige drukte aan het reizigers- en goederenverkeer hen aantrok. Daar kwam op 1 Juni 1891 verandering in. Met ingang van den zomerdienst, die vroeger steeds op 1 Juni zijn intrede deed, werd de bepaling van den toenmaligen directeurgeneraal der Staatsspoorwegen van kracht, dat niemand op de perrons mocht worden toegelaten dan met een plaatskaart of een perronkaart. Automaten bestonden er nog niet. De perronkaartjes moesten gekocht worden aan de plaatskaartenloketten; ze kosten 2K cent en vele menschen vonden dat erg duur. Heel lang is de prijs van 2J_ cent gehandhaafd, totdat in den oorlog de prijs verdubbeld werd. Sindsdien is het een stuiver gebleven. Vroeger waren de aankomst en het vertrek van de treinen met meer plechtigheid omgeven dan tegenwoordig. Een kwartier vóór de verwachte aankomst van den trein werd de bel geluid, ten teeken dat de kaartjes moesten worden gekocht. Wanneer de trein dan binnen was, werd tweemaal gebeld om aan de passagiers het leeken van instappen te geven. Wanneer alles voor het vertrek gereed was en de klok het daarvoor bestemde tijdstip had aangewezen, gaf de stationschef een teeken, waarop drie slagen op de bel werden gegeven. Dat was het sein voor den hoofdoonducteur om het fluitje aan zijn mond te brengen en den machinist daarmee het signaal van vertrek te geven. De machinist trok daarna aan de stoomfluit en zette vervolgens den trein in beweging. In den loop der tijden is daarin verandering gekomen. Het eerst werden de belsignalen afgeschaft. Toen bleef alleen over het teeken van den chef, het fluitje van den hoofdconducteur en de fluit van de locomotief. Deze gang van zaken is lang in stand gehouden, totdat tien jaren geleden de „plak" van den stationschef werd ingevoerd- De beide fluitsignalen zijn verdwenen. Thans steekt de chef, wanneer alles klaar is, zijn groene spiegelei omhoog, dat 's avonds een groen lichtje heeft en langzaam zet de trein zich in beweging. --- De bevolking van Nederland. Blijkens bet overzicht van de voorloopige uitkomster van de elfde algemeene volkstelling op 31 Dec. 1930 gehouden, welke uitkomsten thans door het Centraal Bureau voor de Statistiek gepubliceerd zijn, bedroeg de bevolking van Nederland op dien daium 7.920.388 zielen, (6.865.314 in 1920), waarvan 3.935.635 mannen en 3.984.753 vrouwen. De vermeerdering der bevolking per jaar, die sedert 1849 stijgende was, is in de latste tien jaren gemiddeld iets lager geweest dan in de voorafgaande elfjarige periode. De .totale vermeerdering in de laatste tien jaren bedraagt 1.055.074. De gemiddelde jaarlijksche toeneming der bevolking sedert de telling van 1920 was in Friesland 0.42% of een bevolkingstoename van 399.529 zielen. De grootste bevolkingstoename, procen'sgewijze, vertoonde Limburg, 2.26%. Tot de groep van gemeenten, welke meer dan 100.000 inwoners hebben zijn nu gaan behooren Haarlem en Groningen. De gemeenten Hennaarderadeel en Franekeradeel, die vroeger behoorden tot de groep 5000—20.000, zijn door bevolkingsafname gaan behooren lot de groep van 5000 en minder inwoners. De bevolkingscijfers voor de groepen der gemeenten luiden als volgt: voor de gemeenten van meer dan 100.000 inwoners: 2.148.518 (in 1920: 1.890.444), van 50.000 to'. 100,000 inwoners 792.993 (639.317), van 20.000 tot 50.000 inwoners 909.223 (756.045), van 5.000 tot 20.000 inwoners 2.390.164 (2.038.393), van 5.000 en minder inwoners 1.079.490 (1.540.947). De sterkste toeneming vertoont dus de groep van 50000 tot 100.000 inwoners. De groep der grootste en de groep der kleinste gemeenten hebben het minst deelgenomen aan de toeneming. Van enkele gemeenten trok ook de sterke toename bijzonder de aandacht en in dit verband worden genoemd Breda 44.868 (28.869), Eindhoven 94.731 (47.946). 's-Gravenhage van 354.987 tot 436.568. Vermelding verdient daarbij, dat het aantal vrouwen in de residentie nagenoeg 35.000 hooger is dan het aantal mannen. De bevolking van Rotterdam vermeerderde sedert 1920 van 516.271 tot 581.899, die van Amsterdam van 647.427 tot 752.003. Hier is het aantal vrouwen 27.000 hooger dan dat der mannen. Dit zijn de voorloopige cijfers, zooals zij door het Centraal Bureau voor statistiek zijn opgemaakt. De gegevens zijn verwerkt onder leiding van den directeur-generaal van de Stalis- HxV t-» TT X\T HT„H._,„> --- Ter Aankondiging. Joh. W. Broedelet „Hst graf van de onbekende "Vro uw", j. Philip Kruseman, 's Gravenhage. Een Haagsche roman met een vrij on* samenhangende intrigue. A. den Hertog, „Temp o", H. P. Leo-i pold, U. M. 's Gravenhage. Dit is wederom een Haagsche roman, geschreven door iemand in wien de tijdgeest is gevaren. Zoo de titel, zoo de schrijver. Het boek is geschreven met een vaart, die passend is voor een autorenner, mar niet voor een romanschrijver. Zoo kon het niet anders, of dit boek moest een oppervlakkig product worden, een roman die naast etylistische fouten ook behept is mrt a»dere mankementen van onzen tijd. De lezer moet dit boek echter ook in tempo lezen en dan loopt hij wel over de gebreken heen en ook de soms wat te opgelegde pikanterie zal hem dan voor een gedeelte ontgaan. Wat maar goed is ook. De ernstige lezer zal van dit literaire product wellicht ontstellen. Enfin, er zou naar aanleiding van „Tempo" veel te zeggen zijn, dat passender ia voor een lezing, dan voor een rubriek „Ter aankondiging". „De Opbol) w", democratisch Tijdschrift voor Nederland en Indië, 14e jaargang no. l.Van Gorcum, Assen. Deze 14e jaargang van „De Opbouw", het voortreffelijke democratische maandblad, verschijnt in een ander gewaad dan de vorige jaargang, een verandering die door velen gewaardeerd zal worden. De lijvige maandschriften boden een overdaad, van lectuur, die, hoe voortreffelijk ook, de massa niet bereikte. De abonnementsprijs was te hoog en dat schrikte menigeen van het nemen van een abonnement af. Thans echter verschijnt „Opbouw" In bescheidener afmetingen en de prijs is daarmede in overeenstemming. De artikelen .tjn beknopter geworden, hetgeen de leesbaarheid veelal ten goede komt. Onze tijd houdt niet van langademigheid. Doel en grondslag van.het Tijdschrift bleven ongewijzigd. Zoo biedt dit eerste nummer van den nieuwen jaargang toch weer een veelzijdigheid van artikelen. Dr. van Raalte behandelt den ommekeer in Spanje en geeft een kroniek van buitenlandsche gebeurtenissen in April van dit jaar. Hiernaast la te noemen een gedegen artikel van Mr. A. M. Joekes over de eerste akte van de Rond» Tafel Conferentie, waarin hij een overzicht geeft van de Britsche tegenstellingen, zich uitend in uiteenloopende pogingen tot herstel. Zoo de Gandhi-beweging en het rapport van de commissie Simon, om tenslotte te handelen over de aanvankelijke toenadering ter Ronde Tafel Conferentie. Prof. dr. J. Lindeboom (Groningen) schrijft, na zijn polemiek in den vorigen jaargang met prof. dr. Haitjema, over het Ned. Herv. Verbond tot kerkherstel, over da nieuwe beweging, in de Ned. Herv. Kerk: Xe rk o p b o uw, waartoe de plannen rijpten in ethisch-orthodoxen kring. Mr. dr. J. H. v. Zanten doet mededeelingen over de vorderingen van den machinalen landbouw en tenslotte beihandelt Herman Poort het nieuwe boek van B. H. v. Moerkerken: „D e Historie en het Droomgezicht over den Prins en den Moordenaar. Flor a 11 a, ge'ïll, Tuinbouwblad. Uitgave: Klokhuisplein 5, Haarlem. Thans geeft Ploralla een speciaal Orchideeën-nummer. De indeeling en de uitvoering zijn bedde weer te roemen. Veel mooie orchideeën-foto's met een groot aantal blzonderheden en beschrijvingen. De Waterkampioen, wekel. orgaan van de afd. Watertoeriame van den A.N.W.8., komt met een Dieren- en Plantennummer, dat er bizonder aantrekkelijk uitziet. Afer schrijft over Planten aan den waterkant en siert zijn artikel met eein aantal keurige foto's op. M. bespreekt het voedsel der visschen, terwijl A. Hallema In een geschiedkundige bijdrage vertelt van een les in het karpervlsachen van een Amsterdamsehen Burgemeester. Adres van uitgave: Parikstraat 80, Dea Haag. --- Zoo langs den weg. Op een weg van suizend asfalt Reed een auto naar de stad, 't Was een lange, lage wagen, Een die veel cylinders had. Achter 't stuur een jonge kerel, 'n Houding als een officier, 't Groene pak met goudborduursel, Net een bioscoopportier. Achterin een deftig heerschap, Zeer behaaglijk, weldoorvoed, In colbert met malle pofbroek, En van groen velours zijn hoed. 't Is een lust zooals de wagen Over 't gladde wegdek gaat, En gemoed'lijk, wijl de teller Op een goede zestig staat. Bij een zijweg klinkt een claxon, Even glimt het woordje „stop", Met een draai kort langs den schamppaal Komt een Ford hun achterop. Aan het stuur een jeugdig boertje, Guitig, ooiijk, iets brutaal, Naast hem een paar gele klompen En zijn sok op 't gaspedaal. Achterin, op vloer en kussens, Wat de stadsmensch niet verfoeit: Eieren en dan al dat heerlijks, Wat er in den moestuin groeit. Als mijnheer dan na een poosje Op wat achter is eens let, Lacht het jog met guit'ge oogen. En tikt vriend'lijk aan zijn pet. „Adolf, rijd een beetje sneller", Zegt mijnheer, en ongemerkt Heeft de wijzer van den teller Zich tot tachtig opgewerkt. „Wat een wagen!" Zelfvoldaan nu, Kijkt mijnheer weer door de ruit, En waarachtig zit die boer hem Nog haast dichter op de huid. En weer geeft mijnheer zijn order; Door den druk op 't gaspedaal Gaat de zware acht-cylinder Als de weerlicht aan den haal. Daad'lijk wil mijnheer niet kijken, Even wachten hoe of 't gaat, En hij merkt, dat nu de wijzer Bij de honderdvijftien staat. Ja, nu zal hij maar eens kijken, Want de grap is nu wel uit, Maar het boertje in zijn Fordje Is er nog, hij wuift, de guit. De chauffeur vermindert snelheid, „O, de spoorlijn", denkt mijnheer, 't Is een enk'le nog bewaakte, En juist gaan de boomen neer. Licht'iijk remmend staat de wagen Aan den weg nu, en met haast Rijdt het boere-jog parmantig Wiel aan wiel er keurig naast, 't Raam gaat neer en een gezonde Blonde kop komt door de deur, Monstert snel den grooten wagen.' En groet dan: „Gedag, sjefeurl Dat 's in knaap, die ie doar 'ebben", Zegt hij met een wijzen knik, „Ee ,ie hebben van een auto Zeker meer verstaand as ik". „Hm, wat is er", bromt mijnheer nu, En het boertje zegt gevat: ~'k Vroeg oan de sjefeur of 't-ie soms Ok verstaand van auto's had. Ja, want mines loopt vandêge Niet zoo as 'k dat bin gewend, En ik bin, 'k wil 't geerne weeten, Niet mit auto's veul bikend." Guitig-ernstig kijkt het boertje, De mijnheer denkt: „'t Is een gijn", 't Norsche antwoord gaat verloren Door 't gedonder van den trein. MAPPTTO AWIYYWTTTO ---